* ORTAIN DAVRANILARI NEDENYLE ZARARA URANILDII DDASINA DAYALI ALACAK ( Davann Zamanam Sebebiyle Reddi/Taraflar Arasndaki Adi Ortaklk Fesih ve Tasfiye Edilmediinden Zamanam Sresinin Henz Balamad ve Bu Sebeple Olayda Zamanam Sresinin Dolduundan da Sz Edilemeyecei )
* FESH VE TASFYE EDLMEYEN AD ORTAKLIKTA ZAMANAIMI SRESNDEN BAHSEDLEMEYECE ( Ortan Davranlar Nedeniyle Zarara Uranld ddiasna Dayal Alacak/Davann Zamanam Nedeniyle Reddi - Taraflarn Ortaklktaki Hak ve Borlar Hususunda Taraflar Arasnda Bir Anlama Olmadka veya Bu Husus Yargı Mercii Kararyla Belirlenip Tasfiyeyle Hüküm Verilmedike Adi Ortakln Devam Ettiinin Kabul Edilecei/Fesih ve Tasfiye Edilmeyen Adi Ortaklkta da Zamanam Sresinin Balamayaca )
6098/m.147/4,620,642
ZET:Davac, daval ile 20/11/2005 günlü szleme imzaladklarn, bu szleemeye gre davalnn orta bulunduu irkete kar orta olduunu, gvenini salamak iin davalnn ortak olduu dier irkete kendisini de resmen ortak gsterip mdr olarak atadn, tm tasarrufu olan 102.000,00 TL'yi szleme kapsamnda davalya teslim ettiini, ancak davalnn hi bir kar demesi yapmad gibi emeinden haksz olarak yararlandn, davalnn davranlar sebebiyle zarara uradn belirterek; 102.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davaldan tahsiline hüküm verilmesini talep ve yasal aşama etmitir. Davann zamanam sebebiyle reddine hüküm verilmitir. Bir ortak tarafndan adi ortakla dair olan sermaye paynn istenmesi, ayn zamanda ortakln feshini ve tasfiyeyi de kapsar. Ortaklk, taraflar arasnda yaplan bir anlama veya yargı mercii hüküm olmadka tasfiye edilmi saylamaz.
Bir baka deyile, taraflarn ortaklktaki hak ve borlar hususunda taraflar arasnda bir anlama olmadka veya bu husus yargı mercii kararyla belirlenip tasfiyeyle hüküm verilmedike adi ortakln devam ettii kabul edilmelidir. Fesih ve tasfiye edilmeyen adi ortaklkta da zamanam sresi balamaz. Yasal Aşama konusu olayda, taraflar arasndaki adi ortaklk fesih ve tasfiye edilmediinden zamanam sresi henz balamamtr ve bu sebeple olayda zamanam sresinin dolduundan da sz edilemez.
YASAL AŞAMA:Taraflar arasndaki alacak davasnn mahkemece yaplan yarglamas sonucunda, davann zamanam sebebiyle reddine ynelik olarak verilen hkmn, sresi iinde davac vekili tarafndan temyiz edilmesi zerine; temyiz dilekesinin kabulne hüküm verildikten sonra, dosya ierisindeki katlar okunup gerei dnld:
HÜKÜM:Davac, daval ile 20/11/2005 günlü szleme imzaladklarn, bu szleemeye gre davalnn orta bulunduu... Dayankl Tk.
M. Ltd ti. ye kar orta olduunu, gvenini salamak iin davalnn ortak olduu dier irkete kendisini de resmen ortak gsterip mdr olarak atadn, tm tasarrufu olan 102.000,00 TL'yi szleme kapsamnda davalya teslim ettiini, ancak davalnn hi bir kar demesi yapmad gibi emeinden haksz olarak yararlandn, davalnn davranlar sebebiyle zarara uradn belirterek; 102.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davaldan tahsiline hüküm verilmesini talep ve yasal aşama etmitir.
Daval, zamanam sresinin getiini, davac tarafndan iddia edilen bedelin alndn kabul etmediklerini, szlemede bu hususa dair ibarenin bulunmadn savunarak davann reddini istemitir.
Mahkemece; davac tarafndan daha nce alan... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/475 esas 2012/181 hüküm sayl dosyasnda davac vekilinin 24/07/2007 günlü yasal aşama dilekesi ile sebepsiz zenginleen kii ve eylemin davac tarafndan bilindii, belirtilen tarih itibariyle zamanam sresinin getii gerekesiyle davann zamanam sebebiyle reddine hüküm verilmi, hkm sresi ierisinde davac vekili tarafndan temyiz edilmitir.
Adi ortaklk szlemesi, iki yada daha fazla kiinin emeklerini ve mallarn ortak bir amaca erimek zere birletirmeyi stlendikleri szlemedir. (TBK. 620/1 md.)
Dosyann incelenmesinde; taraflar arasnda imzalanan 20/11/2005 günlü szlemeyle kar ortakl konusunda anlama yapld, bylelikle taraflar arasnda adi ortaklk ilikisinin kurulduu anlalmaktadr.
Bir ortak tarafndan adi ortakla dair olan sermaye paynn istenmesi, ayn zamanda ortakln feshini ve tasfiyeyi de kapsar. Ortaklk, taraflar arasnda yaplan bir anlama veya yargı mercii hüküm olmadka tasfiye edilmi saylamaz.
Bir baka deyile, taraflarn ortaklktaki hak ve borlar hususunda taraflar arasnda bir anlama olmadka veya bu husus yargı mercii kararyla belirlenip tasfiyeyle hüküm verilmedike adi ortakln devam ettii kabul edilmelidir. Fesih ve tasfiye edilmeyen adi ortaklkta da zamanam sresi balamaz. Yasal Aşama konusu olayda, taraflar arasndaki adi ortaklk fesih ve tasfiye edilmediinden zamanam sresi henz balamamtr ve bu sebeple olayda zamanam sresinin dolduundan da sz edilemez.
TBK. nun 147/4 maddesi gereince; bir ortaklkta, ortaklk szlemesinden doan ve ortaklarn birbirleri veya kendileri ile ortaklk arasnda alm bulunan yasal süreçler hakknda be yllk zamanam uygulanr. (BK. M. 126/4)
Ortakln feshi ile ortakln tasfiyesi ayr ayr yasal ilemlerdir.
BK. nun 538. maddesinde belirtildii gibi tasfiye btn mal varlnn belirlenip ortaklarnn birbirleri ile alacak verecek ve ortaklktan doan tm ilikilerinin kesilmesi yoluyla ortakln sona erdirilmesi, mallarn paylalmas yada sat yoluyla elden karlmasdr. Mahkemece; 01.07.2012 tarihinde yrrle giren 6098 Sayl Trk Borlar Kanununun 620 vd. Maddelerinde dzenlenen adi ortaklk hkmleri dikkate alnmal, Trk Borlar Kanununun 642. madde vd. Hkmlerine gre tasfiye ilemi gerekletirilmelidir.
Zira, 6101 Sayl Trk Borlar Kanununun Yrrl ve Uygulama ekli Hakknda Yasanın 1. maddesine gre; Trk Borlar Kanununun yrrle girdii tarihten nceki fiil ve ilemlere, bunlarn hukuken balayc olup olmadklarna ve sonularna, bu fiil ve ilemler hangi yasa yrrlkte iken gereklemise, kural olarak o yasa hkmleri uygulanr. Ancak, Trk Borlar Kanununun yrrle girmesinden sonra bu fiil ve ilemlere dair olarak gerekleecek temerrt, sona erme ve tasfiye, Trk Borlar Kanunu hkmlerine tabidir.
O halde, mahkemece davann zamannda ald dikkate alnarak yukarda aklanan yasal ve maddi olgular gzetilerek iin esasna girilip hasl olacak sonuca uygun bir hüküm verilmesi gerekirken, zamanam sebebiyle davann reddine hüküm verilmi olmas usul ve yasaya aykrdr.
SONU:Yukarda aklanan sebeplerle hkmn HUMK. nun 428. Maddesi gereince davac yararna BOZULMASINA, pein alnan temyiz harcnn istenmesi halinde temyiz edene iadesine, 6100 Sayl HMK'nun geici madde 3 atfyla 1086 Sayl HUMK. nun 440. maddesi gereince kararn tebliinden itibaren 15 gnlk sre ierisinde hüküm dzeltme yolu ak olmak zere, 20.09.2017 tarihinde oybirliiyle hüküm verildi.