Boşanma Davası Açılması ve Sonuçları Ekibi1 Temmuz 2026Aile ve Boşanma Hukuku
Boşanma davası açılması ve sonuçları, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlemekle birlikte tarafların hayatında önemli dönüm noktalarını oluşturmaktadır. Bu yazı, boşanma davasının yasal boyutlarını, başvuru şartlarını, süreçteki aşamaları ve ortaya çıkabilecek sonuçları ayrıntılı bir şekilde ele almaktadır. Anlaşmalıveçekişmeli boşanma, nafaka türleri, velayet hakkı, mal paylaşımı gibi konularda detaylı bilgiler sunulmaktadır. Boşanma davası açılması sürecinde tarafların haklarını koruyabilmeleri için yasal bilgilere sahip olmaları büyük önem taşımaktadır.
İçindekiler- Boşanma Davası Nedir?
- Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Boşanma Davasında Görevli Mahkeme
- Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme
- Boşanma Davası Açarken Hangi Belgeler Gereklidir?
- 1.
Genel Olarak Gerekli Belgeler
- 2. Anlaşmalı Boşanma İçin Ek Belgeler
- 3. Çekişmeli Boşanma İçin Ek Belgeler
- 1.
- Boşanma Davası Harç ve Masrafları Güncel
- Boşanma Davası Avukatlık Ücretleri
- Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- 1. Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- 2.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- Boşanma Sürecini Hızlandırmak İçin Ne Yapılabilir?
- Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Boşanma Davasında Nafaka Talebi
- Boşanma Davasında Çocuk Kime Verilir?
- 1. Çocuğun Yaşına Göre Velayet Kararı
- 2. Velayet Kararında Dikkate Alınan Kriterler
- 3. Velayet Sonrası Görüşme Hakkı
- 4.
Velayet Kararı Değiştirilebilir Mi?
- Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
- Boşanma Davasında Kullanılabilen Deliller
- Boşanma Davasında Tanıkların Önemi
- Boşanma Davası Açmak için ?
- Boşanma Davasının Sonuçları
- Boşanma Davasında Verilen Karara İtiraz Süreci Nasıl İlerler?
- Boşanma Davasında Tazminat Talepleri
- Sıkça Sorulan Sorular
- İlk Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- E-Devlet Üzerinden Boşanma Davası Açılabilir Mi?
- Boşanma Davasında Hangi Belgeler Gereklidir?
- Anlaşmalı Boşanma ve Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark Nedir?
- Boşanma Davasında Mahkeme Masrafları Ne Kadar?
- Hangi Durumlarda Boşanma Davası Reddedilir?
- Boşanma Davasında Nafaka Nasıl Belirlenir?
- Boşanma Davasında Deliller Nasıl Sunulur?
- Boşanma Davası Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
- Evlilik Süresi Boşanma Davasını Etkiler Mi?
- Boşanma Davası Şartları Nelerdir?
- Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- Ücretsiz Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Kocasından Boşanmak İsteyen Kadın Ne Yapmalı?
- Adliyeye Gitmeden Boşanma Davası Açılır Mı?
- Boşanma Davasını Kim Açarsa Avantajlı Olur?
- Boşanma Davası Ücreti Ne Kadar 2025?
- Mahkeme Çocuğu Kaç Yaşına Kadar Anneye Verir?
- Boşanma Davasında Gerekçe Göstermek Gerekir Mi?
- Boşanma Davasında Tarafların Duruşmaya Katılması Gerekir Mi?
- Boşanma Davasını Erkek Açarsa Ne Olur?
Anlaşmalı boşanma davası açılması süreci, eşlerin boşanması ve tüm yasal sonuçlar konusunda anlaşmaya varılarak mahkemeye başvurulmasıdır. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir ve yönNafaka, velayet, mal paylaşımı gibi verimli bir şekilde uzlaşmalıdır. Şirketin, kendi iradelerini özgürce beyan ettikleri tespit edilirse tek celsede boşanma meydana gelir.
Çekişmeli boşanma iseEşler arasında anlaşmazlıklar açıldığındaAçılır. TaraflarNafaka, velayet, ödenek gibiUzlaşamazsa yasal aşama uzun süre elde edilebilir.
Hakim, deliller ve tanık beyanlarını değerlendirerek hüküm verir. Çekişmeli boşanma genellikle daha uzun sürelidir ve daha uzun sürelidir.
Boşanma Davası Nedir?
Boşanma davası açılması, evliliği sona erdiren yasal bir süreçtir ve eşlerin sağ olması hâlinde evliliğe son veren normal bir yoldur. Boşanma davası, evlilik birliğinin yargı mercii kararıyla sona erdirilmesi için açılan bir yasal aşama türüdür.Bu yasal aşama, inşai nitelikte olup, yani evlilik birliğini sona erdirici bir yasal sonuç doğurur.Boşanma davaları, anlaşmalı ve çekişmeli olmak üzere iki şekilde açılabilir.Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların boşanma konusunda ve boşanmanın mali sonuçları, çocukların durumu gibi konularda anlaşmaları halinde boşanma davası açılır.
Anlaşmalı boşanma davalarında, tarafların bir boşanma protokolü hazırlamaları ve mahkemeye sunmaları gerekir. Çekişmeli boşanma davaları ise, tarafların boşanma nedenleri veya boşanmanın sonuçları hakkında anlaşamamaları hâlinde boşanma davası açılır.Bu tür davalarda, taraflar iddialarını ve savunmalarını delillerle desteklemek zorundadır.
Her eş, boşanma sebeplerinin varlığı halinde boşanma davası açma hakkına sahiptir.
Boşanma davasında, eşlerin maddi ve manevi ödenek talepleri olabilmektedir. Boşanma sürecinde velayet, nafaka gibi konularda da hüküm verilir.
Boşanma davası, genel veya özel boşanma sebeplerine dayanılarak açılabilir. Yasal Aşama, dilekçe ile yetkili mahkemeye başvurularak açılır. Yargı Mercii, tarafları dinler ve delilleri değerlendirir.
Anlaşmalı boşanmalarda, tarafların anlaşması ve mahkemenin onayı gereklidir. Çekişmeli boşanmalarda, yargı mercii delilleri değerlendirerek hüküm verir. Boşanma hükmü kesinleştikten sonra evlilik resmi olarak sona erer.
Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Yasal Aşama Dilekçesi Hazırlama:
- Boşanma davası açmak için öncelikle bir yasal aşama dilekçesi hazırlanmalıdır. Dilekçede, boşanma nedenleri açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmelidir.
Bu süreçte mutlaka birboşanma avukatındandestek alınması önerilir.
- Boşanma davası açmak için öncelikle bir yasal aşama dilekçesi hazırlanmalıdır. Dilekçede, boşanma nedenleri açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmelidir.
Gerekli Belgeleri Hazırlama:
- Yasal Aşama dilekçesi.
- Nüfus cüzdanı fotokopisi
- Varsa diğer deliller (tanık listesi, fotoğraf, mesaj vb.).
- Anlaşmalı boşanma hâlinde,Anlaşmalı boşanma protokolü.
Dilekçe Başvuru Yeri:
- Boşanma davası,Aile mahkemesindeAçılır. Aile mahkemesinin olmadığı yerlerde asliye hukuk yargı makamı davaya aile yargı makamı sıfatıyla bakmaktadır.
Yetkili yargı mercii:
- Anlaşmalı boşanma davaları, herhangi bir adliyenin Aile Mahkemesi’nde açılabilir. Tarafların ikametgahının bir önemi yoktur.
Çekişmeli boşanma davaları ise, aşağıdaki yerlerde açılabilir:
- Davalı tarafın yerleşim yeri Aile Yargı Makamı.
- Davacı tarafın yerleşim yeri Aile Yargı Makamı.
- Eşlerin son 6 aydan beri birlikte ikamet ettikleri yer Aile Yargı Makamı.
Boşanma Yasal Aşama Açma Adımları:
- Boşanma Yasal Aşama dilekçesi ve diğer belgelerle birlikte yetkili aile mahkemesine başvurulur. Yasal Aşama açarken, yargı mercii veznesinePeşin olarak harç ve giderlerYatırılmalıdır.
- Başvuru yapıldıktan sonra yargı mercii, yasal aşama sürecini başlatır ve taraflara tebligat gönderir.
- Taraflar, belirlenen duruşma günlerinde mahkemede hazır bulunurlar.
- Duruşmalarda, taraflar delillerini sunar ve iddialarını savunurlar.
Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Yargı Mercii
Boşanma davası açmak isteyen tarafların öncelikle hangi mahkemeye başvuracaklarını doğru belirlemeleri gerekmektedir.
Türk hukukunda bir davanın açılacağı mahkemenin belirlenmesi içinGörevliVeYetkiliYargı mercii ayrımı yapılır.
Boşanma Davasında Görevli Yargı Mercii
Boşanma davaları,Aile Yargı Makamı‘nde açılır. Aile Yargı Makamı, aile hukukuyla ilgili uyuşmazlıkları çözmekle görevli özel bir mahkemedir. Ancak, bazı yerlerde Aile Yargı Makamı bulunmaması hâlinde bu davalaraAsliye Hukuk Yargı Makamı, Aile Yargı Makamı sıfatıyla bakar.
Boşanma Davasında Yetkili Yargı Mercii
Boşanma davasında yetkili yargı mercii,Türk Medeni Kanunu’nun 168. MaddesiGereğince belirlenir.
Buna göre boşanma davası:
- Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde,
- Eşlerin son altı ay boyunca birlikte yaşadığı yer mahkemesindeBoşanma davası açılabilir.
Eşlerden biri farklı bir şehirde yaşıyor olabilir. Bu durumda, davayı açan tarafEşinin yerleşim yerindekiMahkemeye veya son altı ay içinde birlikte oturdukları yerin mahkemesine başvurabilir.
Örnek:Eşler son altı ay boyunca ’da yaşadı ancak taraflardan biri boşanma davasını ’da açmak istiyor. Eğer karşı taraf ’da yaşıyorsa, ’daki yargı mercii yetkilidir. Ancak, son altı ay birlikte yaşadıkları yer olduğu için ’daki mahkemeye de başvurulabilir.
Yetki kuralları, davanın usulüne uygun olarak açılması için önemlidir.
Yanlış mahkemeye başvurulması hâlinde yasal aşamaYetkisizlik hükmüIle reddedilebilir. Bu nedenle, boşanma davası açmadan önce yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi gerekir.
Boşanma Davası Açarken Hangi Belgeler Gereklidir?
Boşanma davası açmak isteyen taraf, gerekli belgelerieksiksiz hazırlayarak mahkemeye başvurmalıdır. Boşanma davasıAnlaşmalıVeyaÇekişmeliOlarak açılabileceğinden, sunulması gereken belgeler yasal aşama türüne göre değişiklik gösterebilir.
1. Genel Olarak Gerekli Belgeler
- Boşanma Dilekçesi:Boşanma davasını açmak için en önemli belgedir.
Yasal Aşama konusu, tarafların talepleri ve boşanma gerekçeleri açıkça belirtilmelidir.
- Kimlik Fotokopisi:Davacı tarafa ait kimlik fotokopisi gereklidir.
2. Anlaşmalı Boşanma İçin Ek Belgeler
- Anlaşmalı Boşanma Protokolü:Tarafların boşanma ve boşanmanın mali ve kişisel sonuçları (nafaka, mal paylaşımı, velayet vb.) konusunda anlaştıklarını gösteren noter onaylı veya imzalı protokoldür.
- Tarafların Kimlik Fotokopileri:Her iki eşin kimlik fotokopisi sunulmalıdır.
- Vekaletname (Varsa ):Taraflar, noter onaylı vekaletname gereklidir.
3. Çekişmeli Boşanma İçin Ek Belgeler
- Deliller:Boşanma nedenini ispatlayacak her türlü belge (mesaj kayıtları, fotoğraflar, tanık listesi, ses kayıtları, sosyal medya yazışmaları, doktor raporları vb.).
- Tanık Listesi:Mahkemeye sunulacak tanıkların isimleri ve adresleri.
- Gelir Durumunu Gösteren Belgeler:Nafaka talepleri için gereklidir.
- Mal Varlığına İlişkin Belgeler:Mal paylaşımı talebi varsa, taşınmaz tapu kayıtları, banka hesap dökümleri, araç ruhsatları gibi belgeler mahkemeye sunulabilir.
Boşanma davasının türüne ve tarafların taleplerine göre ek belgeler gerekebilir. Davanın sorunsuz ilerlemesi için bir avukattan yasal destek almak faydalı olacaktır.
Boşanma Davası Harç ve Masrafları Güncel
2025 yılındaboşanma davaları için yargılama giderleri3.600 TL ile 8.000 TL arasında değişmektedir.
Bu tutar, tanık ve bilirkişi sayısına göre artabilir. Yasal Aşama sürecinde bilirkişi raporuna ihtiyaç duyulması halinde ek ödeme yapılması gerekebilir. Ayrıca tanık giderleri de masraflara dahil olacaktır. Bu masraflar yargı mercii veznesine yatırılır ve yasal aşama açmak için gereklidir
- Başvuru Harcı: 2025 yılı için aile mahkemelerine başvurma harcı 615,40 TL’dir.
- Peşin Harç: 2025 yılı için peşin harç 615,40 TL’dir.
- Gider Avansı: 2025 yılı için posta ve tebligat giderleri için 2.150,00 TL ücret belirlenmiştir.
- Vekalet Pulu: 2025 yılı için vekalet pulu 138,00 TL’dir.
- Vekalet Suret Harcı: 87,50 TL
Boşanma Davası Avukatlık Ücretleri
Boşanma davaları için avukatlık ücretleri, davanın türüne göre değişiklik göstermektedir.
Barolar birliği asgari tarifesi 2025 yılı için belirlediği en az ücret tarifesine göre:
- Anlaşmalı boşanma davaları için en az avukatlık ücreti 30.000 TL’dir.
- Çekişmeli boşanma davaları için en az avukatlık ücreti 30.000 TL’dir.
Bu ücretler, Barolar Birliği tarafından belirlenen ve avukatlar ile müvekkilleri arasındaki en az ücret çizelgesidir. Belirtilen ücretler, avukatların bu davalarda talep edebilecekleri en düşük ücretlerdir. Avukatlar, davanın karmaşıklığına, süresine ve diğer özelliklerine göre bu miktarların üzerinde ücret talep edebilirler.
Barolar birliğinin belirlediği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ’negöz atabilirsiniz.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Boşanma davasının süresi, davanınAnlaşmalıMı yoksaÇekişmeliMi olduğuna göre değişir. Yargı Mercii süreci, tarafların anlaşma derecesine, mahkemenin yoğunluğuna ve sunulan delillerin değerlendirme süresine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
1.
Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların tüm konularda mutabık kalması ve mahkemeye eksiksiz başvuru yapması hâlinde oldukça hızlı sonuçlanır.
- Tek celsede sonuçlanır.
- Genellikle 1 ila 3 ay içinde kesinleşir.
- Eğer mahkemede yoğunluk yoksa,Duruşma 1-2 hafta içinde açılabilirVe boşanma hükmü verilebilir.
- Boşanma kararının kesinleşmesi içinIki haftalık istinaf süresiBeklenmelidir. Eğer taraflar istinaf talebinde bulunmazsa hüküm kesinleşir ve boşanma süreci tamamlanmış olur.
Ancak yargı mercii yoğunluğu fazla ise, duruşma tarihi1-2 ay sonrasınaVerilebilir ve aşama biraz daha uzayabilir.
2. Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davaları, taraflarınNafaka, velayet, mal paylaşımı, ödenek gibi konularda anlaşmazlığa düşmesiHâlinde açılır. Bu tür davalarUzun sürebilir.
- Genellikle 1 ila 3 yıl arasında sürer.
- Yasal Aşama süresiYargı mercii yoğunluğuna,Tarafların iddialarını ispat etme sürecineVeItirazlaraBağlı olarak değişebilir.
- Tanıkların dinlenmesi, bilirkişi raporlarının hazırlanması gibi aşamalar uzayabilir.
- Hüküm verildikten sonra taraflardan biriIstinafa (bölge adliye yargı makamı)Başvurursa, yasal aşama süresi1-2 yıl daha uzayabilir.
- Eğer taraflardan biriYargıtay’a temyiz başvurusu yaparsa, aşama 2-3 yılKadar uzayabilir.
Boşanma Sürecini Hızlandırmak İçin Ne Yapılabilir?
- Anlaşmalı boşanma tercih edilmelidir.
- Eksiksiz ve doğru evraklarla başvuru yapılmalıdır.
- Yargı Mercii tarihine eksiksiz katılım sağlanmalıdır.
- Bir avukattan profesyonel destek alınmalıdır.
Sonuç olarak, boşanma davasının süresi, davanın türüne ve tarafların tutumuna bağlıdır.Anlaşmalı boşanmalar birkaç ay içinde sonuçlanırken, çekişmeli boşanmalar yıllarca sürebilir.Bu nedenle, tarafların uzlaşması süreci hızlandıracak en önemli faktördür.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusundaAnlaşmalarıIle gerçekleşir.
Koşulları:
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.Evlilik süresi, resmi nikah tarihinden itibaren hesaplanır ve hakim tarafından resen incelenir.
- EşlerinBirlikte mahkemeye başvurmasıVeya bir eşin açtığı davayı diğerininKabul etmesiGerekmektedir.
- Tarafların boşanma yönündeki iradelerinin mutabık olması, hâkimin de bu iradeleri değerlendirebilmesi için tarafları bizzat dinlemesi gerekmektedir.SEGBİS gibi uzaktan bağlantı sistemleri kullanılabilir; ancak vekaleten beyan kabul edilmez
- Eşlerin boşanmanınMali ve kişisel sonuçlarıKonusunda düzenleme yapmaları da şarttır.
Eşlerin boşanma, mali sonuçlar (tazminat, nafaka) ve çocukların durumu gibi konularda tam bir mutabakata varmış olmaları gerekmektedir. Mal paylaşımını dahil etmeleri mecburi değildir.
- Hakim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu gibi konularda taraflar arasında anlaşma sağlandığını onaylamalıdır. Eğer taraflar hakimin önerdiği değişiklikleri kabul etmezse, yasal aşama çekişmeli boşanma davasına dönüşür.
- Nafaka, ödenek, mal paylaşımı ve çocuklarla ilgili konuları kapsayan birProtokol hazırlanmalıdır. Hakim, bu protokolü uygun bulduğu takdirde onaylar.
Eğer protokolde hukuka veya çocukların yararına aykırılıklar varsa, hakim gerekli değişiklikleri yapabilir.
Anlaşmalı boşanma davası açmak içinÖncelikle bir boşanma dilekçesi ve eşlerin anlaşma sağladığı tüm konuları içeren bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanmalıdır. Dilekçe, davanın temelini oluştururken, protokol tarafların tüm anlaşma şartlarını net bir şekilde ortaya koyar. Protokol, nafaka, ödenek, mal paylaşımı ve çocuklarla ilgili konuları kapsamalıdır.Eşlerden biri, hazırlanan dilekçe ve protokol ile birlikte yetkili mahkemeye başvurur. Anlaşmalı boşanma davaları, aile mahkemelerinde açılır.
Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise asliye hukuk yargı makamı, aile yargı makamı sıfatıyla davayı görür. Yasal Aşama açılışında belirli harçlar ve gider avansı ödenir.
Başvuru sonrası, duruşma günü öğrenilir.Duruşma gününde her iki tarafın da mahkemede bizzat bulunması ve serbest iradeleriyle boşanma talebini doğrulamaları gereklidir. Hâkim, tarafları dinleyerek protokolde yer alan hususları kabul edip etmediklerini sorar.Hâkim gerekli görürse, protokolde değişiklik yapabilir. Taraflar, bu değişiklikleri kabul ettiklerini beyan etmez ise yasal aşama çekişmeli boşanmaya döner ve aşama oldukça uzar.
Duruşmaya katılım zorunludur.
Taraflardan biri duruşmaya katılmazsa anlaşmalı boşanma gerçekleşemez ve yasal aşama çekişmeli boşanma davasına dönüşebilir. Her iki taraf da duruşmaya gelmezse, dosya işlemden kaldırılabilir.
Hakim, protokolü hukuka veya çocukların menfaatine aykırı bulursa boşanma talebini reddedebilir. Bu durumda, taraflar yeni bir protokol hazırlamak zorunda kalır veya yasal aşama çekişmeli boşanmaya dönüşür.
Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma nedenleri veya boşanmanın sonuçları hakkındaAnlaşamamalarıHâlinde açılır.
Yasal Aşama dilekçesiHazırlanarak Aile Mahkemesi’ne sunulur. Dilekçede, boşanma sebepleri, bu sebeplerin nasıl ispatlanacağı, tanıkların ad-soyad ve adresleri, mahkemeden istenilecek belge veya kayıtların açıklamaları yer almalıdır.
Çekişmeli boşanma davalarında görevli yargı mercii,Aile Mahkemeleridir. Aile Yargı Makamı bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Yargı Makamı, Aile Yargı Makamı sıfatıyla davaya bakar. Yetkili yargı mercii ise davalının yerleşim yeri yargı makamı, davacının yerleşim yeri yargı makamı veya tarafların yasal aşama öncesi son 6 ay birlikte ikamet ettikleri yer mahkemesidir.
Yasal Aşama dilekçesi, davalı eşe tebliğ edilir. Davalı tarafın, yasal aşama dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde cevap dilekçesi verme hakkı vardır.
Davalı, cevaba cevap dilekçesine karşı iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi sunar.
Dilekçeler aşamasından sonra, yargı mercii taraflarıÖn inceleme duruşmasınaÇağırır. Bu duruşmada yasal aşama koşulları ve ilk itirazlar incelenir.Ayrıca taraflara, dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri sunmaları veya başka yerden getirilecek belgelerin temini için gerekli açıklamaları yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu süre içinde eksiklikler giderilmezse, ilgili delilden vazgeçilmiş sayılır.
Ön inceleme duruşmasından sonraTahkikat duruşmalarıBaşlar ve deliller toplanır. Bu aşamada, deliller toplanır, tanıklar dinlenir, bilirkişi incelemeleri yapılır ve esasa ilişkin inceleme yapılır.
Tahkikat aşamasından sonraSözlü yargılamaYapılır ve hüküm verilir.
Tahkikat aşamasının tamamlanmasının ardından yargı mercii kararını verir. Karardan memnun olmayan taraflar, karara karşı önce istinaf, sonra temyiz yollarına başvurabilirler.
Çekişmeli boşanma davaları, eşlerin boşanma ve sonuçları konusundaAnlaşamamalarıHalinde açılır. Çekişmeli boşanma davaları, Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen özel veya genel boşanma sebeplerine dayanılarak açılabilir. Başlıca boşanma sebepleri şunlardır:
- Özel Boşanma Sebepleri:
- Zina (Aldatma)
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
- Genel Boşanma Sebebi:
- Evlilik birliğinin sarsılması (Şiddetli geçimsizlik)
Çekişmeli boşanma davalarında taraflar, iddialarını hukuka uygun delillerle ispatlamak zorundadır.
Delil olarak kullanılabilecek bazı unsurlar şunlardır: nüfus kayıtları, mesajlaşmalar, yazışmaları, ses ve video kayıtları, otel kayıtları, sağlık raporları, banka dokümanları, düğün kaset ve CD’leri, kolluk tutanakları, telefon arama ve sms kayıtları (hts kayıtları), sosyal medya yazışmaları, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi incelemesi.
Çekişmeli boşanma davalarında, delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi ve diğer yargılama süreçleri nedeniyleYasal aşama süreci uzayabilir.
Boşanma Davasında Nafaka Talebi
Boşanma davalarında nafaka talebi, boşanma sonucu yoksulluğa düşecek tarafın geçimini sağlamayı amaçlar. Nafaka türleri şunlardır:
Nafaka Türleri:
- Yoksulluk Nafakası:Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, kusuru daha ağır olmayan taraf, diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.
- İştirak Nafakası:Çocukların bakımı ve eğitimi için velayeti almayan eş tarafından ödenir.Velayeti kendisine verilmeyen eş aleyhine, ergin olmayan çocuk lehine hükmedilen nafaka türüdür. Bu nafaka türünde eşlerin kusur durumunun hiçbir önemi yoktur.Amaç, çocuğun giderlerine velayet kendisinde olmayan eşin mali gücü oranında katılmasıdır.
Nafaka talebi, boşanma davası dilekçesinde veya yargılama sürecinde mahkemeye iletilir.
Yargı Mercii, nafaka talebini değerlendirirken, tarafların ekonomik durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını dikkate alır.
Nafaka talepleri, boşanma davası ile birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir yasal aşama şeklinde de açılabilir.Ancak, boşanma davasında belirlenen kusur oranları nafaka talebinin değerlendirilmesinde esas alınır.
Boşanma Davasında Çocuk Kime Verilir?
Boşanma davalarında çocuğun velayeti,Çocuğun üstün yararıDikkate alınarak belirlenir. Yargı Mercii, çocuğun bakımı, eğitimi, öğretimi ve korunması ile temsil görevlerini göz önünde bulundurur. Ayrıca, ebeveynlerinÇocuğa karşı sorumlulukları ve ekonomik durumuDa değerlendirilir.Velayet hakkı verilmeyen eşin çocukla kişisel ilişki kurmasına izin verilir.
Yargı Mercii, belirli yaşın üzerindeki çocukları dinleyerek velayet konusundaki görüşlerini alır.Yargıtay uygulamasına göre çocuğun idrak yaşı 8 veya üstüdür. 8 yaş ve üzeri çocukların görüşü alınmadan velayet düzenlemesi yapılamaz.
1. Çocuğun Yaşına Göre Velayet Hükmü
Mahkemeler, çocuğun yaşını dikkate alarak velayet konusunda hüküm verir:
- 0-3 Yaş Arası Çocuklar:Bu yaş grubundaki çocuklarınAnne bakımına ve şefkatineDaha fazla ihtiyacı olduğu kabul edilir.
Bu nedenle, anne ağır bir kusur işlemedikçe (örneğin madde bağımlılığı, çocuğa kötü muamele gibi) velayet genellikle anneye verilir.
- 3-7 Yaş Arası Çocuklar:Okul öncesi dönemdeki çocukların da genellikle annesiyle kalması gerektiği yönünde yargı kararları bulunmaktadır. Ancak, annenin çocuğun bakımına uygun olmadığı ispatlanırsa velayet babaya verilebilir.
- 7-12 Yaş Arası Çocuklar:Okul çağındaki çocukların eğitimi, sosyal çevresi ve psikolojik gelişimi göz önünde bulundurularak yargı mercii hüküm verir. Çocuğun her iki ebeveynle olan ilişkisi değerlendirilir.
- 12 Yaş ve Üzeri Çocuklar:ÇocukMahkemede hangi ebeveynle yaşamak istediğini beyan edebilir. Yargı Mercii, çocuğun isteğini dikkate alır ancak tek belirleyici faktör bu değildir.
Hakim, çocuğun üstün yararını ön planda tutarak hüküm verir.
2. Velayet Hükmünde Dikkate Alınan Kriterler
Yargı Mercii, çocuğun velayetini belirlerken şu kriterleri göz önünde bulundurur:
✔Çocuğun Üstün Yararı:Yargı Mercii, hangi ebeveynin çocuğa daha iyi bir gelecek sunabileceğini değerlendirir.
✔Anne ve Babayla İlişkisi:Çocuğun ebeveynlerinden biriyle olan duygusal bağının daha güçlü olup olmadığı incelenir.
✔Ebeveynlerin Ekonomik Durumu:Maddi olanaklar önemlidir ancak tek başına belirleyici değildir.
✔Ebeveynlerin Ahlaki Durumu:Alkol, madde bağımlılığı, şiddet eğilimi gibi etkenler değerlendirilir.
✔Ebeveynin Çocuğa Zaman Ayırabilme Durumu:Çalışma saatleri ve çocuğa ayırabileceği zaman dikkate alınır.
✔Eğitim ve Sosyal Hayat:Çocuğun devam ettiği okul, sosyal çevresi ve gelişimi göz önünde bulundurulur.
3. Velayet Sonrası Görüşme Hakkı
Velayeti alamayan ebeveyn, çocukla belirli günlerde ve saatlerde görüşme hakkına sahiptir. Yargı Mercii, çocuğun ruhsal ve fiziksel sağlığını koruyacak şekilde birKişisel ilişki düzeniBelirler.
4.
Velayet Hükmü Değiştirilebilir Mi?
Eğer velayeti alan ebeveyn, çocuğa iyi bakmazsa veya çocuğun gelişimini olumsuz etkileyen durumlar ortaya çıkarsa, diğer ebeveynVelayet değiştirme davasıAçabilir.
Boşanma davalarında çocuğun velayeti,Çocuğun üstün yararıDikkate alınarak belirlenir. Yargı Mercii,Ebeveynlerin yaşam koşulları, çocuğun eğitimi, sosyal çevresi ve ebeveynlerle olan ilişkisiniDeğerlendirerek hüküm verir. Çocuğun sağlıklı bir ortamda büyüyebilmesi için en uygun ebeveyne velayet verilir.
Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanma davalarında mal paylaşımı, evlilik birliği içinde edinilen malların, yasal düzenlemeler ve eşler arasındaki anlaşmaya göre paylaştırılmasıdır. Anlaşmalı boşanma davalarında, eşler malları diledikleri gibi paylaşabilirler.
Çekişmeli boşanma davalarında, eşlerin bağlı olduğu mal rejimine göre mallar tasfiye edilir. Eşler herhangi bir rejim tercih etmemişse, mallar, Medeni Kanun’un kanuni mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde tasfiye edilir.
Eski Medeni Kanun’da geçerli olan mal ayrılığı rejimi yerine, TMK ile edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Bu rejime göre, evlilik birliği içinde eşlerin edindiği mallar, aksi ispat edilmedikçe edinilmiş mal olarak kabul edilir. Edinilmiş mallar, eşlerin evlilik süresince çalışarak elde ettikleri değerler ile kişisel malların gelirlerinden oluşur.Evlilik süresince edinilen mallar (örneğin, maaş, iş gelirleri, alınan ev veya araba), yasal olarakEşit paylaşılır.
Örneğin, çalışma karşılığı elde edilen ücretler, sosyal güvenlik ödemeleri, tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler bu kapsamdadır.
Kişisel mallar, mal paylaşımına dahil edilmez. Evlilik öncesi edinilen mallar veya miras yoluyla elde edilen mallar kişisel mal sayılır ve paylaşıma dahil edilmez.
Kişisel mallar şunlardır:
- Eşlerden birinin sadece kişisel kullanımına yarayan eşyalar.
- Evlilik öncesinde sahip olunan mallar veya evlilik sırasında miras yoluyla ya da karşılıksız kazanma ile elde edilen malvarlığı değerleri.
- Manevi ödenek alacakları.
- Kişisel malların yerine geçen değerler.
Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler.
Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Katılma Alacağı:
- Mal rejiminin tasfiyesi sürecinde, öncelikle davalı eşin boşanma davası açıldığı veya ölüm tarihindeki malvarlığı (edinilmiş mallar) tespit edilir ve değer biçilir.
- Artık değer, edinilmiş mallardan borçlar çıkarılarak bulunur. Artık değer, edinilmiş mallar, eklenecek değerler ve denkleştirmenin birinci türünden, değer artış payı, denkleştirmenin ikinci türü ve edinilmiş malların borçları çıkarılarak hesaplanır. Bu değere katılma oranı (1/2) uygulanarak diğer eşin katılma alacağı bulunur.
- Katılma alacağı, artık değerin yarısıdır ve diğer eşin malvarlığı üzerinden alacak hakkı olarak doğar.
Katılma alacağı, eşlerden birinin diğerinden talep edebileceği paydır.
- Katılma alacağı borçlusu eş, bu borcunu mal ile (ayni olarak) ödeyebilir. Bu insiyatif borçlu eşe aittir.
Değer Biçme ve Hesaplama:
- Edinilmiş mallara, mal rejiminin sona erdiği andaki (boşanma davasının açıldığı tarih veya ölüm tarihi) değerleriyle değer biçilir. Tasfiye anındaki değerler hesaba katılır.
- Borçlar da dikkate alınır. Para borçlarına değer biçilmezken, yabancı para borçları için tasfiye tarihindeki TL karşılığı bulunur.
- Mal rejiminin sona ermesinden sonra edinilmiş malın elden çıkarılması veya yok olması hâlinde, tasfiye tarihindeki değer dikkate alınır.
- Katılma alacağı, genel olarak “külli” bir hesaplamayla, yani eşlerin tüm edinilmiş malları ve borçları dikkate alınarak hesaplanır.
Davalar ve Tasfiye Süreci:
Eşlerden biri diğerine karşı katılma alacağı davası açabilir.
Eğer sadece bir eş yasal aşama açarsa, yargı mercii sadece davacı yönünden tasfiye yapar. Karşılıklı davaların birleştirilmesi gereklidir. Davalı taraf, karşı katılma alacağını bir takas/mahsup talebiyle ileri sürebilir.
Anlaşmalı boşanma protokolünde mal rejiminin tasfiyesi düzenlenebilir. Katılma alacağından feragat açık ve anlaşılır şekilde belirtilmelidir. “Maddi ve manevi hiçbir talepte bulunmayacağız” gibi ifadeler yetersiz kabul edilirken, “maddi ve manevi tazminatlar da dahil hiçbir parasal talepte bulunulmayacaktır” gibi ifadeler yeterli görülür.
Zina veya hayata kast gibi durumlarda, hakim katılma alacağını indirebilir veya tamamen ortadan kaldırabilir.
Yargıtay, boşanma davasının açılmasından sonra edinilmiş mal niteliğindeki taşınmazların devrine rağmen, tasfiye tarihi itibariyle değerinin artık değer hesabında dikkate alınması gerektiğini kabul etmiştir.
Boşanma Davasında Kullanılabilen Deliller
Çekişmeli boşanma davalarında taraflar, iddialarını ispatlamak için çeşitli deliller sunabilirler.
Boşanma davalarında kullanılabilecek deliller şunlardır:
- Yazılı Deliller:
- Senetler ve Kesin Hükümler: Senetler ve kesinleşmiş yargı mercii kararları kesin delil niteliğindedir.
- Mektuplar: Eşlerin birbirlerine yazdığı mektuplar delil olarak kullanılabilir. Bu mektuplar, eşlerin birbirlerine yönelik olumlu veya olumsuz ifadelerini içerebilir.
- İhtarname Belgeleri: Terk nedeniyle açılan boşanma davalarında, yargı mercii veya noter tarafından yapılan ihtarın belgeleri delil olarak sunulabilir. Ayrıca, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle açılan davalarda da ihtarname delil olarak kullanılabilir.
- Noter Tutanakları: Noterler tarafından yapılan tespit işlemleri ve tutulan tutanaklar, boşanma davalarında delil olarak kullanılabilir.
- İcra Dosyaları: İcra dosyalarındaki belgeler de boşanma davalarında delil olarak kullanılabilir. Özellikle, eşin borçlanması sonucu haciz gelmesi hâlinde bu dosyalar delil olarak sunulabilir.
- Nüfus Kayıt Örnekleri: Boşanma davalarında nüfus kayıt örnekleri de delil olarak kullanılabilir.
- Sağlık Kurulu Raporları: Akıl hastalığı nedeniyle açılan boşanma davalarında, hastalığın iyileşmesinin mümkün olmadığına dair resmi sağlık kurulu raporu gereklidir.
- Sözlü Deliller:
- Tanık Beyanları:Boşanma davalarında tanıklar dinlenebilir.
- Bilirkişi Raporları: Boşanma davalarında, özel ve teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişi görüşüne başvurulabilir.
Özellikle, akıl hastalığı gibi durumlarda bilirkişi raporu önemli bir delildir.
- Diğer Deliller:
- Ceza Yargı Makamı Kararları: Eşlerden birinin işlediği suç nedeniyle ceza yargı makamı tarafından verilen mahkumiyet hükmü, boşanma davasında delil teşkil edebilir.
- Keşif: Yargı Mercii, boşanma davalarında keşif yapabilir. Keşif sırasında bilirkişi ve tanık dinlenebilir.
- Ses ve Görüntü Kayıtları: Eşler arasındaki konuşmaların ses kayıtları veya görüntü kayıtları, bazı durumlarda delil olarak kabul edilebilir. Ancak bu kayıtların hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir.
Boşanma davalarında, hakim, delilleri serbestçe değerlendirir ve vicdani kanaatine göre hüküm verir. Bu nedenle, boşanma davalarında yemin deliline başvurulamaz ve ikrar hakimi bağlamaz.Hakim, delilleri değerlendirirken, olayın özelliklerine ve tarafların sunduğu kanıtlara göre hüküm verir.
Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller, boşanma davalarında delil olarak kullanılamaz.Ancak bazı durumlarda, özellikle eşlerin ortak yaşam alanında elde edilen deliller, hukuka aykırı sayılmayabilir. Bu konuda hakim, somut olayın koşullarına göre bir değerlendirme yapar.
Taraflar, iddia ve savunmalarını dayandırdıkları vakıaları somutlaştırmalı ve delilleri hangi vakıaların ispatı için sunduklarını belirtmelidirler.Aksi takdirde, sunulan deliller dikkate alınmayabilir.
Boşanma davalarında ispat yükügenel olarak davacıdadır.Davacı, boşanma nedenlerini ve bu nedenlerin varlığını ispatlamakla yükümlüdür. Ancak, karineler (kanuni veya fiili) var ise bu durumda ispat yükü değişebilir. Örneğin, anlaşmalı boşanmada, eşlerin anlaşması evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına dair bir karine teşkil eder ve bu durumu ispatlamaya gerek yoktur.
Boşanma Davasında Tanıkların Önemi
Tanıklar, boşanma davalarında önemli bir role sahiptir.
Tanıkların ifadeleri, mahkemeninOlayları anlamasına ve hüküm vermesineYardımcı olur. Aile üyeleri, arkadaşlar, komşular, iş arkadaşları ve evlilik birliği hakkındaBilgi sahibi olan herkesTanık olarak gösterilebilir. TanıklarınGüvenilir ve tutarlıIfadeleri, davanın sonucunu etkileyebilir.
Medeni usul hukukunda, davayı açan taraf, iddialarını ve dayandığı vakıaları mahkemeye sunmak ve ispatlamakla yükümlüdür. Tanık delili, bu yükümlülüğün yerine getirilmesinde kullanılan önemli bir araçtır.
Tanıklar, davanın sonucunu etkileyebilecek itilaf konusu maddi vakıalar hakkında, beş duyu organıyla edindikleri gözlemlere dayalı bilgileri mahkemeye sunarlar. Tanık ifadeleri, mahkemenin hüküm vermesinde önemli bir rol oynar.
Tanık beyanları, tam bir kesinlikle güvenilemeyen, bu nedenleHakimin takdirine bırakılan bir delildir. Hakim, tanıkların beyanlarını serbestçe değerlendirir. Ancak, hakim, tanıkların beyanlarını değerlendirirken gerekçelerini sunmak zorundadır.
Tanıkların dürüstlük ilkesine uygun olarak, gerçekleri yansıtması beklenir.
Tanıkların ifadeleri, kendi yorumları ve hafıza süreçleri tarafından etkilenebilir.
Tanık göstermek isteyen taraf, tanıkların isimlerini ve adreslerini mahkemeye bildirmelidir. Hangi tanığın, hangi vakıayı ispat için dinletileceği de açıkça belirtilmelidir.
Boşanma Davası Açmak için ?
Boşanma davası açmak için. Ancak. Avukatlar, boşanma hukuku ve yasal aşama süreci hakkında bilgi ve deneyime sahiptirler.
Davanın yasal yönlerini doğru anlamanızı ve haklarınızı korumanızı sağlarlar. Avukatlar, yasal aşama dilekçesi hazırlama, delil toplama, duruşmalara katılma ve diğer yasal süreçlerde daha profesyonel ilerlemenizi sağlamaktadır ve bu vaziyet hak kaybı yaşanmasının önüne geçmeyi hedeflemektedir.
Boşanma Davasının Sonuçları
Boşanma davası açılması sonuçları, davanın tarafları olan eşler ve varsa çocuklar açısından farklılık gösterir ve yasal, mali ve kişisel sonuçlar doğurur.
Boşanmanın Eşler Yönünden Yasal Sonuçları:
- Kişisel Sonuçlar:Boşanma kararının kesinleşmesiyle evlilik birliği hukuken sona erer.
- Yeniden Evlenme Hakkı:Boşanmayla, eşler yeniden evlenme hakkına sahip olurlar.
- Kişisel Vaziyet Değişiklikleri:Kadın evlenmeden önceki soyadını alır. Evlilikle kazanılan erginlik, vatandaşlık ve kayın hısımlığı gibi durumlar boşanmayla değişmez.Medeni hal boşanmış olarak değişir.Kadın, boşandıktan sonra kocasının soyadını kullanmakta menfaati olduğunu ve bunun eski eşe zarar vermeyeceğini ispatlarsa yargı mercii izniyle eski eşinin soyadını kullanmaya devam edebilir.
- Kadının Bekleme Süresi: Kadın, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 300 gün geçmeden evlenemez.Bu süre, soy bağının karışmasını engellemek için konulmuştur.Ancak, kadın bu süre içinde doğum yaparsa ya da boşandığı eşiyle yeniden evlenirse bu süre ortadan kalkar.
- Zamanaşımının Başlaması:Eşlerin evlilik birliği süresince duran zamanaşımı, boşanma kararıyla tekrar işlemeye başlar.
- Miras Hakkının Kaybı:Boşanmış eşler, birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar.Boşanma davası devam ederken eşlerden birinin ölümü halinde, mirasçılar davaya devam ederek davalının kusurunu ispatlayabilir ve bu durumda kusurlu bulunan eş miras hakkını kaybeder.
- Mali Sonuçlar:Boşanma, eşler arasında bazı mali sonuçlar da doğurur.
- Ölüme Bağlı Tasarrufların Geçersiz Hale Gelmesi: Boşanmayla, eşlerin birbirleri lehine yaptığı ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname gibi) geçersiz hale gelir. Ancak, boşanma davası sırasında eşlerden birinin ölümü halinde, mirasçılar davaya devam ederek davalının kusurunu ispatlayabilir ve bu durumda kusurlu bulunan eş lehine yapılmış ölüme bağlı tasarruflar geçersiz hale gelir.
- Maddi Ödenek:Boşanma nedeniyle maddi zarara uğrayan kusursuz veya az kusurlu eş, kusurlu eşten maddi ödenek talep edebilir.
Maddi ödenek, boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde talep edilebilir. Ödenek, zarar gören eşin mevcut veya beklenen menfaatlerindeki azalmayı karşılamayı amaçlar.
- Manevi Ödenek:Boşanma nedeniyle kişilik hakları zarar gören kusursuz veya az kusurlu eş, kusurlu eşten manevi ödenek talep edebilir. Manevi ödenek, boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde talep edilebilir.
- Yoksulluk Nafakası:Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan kusursuz veya az kusurlu eş, diğer eşten yoksulluk nafakası talep edebilir. Yoksulluk nafakası, boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde talep edilebilir.
Nafaka, yoksulluğa düşen eşin geçimini sağlamayı amaçlar. Nafaka miktarı, eşlerin mali durumuna ve ihtiyaçlarına göre belirlenir.Yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, nafaka alacaklısının evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi durumlarında sona erer.
Boşanmanın Çocuklar Yönünden Yasal Sonuçları:
- Velayet:Boşanma halinde çocuğun velayeti, yargı mercii tarafından eşlerden birine verilir. Velayet, çocuğun bakımı, eğitimi ve korunmasını kapsar.Yargı Mercii, velayet kararını verirken çocuğun üstün yararını ön planda tutar.Çocuğun yaşı, ahlaki değerleri, görüşü, alıştığı çevre, ana babanın çocuğa karşı ilgisi gibi faktörler velayet hükmünde dikkate alınır.
- Kişisel İlişki:Velayet hakkı kendisine verilmeyen eşin, çocukla kişisel ilişki kurma hakkı vardır.Yargı Mercii, çocuğun yararını gözeterek bu ilişkinin nasıl kurulacağını düzenler.
- İştirak Nafakası:Boşanma halinde, velayeti almayan taraf, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine iştirak etmekle yükümlüdür. İştirak nafakası, çocuğun ihtiyaçlarına ve ana babanın mali durumuna göre belirlenir.
Boşanma veya ayrılık davası açılmasıyla birlikte, eşlerin ve çocukların mağdur olmaması için yargı mercii tarafından geçici önlemler alınabilir.
Bu önlemler arasında, eşlerin ayrı yaşamasına izin verilmesi, ortak konutun geçici olarak bir eşe tahsis edilmesi, eşlerden birine tedbir nafakası bağlanması gibi uygulamalar yer alır.
Boşanma Davasında Verilen Karara İtiraz Süreci Nasıl İlerler?
Boşanma davasında verilen karara itiraz süreci, kararın taraflara tebliğ edilmesiyle başlar. Boşanma davasında verilen karara itiraz etme hakkı bulunur. İtiraz süreci şu şekildedir:
- İstinaf:Karara itiraz etmek isteyen taraf, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yasa yoluna başvurmalıdır. İstinaf başvurusu, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesini sağlar.
Bölge Adliye Yargı Makamı, hükmü onayabilir, kaldırabilir veya yeniden incelenmesi için ilk derece mahkemesine geri gönderebilir.
- Temyiz:Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararının onanması halinde, tarafların Yargıtay’a başvurma hakkı bulunur. Temyiz başvurusu, dosyanın Yargıtay’a gönderilmesini sağlar. Yargıtay da hükmü onarsa, hüküm kesinleşir.
Boşanma Davası Hükmü Ne Zaman Kesinleşir?
Boşanma hükmü, kesinleşmeden yasal sonuç doğurmaz. Kararın kesinleşmesi şu şekillerde olur:
Süre İçinde İtiraz Edilmemesi:Tarafların karara karşı yasa yollarına başvurmaması halinde, itiraz süresinin sonunda hüküm kesinleşir.
Üst Yargı Mercii Tarafından Onanması:Karara karşı yasa yollarına başvurulup, üst derece mahkemelerince kararın onanması halinde, onama tarihinde hüküm kesinleşir.
Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte evlilik sona erer ve yargı mercii hükmü nüfus kaydına işlenir.
Boşanma ile birlikte verilen ödenek, nafaka ve velayet kararlarının icrası için de boşanma kararının kesinleşmesi şarttır. Ancak tedbir nafakası ve tedbiren velayet düzenlemesi, hüküm kesinleşinceye kadar uygulanabilir ve icraya konulabilir.
Boşanma Davasında Ödenek Talepleri
Boşanma davalarında maddi ve manevi tazminat talepleri, boşanmaya neden olan olaylar nedeniyle zarara uğrayan eş tarafından talep edilebilir:
- Maddi Ödenek:Boşanma nedeniyleMaddi kayba uğrayanTaraf, diğer taraftan maddi ödenek talep edebilir. Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi ödenek isteyebilir. Maddi ödenek, boşanma davası ile birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir yasal aşama şeklinde de talep edilebilir.
- Manevi Ödenek:Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi ödenek olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.
Manevi ödenek talebi de, boşanma davası ile birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir yasal aşama şeklinde talep edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İlk Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davası açmak için,Bir dilekçe ile yetkili aile mahkemesine başvurulmasıGerekir. Dilekçede boşanma nedenleri, talep edilen nafaka, ödenek ve velayet gibi konular belirtilmelidir. Gerekli harç ve giderler yatırılmalıdır.
E-Devlet Üzerinden Boşanma Davası Açılabilir Mi?
Boşanma davası açmak için mahkemeye fiziksel olarak başvurmak veya UYAP üzerinden başvuru yapılması gerekmektedir.
Boşanma Davasında Hangi Belgeler Gereklidir?
- Nüfus cüzdanı fotokopisi
- Yasal Aşama dilekçesi
- Delil olarak sunulacak belgeler (fotoğraf, mesaj, tanık listesi vb.)
- Anlaşmalı boşanma ise anlaşma protokolü.
Anlaşmalı Boşanma ve Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark Nedir?
ÖzellikAnlaşmalı BoşanmaÇekişmeli BoşanmaTarafların AnlaşmasıTaraflar boşanma konusunda ve boşanmanın sonuçları (maddi-manevi ödenek, velayet, mal paylaşımı vb.) hakkındaAnlaşmışlardır.Taraflardan biri boşanmak isterken diğeri istemez veya boşanmak isterler ama sonuçları konusundaAnlaşamamışlardır.Evlilik SüresiEn az 1 yılSürmüş bir evlilik gereklidir. Evlilik süresi1 yılı aşmamış olsa dahiÇekişmeli boşanma davası açılabilir.Yasal Aşama SüreciDaha kısa sürer.Daha uzun sürer.Hakimin RolüHakim, taraflarınIradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirirVe boşanma protokolünü uygun bulursa boşanmaya hüküm verir.Hakim, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirir, delilleri toplar ve tanıkları dinler.Kusur durumunu tespit etmeye çalışır.Boşanma ProtokolüTarafların hazırladığıBoşanma protokolüBulunur ve bu protokol hakim tarafından onaylanır.Boşanma protokolüBulunmaz, taraflar arasındaki anlaşmazlıklar yargı mercii tarafından çözülür.Yasal Aşama Açma ŞekliEşlerBirlikte başvururVeya bir eşin açtığı davayı diğeriKabul eder.EşlerdenBiri yasal aşama açarVe diğer taraf davaya karşı savunma yapar.DuruşmaHakim tarafları bizzat dinler.Duruşmalar daha detaylı ve uzun sürer.Hangi Durumlarda Tercih EdilirTarafların boşanma konusundaHemfikir olduğu ve boşanmanın sonuçlarını kendi aralarında belirlediğiDurumlarda tercih edilir. Tarafların boşanma konusundaAnlaşamadığı veya boşanmanın sonuçları üzerinde uzlaşamadığıDurumlarda tercih edilir.
Boşanma Davasında Yargı Mercii Masrafları Ne Kadar?
2025 yılında boşanma davaları için yargılama giderleri 3.600 TL ile 8.000 TL arasında değişmektedir. Bu tutar, tanık ve bilirkişi sayısına göre artabilir Yasal Aşama sürecinde bilirkişi raporuna ihtiyaç duyulması halinde ek ödeme yapılması gerekebilir. Ayrıca tanık giderleri de masraflara dahil olacaktır.
Bu masraflar yargı mercii veznesine yatırılır ve yasal aşama açmak için gereklidir.
Hangi Durumlarda Boşanma Davası Reddedilir?
Bir boşanma davasının reddedilmesine yol açabilecek durumlar şunlardır:
Davanın Usulden Reddedilmesi
- Yasal Aşama açılırken ödenmesi gereken harçların ödenmemesi.
- Boşanma davasının yetkisiz bir mahkemede açılması.
- Avukatın dosyaya vekaletnamesini sunmaması.
- Dosyaya yatırılması gereken gider avansının yatırılmaması.
- Daha önce açılmış ve halen sonuçlanmamış bir boşanma davasının olması.
Yargı Mercii, yasal aşama şartı noksanlığı tespit ederse davanın usulden reddine hüküm verir. Ancak, noksanlığın giderilmesi mümkünse, yargı mercii bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde eksiklik giderilmezse, yasal aşama usulden reddedilir.
Davanın Esastan Reddedilmesi
- Davayı açan tarafın davasından feragat etmesi.
- Anlaşmalı boşanma davasında taraflardan birinin anlaşmaktan vazgeçmesi.
- İddiaları kanıtlamaya yeterli delil sunulmaması.
- Hukuka aykırı deliller sunulması ve bu delillerin incelenmemesi.
- Sunulan delillerin süresi içinde sunulmaması.
- Yargı Mercii, yaptığı araştırmalar sonucunda davayı açan tarafı değil de davalı tarafı haklı bulursa, yasal aşama esastan reddedilir.
Boşanma Davasında Nafaka Nasıl Belirlenir?
Her iki tarafın gelir düzeyi, nafaka miktarını etkileyen en önemli faktördür. Evlilik süresince sürdürülen yaşam standardı da nafaka hesaplamasında dikkate alınır.
Evlilik ne kadar uzun sürmüşse, nafaka miktarı o kadar etkilenir. Özellikle sağlık sorunları olan taraf için nafaka miktarı artabilir. Tarafların sahip olduğu varlıklar ve bu varlıkların gelire dönüşme potansiyeli de göz önünde bulundurulur. Çocukların yaşları, eğitim ihtiyaçları ve sağlık durumları nafaka miktarını etkileyebilir.
Eşlerden birinin iş gücü piyasasındaki konumu ve kariyer potansiyeli de değerlendirilir. Evlilikten kaynaklanan kariyer kesintileri gibi durumlar da nafaka hesaplamalarında dikkate alınır.
Nafaka miktarları, tarafların maddi hâlinde veya yasal düzenlemelerde meydana gelen değişikliklere bağlı olarak yeniden değerlendirilebilir. Nafaka miktarının azaltılması için, ödeyen tarafın maddi hâlinde önemli bir düşüş olması ve bunun mahkemeye kanıtlanması gerekmektedir. Çocuk nafakası, çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamak için ödenirken, eş nafakası boşanma sonucu ekonomik olarak zarar gören eşe yöneliktir.
Boşanma Davasında Deliller Nasıl Sunulur?
Boşanma davasında deliller, yasal aşama açılırken veya davanın devamı sırasında sunulabilir.
Ön inceleme duruşmasından itibaren iki hafta içinde deliller sunulmalıdır. Bu süre içinde sunulmayan deliller, daha sonra dikkate alınmayabilir. Bu nedenle, delillerin sunulması için verilen kesin süreyi kaçırmamak önemlidir. Davacı, yasal aşama dilekçesi ekinde de tanık ve delillerini bildirebilir.
Deliller sunulurken, dilekçenin kanuna uygun olması gerekir. Dilekçede, iddia veya savunmayı ispatlayacak deliller eksiksiz olarak belirtilmeli ve hukuka uygun olarak elde edilen deliller dilekçe ekinde sunulmalıdır.
Boşanma Davası Hükmü Ne Zaman Kesinleşir?
Boşanma hükmü, tarafların karara karşı yasa yollarına başvurmaması veya üst mahkemelerce onanması ile kesinleşir. Kararın kesinleşmesiyle birlikte evlilik sona erer ve yargı mercii hükmü nüfus kaydına işlenir.
Evlilik Süresi Boşanma Davasını Etkiler Mi?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekmektedir. Çekişmeli boşanma davalarında ise, evlilik süresinin bir önemi yoktur.
Boşanma Davası Koşulları Nelerdir?
Boşanma davası açabilmek için geçerli bir evliliğin olması zorunludur.
Anlaşmalı boşanma için eşlerin boşanma konusunda anlaşması ve evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Çekişmeli boşanma davaları, genel veya özel boşanma nedenlerine dayanılarak açılabilir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Boşanma davasının süresi, davanın türüne (anlaşmalı/çekişmeli), delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Anlaşmalı boşanmalar daha kısa sürerken, çekişmeli boşanmalar daha uzun sürebilir. Anlaşmalı boşanma davaları tek celsede sonuçlanır ve ortalama 1-4 ay sürer.
Çekişmeli boşanma davaları, davanın karmaşıklığına ve delil durumuna göre 1-3 yıl veya daha fazla sürebilir.
Ücretsiz Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Maddi durumu yetersiz olan kişileradli yardım talebindebulunabilirler.
Kocasından Boşanmak İsteyen Kadın Ne Yapmalı?
Boşanma şartlarından birinin varlığı halinde bir avukata danışarak veya doğrudan mahkemeye başvurarak yasal aşama açabilir.
Adliyeye Gitmeden Boşanma Davası Açılır Mı?
UYAP aracılığı ile adliyeye gidilmeden boşanma davasının açılabilmesi mümkündür. Bir boşanma avukatı vasıtasıyla açılabileceği gibi e imza yoluyla da açılabilir.
Boşanma Davasını Kim Açarsa Avantajlı Olur?
Davayı açan tarafın ispat yükümlülüğü bulunmaktadır dolayısıyla ispat bakımından değerlendirme yapıldığında daha avantajlı tarafın boşanma davasını açması daha avantajlı olabilir fakat boşanma davasını kimin açtığının, davanın sonucu üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.
Boşanma Davası Ücreti Ne Kadar 2025?
Boşanma davaları için avukatlık ücretleri, davanın türüne göre değişiklik göstermektedir. Barosu’nun 2025 yılı için belirlediği en az ücret tarifesine göre:
- Anlaşmalı boşanma davaları için en az avukatlık ücreti 30.000 TL’dir.
- Çekişmeli boşanma davaları için en az avukatlık ücreti 30.000 TL’dir.
- Çekişmeli ve maddi/manevi ödenek talepli boşanma davaları için ise avukatlık ücreti en az 30.000 TL olup, yasal aşama değerinin %16’sından az olamaz. Yani, ödenek talebi olan davalarda ücret, yasal aşama değerine göre artabilir.
Yargı Mercii Çocuğu Kaç Yaşına Kadar Anneye Verir?
Yargı Mercii, çocuğun üstün yararını gözeterek velayet kararını verir.
Çocuğun yaşı tek başına bir kriter değildir. Yargı Mercii, özellikle 8 yaş ve üzeri çocukların velayet konusundaki görüşlerini dikkate alır. Genellikle küçük yaşlardaki çocuklar anneye verilir, ancak babanın da velayet hakkı vardır. Yargı Mercii, çocuğun gelişimini ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak hüküm verir.
Boşanma Davasında Gerekçe Göstermek Gerekir Mi?
Boşanma davası açılırken, mutlaka bir gerekçe gösterilmesi gerekir.
Bu gerekçe, yukarıda belirtilen boşanma sebeplerinden biri olmalıdır. Boşanma sebepleri genel (şiddetli geçimsizlik gibi) veya özel (aldatma, terk gibi) nitelikte olabilir.
Anlaşmalı boşanma davalarında ise, tarafların kusuru veya boşanma gerekçesi itilaf konusu yapılmaz.
Boşanma Davasında Tarafların Duruşmaya Katılması Gerekir Mi?
Boşanma Avukatıtutulması hâlinde, tarafların duruşmaya katılma zorunluluğu genel olarak yoktur.Ancak anlaşmalı boşanma davalarında, tarafların duruşmaya bizzat katılması şarttır. Çekişmeli boşanma davalarında ise, avukatınız sizi temsil edebilir. Kendileri takip etmek zorundadır.
Boşanma Davasını Erkek Açarsa Ne Olur?
Boşanma davasını kimin açtığının, davanın sonucu üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.
Davayı açan tarafın ispat yükümlülüğü vardır.
Dilay ERGENÇ