Boşanmada Arabuluculuk ve Aile Arabuluculuğu

Arabuluculuk bir ihtilafın taraflarının arabulucu desteğiyle kendi çözümlerini üretmeye yarayan bir problem çözme mekanizmasıdır.Aile arabuluculuğu, bu çerçevede ayrılık veya boşanma aşamasında olan eşlerin aralarında anlaşmaları gereken meselelerde arabulucu desteği ile mutabık kalarak yasal aşama aşamasında çözülmesi gereken meseleleri eşlerin karşılıklı müzakere ile çözüp icra kabiliyeti mümkün olan bir tutanağa bağlaması şeklinde gerçekleşmektedir. Bu kapsamda önemli olanAnlaşmalı boşanma davasıKapsamında çözülebilecek meselelerin arabulucu nezdinde çözülmesi, böylelikle mahkemelerin yükünün azaltılmasıdır.

Henüz yasa tasarısı hazırlıkları devam etmekte ise de, yapılacak düzenleme ileAnlaşmalı boşanmaKonusu olan veAnlaşmalı boşanma protokolüIle taraflar arasında düzenlenebilen her konunun hakim onayı olmaksızınAile arabuluculuğuIle çözülmesi mümkün kılınacaktır. Bu kapsamdaYoksulluk nafakası,Mal rejiminin tasfiyesi,Kocanın soyadının kullanılmasıGibi kamu yararı gözetilmeyen meselelerde eşler serbestçe tasarruf edebilecekleri içinAile arabuluculuğuNezdinde kendi tutanaklarını hazırlayarak imzalayabilecektir. Eşlerin veya eşlerinBoşanma avukatıVe arabulucunun imzaladığı tutanağa taraflardan birinin uymaması halinde Sulh Hukuk Mahkemesi’ndenIcra edilebilirlik şerhiAlınarak tutanak icraya koyulabilecektir.

VelayetIle şiddet unsuru içeren konuların arabulucu nezdinde çözülmesinin mümkün olmadığı kanaatindeyiz.

Nitelim kamu yararını ilgilendiren konuların hâkim tarafından uygun bulunarak onaylanması esastır. Dolayısıyla velayet veya aile içi şiddet, aile içi istismar vakalarına ilişkin meseleler ile ilgiliAile arabuluculuğunun uygulama alanıBulması hukuken mümkün görünmemektedir.

Nitekim Adalet Bakanlığı’nca yapılan sözlü açıklamada da aile içi şiddet ve kamu yararı alanına giren konular haricinde dünyadaki örneklerindeki gibi aile arabuluculuğunu Türk hukuk sistemine getirmenin amaçlandığı ifade edilmiştir.

Boşanmada Arabuluculuk Mecburi Mu?

Türkiye’de ticaret hukuku, iş hukuku ve tüketici hukuku meselelerinde arabulucuya başvurmakYasal aşama şartıOlarak yasa ile düzenlenmiş ve zorunludur. Bu konularda öncelikle arabuluculuk sürecini tüketmeyen taraflar yasal aşama açtığında, yasal aşama, yasal aşama şartı eksikliğinden reddedilmektedir.Boşanma arabuluculuğuHenüz kanunen düzenlenmemiştir. DolayısıylaBoşanmada arabuluculukMecburi değildir.

AncakBoşanmada arabuluculuk var mıŞeklinde değerlendirildiğinde; tarafların ihtiyari arabuluculuk kapsamında, anlaşmalı boşanma protokolü hazırlama aşamasında aile arabuluculuğuna başvurması mümkündür.Aile arabulucusuNezdinde eşlerin hazırlayacağı protokol anlaşmalı boşanma davasına konu edilebilir.

Boşanmalarda Arabuluculuk Dönemi

Boşanmalarda arabuluculuk döneminin yakında başlayacağı,Arabuluculuk Ücret TarifesininResmî Gazete’de yayınlanması ile resmiyet kazanmıştır.

Boşanmalarda Arabuluculuk Ücreti

2024 Arabuluculuk Ücret Tarifesi’nde aile arabuluculuğuna dair saatlik ücretin taraf başına en az520 TLOlması öngörülmüştür.

Boşanma Davalarında ve Boşanma Sürecinde Arabuluculuk

Çekişmeli boşanmada arabuluculuk, davanın anlaşmalı boşanma olarak neticelenmesine yardımcı olur. Eşlerin boşanma davası açtıktan sonra da arabuluculuk sürecini başlatıp aralarındaki meseleler ile ilgili kendi çözümlerine ulaşmaları mümkündür. Bu şekilde eşlerin anlaşmaları halinde mahkemeye arabuluculuk sürecinin başarı bildirilerek yasal aşama anlaşmalı boşanma davasına dönüştürülür. Boşanmalarda aile arabuluculuğunun uygulanması, mahkemelerin ve hakimlerin yükünü azaltmaktadır.

Dolayısıyla aile arabuluculuğu usul ekonomisi bakımından son derece faydalıdır. Nitekim yıllarca sürecekÇekişmeli boşanma davaları arabuluculukUygulanarak tek celsede sona erebilecektir.