Çocuk Koruma Yasasında Soruşturma ve Kovuşturma
Suça sürüklenen çocuk hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasına dair hususlar, Çocuk Koruma Yasasında düzenlenmiştir.
Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Soruşturma
Çocuk Koruma Yasasında soruşturma ile ilgili hususlar, aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Soruşturma Nasıl Yürütülür?
Suça sürüklenen çocuk hakkındaki soruşturma, çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet Savcısı tarafından bizzat yapılır. Çocuğun ifadesinin alınması veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında, çocuğun yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir. Cumhuriyet Savcısı, soruşturma sırasında gerekli görüldüğünde çocuk hakkındakoruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanmasını, çocuk hakiminden isteyebilir.
Gözaltına alınan çocuklar, kolluğun çocuk biriminde tutulur. Kolluğun çocuk biriminin bulunmadığı yerlerde çocuklar, gözaltına alınan yetişkinlerden ayrı bir yerde tutulur.
Suça Sürüklenen Çocuğun Naklinde Yasak Usuller
Çocuklara zincir, kelepçe ve benzeri aletler takılamaz.
Ancak; mecburi hâllerde çocuğun kaçmasını, kendisinin veya başkalarının hayat veya beden bütünlükleri bakımından doğabilecek tehlikeleri önlemek için kolluk tarafından gerekli önlem alınabilir.
Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
Çocuğa yüklenen suçtan dolayı Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki koşulların varlığı halinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi hükmü verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından erteleme süresi üç yıldır.
Çocuklar Hakkında Hangi Adli Kontrol Tedbirlerine Hüküm Verilebilir?
Suça sürüklenen çocuklar hakkında soruşturma veya kovuşturma evrelerinde, adli kontrol tedbiri olarak aşağıdaki tedbirlerden bir ya da birkaçına hüküm verilebilir:
- Yurt dışına çıkamamak
- Hakim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak
- Hakimin belirttiği merci veya kişilerin çağrılarına ve gerektiğinde mesleki uğraşlarına ilişkin veya eğitime devam konularındaki kontrol tedbirlerine uymak
- Belirlenen çevre sınırları dışına çıkmamak
- Belirlenen bazı yerlere gidememek veya ancak bazı yerlere gidebilmek
- Belirlenen kişi ve kuruluşlarla ilişki kurmamak
Ancak bu tedbirlerden sonuç alınamaması, sonuç alınamayacağının anlaşılması veya tedbirlere uyulmaması hâlinde, tutuklama hükmü verilebilir.
Hangi Durumlarda Çocukları Tutuklama Yasağı Vardır?
On beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında, üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezasını gerektiren fiillerinden dolayı, tutuklama hükmü verilemez.
Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Kovuşturma
Çocuk Koruma Yasasında soruşturma ile ilgili hususlar, aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Çocuk Mahkemelerinde Duruşma
Çocuk, velisi, vasisi, mahkemece görevlendirilmiş sosyal çalışma görevlisi, çocuğun bakımını üstlenen aile ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nda bakılıyorsa kurumun temsilcisi, duruşmada hazır bulunabilir.
Yargı Mercii veya hakim, çocuğun sorgusu veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında çocuğun yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurabilir.
Duruşmalarda hazır bulunan çocuk, yararı gerektirdiği takdirde duruşma salonundan çıkarılabileceği gibi, sorgusu yapılmış çocuğun duruşmada hazır bulundurulmasına da gerek görülmeyebilir.
Yetişkin ve Çocukların Birlikte İştirakiyle İşlenen Suçlarda Yargılama Usulü Nasıldır?
Çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür. Bu vaziyette da çocuklar hakkında gerekli tedbirler uygulanmakla beraber; yargı mercii gerekli gördüğü takdirde çocuk hakkındaki yargılamayı genel mahkemedeki davanın sonucuna kadar bekletebilir. Davaların birlikte yürütülmesinin mecburi görülmesi hâlinde, genel mahkemelerde, yargılamanın her aşamasında, mahkemelerin uygun bulması şartıyla birleştirme hükmü verilebilir.
Bu vaziyette, birleştirilen yasal süreçler genel mahkemelerde görülür.
Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Çocuğa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki koşulların varlığı halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hüküm verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından denetim süresi üç yıldır.
Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Uzlaşma
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun uzlaşmaya ilişkin hükümleri, suça sürüklenen çocuk için de uygulanır.