Soylu Kasım 22, 2023 Aile Hukuku

Evlenmeye İzin Davası: Olağan ve Olağanüstü Evlenme Koşulları

Son Güncellenme Tarihi: Mart 16, 2025

Evlenmeye izin yasal süreci,Türk aile hukuku uygulamalarında sıklıkla karşılaşılan önemli bir yasal prosedürdür. Evlilik kurumu, toplumsal yapının temel direği olarak kabul edildiğinden, bu sürecin yasal çerçevesi titizlikle düzenlenmiştir.Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinin kuruluşundan sona ermesine kadar tüm aşamaları kapsamlı şekilde ele alarak, tarafların hak ve yükümlülüklerini net biçimde ortaya koymaktadır.

Evlilik kurumu, bireylerin ortak bir yaşam sürmek ve aile oluşturmak amacıyla bir araya geldikleri resmi bir birlikteliktir. Bu birlikteliğin sağlıklı temeller üzerine kurulabilmesi içinTürk hukuk sistemiÇeşitli koruyucu düzenlemeler getirmiştir. Evliliğin kuruluş koşulları, devamı sırasındaki yasal statü ve gerektiğinde sona erme prosedürleri kanunda ayrıntılı olarak tanımlanmıştır.

Evlenme işlemi, hukuken bir kadın ve bir erkeğin hayatlarını birleştirme kararını resmileştiren önemli bir yasal adımdır.

Bu adımı atabilmek için tarafların belirli yasal kriterleri karşılamaları gerekmektedir. Yasa, evlilik birliğinin sağlam temeller üzerine kurulabilmesi için bazı önkoşullar belirlemiştir.

Türk Medeni Kanunu’na göreEvlenme ehliyeti, evlilik akdinin geçerli olabilmesi için aranan temel maddi şartlardan biridir. Bu ehliyet kapsamında değerlendirilen en önemli unsurlardan biri deEvlenme yaşıDır. Yasa koyucu, bireylerin evlilik sorumluluğunu üstlenebilecek olgunluğa erişmiş olmalarını gözetmekte, bu nedenle belirli yaş sınırlamaları getirmektedir.

Evlenmenin koşulları Türk Medeni Kanunu’nun 124.

Maddesinde düzenlenmiştir:”Erkek veya kadın on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez.”Hükmün mefhum-u muhalifinden anlaşılacağı üzere ancak on yedi yaşını dolduran erkek veya kadın evlenebilmektedir.

Madde devamı şu şekildedir:”Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.”TMK’nın 124. Maddesindeki düzenlemeye göre evlenme bakımındanOlağan ve olağanüstü yaş koşuluMevcuttur.

Olağan evlenme yaşı on yedi yaş ve üzeri yaşlardır. On yedi yaşını doldurmuş ancak on sekiz yaşını doldurmamış bir bireyin evlenmesi içinVelisininYoksaVasisinin izniGerekmektedir.

Olağanüstü bir durumun varlığı halinde ise on yedi yaşını doldurmamış kişiler de evlenebilmektedir. Olağanüstü evlenme deHâkimin izniIle vuku bulabilmektedir. Evlenmeye izin yasal süreci da bu izinlerin alınması bakımından açılan davadır.

Evlenmeye İzin Davasının Niteliği

Evlenmeye izin yasal süreciOlağan evlenmeye izin yasal süreciVeOlağanüstü evlenmeye izin yasal süreciOlarak iki ayrı başlıkta incelenebilir:

Olağan Evlenmede Evlenmeye İzin Davası

Olağan evlenmede evlenmeye izin yasal süreci olağan evlenme yaşı olan on yedi yaşını doldurmuş olup ancak on sekiz yaşını doldurmamış birey bakımındanVasi veya velisiBu izni vermezse evlenmek isteyen kişi yargı merciine başvurarak evlenmeye izin yasal süreci açabilmektedir.

Aynı zamanda on sekiz yaşını dolduran fakatKısıtlıOlan kimse bakımından da evlenebilmesi için veya vasisinin iznine gerek vardır. Dolayısıyla bu kişinin de veya vasisi evlenmesine izin vermediği takdirde kişi evlenmeye izin davasını açabilecektir.

Yargı Mercii hükmü kişinin evlenmesine izin vermeyen veya vasiyi dinler.

Eğer bu kişiler evliliğeHaksız olarakIzin vermiyorsa bu vaziyette hâkim dinlemenin ardından evlenmeye izin kararını verir. Nitekim izin vermeyen tarafın dinlenilmesi gerekmektedir.

Yasal temsilci tarafından açılan davada,Mümeyyiz küçükDe dinlenecek, evlenme için gerekli kişiliğe, bedeni ve fikri olgunluğa erişip erişmediği hâkim tarafından gözlenecektir.

Olağanüstü Evlenmeye İzin Davası

Olağanüstü evlenme Türk Medeni Kanunu’nun 124. Maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir:”Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.”

Olağanüstü evlenmeOn altı yaşını doldurmuşAncak on yedi yaşını doldurmamış kişiler bakımından söz konusu olmaktadır.

Bu koşulları taşıyan kimselerin evlenebilmeleri içinOlağanüstü bir vaziyetMevcut olmalıdır. Dolayısıyla kişiler ancak bu vaziyette mahkemeden evlenmek için izin talep edebilmektedirler.

Olağanüstü evlilikte de olağan evlenmedeki gibi küçüğünYasal temsilcisiDinlenmektedir. Dinlenmenin yanı sıra evlenmek için olağanüstü bir halin varlığı gerekmektedir. Bu olağanüstü haller yasa koyucu tarafından kanunda gösterilmemiştir.

Olağanüstü haller bakımından hâkimin birTakdir yetkisiSöz konusudur.

Yargıtay kararları ışığında olağanüstü evlenme hallerine evlenmek isteyen kişininHamile olması, kişininKimsesizVeyaYoksulOlması gibi haller örnek olarak verilebilir.

Evlenmeye İzin Davasının Sonuçları

– Yargı Mercii evlenmek için istenen izin talebiniKabulEdebilir: Evlenmek için mahkemeden izin talebinde bulunan kişilerin bu talebi mahkemece kabul edilebilir ve evlenmelerine izin verilebilir.

– Yargı Mercii evlenmek için istenen izin talebiniReddedebilir: Aynı zamanda yargı mercii olağanüstü durumların yeterince belirgin olmadığı veya yasal gerekliliklerin yerine getirilmediği durumlarda, evlenmeye izin talebini reddedebilir. Mahkemenin red hükmüne karşıIstinafYolu açıktır.

Her iki hükmü da hâkimTakdir yetkisiniKullanarak verebilir.

Evlenmeye İzin Davası Açabilecek Kişiler

Evlenmeye izin yasal süreciÇekişmesiz yargıIşlerindendir. Dolayısıyla bu davayı açabilecek ilgili kişi, evlenmek isteyen ancak on sekiz yaşını doldurmamış olan on altı veya on yedi yaşındaki kişi ya da on sekiz yaşını doldurmuş ancakKısıtlıBir kimse olabilir.

Yukarıda anılan madde gereğince, mümeyyiz küçük ya da onunYasal temsilcileriDe davayı açabileceklerdir.

Olağanüstü evlenmeye izin yasal süreciHusumetsizGörüldüğünden herhangi bir davalı taraf yoktur. Ancak olağan evlenmede evlenmeye izin yasal süreci bakımından yasal aşama veliye, yoksa vasiye karşı açılmaktadır.

Bu yasal aşama bakımından kanunda herhangi bir azami süre öngörülmemiştir.

Evlenmeye İzin Davasında Görevli Yargı Mercii

Evlenmeye izin davasında görevli yargı mercii, bir davaya o yerdeki mahkemelerden hangisinin bakması gerektiğini belirlemektedir.

HMK’nın 383. Maddesindeki düzenlemeye göre çekişmesiz yargı işlerinde görevli yargı merciiSulh Hukuk Yargı MakamıDir.

Ancak evlenmeye izin yasal süreci çekişmesiz yargı işi olsa da bu davada 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Yasanın 4. Maddesine göre görevli yargı merciiAile Yargı MakamıDir. Aile Mahkemesinin olmadığı yerlerde,Asliye Hukuk Yargı MakamıAile Yargı Makamı sıfatıyla o davaya bakmakla görevli olmaktadır.

Evlenmeye İzin Davasında Yetkili Yargı Mercii

Evlenmeye izin davasında yetkili yargı mercii de bir davaya hangi yerdeki mahkemenin bakması gerektiğini belirlemektedir.

Evlenmeye izin yasal süreci bakımından yetkili yargı mercii, izin isteminde bulunan kişininYerleşim yeriMahkemesidir.

Dolayısıyla evlenmek için izin isteminde bulunan kişinin oturduğu yerdeki Aile Yargı Makamı yetkili yargı mercii olmaktadır.

Evlenmeye İzin Davasına İlişkin Yargıtay Hükmü Örnekleri

“4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 124/2. Maddesi ile “Ancak hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.” hükmü getirilmiştir. Evlenmesine izin verilmesi istenilen 01.09.1991 doğumlu H….

P…..’ın yasal aşama tarihindeOn altı yaşını doldurmadığıAnlaşılmaktadır. Mahkemece, yasal şartın oluşmaması nedeniyle davanın reddine hüküm verilmesi gerekirken Türk Medeni Kanununun 124/2. Maddesi hükmüne aykırı olarak evlenmeye izin verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” (YARGITAY 2. HD. 2008/8644 E., 2009/4204 K.)

“4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 124/1.

Ve 126. Maddeleri gereğinceOn yedi yaşını dolduranKüçük, hakim hükmüne gerek olmaksızın yasal temsilcisinin izniyle evlenebilir. Medeni Yasanın 124/2. Maddesi ile 128.

Maddesinde belirtilen durumlarda ise, küçüğün evlenmesine ancak yargı mercii kararıyla izin verilebilir. Dosya kapsamına göre, evlenmesine izin verilmesi istenilen 20.07.1986 doğumlu L. G.’ün yasal aşama tarihinde on yedi yaşını doldurduğu, ayrıca evlenmesineAnne ve babasının izin verdiğiAnlaşılmaktadır. Mahkemece, L.

G.’ün evlenebilmesi için anne ve babasının izninin yeterli olduğu, hâkim hükmüne gerek olmadığı gözetilmeksizin davanın reddi yerine kabulüne hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” (YARGITAY 2. HD. 2006/6903 E., 2006/14566 K.)

“Evlenmesine izin istenen Çiğdem 3.4.1987 doğumlu olupVesayet altındadır. Akrabaları tarafından bakılmakta, düzenli bir aile yaşam bulunmamaktadır. Bu vaziyet Türk Medeni Yasanın düzenlediği 124/2.

Maddesine uygunPek önemli bir sebeptir. Davacı bir an önce evlenerek başkalarının yardımına bağımlı olmaktan kurtulacaktır. Evlenmeye ehliyet koşulları bu şekilde gerçekleştiğinden davanın kabulü gerekirken reddi ve yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.” (YARGITAY 2. HD. 2003/7198 E., 2003/8271 K.)

Ve Evlenmeye İzin Davası

, aile hukuku alanında uzmanlaşmış deneyimli avukatlardan oluşan ekibiyle müvekkillerine kapsamlı yasal danışmanlık ve temsil hizmeti sunmaktadır.

Evlenmeye izin yasal süreci, boşanma, velayet, nafaka gibi aile hukuku konularında çözüm odaklı yaklaşımımızla hak kayıplarını önleyen stratejik yasal destek sağlıyoruz. Müvekkillerimizin ihtiyaçlarını ön planda tutarak, her aşamada şeffaf iletişim ve güvene dayalı faaliyet anlayışıyla çalışmaktayız.

Bu konuda daha fazla yardım veya danışmanlık için bizimleiletişimegeçebilirsiniz.

Evlenmeye İzin Davası: Olağan ve Olağanüstü Evlenme Koşulları