İstanbul, Türkiye'nin en yoğun yargı faaliyetinin yürütüldüğü şehridir. Avrupa ve Anadolu yakasında yer alan büyük adliyeler, milyonlarca nüfusun doğurduğu uyuşmazlık çeşitliliği ve ticari hayatın canlılığı, İstanbul'da avukatlık hizmetlerini hem kapsamlı hem de uzmanlaşma gerektiren bir alan haline getirmektedir.
Bu rehberde, İstanbul'da avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetlerinin hangi alanlarda yürütüldüğünü, süreçlerin nasıl işlediğini, görevli mahkemeleri ve ücret belirleme esaslarını bir arada bulabilirsiniz.
Hukuk büromuz, İstanbul'un tüm ilçelerinde ve adliyelerinde yerli ve yabancı müvekkillerine dava takibi, icra takibi, sözleşme hazırlığı ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Aşağıda hukuk alanlarına göre ayrıntılı bir çerçeve sunulmuştur.
İstanbul'da Hukuk Alanlarına Göre Avukatlık Hizmetleri
Ceza Hukuku Avukatı
Ceza hukuku, kişilerin hak ve hürriyetlerini doğrudan etkileyen, bu nedenle titizlikle yürütülmesi gereken bir alandır. İstanbul'da ceza davaları soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki evrede ilerler.
Soruşturma evresinde şüpheli veya mağdur vekilliği, tutuklama ve adli kontrol tedbirlerine ilişkin süreçler yürütülür; kovuşturma evresinde ise sanık müdafiliği veya mağdur vekilliği yapılır.
İstanbul'da ceza yargılamasında görevli mahkemeler, suçun niteliğine göre Asliye Ceza Mahkemeleri ve Ağır Ceza Mahkemeleri'dir. Avrupa yakasında Çağlayan ve Bakırköy adliyeleri, Anadolu yakasında ise Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi öne çıkan yargı merkezleridir.
Ceza davalarında avukat seçimi büyük önem taşır. Avukatın ceza hukuku alanında uzmanlaşmış olması, güncel mevzuatı ve içtihatları takip etmesi, mahkeme süreçlerinde deneyimli olması ve güçlü bir iletişim kurması aranan temel özelliklerdir. Müvekkilin de dosyayı avukata net biçimde aktarması, belgeleri eksiksiz sunması ve iş birliği içinde hareket etmesi etkili bir savunma stratejisinin oluşmasına katkı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
- Ceza davası avukatsız takip edilebilir mi? Mümkündür; ancak delillerin hukuka uygun sunulması ve savunmanın etkin yapılması bakımından avukat desteği kritik önemdedir.
- Avukatı nasıl seçmeliyim? Alanında uzmanlaşmış, referansları değerlendirilebilir ve güvenilir bir avukatla çalışmak süreci kolaylaştırır.
- Hangi mahkeme bakar? Suçun niteliğine göre Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir.
Boşanma ve Aile Hukuku Avukatı
Aile hukuku; boşanma, nafaka, velayet, vesayet, mal rejimi ve aile konutu gibi konuları kapsar. Boşanma davaları temelde anlaşmalı ve çekişmeli olmak üzere ikiye ayrılır.
Anlaşmalı boşanmada eşlerin boşanma ve fer'i sonuçları üzerinde uzlaşması hâlinde hâkim talebe uygun karar verebilir. Çekişmeli boşanmada ise Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen özel ve genel boşanma sebepleri çerçevesinde yargılama yürütülür.
Özel sebepler arasında zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı yer alır. Genel sebep ise evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir.
Dava açılmadan önce tarafların evlilik cüzdanı, nüfus kayıt örneği, gelir ve malvarlığına ilişkin belgeler ile varsa delil niteliğindeki yazışma ve kayıtları hazırlaması süreci hızlandırır.
Sık Sorulan Sorular
- Boşanma davası ne kadar sürer? Anlaşmalı boşanma kısa sürede sonuçlanabilirken çekişmeli davalar delil durumuna göre uzayabilir.
- Nafaka ve velayet nasıl belirlenir? Hâkim, çocuğun üstün yararını ve tarafların ekonomik durumunu dikkate alır.
- Hangi mahkeme bakar? Aile Mahkemesi görevlidir.
İş Hukuku Avukatı
İş hukuku; işçi ve işveren arasındaki ilişkilerden doğan uyuşmazlıkları kapsar. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ödenmemiş ücret, mobbing, işe iade, kötüniyet tazminatı, sendikal tazminat ve iş kazası tazminatı bu alandaki başlıca konulardır.
İş davalarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması gerekir. Arabuluculuk süreci sonuçsuz kalırsa dava açılabilir. Görevli mahkeme İş Mahkemesi'dir. İşçi alacaklarının hesaplanması, arabuluculuk görüşmelerinin yürütülmesi ve davanın takibi avukatlık hizmetinin temel adımlarıdır.
Sık Sorulan Sorular
- İş davası açmadan önce ne yapılmalı? Zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir.
- Hangi mahkeme bakar? İş Mahkemesi görevlidir.
- Hangi alacaklar talep edilebilir? Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve ücret alacakları gibi kalemler talep edilebilir.
Gayrimenkul ve Tapu Hukuku Avukatı
Gayrimenkul hukuku; taşınmaz alım-satımı, tapu iptali ve tescil, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu), kamulaştırma ve kira uyuşmazlıklarını kapsar. Tapu işlemleri ilçelerdeki tapu müdürlüklerinde gerçekleştirilir. Taşınmaz davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.
Ortaklıkla iştirak hâlinde bulunan taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde ise sözleşmeye aykırılık hâlinde tazminat ve tapu iptali talepleri gündeme gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
- Tapu iptali davası hangi mahkemede görülür? Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
- Ortaklığın giderilmesi nasıl istenir? Paydaşlardan biri dava açarak taşınmazın satış yoluyla paylaştırılmasını talep edebilir.
- Kira uyuşmazlıklarında ne yapılır? Sulh Hukuk Mahkemesi'nde tahliye veya alacak davası açılabilir.
Miras Hukuku Avukatı
Miras hukuku, gerçek kişinin ölümü veya gaipliği hâlinde malvarlığının kimlere ve nasıl intikal edeceğini düzenler. Vasiyetname hazırlanması, vasiyetnameye itiraz, miras paylaşım sözleşmeleri, mirastan mal kaçırma, tenkis ve denkleştirme davaları ile muris muvazaasına dayalı tapu iptali davaları bu alandaki başlıca işlemlerdir.
Miras davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Mirasçılık belgesi (veraset ilanı) sulh hukuk mahkemesinden alınabilir.
Sık Sorulan Sorular
- Tenkis davası nedir? Saklı paylı mirasçıların paylarının ihlali hâlinde açılan davadır.
- Muris muvazaası ne demektir? Miras bırakanın mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devir işlemleridir.
- Hangi mahkeme bakar? Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Tazminat Hukuku Avukatı
Tazminat hukuku; trafik kazası, iş kazası, malpraktis (sağlık çalışanlarının hatalı müdahalesi), sözleşmeye aykırılık, haksız işgal ve suça maruz kalma gibi hâllerde maddi ve manevi zararın giderilmesini amaçlar. Tazminat davalarında zararın kalemler hâlinde ayrı ayrı hesaplanması ve güncel içtihatların takibi önem taşır.
Bazı tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk söz konusudur. Görevli mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine göre Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi olabilir.
Sık Sorulan Sorular
- Trafik kazası sonrası hangi talepler ileri sürülür? Maddi ve manevi tazminat ile sigorta şirketine başvuru gündeme gelir.
- Malpraktis davası nedir? Sağlık çalışanının hatalı müdahalesinden doğan zararın tazmini davasıdır.
- Hangi mahkeme bakar? Uyuşmazlığın türüne göre Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
İcra ve İflas Hukuku Avukatı
İcra ve iflas hukuku, alacak ve borç ilişkilerinin tahsili ile borçların ödenmesine ilişkin süreçleri kapsar. İhtarname gönderimi, icra takibi başlatılması, icra işlemlerine itiraz ve iptal, menfi tespit ve tazminat davaları bu alandaki başlıca işlemlerdir.
İcra takibi, alacaklının icra dairesine başvurusuyla başlar. Borçlunun itirazı hâlinde takip durur ve itirazın iptali davası gündeme gelebilir. İcra ve iflas davalarında görevli mahkeme İcra Hukuk Mahkemesi veya Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemesi olabilir.
Sık Sorulan Sorular
- İhtarname ne işe yarar? Borçluya resmi uyarı niteliğindedir ve temerrüt için ilk adımdır.
- İtirazın iptali davası nedir? Borçlunun haksız itirazının kaldırılması için açılan davadır.
- Menfi tespit davası ne zaman açılır? Borçlunun borçlu olmadığının tespiti için açılır.
Ticaret ve Şirketler Hukuku Avukatı
Ticaret hukuku; şirket kuruluşu, birleşme ve devralma, ticari sözleşmeler, cari hesap ve ticari uyuşmazlıkları kapsar. Şirketlere hukuki danışmanlık, sözleşme hazırlığı ve ticari dava takibi bu alandaki temel hizmetlerdir. Ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
İdare Hukuku Avukatı
İdare hukuku, devlet ile kişiler arasındaki uyuşmazlıkları konu edinir. İptal davaları, tam yargı davaları, kamulaştırma ve memur davaları bu alandadır. İdari yargıda görevli mahkemeler İdare Mahkemesi ve Vergi Mahkemesi'dir; temyiz mercii Danıştay'dır.
Yabancılar Hukuku Avukatı
Yabancılar hukuku; oturma izni, çalışma izni, vatandaşlık, sınır dışı etme ve geri gönderme merkezlerine ilişkin süreçleri kapsar. İstanbul'da yabancıların yoğun yaşadığı ilçelerde bu alandaki hizmet talebi yüksektir. Görevli mahkeme İdare Mahkemesi'dir.
Bilişim Hukuku Avukatı
Bilişim hukuku; internet üzerinden işlenen suçlar, kişisel verilerin korunması, e-ticaret ve mesafeli satış sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları kapsar. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki işlemler ve içerik kaldırma talepleri bu alandadır.
Marka, Patent ve Fikri Mülkiyet Hukuku Avukatı
Fikri ve sınai mülkiyet hukuku; marka, patent, tasarım ve telif haklarına ilişkin uyuşmazlıkları kapsar. Marka tescil ve itiraz süreçleri ile tecavüzün önlenmesi davaları bu alandadır. Görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir.
Tüketici Hukuku Avukatı
Tüketici hukuku; ayıplı mal ve hizmet, mesafeli satış, taksitle satış, paket tur ve abonelik sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları kapsar. Tüketici Hakem Heyetine başvuru ve Tüketici Mahkemesi'nde dava açma bu alandaki temel adımlardır.
Sağlık Hukuku Avukatı
Sağlık hukuku; hasta-hekim ilişkileri, malpraktis davaları, hastanelere hukuki danışmanlık ve idari süreçleri kapsar. Hem özel hem devlet hastanelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıklar bu alanda değerlendirilir.
Vakıf ve Dernek Hukuku Avukatı
Vakıf ve dernek hukuku; kuruluş işlemleri, izinler, genel kurul ve yönetim kurulu kararlarının hukuka uygunluğu ile organ uyuşmazlıklarını kapsar. Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.
İstanbul'da İlçelere Göre Hukuk Hizmetleri
İstanbul'da avukatlık hizmetleri ilçe bazında da yoğunlaşmaktadır. Aşağıda öne çıkan ilçeler ve buralarda sık görülen uyuşmazlık türleri yer almaktadır:
- Kadıköy: Kadıköy'de ayrı bir adliye bulunmaz; ilçedeki dava ve takipler Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'nde görülür. Boşanma, iş, icra ve ticaret davaları yoğundur.
- Beşiktaş, Şişli, Beyoğlu, Fatih: Merkezi ilçeler olup ticaret, gayrimenkul ve ceza davalarında yoğunluk görülür.
- Bakırköy: Bakırköy Adliyesi'nin bulunduğu ilçe olup icra, iflas, iş ve miras davalarında öne çıkar.
- Üsküdar, Ataşehir, Maltepe, Kartal, Tuzla, Sancaktepe, Sultangazi, Esenler, Esenyurt, Avcılar, Bahçelievler, Bayrampaşa, Zeytinburnu, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Çatalca, Silivri, Arnavutköy, Beykoz, Çekmeköy, Sarıyer, Adalar: Bu ilçelerde aile, ceza, iş, gayrimenkul ve icra uyuşmazlıkları yaygındır.
Avukatların faaliyet göstermesi bakımından ilçe sınırlaması yoktur; bir avukat İstanbul'un herhangi bir adliyesinde dosya takip edebilir.
Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?
Avukatlık ücreti, taraflar arasında yazılı avukatlık sözleşmesiyle belirlenir. Ücretin belirlenmesinde dava türü, dosyanın kapsamı, harcanacak emek ve süre, uyuşmazlığın değeri gibi unsurlar dikkate alınır. Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, ücretin alt sınırı bakımından yol göstericidir.
Ücret, sabit (maktu) olarak veya dava sonucunda elde edilen kazanca bağlı (nispi) olarak kararlaştırılabilir. Ayrıca saatlik danışmanlık ücreti de uygulamada görülen yöntemlerdendir. Ücretin ne zaman ödeneceği, taksitlendirme ve masrafların nasıl karşılanacağı sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
- Ücret nasıl belirlenir? Dava türü, kapsam ve emek dikkate alınarak sözleşmeyle belirlenir.
- Ücret ne zaman ödenir? Sözleşmede kararlaştırılan zamanlarda; genellikle başlangıçta ve belirli aşamalarda.
- Masraflar kime aittir? Harç ve giderler kural olarak müvekkil tarafından karşılanır; dava sonucunda yargılama gideri olarak talep edilebilir.
İstanbul'da Görevli Mahkemeler ve Adliyeler
İstanbul'da yargı faaliyetleri Avrupa ve Anadolu yakasındaki büyük adliyelerde yürütülür. Çağlayan ve Bakırköy adliyeleri Avrupa yakasında, İstanbul Anadolu Adliyesi ise Kartal'da yer alır. Hangi mahkemenin görevli olduğu, uyuşmazlığın türüne göre belirlenir:
- Aile ve boşanma davaları: Aile Mahkemesi
- İş davaları: İş Mahkemesi
- Ceza davaları: Asliye Ceza / Ağır Ceza Mahkemesi
- Ticari davalar: Asliye Ticaret Mahkemesi
- İdari davalar: İdare Mahkemesi / Vergi Mahkemesi
- Fikri mülkiyet davaları: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
- Tüketici davaları: Tüketici Mahkemesi
- İcra uyuşmazlıkları: İcra Hukuk Mahkemesi
İstanbul'da Avukat Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Avukatın ilgili hukuk alanında uzmanlaşmış ve deneyimli olması
- Güncel mevzuat ve içtihatları takip ediyor olması
- İletişime açık ve güvenilir olması
- Ücret ve masrafların baştan yazılı sözleşmeyle netleştirilmesi
- Dosyanın düzenli aralıklarla bilgilendirilmesi
Sonuç
İstanbul, hukuki uyuşmazlıkların çeşitliliği ve yoğunluğu bakımından Türkiye'nin en dinamik şehridir. Ceza, boşanma, iş, gayrimenkul, miras, tazminat, icra, ticaret, idare, yabancılar, bilişim, fikri mülkiyet, tüketici, sağlık ile vakıf ve dernek hukuku alanlarında doğru stratejiyle yürütülen bir hukuki süreç, hak kaybının önlenmesi ve uyuşmazlığın etkin biçimde çözülmesi bakımından belirleyicidir.
Hukuk büromuz, İstanbul'un tüm ilçelerinde ve adliyelerinde müvekkillerine avukatlık ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır.