Anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma davasının mali sonuçları bakımından önem taşır. Anlaşmalı boşanma davası, evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve tarafların boşanmanın tüm mali sonuçları üzerinde anlaşmış olmaları halinde uygulanan bir boşanma usulüdür. Hakim bu halde tarafları dinleyerek tek celsede boşanmaya karar verir. Bu durumda boşanma nedenleri araştırılmaz.
Anlaşmalı boşanmanın şartları yoksa, dava çekişmeli boşanma olarak görülür. Yazımızda; en iyi boşanma protokolü nasıl hazırlanır, protokolde mali haklardan feragat sonuç doğurur mu, anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı nasıl olur, mal paylaşım olmadan anlaşmalı boşanma mümkün mü, anlaşmalı boşanmadan sonra velayet değişikliği yapılır mı gibi sorulara yanıtlar bulabilirsiniz.
Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanması aşamasında bir boşanma avukatı yardımından faydalanmak önemlidir. Aksi halde boşanma sonrasında maddi, manevi tazminat, nafaka ve mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hükümlerin uygulanmasında büyük problemler yaşanabilir. Boşanmanın en hızlı şekilde sonuçlanması için iyi bir boşanma protokolünün hazırlanması şarttır. Boşanma protokolünde yer alan mali sonuçların uygulanabilmesi için protokol hükümlerinin gerekçeli karara geçirilmesi gerekir. Bunun için mahkemece protokolün sadece onaylandığının belirtilmesi yeterli olmaz.
Boşanma Protokolünde Tazminat ve Nafaka Hakkından Feragat
Boşanma protokolünde maddi ve manevi tazminat hakkından feragat etmek tarafları bağlar. Anlaşmalı boşanma sırasında tazminat hakkından vazgeçen taraf, boşanma sonrasında tazminat davası açamaz. Bu kural yoksulluk nafakası için de geçerlidir. Anlaşmalı boşanma davasında yoksulluk nafakası istemeyen eş, boşanma sonrasında da yoksulluk nafakası talepli dava açamaz.
Boşanma Protokolünde Mal Paylaşımı ve Katılma Alacağı Anlaşması
Anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için mal rejiminin tasfiyesi konusunda anlaşmış olmak şart değildir. Mal paylaşımı, katkı payı ve katılma alacağı konularında anlaşmaya varmadan da anlaşmalı boşanma yapmak mümkündür. Maddi ve manevi tazminat ve nafaka konularından farklı olarak mal paylaşımı, boşanmanın eki niteliğinde değil, boşanma sonrasında ileri sürülebilecek bağımsız bir taleptir. Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımı konusunda bir düzenleme yapıp yapmamak eşlerin tercihine kalmıştır.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Avukatı
Boşanma protokolünde mal paylaşımı düzenlemesi yapılmamış ve duruşmada sözlü olarak bu haklardan feragat edilmemişse, eşler anlaşmalı boşanma sonrasında katkı payı ve katılma alacağı davası açabilirler. Ancak boşanma protokolünde mal rejimi tasfiyesine ilişkin bir düzenleme yapılmış veya eşler karşılıklı olarak mal paylaşımı taleplerinden vazgeçtiklerini beyan etmişlerse bu beyan bağlayıcı olur. Mal paylaşımına ilişkin taleplerden vazgeçme durumunda anlaşmalı boşanmadan sonra mal paylaşımı davası açılamaz. Boşanma sonrasında mal paylaşımı davası hakkında ayrıntılı bilgi için Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Mal Paylaşımı başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmada Velayet ve İştirak Nafakası
Eşler arasında anlaşmalı boşanma yapılabilmesi için müşterek çocuk varsa velayet konusunda da bir anlaşma sağlanması şarttır. Taraflar çocuğun velayetinin anne veya babadan birisine verilmesi üzerinde anlaşabilecekleri gibi ortak velayet konusunda da anlaşabilirler. Hakim taraflara velayet konusunda yeni bir düzenleme de önerebilir. Aile hakiminin önerdiği velayet düzenlemesinin hükme geçebilmesi için tarafların bu öneriyi kabul etmesi gerekir.
Anlaşmalı boşanma sırasında velayeti alan taraf iştirak nafakası talep etmemiş olabilir. Bu durumda, yoksulluk nafakasından farklı olarak, anlaşmalı boşanmada iştirak nafakası talep etmemiş olsa da, velayeti alan taraf daha sonra diğerinden iştirak nafakası talep edebilir. Daha önce iştirak nafakası talep etmemiş olmak, yeni dava ile nafaka talep etmeye engel değildir.
Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Velayet Değişikliği Davası
Velayet konusundaki mahkeme kararları kesin hüküm ifade etmez. Aile hakimi, değişen koşullara göre her zaman velayet konusunda yeni bir karar verebilir. Mahkeme her başvuruda çocuğun ihtiyaç ve gelişimini, velayet sorumluluğunun yerine getirilip getirilmediği ve çocuğun yaşına göre onun isteğini dikkate alarak yeni bir düzenleme yapabilir. Anlaşmalı boşanma ile birlikte yapılan velayet düzenlemesinden hemen sonra açılan velayet değişikliği davası, uygulamada hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilip reddedilmektedir. Ancak velayet hakkının ihlali, sosyal ve ekonomik durumda veya çocuğun ihtiyaçlarında değişiklik söz konusu ise her zaman velayet değişikliği davası açılabilir.
Bunun için velayet konusunda verilmiş olan karardan sonra kanunen beklenmesi gereken herhangi bir süre yoktur.
Boşanma Protokolü Nasıl İptal Edilir?
Eşlerden birisi anlaşmalı boşanma yapmaktan vazgeçerse boşanma protokolü iptal edilebilir. Bunun için hâkim huzurunda verilecek sözlü beyan yeterlidir.
Anlaşmalı boşanma duruşmasına katılmamak da protokolü hükümsüz kılar. Anlaşmalı boşanma kararından sonra da anlaşmalı boşanmadan vazgeçmek mümkündür. Vazgeçmenin, karara karşı itiraz süresi içerisinde yapılması gerekir. Karar kesinleştikten sonra boşanmadan feragat mümkün değildir.
Boşanma Protokolü Hakkında Sorular
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların boşanma, mali sonuçları ve velayet konusundaki anlaşma maddelerini içerecek biçimde hazırlanır. Protokol hükümlerinin hukuka ve usule uygun, aynı zamanda net ve uygulanabilir olması gerekir. Aksi hâlde protokol hükümlerinin anlaşmalı boşanma kararına geçmesi mümkün olmaz ve uygulanmasında büyük sorunlar yaşanır.
Bu nedenle boşanma protokolü hazırlanırken anlaşmalı boşanma avukatı desteği almak önemlidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği Nasıl Bulunur?
İnternet ortamında anlaşmalı protokol örneği bulmak mümkündür. Ancak her boşanma davasında eşlerin üzerinde anlaştığı şartlar farklı olacağından, protokolün tarafların talep ve ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi gerekir.
Bu özellikleri taşımayan anlaşmalı boşanma protokolü örneği davada hak kaybına neden olabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Zorunlu Mudur?
Anlaşmalı boşanma için boşanma protokolünün bulunması her zaman şart değildir. Eşlerden birisinin açtığı boşanma davasının duruşmasına diğer eşin katılarak davayı kabul etmesi durumunda da anlaşmalı boşanma sağlanabilir.
Tabii bunun için anlaşmalı boşanma için kanunda aranan diğer şartların da gerçekleşmiş olması gerekir. Ancak özellikle maddi ve manevi tazminat gibi boşanmanın mali sonuçları ile mal paylaşımı konularında eşlerin tek taraflı veya karşılıklı taleplerinin bulunduğu durumlarda bir boşanma protokolünün yapılması gerekir.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Olur?
Anlaşmalı boşanmanın gerçekleşmesi için mal paylaşımı konusunda anlaşma şart değildir.
Yani boşanma protokolünde mal paylaşımı düzenlemesi bulunması zorunlu değildir. Ancak eşler bu konuda da bir anlaşmaya varmışsa, bu anlaşmaya uygun hüküm protokole yazılır. Hâkim bu düzenlemeye müdahale edemez.