Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusu, gelişen iletişim imkanlarının yargılama faaliyetlerine konu olmasıyla birlikte sık merak edilir olmuştur.
İçindekiler
- 1 Mesajları ve SMS Yazışmaları Davada Delil Olarak Kullanılabilir mi?
- 2 Mesajları ve SMS Yazışmalarının Delil Niteliği Nedir?
- 3 Mesajları ve SMS Yazışmalarını Delil Olarak Kullanma Şartları Nelerdir?
- 3.1 Delilin Elde Edilme Yöntemi
- 3.2 Delilin Hukuka Uygun veya Aykırı Olma Durumu
- 4 Yazışmaların Delil Niteliği Görmesi için Hangi Yöntem Kullanılmalıdır?
- 5 Mesajları ve SMS Yazışmaları Hangi Davalarda Delil Olarak Kullanılabilir?
- 5.1 Mesajları ve SMS Yazışmalarının Ceza Davalarında Kullanılması
- 5.2 Mesajları ve SMS Yazışmalarının Boşanma Davalarında Kullanılması
- 5.3 Mesajları ve SMS Yazışmalarının Alacak Davalarında Kullanılması
- 5.4 Mesajları ve SMS Yazışmalarının İş Davalarında Kullanılması
- 6 Sonuç
Mesajları ve SMS Yazışmaları Davada Delil Olarak Kullanılabilir mi?
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir.
Gerek uygulaması kapsamında gönderilen mesajların gerekse SMS yazışmalarının davada delil olarak kullanılması, belli şartlara tâbidir. Buna göre, söz konusu yazışmalar mutlaka hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olmalı ve içerikleri itibariyle de delil niteliği taşımaya uygun olmalıdır.
Ve SMS mesajları yoluyla tehdit, şantaj, dolandırıcılık, cinsel taciz, hakaret vb. Suçlar işlenmiş olabilir. Bunun yanında; boşanma ve nafaka ilişkilerinde, işçi işveren ilişkilerinde, kira ve diğer gayrimenkul ilişkilerinde, her türlü alacak ve ticari ilişkilerde mesajları ile SMS yazışmalarının delil olarak kullanılması gündeme gelebilir.
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir sorusunun cevabı her ne kadar evet olsa da davanın türüne göre özel bir strateji belirlenmeli ve deliller bu çerçevede yargı merciine sunulmalıdır.
Mesajları ve SMS Yazışmalarının Delil Niteliği Nedir?
Mesajları ve SMS yazışmalarının delil niteliği, takdiri delildir.
Takdiri delil, hakimin bakıp değerlendirebileceği ve mutlaka ilgili delili doğru kabul etmek zorunda olmadığı delillere denir.
Buna göre, hakim kendisine sunulan mesajları ve SMS yazışmalarını inceler. Bunlardan herhangi biri lehine hükmetmek zorunda değildir. Dolayısıyla, söz konusu delilleri başka yan delillerle desteklemekte yarar vardır.
Örneğin SMS ve mesajları ile birlikte varsa tanık beyanları ve başka kayıt yahut belgeler de delil olarak ileri sürülmelidir. Böylelikle takdiri deliller güçlendirilmiş olur.
Mesajları ve SMS Yazışmalarını Delil Olarak Kullanma Koşulları Nelerdir?
Mesajları ve SMS yazışmalarını delil olarak kullanmanın temel koşulları, delilin kendisinin ve elde edilme yönteminin hukuka uygun olmasıdır.
Hukuka uygun şekilde elde edilmiş olan yazışmalar ve mesajlar, davada delil olarak ileri sürülebilir.
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusunun cevabı da söz konusu delillerin hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olup olmadığına göre şekillenir.
Aşağıda, delilin elde edilme yöntemi ve hukuka uygunluğu kriterlerine dair ayrıntılı izahta bulunulmuştur.
Delilin Elde Edilme Yöntemi
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusu bakımından, delilin elde edilme yöntemi büyük önem arz eder.
Söz konusu mesaj ve yazışmaların davada delil olarak kullanılabilmesi, hukuka uygun yollarla elde edilmiş olmalarına bağlıdır. Kişinin rızası olmadan mesajlarının veya SMS yazışmalarının ele geçirilmesi halinde, bu deliller hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş olur.
Hukuka aykırı şekilde elde edilmiş olan bir mesajı veya SMS yazışması da davada delil olarak kullanılamaz. Bu tür delillerin hukuka aykırı şekilde kişinin rızası olmadan telefonuna erişilerek elde edilmesi, aynı zamanda suç teşkil eder.
Mesajının veya SMS’in gönderildiği kişi ise kendisine gönderilen mesajları yargı merciine sunabilir. Bu kişi haberleşmenin bir tarafı olduğu için delili de hukuka aykırı sayılmaz.
Örneğin bir kişiye üzerinden tehdit yahut şantaj mesajları geliyorsa veya üzerinden kişi dolandırılmışsa bu konuşmaları savcılığa sunarak suç duyurusunda bulunabilir ve bu delillere dayanılarak cezai yargılama süreci işletilebilir.
Delilin Hukuka Uygun veya Aykırı Olma Durumu
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusu bakımından, söz konusu delilin hukuka uygun olup olmadığı belirleyici rol oynar.
Hukuka aykırı deliller, yargılamada delil olarak değerlendirilemeyeceği gibi bunlara dayanarak hüküm de tesis edilmez.
Ceza yargılaması bakımından bu husus, 5271 sayılı CMK 217/2 hükmünde şöyle düzenlenmiştir:
“Yüklenen suç,Hukuka uygun bir şekilde elde edilmişHer türlü delille ispat edilebilir.”
Diğer yasal süreçler bakımından uygulanan usul kanunu olan 6100 sayılı HMK 189/2 hükmü ise şöyledir:
“Hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, yargı mercii tarafından bir vakıanın ispatındaDikkate alınamaz.“
Verilen hükümlerden anlaşıldığı ve yukarıdaki başlıkta da izah edildiği üzere bir delilin elde ediliş biçiminin hukuka aykırı olması, o delilin kendisini de hukuka aykırı kılar ve artık yargılamada ileri sürülmesi söz konusu olmaz.
Örneğin kişinin rızası olmadan üçüncü kişilerle gerçekleştirdiği yazışmalarının elde edilmesi halinde bunların davada delil olarak ileri sürülmesi mümkün değildir.
Bu vaziyette, delil hukuka aykırı yöntemle elde edildiği için yargılamada kullanılamaz. Ayrıca, bahse konu eylem suç teşkil eder.
Görüldüğü üzere mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusunun cevabını bu delillerin hukuka uygunluğu belirler. Bir delilin hukuka aykırılığı, davaya etkisini tamamen ortadan kaldıracağı için konuyla ilgili uzman avukattan destek alınmalı ve bu doğrultuda adım atılmalıdır.
Yazışmaların Delil Niteliği Görmesi için Hangi Yöntem Kullanılmalıdır?
Yazışmaların delil niteliği görmesi için temel olarak şu yöntemlerden biri veya birkaçı kullanılmalıdır:
- Cezai konularda mesaj tespit tutanağı edinmek,
- Yasal yargılamalarda bilirkişi ile tespit talep etmek,
- Noter kanalıyla tespit ettirmek,
- Uzman görüşü yoluna başvurmak,
- Mesajının ya da SMS’in içerdiği iddiayı tanıklarla desteklemek gibi yöntemler, söz konusu yazışma ve mesajların delil niteliği görmesini sağlar.
Cezai konularda, özellikle suç duyurularındaMesaj tespit tutanağıTutturmakta büyük fayda vardır. Ve SMS yazışmaları yargı merciine yahut savcılığa sunulurken beraberinde mesaj tespit tutanağının tutulması da talep edilmelidir.
Böylelikle, söz konusu yazışmalar üzerinde herhangi bir oynama veya manipülasyon olmadığı da ortaya konulmuş olur.
Hukuk yargılamaları cezai konular dışındaki davaları ifade eder. Bu davalarda, ve SMS yazışmaları delil olarak ileri sürülebilir. Söz konusu mesajlar üzerinde herhangi bir oynama veya müdahale bulunmadığının ispatı bakımından, konuyla ilgiliBilirkişiGörevlendirilmesi mahkemeden talep edilmelidir. Böylelikle, delillerin güvenilirliği tescil edilmiş olur.
NoterKanalıyla yapılan E-tespit imkanı da internet sayfalarındaki gönderilerin ispatında kolaylık sağlayabilir.
Burada SMS yazışmalarından ziyade Web üzerinden bilgisayar ekranında mesajlar görüntülenerek bunların ekran görüntüsü e-tespit sistemi üzerinden alınarak yargı merciine sunulabilir. SMS bakımından bu yöntemden faydalanılamaz.
Hukuk davalarında, ve SMS yazışmaları yargı merciine sunulmadan önce de bunların gerçekliği hakkında uzmanlardan rapor edinilebilir. Yasal Aşama açılırken söz konusu mesaj dökümleri ile birlikteUzman görüşüDenilen rapor da yargı merciine sunulabilir. Böylelikle, ileri sürülen deliller uzman raporlarıyla desteklenmiş olur.
Mesajları ve SMS yazışmalarının davada delil olarak ileri sürülmesinde destekleyici etki sağlayacak bir başka araç daTanık beyanlarıdır.Mesajların içeriği ile aynı doğrultuda ifade verecek tanıklar, mahkemenin konu hakkındaki takdirini etkileyebilir.
Örneğin bir borç ve alacak ilişkisine dair yazışmaları dışında şahitlerin de bulunması, söz konusu delilleri destekler.
Şİmdiye kadar izah edilen yöntemlerden de anlaşılabileceği üzere, mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusu ile birlikte bu delillerin hangi yöntemlerle ileri sürüleceği hususu da önem arz eder. Delillerin doğru argümanlarla desteklenmesi, davadan beklenen neticenin elde edilmesi ihtimalini artıracaktır.
Mesajları ve SMS Yazışmaları Hangi Davalarda Delil Olarak Kullanılabilir?
Mesajları ve SMS yazışmaları başlıca şu davalarda delil olarak kullanılabilir:
- Ceza davaları,
- Boşanma davaları,
- Alacak davaları,
- İş davalarıdır.
Mesajları ve SMS yazışmalarının delil olarak en sık kullanıldığı yasal süreçler bunlardır. Fakat unutulmamalıdır ki belirtilen yasal süreçler dışında da ve SMS mesajlarının delil olarak kullanılması mümkündür.
Mesajları ve SMS Yazışmalarının Ceza Davalarında Kullanılması
Mesajları ve SMS yazışmaları ceza davalarında kullanılabilir. Günümüzün teknolojik imkanları düşünüldüğünde, birçok suç tipinin ve SMS gibi araçlarla işlenmesi ve ispatlanması mümkündür.
Örneğin bir kişiye ve SMS üzerinden tehdit mesajları gönderebilir.
Şantaj, dolandırıcılık, hakaret, cinsel taciz, kişilerin huzur ve sükununu bozma gibi birçok farklı suç bu araçlar kullanılarak işlenebilir.
Bu tür durumlarda, mesajları ve SMS yazışmaları yargı merciinde delil olarak kullanılabilir ve bunlarla savcılıklara suç duyurusunda bulunulabilir.
Mesajları ve SMS Yazışmalarının Boşanma Davalarında Kullanılması
Mesajları ve SMS yazışmaları, boşanma davalarında kullanılabilir. Eşlerden birinin zina, hakaret, tehdit, küçük düşürücü söylem vb. Boşanma davasında ileri sürülebilecek tavırlarının ispatında, ve SMS yazışmaları kullanılabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, ve SMS yazışmalarının hukuka aykırı delil olmamasıdır.
Örneğin eşlerden biri diğer eşin kendisini aldattığından ve zina yaptığından şüpheleniyor olabilir. Bu vaziyette, eşinin rızası olmadan telefonundaki başkalarıyla yaptığı mesajlaşmalarını elde ederek bunları yargı merciinde delil olarak ileri süremez.
Çünkü delil hukuka aykırı bir yöntemle, telefon sahibinin rızası olmadan elde edilmiştir.
Yargıtayın genel tutumu bu yönde olsa da bazen davada ileri sürülmesi gereken hususların başka şekilde ispatı mümkün olmayabilir. Bu tür durumlarda, başka türlü ispat imkanı bulunmadığı için söz konusu delillerin kabul edilebileceğine yönelik içtihatlar da mevcuttur.
Somut olaydaki durumun hangi kapsamda değerlendirileceği, mahkemenin takdirindedir. Dolayısıyla, bu tür bir vaziyet söz konusu ise benzer vakalar ve yargı kararları incelenmeli, konuyla ilgili içtihatlara yasal aşama dilekçesinde yer verilerek delillerin kabulü talep edilmelidir.
Mesajları ve SMS Yazışmalarının Alacak Davalarında Kullanılması
Mesajları ve SMS yazışmalarının alacak davalarında kullanılmasında, diğer davalara göre farklı ispat hükümleri uygulanır.
Alacak davalarının konusu yasal işlemler olduğu için senetle ispat zorunluluğu söz konusudur. Buna göre, davanın konusu2025 itibariyle 33.000Ve üzerindeki bir tutar ise bu ilişkinin varlığı ancak senetle ispat edilebilir.
Bu vaziyette, kural olarak SMS ve yazışmaları delil kabul edilmez.
Senetle ispat zorunluluğunun olduğu davalarda mesajlarının ve SMS yazışmalarının delil olarak kullanılabilmesini sağlayan ihtimal ise delil başlangıcıdır.
Delil başlangıcının tanımı, 6100 sayılı HMK 202/2 hükmünde şöyle yapılmıştır:
“Delil başlangıcı, iddia konusu yasal işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu yasal işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.”
Hükümdeki belge kavramı, mutlaka yazılı belge anlamına gelmez. Bu kapsamda her türlü belge, bilgi,, ses kaydı vb. Unsur delil başlangıcı kabul edilir. Bu vaziyette, mesajları ve SMS yazışmaları da delil başlangıcı olarak kabul edilebilir.
Mesajlarının ve SMS yazışmalarının delil başlangıcı olarak kabul edilmesi hâlinde ne olacağı ise HMK 202/1 hükmünde şöyle düzenlenmiştir:
“Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir.”
Hükümde ifade edilen tanık dinlenebilir ifadesi, senet dışındaki herhangi bir delil ile de ispat sağlanabilir demektir.
Dolayısıyla, mesajları ve SMS yazışmaları delil başlangıcı olarak kabul edileceği için alacak davasında ileri sürülebilir.
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusunun cevabı, görüldüğü üzere alacak davaları bakımından önemli istisnalar içermektedir.
Mesajları ve SMS Yazışmalarının İş Davalarında Kullanılması
Mesajları ve SMS yazışmalarının iş davalarında kullanılması mümkündür. İşçi ile işveren arasında iş koşullarına, ücrete, fesih nedenlerine, iş sözleşmesi ilişkilerine ve çeşitli birçok konuya dair SMS ve mesajlaşmaları bulunabilir.
Bu tür iletişim araçları aracılığıyla söz konusu iş ilişkilerinin ispatı sağlanabilir. Burada da temel kıstas, delilin hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmemiş olmasıdır. Bu ihtimal haricinde, mesajlarının ve SMS yazışmalarının iş davalarında delil olarak kullanılmasının önünde herhangi bir engel yoktur.
Sonuç
Mesajları ve SMS yazışmaları davada delil olarak kullanılabilir mi sorusu, yasal aşama türüne ve delillerin elde edilme yönteminin hukuka aykırı olup olmamasına göre yanıtlandırılmıştır.
Delillerin hukuka aykırı bir düzlemde ileri sürülerek etki gücünü tamamen yitirmesinin önüne geçebilmek için, uzman avukattan destek almakta yarar vardır.