Yasal itilaflarda hak kayıplarının önüne geçebilmek adına yasal süreçlerin titizlikle takip edilmesi gerekmektedir. Bu yazımızda konuyla ilgili bilmeniz gereken temel yasal esasları derledik.
Nafakaboşanma davası sürerken ve yasal aşama neticelendikten sonra karşı tarafa ve müşterek çocuklara ödenmesine hüküm verilen bedeldir. Taraflardan birinin nafaka borçlusu olmasına yönelik hükmü Yargı Mercii belirler. Türk Medeni Kanunu’ndatedbir, iştirak, yardım veYoksulluk nafakasıOlmak üzere dört çeşit nafaka mevcuttur.
Bu yazımızda yoksulluk nafakası ile ilgili bir açıklama yapmak istedik. AşağıdaYoksulluk nafakası nedir,Yoksulluk nafakası koşulları, ve başkaca diğer detayları anlatıyoruz.
İçerikGöster Yoksulluk Nafakası Nedir? Yoksulluk Nafakasının Koşulları Nelerdir? Yoksulluk Nafakası Nasıl Talep Edilir?Yoksulluk Nafakasının Miktarı Nasıl Belirlenebilir? Yoksulluk Nafakasının Miktarı Sabit Midir? Yoksulluk Nafakasının Ödenmesinin Süresi Var Mıdır?
Boşanma Hukuku konusunda ayrıntılı bilgi için tıklayın.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Eşler arasında boşanma davası sonucu boşanmalarının kesinleşmesiyle yoksulluğa düşecek olan eski eşe ödenen nafakayaYoksulluk nafakasıDenir. Burada bilinmesi gereken önemli nokta eşler arasında boşanmanın kesinleşmesinin gerektiğidir.
Zira yoksulluk nafakası boşanma sürecinde verilmez. Boşanmasürecinde verilmesi öngörülen nafaka tedbir nafakasıdır.
Yoksulluk nafakasının talep edilebilmesi için uyulması gereken şartlar vardır. Bu şartların varlığı halinde yoksulluk nafakasını eşlerden biri isteyebilir.
Yoksulluk Nafakasının Koşulları Nelerdir?
Öncelikle bilinmesi gereken ilk koşulYoksulluk nafakasının talep edilmesiDir. Yani taraflardan biriYoksulluk nafakasıTalep etmediğinde hakim re’sen kendiliğinden yoksulluk nafakasının ödemesine hüküm veremez.
Dolayısıyla ilk şartımız eşlerden birinin yoksulluk nafakasını talep etmesidir.
İkinci koşul olarak karşımıza boşanma sonucu yoksulluğa düşme şartı çıkmaktadır. Eşlerden birinin boşanma sonucu maddi anlamda diğer eşe nazaran yoksulluğa düşme hâlinde bu nafakayı istenebilir.
Üçüncü koşul olarak da karşımıza yoksulluk nafakasını talep etmek isteyen eşinboşanma sebebinde diğer eşe göre daha ağır bir kusurunun olmaması gerekmektedir. Yani kişi hem diğer eşe nazaran boşanma sebebinde daha fazla kusuru, ayıbı veya hatası olup hem de bu nafakayı talep edemez. Bu arada önemli nokta yoksulluk nafakası talep eden tarafın ağır kusurunun olup olmadığına bakılmasıdır.
Yani burada yoksulluk nafakası ödemesine hükmedilen tarafın kusuruna bakılmaz. HattaYoksulluk nafakasıÖdemesine hükmedilecek olan eş boşanma konusunda kusursuz dahi olsa şartların varlığı halinde nafaka ödemesine hükmedilebilir.
Tüm bu koşullar yasal düzenleme ile TMKm.175’de;‘’Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.’’Şeklinde hüküm altına da alınmıştır.
Tüm şartların varlığı halinde bu nafaka istenilebilecektir. Peki yoksulluk nafakasını nasıl istenebiliriz.
Yoksulluk Nafakası Nasıl Talep Edilir?
Yoksulluk NafakasıYukarıda saydığımız şartların tamamının varlığı halinde yoksulluk nafakasınıboşanma davasısürerken talep etmek mümkün.
Ancak yasal aşama açılırken böyle bir talepte bulunulmadıysa yoksulluk nafakasını ancak ayrı bir yasal aşama açarak ileri sürebiliriz.
EğerYoksulluk nafakasıBoşanma davasının yargılaması sırasında talep edilecek ise var olan boşanma davasının feri niteliğinde olacaktır. Bu sebeple de herhangi bir harca tabi tutulmadan bu nafaka talep edebilecektir.
Eğer diğer ihtimal olan boşanma davasından bağımsız olarak ayrı bir şekilde talep edilecek ise de o zaman zamanaşımı süresine dikkat etmek gerekecektir. Zira boşanma davasından ayrı olarak ileri sürülecek yoksulluk nafakası bakımından öngörülen bir zamanaşımı süresi vardır. Ayrı olarak yoksulluk nafakasını talep edebilmek için boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içerisinde ileri sürülmesi gerekmektedir.
Ayrıca boşanma davasının sonucunda yasal aşama reddedilirse ve taraflar boşanmaz ise o halde yoksulluk nafakasına hükmedilemez.
Yoksulluk Nafakasının Miktarı Nasıl Belirlenebilir?
Hâkim yoksulluk nafakasının ödenmesine hüküm verirken ödeyecek olan eşin maddi durumuna göre bir miktar belirler.
Belirleyeceği maddi miktarı da hakkaniyete uygun şekilde hüküm verir.
Yoksulluk nafakası miktarıNın belirlenmesindeki en önemli kıstaslar kişilerin sosyal ve ekonomik imkanlarıdır. Tarafların evlilikleri boyunca alıştıkları yaşam düzenine, sosyal ve ekonomik imkanlarına ayrıca çalışıp çalışmama durumlarına bakılarak hakkaniyete uygun şekilde nafaka miktarı belirlenecektir.
TMK’nın 176. maddesinde düzenlenentazminatve nafakanın ödenme biçimine bakıldığında;“Maddi ödenek ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde’’Ödenebileceği belirtilmiştir. Buna göre hâkim yoksulluk nafakasını ödeyecek tarafın ekonomik durumuna göre toptan bir ödemeye hüküm verebileceği gibi irat şeklinde yani gelir şeklinde de ödenebileceğine hüküm verebilmektedir.
Yoksulluk Nafakasının Miktarı Sabit Midir?
Bu noktada hakimin tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek belirlediği yoksulluk nafakasının sabit kalıp kalmayacağı hususu merak edilir. Ayrıca bu nafaka ilk anda belirlendiği gibi sabit kalmak zorunda değildir.Yoksulluk nafakasıNasıl tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre belirleniyorsa aynı şekilde tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının değişmesiyle de nafaka miktarı azalabilir veya artabilir.
Ekonomik durumlarının değişmesiyle yoksulluk nafakasının azalmasına veya artmasına ilişkin taraflardan biri yasal aşama açarak talepte bulunabilir.
Yoksulluk nafakasının artırılmasına veya azalmasına ilişkin açılan davada hakim yeniden nafaka miktarını belirlerken baştan belirlemesine sebep olan kriterlere yeniden bakarak belirler. Ayrıca değişen ekonomik durumlara göre yeniden bir miktar belirleyebildiği gibi nafakanın tümden de kaldırılmasına hüküm verebilir.
Yoksulluk Nafakasının Ödenmesinin Süresi Var Mıdır?
Yoksulluk nafakasının süresiNin olup olmadığı da yine en çok merak edilen konulardan biridir. Şöyle ki;
Yoksulluk nafakasına hükmedilirken belirli bir süre öngörülmez. Yani nafakanın ödenmesine süresiz şekilde hüküm verilir.
Ancak bu durumun kötü niyet ile kullanılmaması için ve yoksulluk nafakasını ödeyen tarafında hak kaybına uğramaması için yasada belirlenen koşulların varlığı halinde nafaka ortadan kaldırılabilir. Şöyle ki;
Öncelikle taraflardan birinin yeniden evlenmesiyle yoksulluk nafakası kendiliğinden ortadan kalkacağını söylemek gerekir. Aynı zamanda taraflardan birinin ölmesiyle de yine yoksulluk nafakası kendiliğinden ortadan kalkar.
Eğer bu nafakayı alan taraf evlenmeden birliktelik yaşıyorsa, ekonomik olarak iyileşmiş ise yani artık yoksulluğunu oluşturan vaziyet yoksa ya da haysiyetsiz yaşam sürüyor ise o halde bu durumların varlığında nafaka ödemesine hükmedilen tarafın yoksulluk nafakasının kaldırılması için mahkemeye başvurma hakkı vardır. Bu durumların varlığı ile de zaten yargı mercii yoksulluk nafakasının kaldırılmasına hüküm verecektir.
Güncel günlü Yüksek Yargı Mercii kararlarında yoksulluk nafakasının eski eşe evlilik süresi ne kadar ise boşanmadan sonra o kadar süre için ödenmesine hüküm verildiği bir kısım hükümler görebiliyoruz.
Örneğin 1 yıl evli kalmış birinin yukarıdaki şartların oluşmaması halinde nafakanın kaldırılmasına ilişkin bir Yargı Mercii hükmü alması neredeyse imkansızdır. Bu da ciddi hak kayıplarına sebep olmaktadır. Bu konuda sınırlandırma getirilmesine yönelik yargı kararları ile bu hak kayıplarının önüne geçilmesi gerektiği kanaatindeyiz.
Ayrıca;Yoksulluk nafakası ne zaman kesilir,Yoksulluk nafakası ne zaman başlarGibi ve benzeri konularda da avukatlarımızdanAvukatlık ve danışmanlıkHizmeti alabilirsiniz.
Yasal haklarınızın korunması ve davaların lehinize sonuçlanması için sürecin en başından itibaren profesyonel avukatlık ve danışmanlık almanız yasal menfaatlerinizi koruyacaktır.