, LL. M.
Ilinde özel yükseköğrenim öğrenci yurtları pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, yurt fiyatlarını aralarında anlaşarak belirlediklerine ilişkin iddia hakkında Rekabet Kurumu tarafından yürütülen soruşturma, ilgili tüm teşebbüslerin başvuruları üzerine, uzlaşma ile neticelenmiştir.[1]
Dosyada aşama, Cumhuriyet Başsavcılığı’na sunulan bir şikâyet dilekçesi üzerine; Başsavcılığın Rekabet Kurumu’na ihbarı ile başlamıştır. Söz konusu şikâyet dilekçesinde; ONUR, BEYZA, KUZEY ve SILA işletmecilerinin Piraziz’deki yurt fiyatları konusunda anlaştıkları ifadesi yer almakta olup, gereğin takdir ve ifası için dilekçe, Başsavcılık tarafından Kurum’a intikal ettirilmiştir.
Önaraştırma sürecinde, Kurum meslek personeli eliyle ilgili teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde, SILA yetkilisinin mobil cihazında “Yurt fiyatları”Isimli bir Whats App grubuTespit edilmiş olup; bu grubun katılımcıları arasında, hakkında soruşturma yürütülen rakip teşebbüsler olan ONUR, BEYZA, KUZEY ve SILA yetkililerinin olduğu görülmüştür. Öte yandan bahsi geçen teşebbüs yetkililerinin mobil cihazlarında yapılan yerinde incelemelerde yine tarafların birbirleriyle olan ikili yazışmalarının da olduğu tespit edilmiştir.
Yurt fiyatları isimli Whats App grubunda, rekabet ihlalini açık bir şekilde ortaya koyan, aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır:
“S. a
Yarın müsait olunca buradanYurt fiyatlarını tekrardan gözden geçirelim
Ve ülke geneline göre araştırmalarım sonucuÇok düşükBelirlediğimiz fiyatlar”
“Günaydın
Belirlediğimiz fiyatlara göreKayıt yeniledik ama nasıl yapalım”
“Sa
Abiler yurt fiyatları hakkında araştırma yapıyorumda piyasa en kötü (.....) başlıyor
(.....)lerde
BizÇokmu ucuz kaldık sizce”
“Hep birlikte tekrar bi taban fiyat belirlEyelimBence çünkü gıda elektrık maaşlar vs herşey 2
Katı oldu.
Biz %20anca zam yaptık nerdeyse”
“Yalnız arkadaşlar(.....)OlarakBelirlediğimiz fiyataBugün 2 ayrı öğrencide uyulmadığınıGördüm
Ya herkes kendi fiyatını belirlesin yada uyalım
Öğrenci çok neden böyle yapıyoruz anlamıyorum
Ve Hersene aynı senaryo”
“Taban fiyatın altına düşmeyelim lütfen”
“Abi sen naptın”
“(.....)tl hepsinin fiyatına ekledim, ama yetersiz”
“Hepberaber hareket etmezsek sıkıntı”
“Her aradığımıza ortak kararımız dersek sesleri çıkmaz”
“Aynen”
“Yapalım da kesin cimere yazan olur”
“Yazsınlar ellerinde belge yok nişey çıkmaz kanımca”
“Nereye yazarlarsa yazsınlar”
“Süper abi(.....)Mu dediniz
Mutakıp kalalımda ona göre”
“… araman lazımBirlik olduk dedik herkes yapıcak dedik”
“Aklından geçen fiyat listesi, piyasaya gore çok uygun
Sizlerde bi düşünün”
“Abi bi değerlendirme yapmak lazım
Hepimiz bir olursak hiçbir problem olmaz hepimiz ekmek yeriz bu yıl zaten ekside gittik”
“4. Kişilik oda(.....)Bin
3. Kişilik oda(…..)
2. Kişilik oda(.....)Bin”
"(.....)Abi toplantı yaptık ve bir hüküm verdik.bu vaziyet aramızda güvensizliğe yol açabilir. sen
Öyle yaparsın ben böyle. hersene aşşağı yukarı konuşuyoruz ve konuştuğumuzun dışında
Hiçbirzaman bir hareketim olmamıştır. ne meslektaşlarımı kötülemek ne elinden öğrenci
Kapma noktasında.
Nasip ve rızık inancım bu”
“Kaldıki bir araya gelip sözleştik."
“Kesinlikle bizden yana da geri adım yok
Hiç kaydımız da yok"
“Yok abiBe konuştuysak o”
“Abiler öğrenciler aramaya başladı
Fiyatı listedeki yeni fiyat üzerinden veriyoruz demi”
(.....):
“Yeni fiyat belirleyelim derseniz ben uyarım”
“Abiler sakın esnemeyin zaten 3 senedir para kazanamıyoruz
Acımak yok. Sonra biz düşüyoruz o duruma”
(…..):
“Kesinlikle uyacağız”
“Yurdu, yenisini ilk actigim sene, büyük oyuna geldimYine aramızda anlaştıkKimse
Anlaşmaya uymadı herkes fiyatı kırdı”
Görüldüğü üzere, “Yurt fiyatları” adlı Whats App grubundaki yazışmalarda; taraflar süreklilik arz eder şekilde fiyat birliğine varmak için yazışma yapmakta, birbirlerini uyguladıkları fiyatlar hususunda bilgilendirmekte, vardıkları fiyat birliğine uyulması konusunda birbirlerine telkinlerde bulunmakta, oluşturdukları uzlaşıyı sıkı şekilde takip etmektedirler.
Keza SILA ve ONUR yetkilisi arasında gerçekleştirilen bir Whast App yazışmasında;
“2 kişilik(.....)
3 kişilik(.....)
4 kişilik(.....)
Odanın şekline göre bu şekilde güncelledim abi ben”
(.....):
“Tmm güzel”
“Biz sözleşmedikmi hem de imzalı yaaa”
Ifadelerinin yer aldığı görülmektedir.
BEYZA yetkilisi ve KUZEY yetkilisi arasında gerçekleştirilen yazışmalarda ise;
“(.....)4 kişilik oda(.....)
3 kişilik(.....)
2 kişilik(.....)
Bu şekilde yaptım, yapacam
Bilgin olsun”
“Yeni fiyat mı”
“Evet”
Asgari ücret 11.5 olacak
Herşeye zam gelicek
4 kişilik oda(.....)Başlat abi”
“Abi günaydın
Fiyatları belirledin mi”
“Yok
Nasıl yapalim”
“5 kişilik(.....)4 kişilik(.....)2 kişilik(.....)
En az fiyat böyle olmalı”
Şeklinde ifadeler yer almaktadır.
Bilindiği üzere, rekabet hukukunun en ciddi ihlali olarak kabul edilen karteller, rakipler arasında gerçekleşen fiyat tespiti, pazar paylaşımı, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket edilmesi gibi rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemlere işaret eden ortak kavramdır. Karteller, başta fiyat ve miktar olmak üzere pazara ilişkin rekabetçi parametreleri kontrol altında tutarak kendi karlarını artırmaya çalışmaktadır.[2]Fiyat tespiti ve pazar paylaşımı gibi unsurlar içeren yatay anlaşmalar Rekabet Kurulu’ncaPer seYasak olarak kabul edilmektedir.
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un“belirli bir mal veya faaliyet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya buEtkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür hüküm ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır”Şeklindeki 4. Maddesinin amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir.
Başsavcılık tarafından ihbaren Kurum önüne gelen huzurdaki dosyada, taraflardan BEYZA, KUZEY, ONUR ile SILA’nın Whats App uygulaması üzerinden iletişimde olduğu, “Yurt fiyatları” isimli Whats App grubunda söz konusu iletişimi sağladıkları görülmüş, söz konusu teşebbüs yetkililerinin mobil cihazlarında yapılan yerinde incelemelerde yine tarafların birbirleriyle olan ikili yazışmalarının olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda örneklerine yer verilen bu yazışmalardan hareketle, Rekabet Kurulu’nca; BEYZA, KUZEY, ONUR ve SILA’nın, özel yükseköğrenim öğrenci yurt hizmetlerine yönelik faaliyetlerinde aralarında anlaşarak yurt fiyatlarını birlikte belirledikleri ve 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesini ihlal ettikleri sonucuna varılmıştır.
İlgili teşebbüslerin yurt faaliyetleri pazarında rakibi konumundaki teşebbüsler ile anlaşıp yurt fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesini ihlal etmeleri “kartel” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı buna göre belirlenmiştir. Rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin tarihleri itibariyle, ihlal bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürdüğünden temel para cezası başlangıç oranı, yarısı oranında artırılmıştır.
ONUR ve KUZEY bakımından ihlale konu faaliyetin toplam ciro içerisindeki payının az olması hususu, Kurul tarafından hafifletici unsur olarak değerlendirilmiş ve %50 oranında indirim uygulanarak uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı belirlenmiştir. (Rekabet Kurulu’nun 07.12.2023 günlü, 23-56/1127-404 sayılı ve 07.12.2023 günlü, 23-56/1126-403 sayılı kararları)
Neticede, ilgili tüm teşebbüslerin uzlaşma taleplerine istinaden, verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanması suretiyle, soruşturma tüm teşebbüsler açısından uzlaşma ile sonlandırılmıştır.
--------------
Geri Dön
[1]Rekabet Kurulu’nun sayılı dosyası.
[2]https://www. rekabet. gov. tr/tr/Sayfa/Rekabet-savunuculugu/rekabet-hukuku/rekabet-hukukunun-esaslari/rekabeti-sinirlayici-anlasmalar#:~:text=Rekabet%20hukukunda%20en%20ciddi%20rekabet, kendi%20karlar%C4%B1n%C4%B1%20art%C4%B1rmaya%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fan%20olu%C5%9Fumlard%C4%B1r.