Belediye İşlemlerine Karşı Açılan İptal Davaları
Mahalli idarelerin en büyük makamlarından birisi olan Belediyeler, yerel yönetimler için oldukça büyük öneme sahiptir. Belediyeler, yerel yönetimler için yapacakları her çalışmayı kendi meclis kurulu içerisinde yapılan oylama ile neticelendirir. Çoğunluğun oyuna göre çıkan kararlara istinaden hizmetlerini yerine getirirler. Ancak bazı durumlarda belediyelerin almış oldukları hükümler vatandaşlar tarafından uygun görülmediği için bu hükümler içinBelediye aleyhine iptal yasal süreciAçılmaktadır.
Belediyeye Karşı Açılacak İptal Davalarının Koşulları Nelerdir?
Genel anlamda iptal davaları, idari yargılama alanına giren bir yasal aşama türüdür.
Belediyenin almış olduğu kararların uygulanması aşamasında vatandaşlar tarafından uygulanan kararların hukuka aykırı olduğuna dair herhangi bir veri söz konusu iseBelediye aleyhine idari yargıda iptal yasal süreciAçılabilmektedir. Belediyenin ilgili iş, işlem veya eylime karşı iptal yasal süreci açabilmek için aranan ilk koşul yasal aşama konusu işlem yada eylemin hukuka aykırı olduğunun belgelenmesidir.
Bir işlem veya eylemin hukuka aykırı olması demek için mevcut yasa veya yönetmeliğe aykırı olması gerekmektedir. Bu nedenleBelediyeye yasal aşamaAçma konusunda uzman avukatlardan destek alarak belediyenin ilgili eylem veya işlemine karşı (Telafisi mümkün olmayanBir vaziyette mevcut ise yürütme durdurma talepli) iptal yasal süreci açılması gerekmektedir.
İptal Davasının Özellikleri Nelerdir?
Belediyelerin almış oldukları kararların iptal davasına konu olabilmesi ile birlikte iptal yasal süreci aşamasında resen inceleme usulü yerine getirilir. Belediyeler aleyhine açılan iptal davalarında hukuka aykırılık tespiti tarafların sunmuş oldukları kanıt ve belgeler ile sınırlandırılmaz.
Yargılama makamı kanıt ve belgeleri resen elde etme ve araştırma yetkisine sahip olarak kullanır.
Belediyeler için açılan iptal davalarında hakimin görüşü, tarafların sunmuş olduğu savunma ve iddialara bağlı değildir. Hakim idari davalarda davacı olan tarafın ileri sürmüş olduğu konuları resen araştırarak başka delillerin olup olmadığı konusunda gerekli incelemeler yaparak iptal hükmü verebilmektedirler.
Belediyeler aleyhine açılan idari davalarda davanın feragati hâlinde davanın tam anlamı ile ortadan kalması sonucu gerçekleşiyor. Belediyelerin idari işlemlerine karşılık açılan iptal davalarında yargı mercii tarafından verilen son hükümler ister ret ya da ister iptal olsun hükmün mutlaklığı kuralını içerir. Bu kurallar herkes hakkında bir etki yaratmaktadır.
Belediyeler ile ilgili verilen iptal kararları davanın tarafı olmayan diğer kişiler için de hüküm niteliği taşıyacaktır.
Belediyelerin almış oldukları hükümler ile ilgili iptal davalarında en önemli unsur hukukun ihlal edilmesi esasının olmasıdır. Bu da yasa, tüzük ve yönetmeliklere aykırı olarak ele alınan konuların ispat edilmesi ile sağlanır.
Belediyelere Karşı Açılan İdari Davalar Hangi Konular İçin Açılabilir?
Belediyeler aleyhine idari yasal süreçler birçok konu hakkında açılabilir. Bu yasal süreçler belediyelerin çalışma alanlarına yönelik konular için açılabildiği gibi aynı zamanda belediyelerin iç işleyişi için de açılabilir. Bu yasal süreçler gerek vatandaşlar gerek ise belediye çalışanları tarafından açılır.
Belediyelerin faaliyet kapsamında almış oldukları kararları yerine getirirken alınan kararların uygulanması toplumsal yararın sağlanmasının gözetilmesi esası dikkate alınır.
Belediyelerin almış oldukları bu hükümler toplumsal yarar konusunda sıkıntılar doğuruyorsa vatandaş tarafından idare mahkemesine açılacak yasal aşama aşama başlamış olur. Bu konuda örnek verilecek olursa belediye almış olduğu hüküm ile çöplerin toplanma merkezini yerleşim alanına yakın bir yer olarak belirlemiş ise çöplerden rahatsız olan vatandaşlar belediyeden çöplerin toplanma merkezinin başka bir yerde olması için belediyeye dilekçe yazarlar. Ancak belediye bu dilekçedeki talebi onaylamaz ise vatandaşlar belediyenin ret kararını idare mahkemelerinde açacakları yasal aşama ileBelediyenin vermiş olduğu net kararını iptal ettirebilirler.
Belediye çalışanları da belediyelerin iç tüzükleri ile ilgili hükümlerini idare mahkemesine taşıyabilirler. Bu işlem öncelikle belediyenin uygulamış olduğu ve kanunlara aykırı olduğu iddia edilen konular karşısında çalışanların bu konuları dilekçe ile ilgili belediyeye sunarak haklarındaki leh kararların uygulanmasını talep edebilirler.
Ancak belediye yetkili makamları bu dilekçeleri inceleyerek ret hükmü veya zımni ret hükmü verirse çalışanlar ret hükmü ile birlikte yazacakları dilekçeleri idari mahkemesine taşıyarak kanunlara ve iç yönetmeliğe uygun olmayan kuralların yürütülmesinin durdurulması yönünde talepte bulunabilirler.
İdare yargı makamı yapılan bu başvuru ve taleplerin kanunlara ve iç yönetmeliklere uygun olup olmadığı konusunda detaylı bir araştırma yaparak yürütme durdurma talepli bir yasal aşama açıldıysa yürütmeyi durdurma hükmü ya da yürütme durdurma ret hükmü vererek hükmü her iki tarafa tebliğ eder. Bu süreçten sonra ise yargı mercii esas hükmü açıklar ve verilen hüküm tarafların beklentisine göre itirazla veya kabulle sonuçlanır.
İdari Davaların İşleyişi ve Süresi
Gerek vatandaşlar gerek ise belediye çalışanlarının açmış oldukları idari yasal süreçler, idari mahkemeler nezdinde karara bağlanır. Öncelikle idare yargı mercileri gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak bu konuda açılan davanın niteliklerinin kanunlara uygun olup olmadığını tespit eder.
Birçok kişinin merak ettiği önemli konulardan birisi de idare mahkemelerinde açılan davaların ne kadar sürdüğü konusudur.
İdari mahkemelere açılan davaların süresi davanın konusu, niteliği ve özelliklerine göre değişiklik gösteriyor. Aynı zamanda yürütme durdurma talepli olup olmadığı da esas kararın ne kadar sürede geleceğini konusuna doğrudan etki etmektedir.
Özellikle davanın konusu detaylı bir incelemeyi gerektiriyorsa bu yasal süreçler belli bir süre alabilir. Ancak bazı davalarda mahkemenin inceleme ve araştırma yapması konusunda çok fazla bir zaman alma durumu söz konusu değilse idare mahkemelerin ele almış olduğu bu davalarda kısa bir süre içerisinde neticelenebilmektedir.
İdare Yargı Makamı Kararına Bölge İdare Yargı Mercileri Nezdinde İtiraz ve Danıştayda Temyiz
Belediyeler hakkında açılan yasal süreçler idari mahkemelerde görülürken gerekçeli hükümler da bu mahkemeler tarafından her iki tarafa tebliğ edilir. Yargı Mercii gerekli inceleme ve araştırmalarını yaptıktan sonra açıklamış olduğu gerekçeli hüküm ile birlikte her iki tarafa da 30 günlük itiraz veya temyiz süresi hakkı verir. Taraflar yerel idari mahkemenin hükmüne itiraz veya temyiz etmek için bu yasal süre içerisinde yerel yargı mercii marifeti ile üst yargı merciine veya doğrudan üst yargı merciine dilekçe vererek ilk yargı mercii hükmüne itiraz edilmiş olunur.
İletişim