Hukuk sistemimizde her yasal sürecin kendine has usul kuralları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yazımızda konuya dair en çok merak edilen noktaları ele alacağız.

YARGITAY

9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2016/10785

Hüküm Numarası: 2019/21385

Hüküm Tarihi: 02.12.2019

ÇALIŞILAN ŞİRKETLER ARASINDA ORGANİK BAĞ BULUNMASI HALİNDE İŞÇİLİK ALACAKLARINDAN ŞİRKETLERİN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLU OLDUĞU Organik Bağ İlişkisinde İşveren Sıfatı Olan Tüzel Kişinin, İşçinin İş Sözleşmesinden veya İş Kanunundan Doğan Haklarını Kullanmasının Engellenmesi İçin Temsilde Farklı Kişiliklere Yer Vermesinin Söz Konusu Olduğu - Bu Durumda Tüzel Kişinin Bağımsızlığının Sınırlanırp Organik Bağ İçinde Olunan Kişi İle Özdeş Kabul Edildiği - Tüzel Kişilik Hakkının Kötüye Kullanılması, Kanuna Karşı Hile, İşçiye Zarar Verme(Haklarının Alınmasını Engelleme), Tarafta Muvazaa(Hizmeti Kendisine Verdiği Halde Başka Bir Kişiyi Kayıtta İşveren Olarak Gösterme) ve Namı Müstear Yaklaşımı Nedeni İle Dolaylı Temsilin Söz Konusu Olduğu - Bu Durumların Söz Konusu Olduğu Halde Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Sureti İle Gerçek İşveren veya Organik Bağ İçinde Olan Tüm İşverenlerin Sorumlu Tutulduğu - Organik Bağ İse Şirketlerin Adresleri, Faaliyet Alanları, Ortakları ve Temsilcilerinin Aynı Olmasından, Aralarındaki Hukuki İlişkilerin Tespitinden Anlaşılacağı - Davalı Şirketlerin Aynı Adreste Faaliyet Gösterdiği - Aynı Alanda Faaliyet Gösteren Bu Şirketlerin Yetkilisi ve Müdürünün Aynı Olduğu - Davacının Bütünlük Teşkil Eden Çalışmasını Çalıştığı Yer, Yaptığı İş ve Pozisyonunda Herhangi Bir Değişiklik Olmadan Sürdürdüğü - Neticede Şirketler Arasında Organik Bağ Bulunduğu - Bu Nedenle Talep Edilen İşçilik Alacaklarından Her İki Şirketin de Müştereken ve Müteselsilen Sorumlu Olduğu

Özeti: Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi söz konusudur. Bu vaziyette tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

O halde, Mahkemece talep konusu alacaklardan davalı şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile iş yeri devri kurallarına göre sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir

Taraflar arasında görülen yasal aşama sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatlerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Yasal Aşama dosyası için Tetkik Hakimi vasıtasıyla düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı avukati, müvekkilinin davalı. A.. Tekstil Şirketinde 08/02/2007 tarihinde işe başladığını, nakış makinacı olarak çalıştığını, kesintisiz olarak çalışmaya devam ederken 01/01/2010 tarihinde işçilerin tamamının evrak üzerinde aralarında organik bağ olan ve ortakları da aynı olan davalı...

B Tekstil Şirketi üzerine geçirildiğini, sigorta primleri ve maaş ödemelerinin bu şirket vasıtasıyla yapıldığını, bu işlemlerden habersiz olan müvekkilinin aynı iş yerinde ve aynı işi yapmaya devam ettiğini, işlemler yapılırken müvekkilinden ve diğer işçilerden yazılı rıza alınmadığını, sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmadığını, iş akdinin haklı olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ödeneği, ücret, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı.. A. Tekstil Boya San. Ve Tic.

Ltd. Şti. Ile davalı... B Tekstil Tur.

İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. Avukati, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, en son ücretinin 875,09 TL olduğunu, bu durumun imzasını taşıyan maaş bordroları ve SGK kayıtlarıyla sabit olduğunu, ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapıldığını, davacının 20,21/08/2014 tarihlerinde işe gelmediğini, 22/08/2014 tarihinde işe davet edildiğini, işe gelmemesi üzerine, iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddi ile ihbar ödeneği ve maddi tazminatın... Tekstil Boya San. Ve Tic.

Ltd. Şti.'ye ödemesine hüküm verilmesini istemiştir.

C) Yerel Yargı Mercii Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 08/02/2007-31/12/2009 tarihleri arasında davalı... Ltd. Şti.

Nezdinde, 01/01/2010 tarihinden itibaren ise diğer davalı... Ltd. Şti. Nezdinde çalıştığı, işçinin değişen iş verenlere ait iş yerlerinde ara vermeden çalışması halinde işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerektiği, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu, buna göre davalıların ihbar ödeneği ile iş akdinin sona eriş şekline göre maddi ödenek talep etme haklarının bulunmadığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile karşı davanın reddine hüküm verilmiştir.

D) Temyiz:

Hükmü taraf avukatleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı-karşı davacı...

Tekstil Boya San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Ile davalı... Tekstil Tur. İnş. San.

Ve Tic. Ltd. Şti.’nin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi sözkonusudur. Bu vaziyette tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme(haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazaa(hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil sözkonusudur.

Bu durumların sözkonusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki yasal ilişkilerin tespitinden anlaşılır.

Somut uyuşmazlıkta; dosya içeriği, tanık anlatımları ve ticaret sicil kayıtları dikkate alındığında, davacının 31.12.2009 tarihinde... A Tekstil Şirketinden SGK çıkışının verilip 01.01.2010 tarihinde diğer davalı şirkete SGK girişinin yapıldığı, davalı şirketlerin aynı adreste faaliyet gösterdiği, aynı alanda faaliyet gösteren bu şirketlerin yetkilisi ve müdürünün aynı olduğu, davacının bütünlük teşkil eden çalışmasını çalıştığı yer, yaptığı iş ve pozisyonunda herhangi bir değişiklik olmadan sürdürdüğü ve neticede şirketler arasında organik bağ bulunduğu, bu nedenle talep edilen işçilik alacaklarından her iki şirketin de müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. O halde, Mahkemece talep konusu alacaklardan davalı şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile iş yeri devri kurallarına göre sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 02.12.2019 tarihinde oybirliğiyle hüküm verildi.

Hukuk Büromuz Bürosu, Avukatlık Bürosu, Mecidiyeköy Avukatlık Bürosu,,

Yasal haklarınızın korunması ve davaların lehinize sonuçlanması için sürecin en başından itibaren profesyonel avukatlık ve danışmanlık almanız yasal menfaatlerinizi koruyacaktır.