Güncel yasal düzenlemeler ve yargı kararları ışığında yasal süreçlerin işleyişini bilmek, haklarınızı korumak adına oldukça önemlidir. İşte konu hakkında bilinmesi gerekenler:

Hukuk Dairesi ESAS NO: 2022/5351HÜKÜM NO: 2022/7594T Ü R K M I L L E T I A D I N AY A R G I T A Y I L A M IINCELENEN KARARINYARGI MAKAMI: BÖLGE ADLIYE YARGI MAKAMI 35. HUKUK DAIRESITARIHI: 10/05/2022NUMARASI: 2022/1004-2022/1341DAVACI: AAAAA LTD. STI. VEK.

1-BBBBB A.

S. VEK. 2-CCCCC LTD. STI. ILK DERECEYARGI MAKAMI: 16.

SULH HUKUK YARGI MAKAMITARIHI: 06/02/2020NUMARASI: 2018/132-2020/83Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen kiracılık sıfatının tespiti, ödenek davasının reddinedair verilen hüküm hakkında bölge adliye yargı makamı vasıtasıyla yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf basvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacıavukati vasıtasıyla temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne hüküm verildikten sonra, dosyaiçerisindeki bütün kagıtlar okunup geregi düsünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R IDavacı; 30/09/2007 baslangıç günlü kira sözlesmesi uyarınca davalılardan BBBBB A. S.'nin kiracısıoldugunu, 2007 yılından beri bu is yerinde kayak malzemelerinin satısı, kiraya verilmesi, egitim verilmesivb. Gibi ticari konularda kıs sezonunda faaliyet gösterdigini, her yıl aralık ayı baslarında isyerini açıp nisanayı gibi isyerinin kapısını kilitli vaziyette terkettigini ve gelecek sezona kadar isyerine gerekmedikçeugramadıgını, davalı kiraya veren vasıtasıyla yazılı ve sözlü olarak sürekli rahatsız edildigini, hukuk dısıyöntemlerle kiralananı terketmeye zorlandıgını ve manevi baskı altına alınarak ticari faaliyetini verimliolarak sürdürmesinin de sürekli olarak engellendigini, daha sonra 18/09/2017 günü kilitli haldekikiralanana zor kullanarak girdigini ve dükkan içerisindeki tüm malzemeleri bosalttıgını, bu nedenle kirayaveren hakkında suç duyurusunda bulundugunu ve sorusturmanın devam ettigini, davalı kiraya verenin, kiralananı diger davalı CCCCC Ltd. Sti.'ne yeni bir kira sözlesmesiyle kiraya verdigini ileri sürerek;30/09/2007 günlü kira akdi yürürlükteyken hukuk dısı yöntemlerle isyerinin tahliyesi isleminin haksız vehukuksuz oldugunun ve mezkur kira akdinin yürürlükte oldugunun tespitine; kiralanana iliskin daha sonradavalılar arasında akdedilen kira akdinin hukuk dısı ve geçersiz oldugunun tespitine; 30/09/2007 günlükira sözlesmesinin daha sonra davalıların kendi arasında akdettigi kira akdine üstünlügünün tespiti ileçekismenin bu sekilde çözülmesine; kiralananın bos olarak teslim edilmesine; kar mahrumiyeti zararlarıiçin simdilik 10.000,00 TL, kiralayan vasıtasıyla alınan/tasınan malzeme/ekipmanın rayiç degeri ve degerkaybı için 10.000,00 TL ve ticari itibar kaybı için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL'nin simdilik ve fazlaya iliskin hak ve alacaklarını talep ve yasal aşama sırasında müddeabihin ıslah suretiyle arttırılması hakları saklı kalmak kaydıylayasal aşama tarihinden itibaren isletilecek avans faizi ile birlikte davalı kiraya veren BBBBB A.

S.'den tahsilinehüküm verilmesini talep etmistir. Davalı BBBBB AS; kira sözlesmesinin, hasılat kira sözlesmesi niteliginde oldugunu, sözlesme süresininsonunda sona erdigini, davacıya yapılan iki haklı ihtarın sonuçsuz kalması ve davacının temerrüdünedeniyle sözlesmenin feshedildigini, taraflar arasındaki sözlesmenin eylemli olarak sona erdigini vekiralananda herhangi bir zilyetligi kalmadıgını, diger davalı ile düzenlenen sözlesmenin geçerli oldugunusavunarak davanın reddini istemis; diger davalı ise davaya cevap vermemistir. Ilk derece mahkemesince; davacının, sözlesmede belirlenen kira bedellerini ödemeyerek temerrüdedüsmesi üzerine sözlesmenin ihtar ve ihbara gerek olmaksızın kiraya veren vasıtasıyla hukuka ve sözlesmehükümlerine uygun olarak feshedildigini, hukuka ve sözlesmeye uygun bir biçimde gerçeklestirilen tahliyeesnasında davacıya ait malların çalınması veyahut zarara ugraması söz konusu olmadıgından, Cumhuriyet Bassavcılıgı'nın 2017/7490 sorusturma numaralı dosyasında takipsizlik hükmü verildigini, dolayısıyla davalı kiralayanın herhangi bir sözlesmeye aykırı davranısının olmaması bilakis temerrüdedüserek sözlesme sartlarına aykırı davrananın davacının kendisi olması nedeniyle herhangi bir ödenektalep etmesinin mümkün olmadıgı, davacı ile kiralayan davalı arasındaki iliskinin de eylemli olarak sonaerdigi belli oldugundan ve davacının hali hazırda yasal aşama konusu yerde zilyetligi bulunmadıgından tahliyetalebinin de hukuka aykırı oldugunu gerekçesiyle davanın reddine hüküm verilmistir. Ilk derece mahkemesinin hükmüne karsı, davacı istinaf yasa yoluna basvurulmustur.

Bölge adliye mahkemesince; incelenen yargı mercii kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun oldugu, istinaf sebepleri yerinde olmadıgı gerekçesiyle basvurunun esastan reddine hüküm verilmis, hüküm davacıavukati vasıtasıyla temyiz edilmistir. Davacının, yasal aşama konusu tasınmazda 30/09/2007 baslangıç günlü, üç yıl kira sözlesmesi ile kiracı oldugu, kira sözlesmesinin taraflar arasında yenilerek 20/11/2012 baslangıç günlü, 31/05/2017 sona erme günlükira sözlesmesinin düzenlendigi konusunda uyusmazlık bulunmamaktadır. Davacı, kira sözlesmesi devamederken davalı kiraya verenin, kiralananın zorla bosalttıgını iddia etmekte, davalı kiraya veren ise kirasözlesmesinin feshedildigini savunmaktadır. Mahkemece, davacının temerrüde düsmesi üzerine, sözlesmenin kiraya veren vasıtasıyla hukuka ve sözlesme hükümlerine uygun olarak feshedildigi, davacı ilekiralayan davalı arasındaki iliskinin de eylemli olarak sona erdigi gerekçesiyle davanın reddine hükümverilmis ise de bir kira sözlesmesinin sona ermesi, ya yargı mercii hükmü ile veya tarafların birbirine uygunfesih bildirimi ile ya da kiralananın yok olması ile mümkündür.

Söz konusu kira sözlesmesinin usulüneuygun olarak açılan tahliye yasal süreci ile veya tarafların karsılıklı irade beyanları ile veya kiralananıntamamen yok olması ile sona erdigine iliskin dosyaya bir belge sunulmamıstır. Akdin feshi ve tahliyeyasal süreci açma kosullarının bulunması hâlinde bile yargı mercii hükmü ile tahliye ilamı alınmadıgı süreceakdin sona erdiginden söz edilemez. Bu nedenle Mahkemece, davalı kiraya verenin tek taraflı feshi ilesözlesmenin erdiginin kabulü dogru olmamıstır. Yine Mahkemece, taraflar arasındaki iliskinin eylemliolarak sona erdigi ve davacının hali hazırda yasal aşama konusu yerde zilyetligi bulunmadıgı hususu da davanınreddine gerekçe olarak gösterilmis ise de davacı kiracı, kiralanandan zorla çıkartıldıgını iddia etmekte olupbu konuda suç duyurusunda bulundugu anlasılmaktadır.

Söz konusu sorusturma dosyası davalı kirayaverenin kiralanana fiili müdahalede bulundugunu göstermektedir. Mahkemece kiralananın vasfı ve buna baglı olarak uygulanacak Yasa hükümleri dahi degerlendirmedensözlesmenin sona erdigine iliskin yapılan tespit hatalı oldugu gibi kiraya verenin tek yanlı olarak akdifeshetmesi ve kiralanana el koyması sözlesmenin ihlali niteligindedir. Bu nedenle, davacının talepleridegerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekirken hatalı degerlendirme ve eksik inceleme ileyazılı sekilde hüküm verilmesi, dogru görülmemis bozmayı gerektirmistir. Ilk derece yargı makamı kararının yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına hüküm verilmis oldugundan, isbukarara karsı yapılan istinaf basvurusunun esastan reddine iliskin bölge adliye yargı makamı kararının dakaldırılmasına hüküm vermek gerekmistir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunanbölge adliye yargı makamı kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanun'un 371.

Maddesi uyarınca ilk dereceyargı makamı kararının davacı yararına BOZULMASINA, pesin alınan temyiz harcının istek halinde temyizedene iadesine, dosyanın hükmü veren ilk derece mahkemesine, kararın bir örneginin de bölge adliyemahkemesine gönderilmesine, 11/10/2022 tarihinde oy birligi ile hüküm verildi.

Yasal süreçlerin karmaşıklığı ve süre sınırları göz önüne alındığında, hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukattan profesyonel yasal yardım almanız önemle tavsiye edilir.