Soylu Ağustos 2, 2024 Ceza Hukuku

Trafik Kazası ile Taksirle Adam Yaralama (TCK) | 2026

Son Güncellenme Tarihi: Kasım 26, 2025

Türk Ceza Kanunu(TCK) 89 maddesi, taksirle adam yaralama suçunun kapsamını ve bu suça verilecek cezaları belirler. Trafik kazaları ise bu suçun oluşmasında sık karşılaşılan bir unsurdur. Ayrıca trafik kazasında verilecek ceza, Karayolları Trafik Kanunu(KTK) ve Borçlar Kanununu(BK) da ilgilendirdiğinden özel bir yere sahiptir.

Bu yazımızda trafik kazasının basit ya da bilinçli taksir durumunu, mağdurun maddi ve manevi ödenek talebini, uzlaşmayı ve Yargıtay hükümlerini ele alacağız.

Taksir ve Bilinçli Taksir Kavramı

Trafik kazasında taksirle adam yaralamaya neden olma suçunu incelerken öncelikleTaksir ve bilinçli taksir ayrımınıYapmak önemlidir. Çünkü bu ayrım cezanın belirlenmesinde ve şikayette ayırt edici unsurlardan biri olacaktır.

Taksir, kasıt olmaksızın,Dikkatsizlik veya tedbirsizlikSonucu bir başkasının zarar görmesine neden olma durumudur.

Örneğin; tüm trafik kurallarına uyan sürücünün bir anlık dikkatsizliği ile kazaya yol açma vermesi gibi.

Bilinçli taksirise kişinin öngördüğü bir neticeninGerçekleşme ihtimalini bilerek, fakatGerçekleşmeyeceğini düşünerekHareket etmesi sonucu meydana gelen olaydır. Örneğin; sürücünün, karşıdan karşıya geçen yayanın kendisini uzaktan gördüğünü ve karşıya koşarak geçeceğini varsayarak hız limitini düşürmemesi ve kazaya yol açma vermesi gibi.

Cezai Yaptırımlar

Trafik kazası sonucu taksirle yaralama suçununCezai yaptırımı, mağdurun yaralanma derecesine ve failin kusur oranına göre değişiklik gösterebilir. TCK md 89’a göre, basit yaralanma hallerinde3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıÖngörülmüştür. Ancak, yaralanmanın daha ağır olması hâlinde ceza artırılabilir.

Örneğin, mağdurun kemik kırığına neden olunmuşsa cezaYarı oranında artırılırken, mağdurun sürekli bir organ işlevinin kaybı, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesi gibi durumlarda cezaBir kat artırılır.

Bunun yanında Karayolları Trafik Kanunu (KTK) özelinde sadece sanığı ilgilendiren cezalar da mevcuttur.

Örneğin; kırmızı ışıkta geçerek taksirle adam yaralayan kişi mağdurda kemik kırığına neden olmuşsa TCK md 89/2-b hükmüyle taksirle adam yaralamadan ceza alacaktır. KTK md 47-b hükmü uyarınca ise kırmızı ışıkta geçme suçundan ayrıca cezalandırılacaktır.

CezanınHapis ya da adli paraŞeklinde icra edilmesi, kazadaki tüm unsurlar değerlenirilerekHakimin takdir yetkisineBırakılmıştur.

Trafik Kazasında Birden Fazla Kişi Taksirle Yaralanırsa Ne Olur?

Trafik kazasında birden fazla kişinin taksirle yaralanmasına neden olunması halinde,Altı aydan üç yıla kadar hapisCezasına hükmolunur. Bu hüküm TCK md 89/4’te düzenlenen nitelikli bir haldir. Bu nitelikli halin, suçun diğer hallerinden başka bir farkı ise hakime bu hususutaAdli para cezasına çevirme imkanının verilmemişOlmasıdır.

Nitekim bir Yargıtay hükmünde da bu husus belirtilmiştir: “(…) her iki mağdurun da….

Kırığın hayati fonksiyonlara etkisi ağır(5) ve orta(2) derece olacak nitelikte yaralanmasına yol açma verdiği olayda; TCK’nın 89/4. MaddesindeDoğrudan ya da seçimlik olarak adli para cezası öngörülmemiş olmasına rağmen, mahkemece sanık hakkında doğrudan adli para cezası tayin etmek suretiyle TCK’nın 2 ve 61/10. Maddelerine aykırı davranılması nedeniyle kararınBOZULMASINA(…)”12CD, Esas: 2021/4196, Hüküm: 2022/809, Tarih: 08.02.2022

Ceza ve Tazminatın Miktarını Değiştirecek Unsurlar

Trafik kazası sonucu taksirle yaralama suçundan yargılanan kişinin alacağı ceza ya da ödeyeceği ödenek,Kazanın koşullarına, kusur oranına ve delil durumunaGöre belirlenecektir. Örneğin bir motokuryenin yayaya çarptığı olayda kusur %25 motokuryede %75 yayada ise, ödenekler buradaki kusur oranlarına göre belirlenecektir.

Tali kusur hâlinde ise ödenek daha da düşecektir.

Sürücünün trafik kurallarına uygun davrandığı, kazanın kaçınılmaz olduğu veya üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana geldiği gibi savunmalar, yargı merciinde dikkate alınır. Ayrıca, failin kazadan sonraMağdura yardım etmesi, pişmanlık göstermesi ve zararı telafi etmeye çalışmasıDa cezanın hafifletilmesine katkı sağlayacaktır.

Yasal Aşama ve Yargı Mercii Aşaması

Trafik kazası sonucu taksirle yaralama suçu işlendiğinde, yasal aşama genellikle olay yerinde başlayanPolis soruşturmasıIle başlar. Polis, kazanın oluş şekli, tarafların beyanları, görgü tanıkları ve olay yerindeki deliller üzerinden bir tutanak hazırlar.

Bu tutanak, savcılığa iletilir ve savcı, olayla ilgili soruşturma başlatır. Savcı,Gerekli gördüğü durumlarda bilirkişi incelemesiYaptırabilir ve kazanın oluş şekli hakkında teknik rapor alabilir.

Soruşturma sonunda, savcı eğer yeterli delil bulursaIddianame hazırlar ve yasal aşama açar.

Yasal Aşama sürecinde, yargı mercii, tarafların beyanlarını, bilirkişi raporlarını ve diğer delilleri değerlendirir. Sanık, kendini savunma hakkına sahiptir ve, tanık dinletebilir. Yargı Mercii, tüm delilleri değerlendirdikten sonra kararını verir.

Mağdurun Hakları ve Ödenek Talepleri

Trafik kazası sonucu yaralanan mağdur,Cezai davanın yanı sıra yasal yollardan daHaklarını arayabilir. Mağdur, maddi ve manevi zararlarının tazmini için hukuk mahkemelerine başvurarak ödenek talebinde bulunabilir.

Maddi ödenek, mağdurun kazanç kaybı, tedavi masrafları, iş gücü kaybı gibi doğrudan zararlarını kapsar.

Manevi ödenekIse, yaşanan acı, üzüntü ve sıkıntılar nedeniyle talep edilir.

Manevi ödenek sadece para ile ödenir.

Ödenek davalarında, mağdurun zararının boyutu, failin kusur oranı ve kazanın oluş şekli dikkate alınarak bir değerlendirme yapılır. Yargı Mercii, mağdurun zararlarını belgelerle ispat etmesini isteyebilir ve bilirkişi incelemesi yaptırabilir.

Trafik Sigortasının Rolü

Trafik kazalarında, mecburi trafik sigortası önemli bir rol oynar. Türkiye’de her motorlu taşıtın mecburi olarak trafik sigortası yaptırması gerekmektedir. Bu sigorta, kazaya karışan taraflarınMaddi zararlarını belirli limitler dahilindeKarşılar.

Kaza sonucunda yaralanan kişiler, sigorta şirketine başvurarak tedavi masraflarını ve diğer maddi zararlarını talep edebilirler.

Sigorta şirketi, kazanın oluş şekli ve tarafların kusur oranını değerlendirerek ödeme yapar.

Ancak, bazı durumlarda sigorta şirketi, ödeme yapmayı reddedebilir veya düşük miktarda ödeme yapabilir. Bu vaziyette, mağdurlarSigorta tahkim komisyonunaBaşvurarak haklarını arayabilirler.

Yargılama Süreci Nasıldır?

Trafik kazası ile taksirle adam yaralama, genel anlamda cezası 3 ay ve 1 yıl arasında değiştiğindenBasit yargılama usülüneTabidir. Fakat basit yargılama usulü, adli para cezası veya üst sınırı 2 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda uygulanabileceğinden, eğer taksirle yaralama ağırlaştırıcı nitelikli haller ile 2 sene ve üzerinde bir cezaya tabiyse bu vaziyette duruşmalı yasal aşama uygulanır.

Basit yargılama usülü evrak üzerinden duruşmasız görülen davaları ifade eder veCezadan yüzde 25 indirim yapılır.

Karşı taraf bu karara7 gün içerisinde itiraz ederse, cezada yapılan indirim hali devam etmek kaydıyla,Yasal aşama duruşmalı devam eder.

Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Trafik kazasında taksirle yaralama suçu işleyen kişilere mahkemeler, belirli şartların sağlanması halinde, cezayı erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hükmü verebilirler.Ceza erteleme, sanığın cezasının belli bir süre ertelenmesi ve bu süre zarfında yeniden suç işlememesi halinde cezanın infaz edilmemesi anlamına gelir.HAGBIse, sanığın belirli bir denetim süresi boyunca yükümlülüklere uyması hâlinde cezanın açıklanmaması ve sabıka kaydına işlenmemesi demektir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)Hapis Cezasının ErtelenmesiHAGB için 5 yıl denetim süresi öngörülmüştür. Ceza ertelenmesi için 1-3 yıllık süreler öngörülmüştür.

HAGB ile kurulan hüküm, sanık açısından yasal sonuç doğurmaz, adli sicile işlenmez ve kendine özgü bir sisteme kaydedilir. Ceza ertelemede, sanık hakkında bir mahkumiyet hükmü vardır ve adli sicile işler. HAGB hükmü, tek tip cezanın öngörüldüğü veya hapis ile adli para cezalarının seçimlik ceza olarak düzenlendiği hallerde uygulanabilir. Ceza ertelemesi, yalnızca hapis cezaları için verilebilir.

HAGB hükmü verilebilmesi için kişi daha önceden kasıtlı bir suçtan mahkum olmamalıdır. Ceza ertelenmesi için kişinin daha önceden kasıtlı bir suç nedeniyle 3 aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemesi gerekmektedir. HAGB hükmü verilebilmesi için sanığın onayı gerekmektedir. Ceza ertelemesinde, şartların varlığı halinde yargı mercii re’sen erteleme hükmü verebilir.

Uzlaşma Sürecinin İşleyişi

Uzlaşma süreci, mağdurun ve failin rızası ile başlatılır.

Suçun taksirle işlenmiş olması ve mağdurun da uzlaşma sürecine katılmak istemesi halinde, Cumhuriyet savcısı veya yargı mercii tarafındanUzlaştırma bürosuna yönlendirme yapılır.

Uzlaştırma bürosu, taraflar arasında bir uzlaştırmacı atar. Uzlaştırmacı, tarafları bir araya getirerek,Mağdurun zararının tazmin edilmesi ve failin de belirli sorumlulukları yerine getirmesi şartıylaBir anlaşma sağlar.

Bu aşamada taraflar, maddi ödenek, özür dileme, belirli bir süre sosyal hizmetlerde bulunma gibi çeşitli çözüm yolları üzerinde uzlaşabilirler.

Uzlaşmanın Sonuçları

Uzlaşma sağlanması halinde, taraflar arasında yapılan anlaşma doğrultusunda,Failin ceza alması engellenir ve yasal aşama açılmaz. Uzlaşma sonucu yapılan anlaşma, Cumhuriyet savcısı veya yargı mercii tarafından onaylanarak yasal bağlayıcılık kazanır. Anlaşmanın yerine getirilmemesi hâlinde ise, aşama yeniden başlatılarak yasal aşama açılabilir.

Zamanaşımı

Trafik kazası sonucu meydana gelen taksirle adam yaralama suçundaZamanaşımı süresi,Türk Ceza Kanunu (TCK), Borçlar Kanunu (BK) ve Karayolları Trafik Kanunu (KTK)Olmak üzere farklı kanunlarda düzenlenenFarklı süreleri kapsamaktadır.

Bu vaziyet, yasal süreçlerin karmaşıklaşmasına neden olabilmektedir.

Zamanaşımı Süreleri ve Uygulama Alanları:

TCK’da Taksirle adam yaralama suçu:Genel olarak8 yıllıkZamanaşımı süresi vardır. Ancak suçun niteliğine göre bu süre uzayabilir.

BK’da Maddi ve manevi ödenek: Zarar görenin, zararın ve zarara neden olan kişiyi öğrendiği tarihten itibaren2 yıl, her halükarda kaza tarihinden itibaren10 yıl içindeÖdenek yasal süreci açılması gerekir.

KTK’da Maddi ödenek:BK’daki süreler aynen uygulanır.

Hakim açılan davanın yasal niteliğine bakarak zamanaşımının geçip geçmediği hususunda hüküm verecektir. Yargıtay hükümlerini incelediğimizde mahkemelerinZaman zaman bu süreleri yanlış uyguladığıVe ilgili kararların Yargıtay tarafından bozulduğu görülmektedir.

Neden Farklı Zamanaşımı Süreleri Var?

Farklı Yasal Nitelikler:
TCK:Suçun cezai yönünü, yani failin cezalandırılmasını düzenler.
BK:Zarar gören kişinin uğradığı maddi ve manevi zararın tazminini düzenler.
KTK:Trafik kazalarına özgü yasal düzenlemeleri içerir.

Trafik Kazası ile Taksirle Adam Yaralama Şikayete Bağlı mıdır?

TCK ya göre trafik kazası ile taksirle yaralama suçunda soruşturma başlatması içnŞikâyet gereklidir. Ancak suçBilinçli taksirleIşlenmişseŞikâyet aranmadanDoğrudan soruşturma başlatılır.

Örneğin, alkollü araba kullanılarak bilinçli taksir ile yaralanma ile sonuçlanan bir kazada mağdurun şikayeti aranmadan savcı tarafından delil toplama işlemlerini başlatılır.Bunun tek istisnasıBasit tıbbi müdahele (BTM) ile giderilebilecek yaralanmalardır.

Örneğin bir dikiş ya da pansuman ile giderilebilecek bir yaralanma BTM olarak değerlendirilir veSürücü bilinçli taksir ile trafik kazasına sebep olmasına rağmen soruşturması için mağdurun şikayeti aranır.

Şikayetten Vazgeçme

Taksirle yaralama suçu, genel olarak mağdurun şikayetine bağlı bir suçtur. Bu nedenle, mağdurun şikayetinden vazgeçmesi, ceza davasının seyrini doğrudan etkileyebilir.

Şikayetten Vazgeçmenin Sonuçları

Ceza Davasının Düşmesi: Mağdur, şikayetinden vazgeçtiğinde, ceza yasal süreci düşebilir. Ancak, şikayetten vazgeçme,Yargılamanın her aşamasında mümkün değildir. Yasal AşamaHenüz açılmamışsa veya yargılama süreci devam ediyorsa, şikayetten vazgeçme dikkate alınır ve yasal aşama düşer.

Hüküm Aşamasında Vazgeçme: Eğer yasal aşama, yargı mercii tarafından karara bağlanmışsa, şikayetten vazgeçme, verilen cezanınInfaz edilmesine engel olmaz.

Ancak, mağdurun şikayetten vazgeçmesi,Failin cezasında indirim yapılması veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi sonuçlarDoğurabilir.

Ödenek Talepleri ve Şikayetten Vazgeçme

Mağdurun şikayetten vazgeçmesi, failin yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Trafik kazaları sonucunda oluşan maddi ve manevi zararlar için ödenek davaları açılabilir.Şikayetten vazgeçme, sadece ceza davasını etkiler; ödenek talepleri bu durumdan bağımsız olarak değerlendirilir.

Trafik Kazasında Taksirle Yaralama Suçuna Yaya Sebep Olursa Ne Olur?

Trafik kazalarında sürücüler gibiYayaların daKendileri için öngörülen trafik kurallarına uymamak suretiyle kusurlu hareket ederek başkasının yaralanmasına veya ölümüne neden olması hâlindeTaksirli suçtan cezalandırılmaları mümkündür.

Nitekim bir Yargıtay hükmünde aksi yönde hüküm veren bir yargı mercii hükmü bozulmuştur: “(…) dolayısıyla trafik kazalarında sürücüler gibi yayaların da kendileri için öngörülen tafik kurallarına uymamak suretiyle kusurlu hareket ederek başkasının yaralanmasına veya ölümüne neden olması hâlindeTaksirle ilgili suçtan cezalandırılması mümkündür. Bu nedenle Özel DaireceYaya olan sanığın kusuruyla yol açma verdiği trafik kazasında sadece ödenek sorumluluğu bulunup ceza sorumluluğunun olamayacağının kabulünde isabet bulunmamaktadır(…)”CGK, Esas: 2014/67, Hüküm: 2016/45, Tarih: 09.02.2016

Bu konuda daha fazla yardım veya danışmanlık için bizimleiletişimegeçebilirsiniz.

Trafik Kazası ile Taksirle Adam Yaralamaya Neden Olmak