Yasal itilaflarda hak kayıplarının önüne geçebilmek adına yasal süreçlerin titizlikle takip edilmesi gerekmektedir. Bu yazımızda konuyla ilgili bilmeniz gereken temel yasal esasları derledik.

Rekabet Kurumu’nun 08.03.2013 tarih ve 13- 13/198-100 sayılı hükmü ile 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı konularında birlikte fiyat tespit etmek amacıyla “kartel oluşturduğu” tespit edilmiştir. 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/137 Esas 2014/139 Hüküm sayılı ve 05.12.2014 günlü hükmü, Rekabet Kurumukararını hukuka uygun bularak, bankalarca açılan iptal davalarını reddetmiştir.

İlgili hüküm Danıştay 13. Daire Başkanlığının 2015/2974 esas 2015/4612 Hüküm sayılı ilamı ile temyiz taleplerini reddetmiştir.

Daha sonra ilgili kararla ilgili hüküm düzeltmeye başvurulmuş olup; dosya henüz kesinleşmemiştir. Birçok yargı mercii kartel ödeneği talepli süreçlerinde 2. İdare Mahkemesi’nin kararını bekletici mesele yapmıştır. Hüküm düzeltme aşaması henüz tamamlanmadığı için de mahkemeler hüküm vermekten imtina etmektedir.

Ancak 12. Tüketici Mahkemes’ince bu konuda tüketici lehine verilmiş bir hüküm bulunmaktadır.

12 bankanın kartel oluşturarak faiz oranlarını birlikte belirlemesi sebebiyle serbest piyasa bozulmuş, faiz oranları suni olarak artmıştır. 4054 Sayılı Rekabet Kanunu’nun 1. Maddesinde:

“Bu Yasanın amacı, mal ve faaliyet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, hüküm ve uygulamaları ve piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamaktır.”

Şeklinde yasanın amacını açıklanmıştır. Ayrıca Anayasa’nın 48.

Maddesinin de konuyla ilgili olduğunu vurgulamak gerekir. Bu nedenledir ki bankalarca oluşturulan kartel nedeniyle bundan zarar görenlerce bir ödenek talep edilmesi mümkün hale gelmiştir. Zira rekabet ortamının korunması esastır.

Bahsi geçen kartelin oluşmasına yol açma veren bankalar şunlardır:

1-Akbank T. A.

Ş.

2-Denizbank A. Ş.

3-Finansbank A. Ş.

4-HSBC Bank A. Ş.

5-ING Bank A.

Ş.

6-Türk Ekonomi Bankası A. Ş.

7-Türkiye Garanti Bankası A. Ş.

8-Türkiye Halk Bankası A. Ş.

9-Türkiye İş Bankası A.

Ş.

10-Türkiye Vakıflar Bankası T. A. O.

11-Yapı ve Kredi Bankası A. Ş.

12-T.

C. Ziraat Bankası A. Ş.

13-Garanti Ödeme Sistemleri A. Ş.

14-Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.

Ş.’dir.

Rekabet Kurumu bu bankaların21.08.2007 ve 22.09.2011 tarihleri arasında,Mevduat (kamu bankaları için ayrıca kamu mevduatı), kredi ve kredi kartı hizmetlerinde kartel (uyumlu eylem/uzlaşma) oluşturduğunu tespit etmiştir.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 57. Ve 58. Maddelerine dayanılarak hesaplanacak olan zararın 3 katı kadar ödenek talepli bir yasal aşama açılabilecektir. Ödenek tutarının tayini Mahkemece yapılacaktır.4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un57.

Maddesine göre,

“Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, hüküm, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya faaliyet piyasasındaki hâkim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur.”

Bu zarar hakkında yine aynı yasanın58. Maddesinde şöyle bir hükümVardır:

“Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilir.”

Ayrıca58. Maddenin son fıkrasında:

“Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da hükmü veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hâkim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan kârların üç katı oranında tazminata hükmedebilir.”

Denilmiştir.

Banka müşterileri ile bankalar arasında mevduat, kredi ve kredi kartı faaliyetleri bakımından sözleşme ilişkisi olduğundan 10 yıllık zamanaşımı bahsi geçen olacaktır. Bu nedenle Ağustos 2017-Eylül 2021 tarihleri aralığında ilgili işlemlerin ödenek taleplerinin yapılabilmesi mümkündür.

Kartel ödeneği talebi belirsiz alacak yasal süreci olarak ileri sürülecektir. Ancak Rekabet Kurumu kararının iptali amacı ile açılmış olan yasal aşama henüz kesinleşmediğinden bu taleple açılan kartel ödeneği davaları ilgili iptal kararının iptali talebi ile açılmış davanın sonucunu bekletici mesele haline getirmekte, dolayısıyla aşama kaydedilememektedir.

Rekabet Kurumu Hükmü için:

(http://www. rekabet. gov. tr/Karar? karar Id=30851aa5-2cf3-4c54-b284-e192ed6ed71b)

Her yasal vaziyet kendi içinde özel değerlendirmeler gerektirir. Olası itilaflarda herhangi bir hak kaybına uğramamak adına yasal sürecin uzman bir hukukçu ile yürütülmesi faydalı olacaktır.