Soylu Nisan 28, 2024 Medeni Hukuk

Alzheimer Hastasına Vasi Tayini

Son Güncellenme Tarihi: Haziran 13, 2026

Alzheimer hastalığı, hafıza, düşünme ve davranışta ilerleyici bozulmaya neden olan nörodejeneratif bir hastalıktır. Bu vaziyet, Alzheimer hastası kişinin kendi işlerini görmesini ve kendi adına hüküm vermesini zorlaştırabilir.

Türkiye’de, Alzheimer hastası birinin bakımı ve korunması için birVasi atanmasıGerekebilir. Vasi, hastanın yasal temsilcisi olarak hareket eder ve onun adına hükümler verir.

Vasi tayini için:

Sulh Hukuk Mahkemesine başvuru:Alzheimer hastası yakını veya vasilik görevi üstlenmek isteyen kişi, ikametgahının bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesine bir dilekçe ile başvuruda bulunur. Dilekçede, hastanın kimlik bilgileri, Alzheimer hastalığı teşhisi ve vasilik talebinin gerekçesi yer almalıdır.

Gerekli belgeler:Dilekçeye ek olarak, hastanın tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınmış güncel bir Alzheimer hastalığı teşhis raporu ve vasilik görevi üstlenmek isteyen kişinin kimlik belgesi ve nüfus kaydı örneği de sunulmalıdır.

Yargı Mercii incelemesi:Yargı Mercii, dilekçeyi ve sunulan belgeleri inceleyerek gerekli görürse, hastanın tıbbi durumunu değerlendirmek için bir tıp kuruluna hüküm verebilir.

Tıp kurulu raporu doğrultusunda yargı mercii, vasilik tayini konusunda hüküm verir.

Vasi atanması:Yargı Mercii, vasilik tayinine hüküm verirse, vasinin kim olacağını belirler. Vasi, hastanın akrabalarından biri veya bu konuda deneyimli bir. Vasinin, hastanın menfaatlerini gözetmesi ve onun adına doğru hükümler vermesi gerekir.

Vasi tayini sonrası:

Vesayet hesabı:Vasi, hastanın adına bir vesayet hesabı açar ve hastanın tüm gelirleri ve giderleri bu hesaptan takip edilir.
Düzenli raporlama:Vasi, hastanın durumu ve mali durumu hakkında yargı merciine düzenli olarak rapor verir.
Hesap verme:Vasi, vasilik görevinin sonunda yargı merciine hesap verir.

Alzheimer hastasına vasi tayini ile ilgili dikkat edilmesi gerekenler:

– Vasi tayini, hastanın iradesine aykırı olarak yapılamaz.
– Vasi, hastanın menfaatlerini gözetmeli ve onun adına doğru hükümler vermelidir.
– Vasi, vasilik görevinin sonunda yargı merciine hesap vermelidir.

Alzheimer Hastasına Vasi Atanmasının Kanuni Dayanağı

Türkiye Cumhuriyeti Medeni Kanunu‘nun 405. Maddesi, akıl hastalığı veya sair bir sebeple işlerini göremeyecek vaziyette olan kişiler için vasi atanmasına ilişkin temel hükümleri düzenlemektedir.

Bu maddeye göre, “akıl hastalığı veya sair bir sebeple işlerini göremeyecek vaziyette olan kişiye, hâkim tarafından vasi atanır.”

Alzheimer Hastalarına Vasi Olarak Atanacak Kişide Aranan Şartlar

Vasi olarak atanacak kişide aranan şartlar şunlardır:

Tam Ehliyetli olmak:Vasi olacak kişi, 18 yaşından büyük, akıl sağlığı yerinde ve kendi işlerini görebilecek vaziyette olmalıdır.

Yasal engel bulunmaması:Vasi olacak kişinin, vasi olmasını engelleyen bir yasal engel bulunmamalıdır. Örneğin, kasten adam öldürme veya dolandırıcılık gibi bir suçtan hüküm giymiş kişiler vasi olamazlar.

Güvenilir olmak:Vasi olacak kişi, dürüst ve güvenilir bir kişi olmalıdır.

Hastayı sevmesi ve ona saygı duyması:Vasi olacak kişi, Alzheimer hastasını sevmeli ve ona saygı duymalıdır.

Hastanın menfaatlerini gözetmeye istekli olması:Vasi olacak kişi, hastanın menfaatlerini gözetmeye ve onun adına en doğru kararları vermeye istekli olmalıdır.

Vasilik Süresi Ne Kadardır?

Alzheimer hastasına tayin edilen vasinin vasilik süresiIki yıldır. İki yılda bir vasilik başvurusu yenilenir.Dört yıldan sonraTayin edilen vasi olan vasiliğini sona erdirebilir.

Alzheimer Hastasına Tayin Edilen Vasi Ücret İsteyebilir mi?

Eğer Alzheimer hastalık engeli%90 veya daha yüksekse, kişi ağır klinik demans hastası olarak kabul edilir ve vasi atanacak kişi bakım ücreti talep edebilir. Ancak herhangi bir ücret talebi olmaksızın da vasiliğini gerçekleştirebilmektedir.

Alzheimer Hastasına Vasi Atanması İçin Sağlık Raporu

Alzheimer hastasına vasi atanması için, hastanın tıbbi durumunu belgeleyen bir tıp uzmanından sağlık raporu sunulması gerekir.

Bu rapor, mahkemenin vasi atanmasına hüküm vermesinde önemli bir rol oynar.

Alzheimer hastalığı olan bir kişiye vasi atanabilmesi için, verilecek sağlık raporunda engel oranının%40 veya daha yüksek olmasıGerekmektedir.

Sağlık raporunda yer alması gereken bilgiler:

Hastanın Adı ve Soyadı:
Doğum Tarihi:
T. C. Kimlik Numarası:
Muayene Tarihi:
Muayene Yapan Doktorun Adı ve Soyadı:
Hastanın Hastalık Öyküsü:Hastanın ne zamandan beri Alzheimer hastalığına yakalandığı, hastalığın seyri ve şu anki durumu hakkında bilgiler.
Fiziksel Muayene Bulguları:Hastanın genel sağlık durumu, nörolojik muayene bulguları ve bilişsel işlev testlerinin sonuçları.
Tanı:Hastanın kesin tanısı ve hastalığın evresi.
Tedavi Bilgileri:Hastanın şu an aldığı ilaçlar ve diğer tedaviler.
Hastanın Günlük Yaşam Aktivitelerini (GYA) Yerine Getirme Yeteneği:Hastanın kendi başına beslenme, giyinme, banyo yapma, tuvalet ihtiyacını giderme, ev işlerini yapma gibi günlük yaşam aktivitelerini ne kadar yerine getirebildiği.
Hastanın Bilişsel İşlevlerinin Durumu:Hastanın hafıza, dikkat, dil, muhakeme ve problem çözme gibi bilişsel işlevlerinin ne kadar bozulduğu.
Hastanın Davranışsal ve Psikolojik Durumu:Hastanın ruh hali, uyku düzeni, iştahsızlık, saldırganlık, halüsinasyonlar gibi davranışsal ve psikolojik problemleri.
Doktorun Görüşü:Doktorun hastanın vasi atanmasına ilişkin görüşü.

Sağlık raporunun düzenlenmesi için:

– Hastanın Alzheimer hastası olduğundan emin olmak için bir nöroloji uzmanı tarafından muayene olması gerekir.
– Nöroloji uzmanı, hastanın tıbbi geçmişini, fiziksel muayene bulgularını ve bilişsel işlev testlerinin sonuçlarını değerlendirerek tanıyı koyar.
– Tanı konulduktan sonra, nöroloji uzmanı bir sağlık raporu düzenler.
– Sağlık raporu, resmi bir kurum tarafından düzenlenmiş olmalı ve doktorun kaşesi ve imzasını taşımalıdır.

Önemli Notlar:

– Sağlık raporu, vasi atanması için tek başına yeterli değildir. Yargı Mercii, vasi atanmasına hüküm vermeden önce diğer delilleri de değerlendirecektir.
– Sağlık raporunun güncel olması önemlidir.

Raporun düzenlenme tarihinden itibaren 6 ay geçmişse, yargı mercii yeni bir sağlık raporu talep edebilir.

Alzheimer Hastasına Vasi Atanması Hakkında Örnekler

Aşağıda, alzheimer hastasına vasi atanmasıyla ilgili bazı örnekler yer şunlardır:

Örnek 1:

80 yaşında bir beyefendi olan Bey, son yıllarda hafıza kaybı ve bilişsel işlevlerde gerileme yaşıyor. Artık kendi başına beslenemiyor, giyinemiyor ve banyo yapamıyor. Ailesi de onunla ilgilenmekte zorlanıyor. Bu vaziyette, Bey’in ehliyetinin sınırlandırılması ve bir vasi atanması için yargı merciine başvurulabilir.

Yargı Mercii, Bey’in tıbbi raporunu ve aile üyelerinin beyanlarını değerlendirerek vasi atanmasına hüküm verebilir. Vasi, Bey’in günlük bakımı ve korunmasıyla ilgilenebilir, malvarlığını yönetebilir ve tıbbi hükümler alabilir.

Örnek 2:

75 yaşında bir hanımefendi olan Hanım, Alzheimer hastalığı nedeniyle yasal işlemleri yürütecek vaziyette değil. Bankadaki parasını çekmek veya gayrimenkulünü satmak gibi işlemleri gerçekleştiremiyor. Bu vaziyette, Hanım’ın yasal işlemleri yürütebilmesi için bir vasi atanması gerekir.

Yargı Mercii, Hanım’ın tıbbi raporunu ve aile üyelerinin beyanlarını değerlendirerek vasi atanmasına hüküm verebilir. Vasi, Hanım’ın adına yasal işlemleri yürütebilir, bankadaki parasını yönetebilir ve gayrimenkulünü satabilir.

Örnek 3:

65 yaşında bir beyefendi olan Bey, Alzheimer hastalığı nedeniyle ehliyetini kaybetmiş ve bir vasi atanmıştır. Vasi, Bey’in malvarlığını kötüye kullanmaya başlamıştır. Bu vaziyette, Bey’in ailenin diğer üyeleri vasiye karşı yasal aşama açabilir ve vasinin görevden alınmasını talep edebilir.

Yargı Mercii, davanın delillerini değerlendirerek vasinin görevden alınıp alınmayacağına hüküm verir.

Alzheimer Hastasına Vasi Atanması ile İlgili Bazı Yargıtay Kararları

(…) Davacı dilekçesinde, annesi …’in alzheimer hastası olduğunu, çevreye zarar verdiğini belirterek Türk Medeni Kanununun 405. Maddesi gereğince vasi tayini istemiş; mahkemece, alınan sağlık kurulu raporu doğrultusunda vasi atanmasına hüküm verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; vasi atanması hükmüne dayanak olan … Devlet Hastesi’nden alınan 10.03.2015 günlü sağlık kurulu raporunda, demans ve demansiyel sendrom bulguları tespit edilmiş ancak vasi atanması yönünde kanaat bildirilmiş olmaklaRaporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının ileri sürdüğü iddialar da göz önünde bulundurularak, kısıtlı adayının dosyayla birlikte Adli Tıp Kurumuna sevki ile rapordaki demans ve demansiyel sendrom bulguları da gözetilerek vasi tayini gerekip gerekmediği hususunda rapor aldırılıp, sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekirken, yetersiz araştırma ve eksik inceleme sonucu Alzheimer hastası kısıtlı adayı …’e kızı …’ınVasi atanmasına hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.(…)

(…) Mahkemece sağlık durumunun tespiti için aldırılan Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 25/01/2013 tarih ve 297 sayılı sağlık kurulu raporunda; Alzheimer hastası kısıtlı adayının ileri yaşına rağmen yapacağı işin sebep ve sonuçlarının farkında olduğu,Akıl hastalığı ve zayıflığının saptanmadığı, vasi atanmasının gerekmediği,Yasal tasarrufa ehil olduğu bildirilmiştir.

Dairemizin 25.11.2013 günlü geri çevirme hükmü sonrasında, davacının delil olarak bildirdiği ve yargı merciine sunduğu Özel K.. Hastanesi’nin hasta epikriz raporları ve hasta muayene formlarından; Ş.. M..’inHafif bilişsel bozukluğu, demans; erken başlangıçlı alzheimer ve bunaması olduğu anlaşılmakta olup,

Kısıtlanması talep edilen Ş..

M..’in dosyadaki raporları arasında çelişki bulunduğundan, bu çelişkinin giderilmesi için dosyadaki daha önce alınmış olan hastane ve tedavi evrakları da eklenerek ilgilinin Adli Tıp ilgili İhtisas Kuruluna sevk edilmesi ve muayenesi yapılarak Türk Medeni Kanununun 405. maddesinde yer alan kısıtlama sebebinin bulunup bulunmadığının resmi sağlık kurulu raporu ile tespiti ve oluşacak sonuç uyarınca bir hüküm verilmesi gerekirken,Eksik inceleme ile davanın reddi doğru görülmemiştir.(…)

Bu konuda daha fazla yardım veya danışmanlık için bizimleiletişimegeçebilirsiniz.

Alzheimer Hastasına Vasi Tayini