Kademe ve derece ilerlemesi genel esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda düzenlenmiştir. Kademe, derece içinde görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme olarak tanımlanmıştır. Başka bir deyişle, kademe ilerlemesi, devlet memurunun bulunduğu kadro derecesi içindeki bir kademeden, bir üst kademeye ilerlemesidir. Devlet memurlarının kademe ilerlemesi, bulunduğu kademede en az bir yıllık hizmet süresi sonunda kendiliğinden yapılır.

Yasanın öngördüğü şartları yerine getiren memur için aylık bakımından ilerleme bir haktır. Disiplin hükümleri dışında, idarenin bu konuda bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Kademe ilerlemesi; memurun görev, yetki ve sorumluluğunda bir artış olmadan yalnızca aylık ve kıdemindeki artışı belirlemek için yapılan bir değerlendirmedir. Devlet Memurları Kanununda 3 türlü personel bulunur.

Bunlar; memur, sözleşmeli personel ve işçilerdir. Kademe ve dereceyi açıklamadan önce bazı terimleri açıklamak gerekir. Bunlar;

Terfi Tarihi

Memurun kademe/derece ilerlemesine müstahak olduğu tarihtir.

İntibak

Memurun öğrenim durumu, hizmet yılı ve geçmişteki hizmetleri esas alınarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde müktesebinin ilerleyebileceği derece ve kademesinin tespit edilmesidir.

Derece Yükselmesi

Üst dereceden boş bir kadronun bulunması şartıyla derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunarak, kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmektir.

Kademe

Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.

Kazanılmış Hak Aylığı Kademe ve Derece

Devlet memurunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan memuriyete giriş derece ve kademesine, yine bu Kanunda yer alan ilavelerin yapılması suretiyle bulunacak derece ve kademesidir.

Başka bir ifadeyle Devlet memurluğu statüsünde geçen veya geçmiş sayılan hizmetlerin her yılına bir kademe ve her üç yılına bir derece hesabıyla bulunacak derece ve kademesidir.

İşgal Edilen Kadro

Kişinin atandığı (bulunduğu) kadronun unvan derecesidir.

Ödemeye Esas Kademe Derece

Memurun kazanılmış hak aylığı derece ve kademesidir. Memurlar yer aldıkları derece kademe grubuna göre değerlendirmeye alınmaktadırlar.

Memur dereceleri, memurların maaş ve kademelerinde etkili yere sahiptir. Derece ve kademe ilerlemesi, devlet memurlarının maaş ve diğer haklarını etkileyen önemli bir kriterdir. Fakat, bu husus oldukça karmaşıktır. Bu yüzden; bu konuda memurların hakları konusunda bilinçli olmaması zaman zaman hak kaybına yol açmaktadır.

Bu sebeple, bu yazımızda derece ve kademe ilerlemesinden, devlet memurluğunda kademe, derece ve sınıf hesaplaması nasıl yapılır, yan ve dik yükselme kaç yılda bir olur, kendi alanında yapmış olduğu lisansüstü eğitimde geçen sürelere ve erkek memurların muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kademeye etkisi gibi konuları detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. İlgili Makale: Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması kademe derece ilerlemesi

Derece Kademe Hesaplama

Derece hesaplama işlemi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri esas alınarak yapılmaktadır. Kesin sonuçlar için ilgili kuruma başvurunuz. Bu hesaplamayı yapabilmek için memurun göreve başladığı kadronun kaçıncı derecesinden göreve alındığını bilmesi gerekir ve yukarıda bulunan hesaplama cetvelinde yer aldığı gibi sol tarafa 6/1 – 8/2 gibi kıdem yazılarak sağ taraftan yıllar aşağıya doğru hesaplama yapılır.

Hesaplama yapılırken şu kriterler önem taşımaktadır:

  • İşe başladığınız tarih ve dereceniz,
  • Bugünün tarihi ve hangi kademede olduğunuz,
  • 2016 yılında daha önce yararlanmayan tüm memurlara 1 yan verildi. 2016’dan önce başladıysanız bu husus,
  • Aday memurluk haricinde kalkınma öncelikli bir kurumda çalışıp çalışmadığınız,
  • Lise öğreniminiz de hazırlık okuyup okumadığınız,
  • Takla sicili (8 yıl disiplin cezası almama) aldınız mı? Vatani göreviniz hariç olmak üzere 657 Sayılı Kanun gereğince 1 yıla kadar verilebilen ücretsiz izin kullandınız mı?

Aktif olarak çalıştığınız kurum haricinde daha önce ki yıllara ait memuriyetiniz var mı? Hangi okul mezunusunuz? Derece kademe hesaplama yaparken;

  • GÖREVE BAŞLAMA: İlk göreve başlama tarihi
  • TERFİ TARİHİ: Her yıl terfi edilen tarih
  • BAŞLAMA DERCESİ – BAŞLAMA KADEMESİ: Unvan ve eğitim durumu nedeniyle ilk başlanılan derece ve kademe. Buraya Seçenek düğmelerini kullanarak değer girilebileceği gibi el ile yazılarak da değer girilebilir.

Ek Kademe

Kanun, sicil ve ödül nedeniyle alınan kademeler (bir derece için 3, bir kademe için 1 yıl kıdem düşünülmüştür). Ceza nedeniyle indirilen kademeler yine buradan düşülecektir. Bu bölüme seçenek düğmelerini kullanarak değer girebileceğiniz gibi el ile de değer girebilirsiniz. Bu 9 hususa göre hesaplama işlemi yapılabilmektedir.

Eğer konu hakkında bilgi sahibi değilseniz bağlı bulunduğunuz kurumun personel işleri veyahut mutemetliğine başvuru yaparak doğru derece kademenizi görüntüleyebilirsiniz.

Kademe, Derece ve Terfi Nedir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun kademe ve kademe ilerlemesine ilişkin hükümlerin yer aldığı 64 üncü maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.” denilmektedir. Kademe ilerlemesi tanımdan da anlaşılacağı üzere yatay ilerlemedir.

Kademe ilerlemesinin şartları 2 fıkrada; bulunduğu kademede 1 yıl çalışma ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği 1 kademenin bulunması olarak belirlenmiştir. 657 sayılı Kanunun 36. maddesinde memuriyete giriş ve memuriyette yükselebilecekleri derece ve kademeler gösterilmiştir. Genel olarak, lise mezunları 13. derecenin 3. kademesinde, ön lisans mezunları 10. derecenin 2. kademesinde, lisans mezunları ise 9. derecenin 1. kademesinde memuriyet görevine başlar. Ancak mezun olunan eğitim kurumunun niteliği (meslek/genel), eğitim süresi, lisans eğitiminin sosyal, teknik, sağlık, hukuk vb. alanlarda yapılma durumuna göre bu rakamlar değişiklik gösterebilmektedir.

Derece; memurun öğrenim durumu ve hizmet yılları itibarı ile bulunmakta olduğu müktesebi ifade eder. Kadro derecesi ise atanmış ve/veya işgal edilmekte olan kadronun karşılığı olarak devletin tahsis etmiş olduğu rakamı/dereceyi ifade eder. Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. (657 Sayılı Kanun Md.64) Terfi; Memurun bulunduğu kademe ve dereceden bir üst kademe ve dereceye yükseltilmesidir.

Genel olarak her bir hizmet yılınıza karşılık bir kademe, her üç hizmet yılınıza karşılık bir derece ilerlemesi yapılır. Bu şekilde yapılan işlemler ile eğitim durumunuza göre yükselebileceğiniz derece ve kademenin son kademesine kadar yükselebilirsiniz. Bu genel durumun dışında varsa daha önceki hizmetleriniz (ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilebileceği ifade edilenler), askerliğiniz, fazladan eğitim süreniz (lise hazırlık gibi) ve memuriyet süresince bitirdiğiniz üst ya da farklı sınıflara ait lisans öğrenimleriniz intibak yapılmak sureti ile derece ve kademenizin ilerlemesini sağlayacaktır. Örneğin 9/1’den göreve başlayan bir memurun derece kademesi şöyle ilerlemektedir.

  • 9/1
  • 9/2
  • 9/3
  • 8/1
  • 8/2
  • 8/3
  • 7/1
  • 7/2
  • 7/3

Yukarıdaki örnekte de görüldüğü üzere sağ tarafta bulunan rakam, 3 rakamına doğru artış göstermektedir. Memurun kademesinin ilerleyebilmesi için 2 önemli şart vardır. Bunlar; Memurun bulunduğu kademede 1 yıl süre ile hizmet yapması gerekir. Memurun bir üst kademeye geçebilmesi için boş kadro olması gerekmektedir.

Eğer memur aday memur ise kadro alana kadar aday memurluk sona erene kadar kademesi ilerlemez. Yirmi dört sene sonunda sekiz derece geçilir: 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3 ve 2… (2/3’e ulaşılır.)

  1. Yıl 9/1
  2. Yıl 9/2
  3. Yıl 9/3
  4. Yıl 8/1
  5. Yıl 8/2
  6. Yıl 8/3
  7. Yıl 7/1
  8. Yıl 7/2
  9. Yıl 7/3
  10. Yıl 6/1
  11. Yıl 6/2
  12. Yıl 6/3
  13. Yıl 5/1
  14. Yıl 5/2
  15. Yıl 5/3
  16. Yıl 4/1
  17. Yıl 4/2
  18. Yıl 4/3
  19. Yıl 3/1
  20. Yıl 3/2
  21. Yıl 3/3
  22. Yıl 2/1
  23. Yıl 2/2
  24. Yıl 2/3
  25. Yıl 1/1
  26. Yıl 1/2
  27. Yıl 1/3
  28. Yıl 1/4

Sonuçta aynı şartlarda 1’in 4’üne ulaşmak için 28 sene çalışmak gerekiyor. Devlet Memurları Kanununun 65 inci maddesinde yapılan değişiklik ile 64 üncü maddedeki şartları taşıyan her memurun onaya ya da başka herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kademe ilerlemesi yapabilmeleri sağlanmıştır. Buna göre bulunduğu kademede bir yıl çalışmış olan ve derecesinde ilerleyebileceği kademe olan her memur, olumlu sicil aldığı kabul edilerek hak kazandığı tarihten itibaren kademe ilerlemesi yapacak ve yeni kademenin aylığına hak kazanacaktır.

Bu şekilde kademe ilerlemesi yaptırılan memurlardan olumlu sicil almadıkları tespit edilenlerin durumları, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenerek kademe ilerlemeleri iptal edilecek ve bunlara kademe ilerlemesi yapmış oldukları için daha önceden yersiz olarak fazla ödemede bulunulmuş ise bu ödemeler geri alınacaktır.

Söz konusu Kanunun 66. maddesinde “…kademe ilerlemesi ile ilgili onay merci olarak atamaya yetkili amir gösterildiğinden, kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, atamaya yetkili amirlerin onayları ile belirlenecektir…”

İlgili Makale:

  • İptal Davası
  • 657 Derece Kademe ve Derece Tablosu

Kadro ve dereceleri, memur sınıflarına ve memurun deneyimine göre değişiklik göstermektedir. 657 sayılı DMK kapsamında olan memurların, memurluk dereceleri tablosuna bakmaları ve buradan kendi bilgilerini görmeleri gereklidir.

Öğrenim durumlarına göre hâlihazırda kullanılan derece ve kademe tablosu aşağıdaki gibidir.

  • İlkokul mezunları, 15. derece ve 1. kademeden göreve başlar. En çok 7. dereceye kadar yükselebilir.
  • Ortaokulu bitirenler, 14. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 5. dereceye kadar yükselebilir.
  • Ortaokul denginde bulunan mesleki ve teknik okullardan mezun olanlar, 14. derece ve 3. kademede göreve başlar. En çok 4. dereceye kadar yükselebilir.
  • Liseden mezun olanlar 13. derece ve 3. kademeden göreve başlar. En çok 3. dereceye kadar yükselebilir.
  • İki yıllık üniversiteden mezunlar, 10. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
  • Üç yıllık üniversiteden mezun olanlar, 10. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
  • Dört yıllık üniversiteden mezun olanlar, 9. derece ve 1. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
  • Beş yıllık üniversiteden mezunlar, 9. derece ve 3. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
  • Altı yıllık üniversiteden mezun olanlar, 9. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinde 2011 yılında yapılan değişiklik ile son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Memuriyette fiili olarak ifa ettiğiniz her sekiz yıllık hizmetiniz için bulunmuş olduğunuz kademe için bir kademe ilerlemesi yapılır.

Bu haktan faydalanabilmeniz için 8 yıllık süre içinde herhangi bir disiplin cezası almamanız gerekmektedir. Eğer disiplin cezası alır iseniz bu süreler ceza tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayarak hesaplanır. (657 sayılı Kanun md.64/dördüncü fıkra, Mülga Devlet Personel Başkanlığı 18.08.2016/4871 Görüş)

Kademe ve kademe ilerlemesi – Madde 64 – (Değişik: 13/2/2011 – 6111/100 md.)

Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.

72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz. Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.

Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler. Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir.

Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.

Kademe İlerlemesi Nedir?

Devlet memurları bulundukları derecelerde başarılı hizmet yaptıkları takdirde, o derecenin daha ileri kademelerine geçirilirler. Böylece bir derece içerisinde kademeden kademeye geçişe kademe ilerlemesi denir.

Ancak bu ilerlemenin yapılabilmesi için yasa ile bazı koşullar saptanmış bulunmaktadır. 64’üncü maddede yer alan bu koşullar şunlardır:

  • Memurun o kademede en az bir yıl çalışmış olması,
  • O yıl içinde olumlu sicil alması,
  • Çalıştığı derecede daha ileri bir kademenin bulunması

Memurun kademe ilerlemesi yapabilmesi için her üç koşulun bir arada bulunması gerekmektedir. Bu koşullardan birinin bulunmaması halinde kademe ilerlemesi yapma olanağı yoktur. Kural olarak, memurun kademe ilerlemesi yapabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışma zorunluluğu aranmıştır.

Ancak, yasada yazılan istisnai mahiyetteki hükümlere göre, memur bulunduğu kademede 1 yıl fiilen çalışmış olmasa da kademe ilerlemesi yapabilmektedir. Bu istisnai durumları kısaca açıklayalım:

Muvazzaf askerlik hizmetini yaptıktan sonra aday memur olarak atanan bir kimsenin adaylığı 1 yıl 6 ay sonunda kaldırılarak asil memuriyete geçirildiği takdirde Yasanın 84’üncü maddesi gereğince muvazzaf askerlikte geçen süresi kademe ilerlemesi ve hatta derece yükselmesi şeklinde değerlendirilecektir. O halde, bulunduğu kademede 1 yıl 6 ay çalışan bir memur, askerlik hizmetinin değerlendirilmesi sonunda ileri kademeye terfi ettirilecektir. Burada iki yılın doldurulması için gerekli olan 6 aylık süre yasa tarafından çalışılmış gibi kabul edilerek kademe ilerlemesi olanağı yaratılmıştır.

36. maddenin (E) işaretli bendine göre; sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla aynı maddenin diğer bentleri gereğince kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe ilerlemesine tekabül eden süreleri 68. maddede derece yükselmesi için gerekli olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst derece ve kademedeki yasal bekleme süresinde geçmiş sayılır.

36. maddenin (E) bendinde yer alan hüküm, gerek kademe ilerlemesi ve gerekse derece yükselmesi için öngörülen sürelere getirilmiş istisnai hükümlerden biridir. Sınıfların ileri kademelerinden göreve başlayanlar, göreve başladıkları kademeden önceki kademede yasal olarak bir yıl çalışmış gibi kabul edilmişlerdir. Ayrıca 36’ncı maddenin ortak hükümlerinde yer alan bazı sınıflarda göreve başlayan memurların özel sektörde geçirdikleri hizmetlerinin intibaklarında değerlendirilmesi sonunda meydana gelen ilerleme ve yükselmeler de istisnaî mahiyet göstermektedirler.

Örneğin, bu memurların özel sektörde geçirdikleri (aynı zamanda 87’nci maddede sayılan kurumlarda geçen başarılı hizmet süreleri de dahil) sürelerin her yılına bir kademe ve her üç yılına bir derece verilmek suretiyle intibakları yükseltilerek artan süreleri üst derece ve kademedeki yasal bekleme süresinde geçmiş sayılır. Kademe ilerlemesinin ikinci koşulu, memurun o yıl içinde olumlu sicil almış olmasıdır. Memurun, bulunduğu kademede o yıl içinde başarılı hizmet görmesi ve bunun sicil formu ile belirlenmesi gerekmektedir. Olumlu sicil alamayan memurun geçirdiği süre başarılı sayılmayacağından kademe ilerlemesinde değerlendirilmesine olanak yoktur. Kademe ilerlemesinde üçüncü koşul, memurun bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunmasıdır.

Bu koşul daha çok bulunduğu derecenin son kademesinde bulunan memurlarla, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademesine kadar gelmiş memurlar için önem taşımaktadır. Birinci halde, memurun yükselebileceği boş bir kadronun bulunmayışı nedeni ile derecesi içinde kademe ilerlemesi yaptırılarak son kademeye kadar gelmesi sağlanmıştır. Bu kademeden başka ilerleyebileceği bir başka kademenin bulunmaması memurun terfiine engel olmaktadır. Kademe ilerlemesi için eski madde hükmünde yer alan “o yıl içinde olumlu sicil almış bulunma şartı 6111 sayılı Yasa ile kaldırılmıştır.

Böylece kademe ilerlemesi için eski maddede yer alan üç koşul ikiye indirilmiştir. Maddede, kademe ilerlemesi ile ilgili olarak eski maddede yer alan “başarılı memurlara bir kademe uygulaması” ile “kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde atanan personele buralarda fiilen çalışmak koşuluyla başarılı olarak geçirilen her iki yılın karşılığında ayrıca bir kademe ilerlemesi uygulamasına ilişkin iki özel düzenleme küçük değişikliklerle korunmuştur. Kademe ilerlemesinin iki adet özel şekli de vardır. Bunlar;

Zorunlu sürekli görevle ülkenin kalkınmasında 1. derecede öncelikli yörelere atanan Devlet Memurlarına bu yöreleri fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yılın karşılığında aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir. Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi daha uygulanır. Kademe ilerlemesi için kuruma başvurmanıza gerek yoktur. Kurum kendiliğinden kademe ilerlemesi yapacaktır.

Fakat disiplin cezası sonucunda kademe ilerlemesi cezası almanız durumunda bulunduğunuz il idare mahkemesinde 60 gün içinde yürütmeyi durdurma istemli iptal davası açmanız gereklidir. 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2010 yılında 100. maddesinde, kademe ilerlemesinin son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayan memurlara bir kademe ilerlemesi uygulanacağı hükmü getirilmiştir.

Sicil uygulamalarının bazı olumsuz sonuçları vardı; sicilin kalkması iyi bir uygulama, fakat 6 yıllık sicil notu uygulamasının kaldırılıp yerine 8 yıl getirilmesi, eski uygulamaya göre kazanılmış hakkı olan memurların aleyhine bir uygulama ile sonuçlanacaktır.

Memurun görev, yetki ve sorumluluğunda bir artış olmaksızın yalnız aylık ve kıdemindeki artışı belirlemek için kullanılan kavramdır. 9'un biri şeklindeki ifadede 9 dereceyi, 1 ise kademeyi ifade eder. Yani kademe ilerlemesi, devlet memurunun bulunduğu kadro derecesi içindeki bir kademeden bir üst kademeye ilerlemesidir. Memurların kademe yükselmesinin usul ve şartları DMK m.64'te düzenlenmiştir.

Devlet memurluğundaki kademeler ise her derece içerisinde 3 kademe olması şeklinde düzenlenmiş ve derecedeki ilerleme, derece numarasının azalmasıyla gerçekleşirken kademedeki ilerleme, kademe numarasının artmasıyla gerçekleşir. Kademe ilerlemesi;

  • 9/1
  • 9/2
  • 9/3
  • 8/1
  • 8/2
  • 8/3
  • 7/1
  • 7/2
  • 7/3

şeklinde yapılır. Örneğin; kural olarak bir devlet memuru üniversite mezunu olarak memur statüsüne geçtiği anda 9. derece ve 1. kademe seviyesinde işe başlamış olur. Kademesindeki ilerleyişi 9/2 ve 9/3 olarak devam eder. 9. derecenin içerisindeki 3 kademede de çalıştıktan sonra artık 8. dereceye geçmeye hak kazanır.

İlgili Makale: Yürütmenin Durdurulması

Kademe İlerlemesinin Toplu Onayla Yapılması ve Onay Merci

Maddenin üçüncü fıkrasında yer alan hüküm; kademe ilerlemesinin otomatik olarak yapılmasını düzenleyen Devlet Memurları Yasası'nın mülga 65 inci maddesi hükmünden buraya taşınmıştır. Buna göre; kademe ilerlemesi için belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılacaklardır. Bu işlem aylık dönemler halinde toplu olarak yapılmaktadır.

Örneğin, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin kademe terfi onayı 15.03.2018-14.04.2018 tarihleri arasında terfi edeceklerin listesi, birimler itibarıyla çıkarılır ve izleyen ay başından (15.04.2018) geçerli olmak üzere onay alınır. Bu işlem her ay rutin olarak yapılır ve gereği için birimlerine gönderilir. Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar ise kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenecek, kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilecektir. Ancak, kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenecek, kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilecektir.

Madde hükmü ile getirilen düzenlemeye göre de kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Esasen bu hüküm, Devlet Memurları Yasası'nın eski 66 ncı maddesinde yer alan, “Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.” hükmünden buraya taşınmıştır. Onay mercileri, yasa hükmünde devredilebilir bir yetki olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini astlarına devredebileceklerdir. Devlet Memurları Kanunu'nu Buradan İndirebilirsiniz

Derece İlerlemesi Nedir?

Devlet Memurları Kanunu 68 inci maddesi, derece yükselmesi yapılabilmesi için gerekli koşullar ile derece yükselmesinin esas ve usullerini düzenlemiştir. Maddede ayrıca her memurun derece yükselmesinden başka, ayrıca kurumların 1-4 üncü derece kadrolu görevlere atanabilme koşullarını da düzenlemiştir.

Madde ile bazı üst düzey kadrolara atanacakların özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürelerin maddedeki sınırlamaya tabi olmaksızın dikkate alınması öngörülmektedir. Derece yükselmesi, memurun bulunduğu dereceden bir üst dereceye terfi etmesidir. Derece yükselmesinde genellikle memurun görev, yetki ve sorumluluklarında bir değişiklik, bir artış olması gerekir, çünkü derece belli bir görev, yetki ve sorumluluk düzeyini tanımlayan bir kavramdır. Derece yükselmesinin usul ve şartları, 657 sayılı Yasa'nın 2595 sayılı Yasa ile değişik 68 inci maddesinde gösterilmiştir.

Tetkikinden de anlaşılacağı üzere, söz konusu madde, memurların iki şekilde derece yükselmesini öngörmektedir. Bunlardan birincisi olağan derece yükselmesi olarak adlandırabileceğimiz 68/A'ya göre derece yükselmesi, diğeri ise "olağan dışı derece yükselmesi" yöntemi olarak adlandırılabilecek 68/B'ye göre derece yükselmesidir. Bu kadrolarda görevli memurlar belirli kıdem yıllarına göre alırlar. Memurların hizmete başladıkları tarihlerde mezun oldukları okul, daha önceki memuriyetleri, yükseköğretimi ve askerlik hizmeti bu değerlendirmede bir kıstastır.

Genel olarak memurlar göreve 9'un 1'inden başlarlar. Sonrasında 9'un 2'si, 9'un 3'ü ve devamında 8'in 1'i olarak devam ederler. Bu göstergenin yazılışı ise 9/1, 9/2, 9/3, 8/1 olarak ifade edilir. 9 dereceyi, 1 kademeyi ifade eder.

Her yıl 1 tane kademe ilerlemesi yapılır. 3 yılın sonunda ise 1 derece ilerlenir. Derece dikey, kademe ise yataydır. Derece ilerlemesi, memurun bulunduğu hizmet sınıfı içinde bir üst dereceye geçmesidir.

Memurların derece yükselmesinin şartları DMK m.68'de düzenlenmiştir. Söz konusu madde, memurların iki şekilde derece yükselmesini öngörmektedir. (A) bendinde olağan, (B) bendinde olağan dışı derece yükselmesi düzenlenmiştir. Olağan derece yükselmesi için bazı şartların oluşması gerekir.

  • Üst dereceden boş bir kadronun bulunması,
  • Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunmuş olması,
  • Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması şarttır.

Olağan dışı derece yükselmesi için ise, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4. derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilmesidir.

Olağan dışı yükselme yöntemiyle atama yapılmasının amacı, yönetime, üst yönetim kadrolarını gençleştirme imkânı vermek, genç ve yetenekli devlet memurlarına mükteseplerine bakılmadan yükselme imkânı kazandırmaktır. Hizmet süresi bakımından daha aşağıdaki derecelerde bulunan ve bu yüzden ilk dört dereceye yükseltilmesi olanağı bulunmayan başarılı memurların, DMK 68. maddenin (B) bendindeki özel koşulları taşımaları durumunda, ilk dört derece içindeki bir dereceye yükseltilmeleri idarenin takdirine bırakılmıştır. Söz konusu özel koşulları DMK m.68'den detaylıca inceleyebilirsiniz.

Son olarak DMK m.37'de, öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev unvanları itibarıyla azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son sekiz yıllık süre içinde herhangi bir disiplin cezası almayanların kazanılmış hak aylıkları kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.

Olağan Derece Yükselmesi

Yasa'nın 68/A maddesine göre olağan derece yükselmesi yapılabilmesi için;

  • Üst dereceden boş bir kadronun bulunması,
  • Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş olması,
  • Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması,

şarttır. Buna göre; yukarıdaki koşullara sahip olan tüm Devlet memurları normal olarak derece yükselmesi yapacaklardır. Madde hükmünde 6111 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle eski maddede derece yükselmesinin koşulları arasında sayılan "sicil bakımından üst derecelere yükselebilecek nitelikte bulunduğunun saptanmış olması şartı" kaldırılmıştır.

Böylece derece yükselmesi için sicil bakımından üst derecelere yükselebilecek nitelikte bulunduğunun saptanmış olması koşulu aranmayacak, diğer koşulları taşımak yeterli olacaktır.

Olağan Dışı Derece Yükselmesi (İlk Dört Dereceye Yükselme)

Memurlar arasında torba kadro olarak da adlandırılan olağan dışı derece yükselmesi, Yasa'nın 68/B maddesinde düzenlenmiştir. Olağan dışı derece yükselmesi, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilmesidir. Olağan dışı yükselme yöntemiyle atama yapılmasının amacı, yönetime, üst yönetim kadrolarını gençleştirme imkânı vermek, genç ve yetenekli devlet memurlarına mükteseplerine bakılmadan yükselme imkânı kazandırmaktır.

Hizmet süresi bakımından daha aşağı derecelerde bulunan ve bu yüzden ilk dört dereceye yükseltilmesi olanağı bulunmayan başarılı memurların, aşağıdaki özel koşulları taşımaları durumunda, ilk dört derece içindeki bir dereceye yükseltilmeleri idarenin takdirine bırakılmıştır. 68/B’ye göre bu tür yükselmelerin yapılabilmesi için ilgilinin;

  • Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı dışında olması,
  • Yüksek öğrenim görmüş olması,
  • Atanacağı görevin gerektirdiği niteliklere sahip olması,
  • Aşağıdaki hizmet süresine sahip olması;
    1. 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
    2. 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
    3. 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması şarttır. Ancak, dört yıldan daha az süreli yüksek öğrenim görenler için yukarıdaki sürelere ikişer yıl ilave edilir.

Sınıf Yükselmesi Nedir?

Memurun bulunduğu hizmet sınıfı içinde veya öğrenimi itibariyle başka bir sınıfa geçmesidir. Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri mümkündür. Devlet memurlarının mesleklerine göre girebilecekleri hizmet sınıfları, 657 sayılı Yasa’nın 36. maddesinde belirlenmiştir.

Anılan maddede 10 sınıf yer almaktadır. Devlet memurluğuna girmek isteyen bir kimsenin, öğrenim durumu ve meslek niteliğine göre bu sınıflardan birinde göreve başlaması gerekir. Ancak, bu sınıflarda hizmete başlayan bir memur daha sonra, diğer sınıflardan birine, belirlenen şartlar dahilinde geçiş yapabilir. İşte 71. madde, memurların, bulundukları sınıftan başka sınıfa geçmeleri, geçtikleri yeni sınıfta ilerleme ve yükselme koşullarını düzenlemiştir.

Bu düzenlemeye göre; zaman içinde memurların, bulunduğu sınıftan başka sınıflara geçmek istemesi ya da kurumlarınca sınıflarının değiştirilmesi mümkündür. İşte bir sınıftan başka bir sınıfa geçme; bir memurun bulunduğu sınıftan yetki, sorumluluk ve parasal olanaklar açısından daha iyi olan bir başka sınıfa geçmesidir. Örneğin; Yardımcı Hizmetler Sınıfından, Genel İdari Hizmetler Sınıfına ya da Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına geçme gibi.

Devlet memurlarının sınıf değiştirmeleri 71 inci maddeye göre belli koşullara bağlanmıştır. Bu koşullar şunlardır:

  • Memurlar kazanılmış hak aylık dereceleriyle ve eşit dereceler gözetilmek suretiyle atanabilirler,
  • Memurlar derece yükselmesi suretiyle de sınıf değiştirebilirler,
  • Sınıfı değiştirilecek olan memurlar 657 sayılı Yasa veya kurumların teşkilat (kuruluş) yasaları ile öngörülen koşullara sahip olmalıdırlar. Ayrıca, sınıf değişikliği suretiyle yükseleceklerin görevde yükselme sınavına girip kazanmış olmaları şarttır.

Çünkü, 18 Nisan 1999’da yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri karşısında kurumların memurlarını bulundukları sınıftan başka sınıfa sınavsız geçirmeleri imkan dahilinden çıkmıştır.

Lisansüstü Eğitimin Kademe, Derece ve Sınıf İlerlemelerine Etkisi

Eğitimin kademe ve dereceye etkisi; DMK m.36’nın maddesinde yer alan lisansüstü eğitim ile ilgili (A)-5 fıkrasında 9. bentte düzenlenmiştir. Söz konusu madde fıkrasında kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinden yararlanacak memurlar teker teker sayılmıştır:

  • Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında;
  • Yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlar,
  • Yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisansüstü sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi uygulanır.

Tıpta uzmanlık belgesi alanlara ve meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara ise bir derece yükselmesi uygulanır. “Lisansüstü ihtisas sertifikası”, bu isimle kesinlikle olması gereken bir belge değildir. Lisansüstü bir sene yapılmış olan bir öğrenimi belgeleyen bir belge olarak ifade edilmiştir. Bundan dolayı, bu isimde olmayan diğer belgeler de lisansüstü bir senelik bir öğrenim yapıldığını belgeliyorsa, bir kademe ilerlemesi için yeterli olacaktır.

Yazımızda kullanılan Master kavramı, halk dilinde bilinen adıyla Yüksek Lisans kavramı ile aynıdır. Master derecesi alıp da bir kademe ilerlemesinden faydalanan memur, aynı zamanda doktora yapmışsa iki kademe ilerlemesinden yararlanacaktır. Yani hem master hem de mesleği ile ilgili doktora yapan memur toplam bir derece (3 yıl) yükselmesinden yararlanacaktır. Kısaca diyebiliriz ki;

  • Master yapanlar 1 kademe
  • Doktora yapanlar 1 derece
  • Master ve doktora yapanlar 1 derece ve 1 kademe uygulamasından yararlanacaklardır.

Bu konuda birkaç örnek verecek olursak; 6 yıllık tıp öğrenimini bitiren bir doktorun uzmanlık ihtisasını da tamamlayarak memurluğa girdiğini düşünelim. Bu doktor 9. derecenin 3. kademesinden göreve başlatılacak ve söz konusu fıkraya göre bir derece uygulamasından yararlandırılacaktır.

Ayrıca tıpta uzmanlık belgesi alındığından bu doktora bir derece yükselmesi daha verilerek 7. derecenin 3. kademesinden intibakı yapılarak işe başlatılacaktır. Hukuk fakültesini bitirdikten sonra master yapmış bir memur daha sonra hukuk doktorasını yaparsa, bu memurun intibakı şöyle yapılacaktır: Bu memur 4 yıllık yükseköğrenimini bitirdiğinden 9/1’den göreve başlatılması gerekir.

Ancak, master yaptığından dolayı bir kademe ilerlemesinden yararlanacaktır. Böylece 9/2’ye intibak ettirilecektir. Ayrıca mesleği ile ilgili doktora yaptığından söz konusu fıkra gereğince master dolayısıyla bir kademe ilerlemesinden yararlandığı için (doktora dolayısıyla) hakkında iki kademe ilerlemesi uygulanarak intibakı 8/1’e yapılarak göreve bu derece kademeden alınacaktır. Bu konu hakkında son olarak şu noktaya da değinmemizde fayda vardır: 36. maddenin TBMM’de görüşülmesinde Bütçe Plan Komisyonu sözcüsü; bazı öğrenim kurumlarında lisansüstü eğitimin, “lisansüstü eğitim sertifikası” ile aynı şey olduğunu ve bu nedenle maddede belirtilmesine gerek olmadığını açıklamıştır.

Bu açıklamaya göre; lisansüstü eğitim sertifikası alanların ayrıca doktora yapmaları halinde haklarında bir kademe, bir derece değil; yalnızca 1 derece (2 kademe doktoradan, 1 kademe de lisansüstü eğitimden) yükselmesinin uygulanması gerekir. Lisansüstü eğitimin etkisine de vurgumuzu yaptığımıza göre son olarak erkek memurların yapmış oldukları muvazzaf askerlik süresinin kademe, derece ve sınıf ilerlemesine etkilerini görelim.

Muvazzaf Askerlik Görevini Yapan Erkek Memurların Kademe, Derece ve Sınıf İlerlemeleri

Muvazzaf askerlik hizmetini yaptıktan sonra memuriyete girenlerin durumu DMK’nun 84. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu madde şu şekildedir: “Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna atananlar adaylık esaslarına tabi olurlar ve muvazzaf askerlikte geçen süreler asaletlerinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi tutulmak suretiyle derece yükselmesinde de değerlendirilir.”

Bu hüküm ile muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna girenlerin bu hizmetlerinin değerlendirilmesi asaletlerinin onayına, yani memur adaylıklarının bitip asli memurluğa geçirilmelerine bağlanmaktadır. Bu durumda aday memurlar hakkında uygulanan hükümler bunlar hakkında da uygulanacaktır. Böylece, muvazzaf askerlik hizmetini yaptıktan sonra memuriyete girenlerin asaletlerinin onayından sonra, adaylıkta geçirdikleri süre ile birlikte muvazzaf askerlikte geçirdikleri sürelerinin de değerlendirilmesi sağlanmıştır.

DMK askerliğini, er, astsubay ve subay olarak yapmış olanların tümüne bu hakkı tanıma suretiyle eşit ve hakkaniyete uygun bir hüküm getirmiştir. 84. madde; istisnai bir hükümle bulunduğu kademede bir yılını doldurmadan fakat adaylığı onanan memurların muvazzaf askerlikte geçirdikleri sürelerin kademe ilerlemesi ve eğer koşullar elverirse derece yükselmesinde değerlendirileceğini yeni bir hak olarak düzenlemiştir. Örneğin; 18 aylık muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memuriyetine giren yüksekokul mezunu bir memurun 1 yıl sonra asaletinin onandığını yani adaylık süresinin bitip asli olarak memurluğa başladığını düşünelim.

Bu memur yüksekokul mezunu olduğu gerekçesiyle 9. derecenin 1. kademesinden göreve başladığından, adaylıkta geçen 1 yıl ve muvazzaf askerlikte geçen 18 aylık hizmetinin birlikte değerlendirilmesi sonunda 9. derecenin 3. kademesine terfii sağlanmış olacaktır. Adaylık süresi 1 yıldan az 2 yıldan çok olamayacağı için; bu durumda memuriyete geçirilen adayın söz konusu adaylık süreleri dolmadan muvazzaf askerlik süresinin değerlendirilme olanağı yoktur. Sonrasında ise eski memuriyeti olduğu gibi yeni memuriyetine aktarılacaktır.

Devlet Memuru Kademe ve Derece Nedir

Yeşil Pasaport Kademe ve Derece Bağlantısı

5682 sayılı Pasaport Kanunumuzun 14/A maddesi üçüncü derece kadrolarda bulunan veya Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan kamu görevlilerine hususi damgalı pasaport verileceğini hükme bağlanmıştır.

Üçüncü derecede ve altı derecelerde hususi damgalı pasaport almaya hak kazanılır. Yani 3/1, 3/2, 3/3, 2/1, 2/2, 2/3, 1/1 derece ve kademelerine yeşil pasaport verilir. Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunumun 36/A/9 maddesi yüksek lisans öğrenimi görenlere bir kademe ilerlemesi uygulanacağı, 64 maddesi ise son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara bir kademe ilerlemesi uygulanacağı hükümlerini amir bulunmaktadır. Tüm bunlara rağmen idare yeşil pasaport veya diğer taleplerinizi reddediyorsa 60 gün içinde idare mahkemesine yürütmeyi durdurma istemli iptal davası açmanız gereklidir.

Bu yazımızda Devlet memurluğunda kademe, derece ve sınıf ilerlemelerinde genel esasları, lisansüstü eğitimin ve muvazzaf askerliğin etkilerini incelemiş bulunduk. Bu konular hakkında daha ayrıntılı bilgi almak ve hukuki bir sorununuzla ilgili idare hukuku avukatı ile iletişim kurmanız yararınıza olacaktır.

Hangi Şartlarda İlave Kademe ve Derece Uygulaması Yapılır?

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda hangi memurlara ilave kademe/derece uygulaması yapılacağı belirtilmiştir. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 36'da bu durum şu şekilde açıklanmıştır.

Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara bir kademe ilerlemesi uygulanır.

Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezunları, Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,

Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,

Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartıyla jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece yapılır.

Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş tabibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hayvan sağlığı dahil) Biyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.

Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi tutularak orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve eğitim müfettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek, atölye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine atananlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.

b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.

Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geçmemek şartıyla, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır.

b) Diyanet İşleri Başkanlığı

Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edilecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir. (Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra gereğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)

Emniyet Hizmetleri Sınıfına Girenler

  • İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu bitirenlerin giriş derecelerine iki derece,
  • Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen giriş derece ve kademesine bir derece bir kademe,
  • Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen giriş derece ve kademesine bir derece.

b) Genel İdare Hizmetleri Sınıfına Girenler

Orman Muhafaza Memuru ve Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,

c) Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü Stenografları

Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak suretiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü stenograflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece, ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.

Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır.

Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır. Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki kademe ilerlemesi uygulanır.

Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve dengi veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğrenim süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan mesleki kursları bitirenler hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır.

b) Lise ve Dengi Okulları Bitirdikten Sonra Mesleki Hizmet İçi Eğitim Kurslarını Tamamlayanlar

Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mesleki hizmet içi eğitim kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve kademelere bir kademe ilave edilir.

c) Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü Bitirenler

Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bitirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçmemek şartıyla) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.