Asliye Ceza Yargı Makamı ve Görevi Ekibi1 Temmuz 2026Ceza Hukuku
Asliye Ceza Yargı Makamı, Türk Ceza Hukukunda ilk derece ceza yargılamasında görevli olan temel mahkemelerden biridir.Asliye Ceza Yargı Makamı, Sulh Ceza Hâkimliği ve Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanı dışında kalan kararlar, suçlar ve vakıalarla ilgilenir.5235 sayılı Teşkilat Kanunu’nagöre, Asliye Ceza Yargı Mercileri, tek hâkimli mahkemeler olup çok çeşitli suç türlerine ilişkin davaların görülmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
İçindekiler- Asliye Ceza Mahkemesi Nedir? Hukuki Tanımı
- Asliye Ceza Mahkemesinin Görev Alanı
- Asliye Ceza Mahkemesinin Görevini Belirleyen Kriterler
- Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar
- Asliye Ceza Mahkemesinin Yetkisi
- Asliye Ceza Mahkemesi ve Diğer Ceza Mahkemeleri Arasındaki Farklar
- Asliye Ceza Mahkemesinde Yargılama Usulü
- Asliye Ceza Mahkemesi Avukatlık Ücreti
- Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz
- Sıkça Sorulan Sorular
- Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Nereye Yapılır?
- Asliye Ceza Mahkemesi İstinaf Süreleri Ne Kadar?
- Asliye Ceza Mahkemesi ile Ağır Ceza Mahkemesi Arasındaki Fark Nedir?
- Asliye Ceza Mahkemesi’nde Dava Nasıl Açılır?
- Asliye Ceza Mahkemesi’nin Görev Alanı Nasıl Belirlenir?
- Asliye Ceza Mahkemesi Kararlarına Nasıl İtiraz Edilir?
- Asliye Ceza Mahkemesi’nde Temyiz Hakkı Var Mı?
- Asliye Ceza Mahkemesi’nde ?
- Asliye Ceza Mahkemesinde Savcı Bulunur Mu?
- Asliye Ceza Mahkemesi’nde Görülen Bir Dava Ne Kadar Sürer?
Asliye Ceza Yargı Makamı, 10 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlar dolayısıyla açılan davalara bakar.Bu bağlamda, kural olarak ağır ceza mahkemesinin ve sulh ceza hâkimliğinin görev alanına giren yasal aşama ve işler hariç, diğer tüm ceza davaları Asliye Ceza Yargı Makamı tarafından görülmektedir.
Asliye Ceza Yargı Makamı Nedir? Yasal Tanımı
Asliye Ceza Yargı Makamı, Türk yargı sisteminde ceza yargılaması yapan ve ilk derece yargı mercileri arasında yer alan, ceza davalarına bakmakla görevli bir mahkemedir. Asliye Ceza Yargı Makamı, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Yargı Mercileri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yetkileri Hakkında Kanun’a (uygulamada bilinen adıyla Teşkilat Kanunu) göre, ceza hukukuna ilişkin davaların tek hâkimle görüldüğü yargı mercii türüdür.
Asliye Ceza Yargı Makamı, ağır ceza yargı makamı ve sulh ceza hâkimliği gibi diğer ceza mahkemelerinin görev alanına girmeyen işler ve 10 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlar ile ilgili davalara bakar.
Asliye Ceza Mahkemesinin Görev Alanı
5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Yargı Mercileri Kanunu’nun 11. Maddesi gereği, Asliye Ceza Yargı Makamı, Sulh Ceza Hâkimliği ve Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanı dışında kalan tüm ceza davalarına bakmakla yükümlüdür.Bu hüküm, Asliye Ceza Mahkemesi’nin görev sınırlarını çizen ve hangi davaların bu mahkemede görüleceğini belirleyen temel bir kuraldır. Asliye Ceza Yargı Makamı, görev alanı oldukça geniş olduğu için çok çeşitli suçlara bakar. Asliye Ceza Mahkemesinin görev alanına giren çeşitli suçlara şunlar örnek gösterilebilir:
- Kasten yaralama
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu
- Cinsel taciz
- İftira
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu
- Güveni kötüye kullanma suçu
- Hakaret
- Hırsızlık
- Taksirle öldürme
- Özel belgede sahtecilik
- Dolandırıcılık
- Tehdit
CEZA DOSYANIZ HAKKINDA DANIŞMANLIK ALMAK İÇİN BİZİMLE İLETİŞİME GEÇEBİLİRSİNİZ
Asliye Ceza Mahkemesinin Görevini Belirleyen Kriterler
5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Yargı Mercileri Kanunu’na göre, Asliye Ceza Mahkemesi’nin görev alanı, Ağır Ceza Yargı Makamı ve Sulh Ceza Hâkimliğinin görev alanı dışında kalan tüm yasal aşama ve işlerle sınırlıdır.
Kanunlarda, hangi suçla ilgili olarak hangi mahkemenin görevli olduğu açıkça belirtilmişse, o yargı mercii bu yasal aşama ya da işle ilgilenir. Bu bağlamda,Asliye Ceza Yargı Makamı5235 sayılı Kanun’un 11. Maddesine göre, sadeceAğır Ceza Yargı Makamı ve Sulh Ceza Hâkimliğinin yetki alanına girmeyen davalarla ilgilenir.Bu genel ilkenin istisnaları ise, özel kanunlarla belirlenen görevli mahkemelerdir. Asliye Ceza Yargı Makamı, genellikle 10 yıl veya daha kısa süreli hapis cezaları gerektiren suçlarla ilgilenir.
Bu da demektir ki,10 yıl veya daha az hapis cezası öngörülen suçlarla ilgili davalar, Asliye Ceza Yargı Makamı tarafından görülür.
Bir suçun Asliye Ceza Mahkemesi’nin görev alanına girip girmediği, suçun ceza miktarına göre belirlenir. Suçun ceza yasasında öngörülen cezasının üst sınırı dikkate alınarak hüküm verilir; yani suçun ağırlaştırıcı ya da hafifletici sebepler göz önünde bulundurulmaz. Suçun cezasının üst sınırına göre, hangi mahkemenin görevli olduğu netlik kazanır. Suçun hangi yargı mercii tarafından görüleceğinin tespiti için bir de liste suçlara bakmakta yarar vardır.
Yasa koyucu
Asliye Ceza Yargı Makamı Hangi Davalara Bakar
Asliye Ceza Yargı Makamı, Türkiye’deki ceza yargılamasında orta dereceli suçlarla ilgilenen, tek hâkimli bir mahkemedir. 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Yargı Mercileri Kanunu’na göre, Asliye Ceza Yargı Makamı, Ağır Ceza Yargı Makamı ve Sulh Ceza Hâkimliğinin görev alanına girmeyen suçlarla ilgilenir. Asliye Ceza Mahkemesi’nin bakacağı başlıca yasal aşama türleri şunlardır:
- Kasten yaralama
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu
- Uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma suçu
- Cinsel taciz
- Israrlı takip
- İftira
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu
- Güveni kötüye kullanma suçu
- Hakaret
- Hırsızlık
- Taksirle öldürme
- İhaleye fesat karıştırma suçu
- Özel belgede sahtecilik
- Dolandırıcılık
- Vergi kaçakçılığı
- Tehdit
- Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu
Asliye Ceza Yargı Makamı, ceza davalarının ilk derece yargı makamı olarak görev yapar ve 10 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgilenir. Daha ağır cezalar gerektiren suçları, ağır ceza yargı mercileri ele alır.
Asliye Ceza Mahkemesinin Yetkisi
Asliye Ceza Mahkemesinin yetkisi hem coğrafi sınırlar hem de suç türleri açısından belirlenir.
- Coğrafi Yetki:Asliye Ceza Yargı Makamı, bulunduğu il veya ilçenin sınırları içinde yetkilidir. Bu yargı mercii, yalnızca suçun işlendiği yer ile sınırlı bir coğrafi bölgede faaliyet gösterir.
Örneğin, suç bir ilçede işlenmişse, o ilçedeki Asliye Ceza Yargı Makamı görevlidir.
- Suç Türüne Göre Yetki:Asliye Ceza Yargı Makamı, 10 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgilenir. Bu tür suçlar, nispeten hafif veya orta dereceli suçlar olup, daha ağır cezalar gerektiren suçlar (örneğin, ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis gerektiren suçlar) Ağır Ceza Yargı Makamı tarafından yargılanır. Asliye Ceza Yargı Makamı ağırlıklı olarak, kasten yaralama, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlarla ilgilenir.
Asliye Ceza Yargı Makamı ve Diğer Ceza Yargı Mercileri Arasındaki Farklar
1. Asliye Ceza Yargı Makamı ve Ağır Ceza Yargı Makamı Arasındaki Farklar
Asliye Ceza Yargı Makamı ile Ağır Ceza Yargı Makamı arasındaki temel fark, suçların ağırlığına dayanır.
Asliye Ceza Yargı Makamı, genellikle orta düzeydeki suçlar ile ilgilenir. Bu suçlar, 10 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlardır. Örnek olarak hırsızlık, dolandırıcılık, taksirle yaralama gibi suçlar Asliye Ceza Yargı Makamı tarafından yargılanır. Öte yandan, Ağır Ceza Yargı Makamı, daha ağır suçlar ile ilgilenir.
Bu suçlar, 10 yıl ve üzerinde hapis cezası gerektiren suçlardır. Örneğin, cinayet, uyuşturucu ticareti, örgütlü suçlar, tecavüz gibi daha ağır suçlar Ağır Ceza Yargı Makamı tarafından görülür. Ayrıca,Ağır Ceza Yargı Makamı, bir heyet tarafından yönetilirken, Asliye Ceza Yargı Makamı, tek hâkim ile çalışır.
Asliye Ceza Yargı Makamı, daha basit ve orta dereceli suçlarla ilgilendiği için yargılama süreçleri genellikle daha hızlı ve kısa olur. Bu yargı mercii, yasal aşama işlemlerini hızla tamamlayabilir.
Ağır Ceza Yargı Makamı ise daha karmaşık ve ciddi suçlarla ilgilenir. Bu nedenle yasal aşama süreçleri daha uzun ve detaylı olup delil toplama, savunmaların alınması ve tanıkların dinlenmesi gibi işlemler zaman alabilir.
2. Asliye Ceza Yargı Makamı ve Sulh Ceza Yargı Makamı Arasındaki Farklar
Sulh Ceza Yargı Makamı ve Asliye Ceza Yargı Makamı arasındaki farklar, genellikle görev alanları ile ilgilidir. Sulh Ceza Yargı Makamı, genellikletedbir kararlarıylailgilenir.
Örneğin, tutuklama, adli kontrol, zorla getirme ve benzeri önleyici işlemler Sulh Ceza Yargı Makamı tarafından karara bağlanır. Bu yargı mercii, genellikle daha kısa süreli ve geçici tedbir kararlarına odaklanır.
Asliye Ceza Yargı Makamı ise maddi ceza yargılamaları ile ilgilenir. Yani, suçun kendisi hakkında hüküm verir ve ceza uygular. Örneğin, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlar Asliye Ceza Mahkemesi’ne yönlendirilir ve burada suçun işlenip işlenmediği, suçlu olup olmadığı değerlendirilir.
Asliye Ceza Mahkemesinde Yargılama Usulü
Asliye Ceza Mahkemesinde yargılama usulü; Ceza Muhakemesi Kanunu’nagöre yürütülür ve bu aşama, suçların yargılanmasında belirli bir düzeni takip eder.
Ceza Muhakemesi Kanunu, suç işlediği iddia edilen sanıkların haklarını güvence altına alırken, adil bir yargılamanın yapılmasını sağlar. Yargı Mercii, iddianameyikabul ettikten sonra davanın görülmesine başlar. Duruşmalar açık yapılır ve sanığa savunma hakkı tanınır. Yargılama süreci, delil toplama, tanıkların dinlenmesi ve savunmaların alınması gibi aşamaları içerir.
Yargı Mercii, iddia (savcılık) ve savunma makamlarını da dinledikten sonra, sanığın suçlu olduğuna hüküm verir ve bir hüküm verir. Karara karşı itiraz, istinafve temyiz hakları da bulunmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre, yargı mercii süreçleri şeffaf bir şekilde işler, tüm deliller ve savunmalar dikkate alınır ve hüküm, hukuka uygun şekilde verilir.
Asliye Ceza Yargı Makamı Avukatlık Ücreti
Asliye Ceza Yargı Makamı Avukatlık Ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’negöre belirlenir. Bu tarifeye, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl güncellemeler yapılır.
Ancak, davanın niteliği, suçun ağırlığı, işin zorluk derecesi ve avukatın deneyimi gibi faktörler, ücretin arttırılmasına ya da düşürülmesine neden olabilir. Güncel olarak2025 yılı itibariyle Asliye Ceza Mahkemeleri’nde takip edilen davalar için belirlenen maktu avukatlık ücreti 30.000 TL olarak belirlenmiştir.
Asliye Ceza Yargı Makamı Kararına İtiraz
Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği bazı kararlara karşı itiraz edilebileceği gibi, bu itirazların nasıl yapılacağı da Ceza Muhakemesi Kanunu’nda belirli kurallara bağlanmıştır. Örneğin, görevsizlik hükmü gibi önemli kararlar üzerine itiraz yoluna gidilebilir. İtiraz, kararın tebliğinden veya öğrenildiği tarihten itibaren2 hafta içindeYapılmalıdır ve itiraz hükmü verenAsliye ceza mahkemesineYapılır.İtirazın değerlendirilmesi aşamasında, aynı yerdeki ağır ceza yargı makamı yetkilidir.Ağır Ceza Yargı Makamı, itirazı değerlendirirken duruşma yapmadan hüküm verebilir.
Ancak, gerekirse Cumhuriyet Savcısı ile birlikte müdafi veya vekil de dinlenebilir.
Bu dinlemeler, mahkemenin hükmü daha sağlıklı bir şekilde inceleyebilmesi için önemlidir. Eğer itiraz haklı bulunursa, ağır ceza yargı makamı yalnızca itiraz üzerine hüküm vermez, aynı zamanda itiraz edilen karara ilişkin de bir hüküm verir. Yani, Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği kararın doğruluğu yeniden değerlendirilir ve gerekli düzenlemeler yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Asliye Ceza Yargı Makamı Kararına İtiraz Nereye Yapılır?
Asliye Ceza Yargı Makamı kararına itiraz, ilgililerin kararın ilgililere tebliğinden yahut öğrenilmesinden itibaren 2 hafta içinde, hükmü verenAsliye Ceza Mahkemesi’neYapılmalıdır.
Asliye Ceza Yargı Makamı İstinaf Süreleri Ne Kadar?
Asliye Ceza Yargı Makamı tarafından verilen kararlar veya hüküm içinistinafyasa yoluna başvuru kararın veya hükmün taraflara tebliğinden itibaren2 haftaiçinde yapılmalıdır.
Asliye Ceza Yargı Makamı ile Ağır Ceza Yargı Makamı Arasındaki Fark Nedir?
Asliye Ceza Yargı Makamı ile Ağır Ceza Yargı Makamı arasındaki en temel fark, yargıladıkları suçların ağırlığı ve cezalarıdır. Asliye Ceza Yargı Makamı, genellikle daha hafif suçlarla ilgilenir ve 10 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçları yargılar (örneğin, hırsızlık, hakaret, dolandırıcılık).
Ağır Ceza Yargı Makamı ise, daha ciddi suçlarla ilgilenir ve ağır cezalar gerektiren davalara bakar (örneğin, cinayet, uyuşturucu ticareti, terör suçları). Ayrıca, Ağır Ceza Yargı Makamı daha karmaşık ve uzun yargılama süreçlerine sahipken, Asliye Ceza Yargı Makamı genellikle daha hızlı yargılama yapar.
Asliye Ceza Mahkemesi’nde Yasal Aşama Nasıl Açılır?
Asliye Ceza Mahkemesi’nin görevli olduğu bir suç hâlinde, suç duyurusunda bulunan kişi üzerine Cumhuriyet Savcısı soruşturma başlatır. Soruşturma işlemleri, savcılık tarafından doğrudan veya adli kolluk (polis, jandarma, vb.) aracılığıyla yapılır. Savcı soruşturma evresinde tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde keşif yapma gibi işlemleri gerçekleştirebilir ve bunun yanı sıra sanık lehine olan delilleri de toplar.
Soruşturma sonunda savcı, yeterli şüpheoluştuğunda iddianame hazırlar ve bu iddianame Asliye Ceza Mahkemesi’ne sunulur.
Yargı Mercii iddianameyi kabul ederse yasal aşama açılmış olur ve kovuşturma süreci başlar. Bu aşamada şüpheli, sanık statüsü kazanır ve yargı mercii duruşma günü belirler. İddianame ve çağrı kâğıdı sanığa tebliğ edilir. Ayrıca, sanık veya diğer ilgili kişilerin duruşmaya katılmaması hâlinde zorla getirme hükmü verilebilir.
Asliye Ceza Mahkemesi’nin Görev Alanı Nasıl Belirlenir?
Asliye Ceza Mahkemesi’nin görev alanı, suçun türü ve cezai yaptırımına göre belirlenir.
Genellikle 10 yıl veya daha kısa süreli hapis cezası gerektiren suçlarla ilgilenir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar (örneğin cinayet, uyuşturucu ticareti) bu mahkemenin dışında kalırken, sulh ceza mahkemesinin görevine giren işlemler de Asliye Ceza Mahkemesi’nin görevine dahil değildir.
Asliye Ceza Yargı Makamı Kararlarına Nasıl İtiraz Edilir?
Asliye Ceza Yargı Makamı kararlarına itiraz, hükmü öğrendikten sonra 2 hafta içinde yapılmalıdır. İtiraz, kararın verildiği Asliye Ceza Mahkemesi’ne yapılır. Karara karşı yapılan itirazlar, aynı yerde bulunan Ağır Ceza Yargı Makamı tarafından incelenir.
Ağır Ceza Yargı Makamı, itirazı duruşma yapmadan değerlendirir ancak gerekirse Cumhuriyet savcısı ve avukatlar dinlenebilir. İtiraz haklı bulunursa, Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği kararın yerine geçecek yeni bir hüküm verilir.
Asliye Ceza Mahkemesi’nde Temyiz Hakkı Var Mı?
Asliye Ceza Yargı Makamı kararlarına karşı temyiz hakkı vardır. Ancak temyiz, yalnızca Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği son kararlara karşı kullanılabilir. Yani, ilk derece yargı makamı olarak Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği hükme karşı temyiz başvurusu yapılabilir.
Temyiz başvurusu, Yargıtay’a yapılır ve temyiz süresi, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftadır.
Asliye Ceza Mahkemesi’nde ?
Asliye Ceza Mahkemesi’nde, ancak sanığın savunma hakkının korunabilmesi için. Dolayısıylaolarak ceza davalarındaki deneyimimizle, müvekkillerimize en güçlü savunmayı sunarak yasal haklarının tam olarak korunmasını sağlıyoruz.
Asliye Ceza Mahkemesinde Savcı Bulunur Mu?
Asliye Ceza Mahkemesi’ndeki duruşmalarda Cumhuriyet savcısının katılmaması kuralı, 31 Mart 2011 günlü 6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yasa ile kabul edilmiştir. Bu düzenlemeyle, 1 Ocak 2014’e kadar asliye ceza mahkemelerinde duruşmalara savcının katılmaması ve görüşünün alınmaması hükmü getirilmiştir.
Ancak, 2020 yılında yapılan değişiklikle bu uygulamaya son verilmiştir. İnsan Hakları Avrupa Yargı Makamı (İHAM), 2024 günlü İmret/Türkiye hükmünde, bu uygulamanın adil yargılanma hakkını ihlal ettiği sonucuna varmış ve bu durumun yargılamanın dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.
Bu sebeple,Günümüzde asliye ceza mahkemelerinde savcının duruşmalara katılması zorunludur.
Asliye Ceza Mahkemesi’nde Görülen Bir Yasal Aşama Ne Kadar Sürer?
Asliye Ceza Yargı Mercileri, genellikle 10 yıl veya daha az hapis cezası öngören suçlarla ilgilenir. Ancak, yeni düzenlemelerle birlikte hedef süre uygulaması getirilmiştir. Bu uygulama kapsamında, Asliye Ceza Mahkemelerinde görülen davaların 300 ile 390 gün içinde tamamlanması hedeflenmektedir.
Şeymanur Güney