Bireysel veya kurumsal olarak karşılaşılabilecek yasal itilaflarda hakların tam olarak bilinmesi, adil bir çözümün anahtarıdır. This yazımızda ilgili mevzuat detaylarını mercek altına alıyoruz.
ARABULUCU İLE DOKTOR HATASI NEDENİYLE UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ MÜMKÜN MÜ
[if gte mso 9]>
Doktor ile hasta arasında sözleşme vekalet ve eser sözleşmesi olarak ya da farklı şekilde doğabilir. Yargıtay içtihatlarının genel kabulüne göre estetik amaçlı estetik ameliyatlar hariç vekalet sözleşmesi olarak kabul edilmektedir.
Estetik amaçlı ameliyatlarda ise doktor ile hasta arasında eser sözleşmesi kurulmaktadır. Her iki sözleşmenin taraflar açısından hak ve yükümlülükler arasında farklılar bulunmaktadır. Tüketicinin korunması hakkında kanuna göre eser ve vekalet sözleşmeleri nedeniyle meydana gelen itilaflarda TÜKETİCİ MAHKEMELERİ görevlidir. Kamu hastaneleri ve sağlık kuruluşları için İDARİ YARGI görevlidir.
Sigorta şirketlerine karşı yönetilecek davalarda görevli yargı mercii ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ’dir. Sigorta şirketine karşı doktor hatası nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.
Tüketici mahkemelerinde yasal aşama açmak için 6325 sayılı kanuna göre 18-A yasal aşama koşulu arabulucuk mecburi değildir. Bu nedenle Tüketici Mahkemelerinde 2020 yılı bulunduğu yere göre 6.920 (altıbindokuzyüzyirmi) Türk Lirası ile 10.390 (onbinüçyüzdoksan) arası Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabilir ve aşan vaziyetler için Tüketici Mahkemelerinde yasal aşama açılabilir.
Tüketici Yargı Makamı ya da Tüketici Hakem Heyetine başvurmadan DOKTOR HATASI İÇİN ARABULUCULAĞA(İHTİYARİ ARABULUCULUK) başvurulmasında herhangi bir engel yoktur. Tamamen tarafların rızası ile mecburi olmayan bir yoldur.
Mecburi olmaması nedeniyle bu başvurunun sağlayacağı faydaları şu şekilde sıralayabiliriz.
[if !support Lists]·Taraflar aksini kararlaştırmadıkça hastaya ait kişisel bilgi ve verilerin gizliliği korunmuş olacak,
[if !support Lists]· Hekimle ilgili hekim hatası iddiaları nedeniyle ortaya çıkabilecek mesleki bir takım gizlilik ve olumsuzluklar arabuluculuğun gizlilik esaslı olması nedeniyle korunmuş olacak,
[if !support Lists]·Tarafların talep etmesi halinde doktor hatasının olup olmadığı ile ilgili tarafsız bir uzman raporu alabilirler “bu konuda taraflar talep ederse branş ve adli tıp uzman görüşü raporu konusunda taraflara yardımcı olunmaktadır ayrıca zararların tespiti için aktüer desteği alınabilir”.
[if !support Lists]·Taraflar tüm aşama boyunca eşit olmaktadır, arabulucu tarafların herhangi birine bu eşitliği bozacak şekilde hareket edemeyecektir,
[if !support Lists]·Taraflar arabuluculuğun her aşamasında iradi olarak kendi rızaları ile arabuluculuk görüşmelerini sonlandırabilirler,
[if !support Lists]·Taraflarca ortaya atılan iddialar, teklifler, deliller dahil görüşmelere ait bilgiler delil olarak ileride yargı mercii vasıtasıyla taraflar aksini kararlaştırmadıkça kullanılmayacaktır,
[if !support Lists]·Arabulucunun tarafsızlığı doktor ile hasta arasında doğru iletişimin kurulmasında önemli rol oynayacaktır, tarafların ihtiyaç ve menfaatlerine odaklanmalarını sağlanacaktır,
[if !support Lists]·Bu aşama kazan-kazan ilkesi çerçevesinde tarafların memnun ayrıldığı uzun yasal aşama ve yargılama süreçleri ile karşı karşıya kalmadığı bir sonuç elde edilecektir,
[if !support Lists]·Yargılamanın uzun olması taraflar açısından, yargılama giderleri, harçları, zaman kaybı dahil bir çok husus beraber değerlendirildiğinde arabulucu çözümü doktor hatası davaları için önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır,
[if !support Lists]·Taraflar anlaşırsa ortaya çıkan anlaşma tutanağı ilam hükmündedir, anlaşma da yer alan hususlarla ilgili olarak yeniden yasal aşama açılamaz, anlaşma tutanağı taraflar ve arabulucu vasıtasıyla imzalanır. Anlaşma tutanağı için icra edilebilir şerhi alınıp ilam niteliğinde belge kabul edilir. Bu belge yargı mercii hükmü gibi hüküm ifade eder. Böylelikle anlaşmada yazılan hususlarla ilgili yeniden yasal aşama açılmasının önüne geçilmiş olur,
[if !support Lists]·Itilaf kısa zamanda tarafların iradeleri doğrultusunda çözüme kavuşacaktır.
Bu faydalar dışında birçok faydalı sonucu beraberinde getirmektedir.
Hem tarafsız bir arabulucu ile tarafların aralarında iletişim kurması sağlanacak hem de görünen pozisyonlar dışında gerçek ihtiyaç ve menfaatleri ortaya çıkarılacaktır. Bu şekilde taraflar için kazan-kazan ilkesi doğrultusunda ilerleme sağlanacaktır.
Doktorlar için mecburi olan tıbbi kötü uygulamaya ilişkin mecburi sorumluluk sigortası (Tıbbi malpraktisSigortası) olması doktor hatası nedeniyle meydana gelen zararlardan 2020 yılı itibariyle risk grubuna göre 200.000-800.000 TL arası teminatla sigorta şirketlerinin sorumlulukları bulunmaktadır. Teminatlar ilgili
Doktorlar,Hekim mesleki sorumluluk sigortasıYaptırmış olması halinde bu limitleri aşan zararlar için uzlaşmaları daha doğru sonuç olacaktır. Bu nedenle bu süreciMalpraktis sigortasıSigortalayanı olan sigorta şirketinin de katılması daha doğru olacaktır.
Aksi halde doktor vasıtasıyla arabulucu ile hastaya ödenen tazminatın sigorta şirketinden doktor vasıtasıyla talep edilmesi halinde sigorta şirketi bu sürecin bilgisi dışında yürütülmesi müteselsil sorumluluk nedeniyle bu talebi reddedebilir. Bu açıdan doktorlar bu tür durumlarla karşı karşıya kaldıklarında öncelikle hastalarına karşı hemen olumsuz cevap yola gitmek yerine bu durumla ilgili sağlıklı bir iletişim kurulması amacıyla ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurulması en doğru doğru yol olacaktır.
Hekimin hastasına olumsuz cevabı ile birlikte hasta yasal aşama yoluna başvurup hem hekimler açısından uzun bir yasal aşama süreci ile karşı karşıya kalınmış olacaktır. Hem de bu aşamada avukatlık ücretleri, yargılama giderleri, harçları dâhil masraf ve zaman kaybını beraberinde getirecektir.
Hekimin ihtiyari arabuluculuğa başvuru talebi ile birlikte süreceHekimin mesleki sorumluluk sigortaŞirketinin de dahil edilmesi ile birlikteDoktor hatasına ya da hastane hatasınaMaruz kalan hasta ile doğru bir iletişim ortamı yaratılacaktır. Arabulucu hakem ya da hakim değildir.
Arabulucu, yargı mercii hakimi gibi hüküm vermeye yetkisi yoktur. Arabulucu, sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyarî olarak yürütülen itilaf çözüm yöntemini yürüten kişidir. Bu nedenle arabulucu sürecinin yürütülmesi tamamen tarafların iradeleri doğrultusundadır. Taraflar istediği zaman bu süreci sona erdirebilir.
Sona erdirdiği zamana kadar teklifler, görüşmeler, deliller ileride mahkemelerde ve tahkimde taraflar aksini hüküm vermedikçe delil olarak kullanılamaz. Yapılan görüşmeler gizlidir, bu nedenle hekim hasta ile doğrudan iletişim kurması sağlanır ve taraflar çözüm bulamazlarsa arabulucu vasıtasıyla çözüm önerisi getirilebilir. Fakat bu çözüm önerisini taraflar kabul etmek zorunda değildir. Her iki tarafın kabulü ile bu aşamada anlaşma sağlanıp anlaşma belgesi düzenlenir.
Anlaşma belgesi için icra edilebilirlik şerhi alınıp ilam niteliğinde belge olarak icraya konulabilir. Anlaşma belgesinde yer alan hususlarla doktor hatasına maruz kalan hasta vasıtasıyla hekime yeniden yasal aşama açılamaz. Bu vaziyet hekimin yasal aşama ile yeniden karşılaşması için koruyucu bir işlevdir.
Doktor hatası sigortasıPoliçesi düzenleyen sigorta şirketi, hekim ve hasta vasıtasıyla bir anlaşma sağlanırsa itilaf taraflar açısından kazan-kazan ilkesi çerçevesinde çözüme kavuşmuş olacaktır. Zararın miktarı tam olarak hesaplanması için uzman desteği önemlidir.
Bu açıdan iki türDoktor hatası uzmanlığıÖn plana çıkmaktadır. Birinci doktor hatası uzmanlığı, meydana gelen zarar ile doktorun eylemi arasındaki illiyet bağının tespiti ve bu tespitteki sonuçların doktor hatası olarak kabul edilip edilmeyeceğidir. Bu tespit alanında uzman branş doktorları ve adli tıp uzmanı vasıtasıyla yapılacaktır. Taraflar isterse bu uzmanlık desteği için taraflara yardımcı olunmaktadır.
Uzman branş ve adli tıp doktorunun hazırladığı rapor bilimsel görüştür. Tarafları hiçbir şekilde bağlamaz. Taraflar rapordaki hususları kabul edip etmeyeceği arabulucu sürecinin iradi olması nedeniyle serbesttirler.Doktor hatası uzman görüşününFaydası, tarafların gerçekten bir hata olup olmadığı ile ilgili ön görüşe sahip olmaları açısından önem arz etmektedir. Taraflar bu rapora göre anlaşmak isterlerse, ikinci uzmanlık alanı zararın tespitidir.
Zarar tespiti, alanında uzman aktüerler vasıtasıyla yapılmaktadır. Taraflar talep ederse uzmanlık raporundaki tespitlere göre hastanın zararının maddi yönden miktar tespit edilecektir. Bu raporda tarafları bağlamamaktadır, taraflar istedikleri zaman bu görüşmeyi sona erdirebilirler. Taraflar zarar tespiti için miktar konusunda anlaşmaları halinde bu aşamada risk grubuna göre 200.000-800.000 TL arası sigorta şirketi sorumluluğu bulunmaktadır.
Bunun dışındaki zararlar içinde doktorun görevini ifa ettiği hastane ve sağlık kuruluşu ile birlikte hekim sorumludur. Sigorta şirketi limit dahilinde ödemeyi kabul etmesi halinde bakiye zararlar için hekim ile hasta anlaşabilir. Eğer sigorta şirketi anlaşmak isterse hekim istemezse doktor hatası sigorta şirketi ile hastanın limit dahilinde anlaşmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Hasta sadece sigorta şirketini yasal aşama açmak isterse sigorta hukukuna ilişkin hükümler Türk Ticaret Yasasında düzenlendiği için ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ görevlidir. SadeceDoktor mesleki sorumluluk sigortasınaKarşı açılacak davalarda mecburi arabuluculuğa başvurmak yasal aşama koşulu olarak şarttır.
Bu aşama doktor sigortası şirketi ile hasta arasında yapılacak arabuluculuk görüşmeleri ile çözüme kavuşturulacak ya da anlaşma sağlanmayıp yasal aşama açılacaktır.
Doktor sigorta poliçesiDüzenleyen sigorta şirketlerinin doktor, hastane ya da diğer sağlık kurum ve kuruluşlarına yasal aşama açıp sonuçlanmadan ödeme yapması doktor ile hasta arasındaki güven ve iletişim açısından önemlidir. Hekimlerimizin uzun süren davalarla karşı karşıya kalması mesleki bir takım çekinceleri beraberinde getirecektir. Bu nedenle kötü tıbbi uygulamalar nedeniyle zararlar nedeniyle ödemelerin doktorların sigorta poliçeleri kapsamında sigorta şirketleri vasıtasıyla hızlı bir şekilde karşılanması çok önemlidir. Bunun en önemli aracı “ihtiyari arabuluculuktur”.
Çözümün kısa olması, uzman desteğinin alınma imkanı olması hem de gizlilik, eşitlik, iradilik gibi hususlar arabuluculuğu daha önemli hale getirmiştir.
Doktor hatası ya da hastane hatası sonucu zarara uğradığını düşünen vatandaşlarımızda ihtiyari arabuluculuğa başvurabilirler. Doktor hatası ihtiyari arabuluculuk yolu ile kısa zamanda doğru iletişim yolu ve müzakere yöntemi ile çözüme kavuşabilir. Bu aşamada hem doktor ile hem de doktorun görevini ifa ettiği hastane ya da özel sağlık kuruluşu ile bağımsız ve tarafsız bir arabulucu ile iletişim yürütülebilir.
İhtiyari arabuluculuk ücretlerine ilişkin2020 yılı tarifesiulaşabilirsiniz. Bu tarifeye göre anlaşma olmaması halinde TÜKETİCİ UYUŞMAZLIKLARINDA bir saati iki kişinin taraf olması açısından taraf başına 170 TL,3-5 kişinin taraf olması açısından taraf başına 360 TL’dir.
Anlaşma olması halinde taraflar aksini kararlaştırmadıkça eşit olarak arabuluculuk ücreti ödenecektir. Bu miktar anlaşma bedeline göre % 6’dan % 0,5 e kadar olmaktadır. Bu nedenle ihtiyari arabuluculuğa başvurmak herkesin ulaşabileceği ücretler belirlenmiştir. Anlaşma olmadığında arabulucunun taraflara ayırdığı saat başına ücret ödenecektir.
Uzun süren davalarda yargılama giderleri, harçları, tarafların avukatlık ücretleri ve zaman değerlendirildiğinde ne kadar avantajlı bir itilaf çözüm yolu olduğu açıktır.
İHTİYARİ ARABULUCU ’eBaşvurmak isteyen hasta, hekim, hastane ya da diğer özel sağlık kurum ve kuruluşlarından herhangi bir tanesi ayrı ayrı ya da birlikte başvurabilir. Ya da arabuluculuk merkezlerine ayrı ayrı ya da birlikte başvuru yaparak arabulucu olarak seçebilirler.
Arabulucu olarak bize ulaşmak için ya dabilgi@adresine mail ile ulaşabilirsiniz.
Her yasal vaziyet kendi içinde özel değerlendirmeler gerektirir. Olası itilaflarda herhangi bir hak kaybına uğramamak adına yasal sürecin uzman bir hukukçu ile yürütülmesi faydalı olacaktır.