4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçilerin dinlenme hakları anayasal güvence altına alınmıştır. Bu dinlenme zamanlarının en önemlilerinden biri de Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) günleri olarak adlandırılan resmî tatillerdir. Yasanın 47. Maddesi uyarınca, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça, işçinin resmî tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağı işverenin onayına veya iş sözleşmesindeki özel maddelere bağlıdır.

Ancak esas kural, işçinin bu günlerde çalıştırılmamasıdır.

İşçi, resmî tatil gününde çalışmasa dahi, o günün ücretini sanki tam olarak çalışmış gibi eksiksiz ve bir iş karşılığı olmaksızın almaya hak kazanır. Eğer işçi, resmî tatil ilan edilen bu günlerde işyerinde çalıştırılırsa, kanunen hak ettiği tatil ücretine ilave olarak, çalıştığı her bir resmî tatil günü için ayrıca bir günlük ücrete (toplamda iki yevmiyeye) hak kazanır. Yani, aylık maktu ücret alan bir işçi, resmî tatilde 1 saat bile çalıştırılsa, o ayki normal maaşına ek olarak tam bir günlük ekstra yevmiye almak zorundadır. İş hukukunda resmî tatil çalışmaları bakımından “saatlik oranlama” veya “kısmi ödeme” yapılması kesinlikle mümkün değildir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, resmî tatil gününde yapılan en kısa süreli çalışma dahi işçiye tam bir günlük ek ücret hakkı kazandırır.

Hesaplama süreci şu yasal ilkelere göre yürütülmektedir:

• Çıplak Ücret Esası: Hesaplamada işçinin yalnızca “brüt çıplak ücreti” dikkate alınır. Yol, yemek, ikramiye, prim veya yakacak yardımı gibi ek sosyal yardımlar bu hesaba dahil edilmez.
• Günlük Yevmiye Tespiti: İşçinin aylık brüt çıplak ücreti 30 güne bölünerek bir günlük yevmiye tutarı saptanır.
• İzinle Telafi Yasağı: Bayram ve resmî tatil çalışmaları, işçiye sonradan “izin” veya “serbest zaman” verilerek geçiştirilemez. Yasa gereği bu çalışmanın karşılığının nakit para olarak ödenmesi emredilmiştir.
• Zamanaşımı Süresi: Ödenmeyen UBGT alacakları için 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

  Bu süre, alacağın muaccel (ödenebilir) olduğu tarihten itibaren başlar.

İşverenlerin resmi tatil günlerinde işçileri çalıştırıp çalıştırmadığını göstermek için bordrolara ek bir sütun eklemeleri ve bu sütunda yevmiye tutarını belirtmeleri gerekmektedir. Bu sayede, işçilerin haklarının korunması ve adil bir çalışma ortamının sağlanması hedeflenir.