Konkordato Nedir?
Konkordato, 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek 15.03.2018 tarih ve 30361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7101 sayılı “İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile düzenlenmiştir. Bu Kanun ile getirilen en temel değişiklik, “İflas Erteleme”nin yürürlükten kaldırılarak yerine “Konkordato”nun getirilmesidir.
Konkordato, mali durumu bozulan ve ödeme güçlüğü çeken borçluları belirli süreler içinde haciz ve iflas baskısından koruyarak, mali durumlarını iyileştirmelerine ve ekonomik varlıklarını sürdürmelerine imkân tanır. Konkordato başvurusunda bulunan borçlu, konkordato talebiyle birlikte sunacağı ön projede alacaklılarından, borçlarını ödeme hususunda kendisine vade verilmesini ve/veya borçlarının bir kısmından tenzilat yapılmasını ister.
Geçici ve Kesin Mühlet Süreleri
Konkordato sürecinde geçici ve kesin mühlet olmak üzere iki süre öngörülmüştür. Evrakların tam olduğu tespit edildikten sonra mahkeme geçici konkordato komiseri görevlendirir. Komiser, üç aylık geçici süre içinde kararını verir; mahkeme gerekli görürse bu süreyi en fazla iki ay uzatabilir. Dolayısıyla geçici mühlet en fazla beş ay olabilir.
Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz sunulmaması hâlinde geçici mühlet kararı verilmez ve konkordato talebinin reddine karar verilir. Geçici mühlet verildiğinde atanan komiser, bu süre içinde borçlunun faaliyetlerini takip eder, mahkemece verilen diğer görevleri yerine getirir ve raporunu mahkemeye sunar. Alacaklıların konkordatoyu kabulü üzerine konkordato mahkemenin tasdikine sunulur. Mahkemenin onayından sonra kesin mühlet başlar. Kesin mühlet bir yıl olup şartlara göre bu süre altı ay daha uzatılabilir. Tüm süreler kullanıldığında toplam konkordato süresi 23 ayı bulabilir.
Mühletin Hukuki Sonuçları
Konkordato için süre verilmesi hâlinde, geçici ve kesin mühlet içinde icra takibi yapılamaz; ancak işçi alacakları, nafaka alacakları gibi istisnalar saklıdır. Yine bu süre içinde borçlunun malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanır. Buna karşılık mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir (örneğin gayrimenkul ipoteği). Ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Kesin mühlette yapılacak ilanla alacaklılar, ilan tarihinden itibaren on beş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet edilir; ayrıca ilanın birer sureti adresi belli olan alacaklılara posta ile gönderilir.
Borçlunun Tasarruf Yetkisi ve Komiserin Rolü
Konkordato ilan etmiş borçlu şirket, komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir. Ancak mühlet kararı verilirken veya mühlet içinde mahkeme, bazı işlemlerin geçerli olarak ancak komiserin izniyle yapılmasına veya borçlunun yerine komiserin işletmenin faaliyetini devam ettirmesine karar verebilir. Borçlu, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını kısmen dahi olsa devredemez, kısıtlayamaz ve karşılıksız tasarruflarda bulunamaz. Aksi hâlde yapılan işlemler hükümsüzdür. Mahkeme bu işlemler hakkında karar vermeden önce komiserin ve alacaklılar kurulunun görüşünü almak zorundadır.
Konkordato Projesinin Kabulü ve Tasdiki
Konkordato projesinin kabulü için, kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını aşan bir çoğunluk veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imzalanmış olması gerekir. Örneğin 240.000,00 TL kaydedilmiş alacak ve 240 alacaklı varsa, ilk seçenekte alacaklı sayısının 120'yi, alacak miktarının da 120.000,00 TL'yi geçmesi gerekir. İkinci seçenekte ise alacaklı sayısının 60'ı, alacak miktarının da 160.000,00 TL'yi geçmesi gerekir.
Konkordato için kanunda öngörülen alacaklar için yeterli teminat gösterilmiş, tasdik için gereken giderler ve harçlar depo edilmiş olmalıdır. Komiserin sunacağı raporda mali iyileşmenin kesin mühletten önce tamamlanacağı bildirilirse mahkeme sürenin bitimini beklemeden konkordatoyu kaldırabilir ve şirket ticari faaliyetine devam eder. Bununla birlikte iflasa tabi borçlu iyi niyetli davranmaz ya da yükümlülüklerine aykırı davranırsa mahkeme mühleti kaldırıp iflasını isteyebilir. Mühletin kaldırılması kararı kesinleşip ilan edilmesinden itibaren 10 gün içinde alacaklılardan her biri, borçlu iflasa tabi kişilerden olmasa bile borçlunun iflasını isteyebilir.
İflas Erteleme ile Konkordato Arasındaki Fark
İflas ertelemesine başvurulabilmesi için pasifin aktifinden fazla (borca batık) olması gerekirken, konkordatoya başvuru için vadesinde ödeyememe veya ödeyememe tehlikesi altında bulunmak yeterlidir. Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.