5. HUKUK DAİRESİ

E.2023/10095

K. 2024/8022

T. 2.7.2024

• 4721 SAYILI KANUN’UN 1007. MADDESİ UYARINCA TAZMİNAT İSTEMİ ( Taraflara Taşınmaz İle Aynı Bölgeden Bulunamaması Halinde Yakın Bölgelerden ve Değerlendirme Tarihinden Önce ve Yakın Günlü Satışı Yapılan Benzer Nitelikli ve Yüzölçümlü Satışları Bildirmeleri İçin Olanak Tanınması Gerekli Görülürse Resen Emsal Celbi Yoluna Gidilmesi Gerektiği )

• GERÇEK ZARARIN TESPİTİ ( 4721 S. Kanun’un 1007.

Maddesi Uyarınca Ödenek İstemi – Gerekli Görülürse Resen Emsal Celbi Yoluna Gidilmesi Taşınmaza İlişkin Kat İrtifakının Kurulduğu Tarihte Esas Alınan Mimari Projenin Belediye Başkanlığından Getirtilmesi Ödenek İstemine Konu Bağımsız Bölümün Anılan Mimari Projedeki Özellikleri Bedelin Tespitinde Etkili Olacak Diğer Objektif Ölçüler Gözetilerek Davacının Değerlendirme Tarihi İtibarıyla Gerçek Zararının Tespit Edilerek Davanın Kabulüne Hüküm Verilmesi Gerektiği )

• EMSAL CELBİ ( 4721 S. Kanun’un 1007. Maddesi Uyarınca Ödenek İstemi – Taraflara Taşınmaz İle Aynı Bölgeden Bulunamaması Halinde Yakın Bölgelerden ve Değerlendirme Tarihinden Önce ve Yakın Günlü Satışı Yapılan Benzer Nitelikli ve Yüzölçümlü Satışları Bildirmeleri İçin Olanak Tanınması Gerekli Görülürse Resen Emsal Celbi Yoluna Gidileceği )

4721/m.1007

ÖZET:Yasal Aşama, 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi uyarınca ödenek istemine ilişkindir.

Yasal Aşama konusu bağımsız bölüme ilişkin akit tablosundan, kooperatif vekili tarafından davacıya satışın yapılmış olduğu, akit tablosuna göre 15.11.2003 tarih ve 16030 Sayılı vekaletnamenin, Dairemizin 2023/1686 Esas sayısı üzerinden incelenen dosyada yapılan kriminal inceleme sonucunda sahte olmadığının tespit edilmiş olduğundan, Dairemizce denetimden geçmiş olan Batı 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/328 Esas, 2022/4 Hüküm sayılı dosyasının dosya arasına alınarak, yasal aşama konusu taşınmaza ilişkin akit tablosundaki imzaların sahte olup olmadığına ilişkin kriminal inceleme yapılması suretiyle alınacak rapor sonucuna göre, vekaletname ve akit tablosundaki imzaların sahte olmadıklarının anlaşılması halinde, 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesinin koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine, sahte olduklarının anlaşılması halinde ise Hazine’nin 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi uyarınca sorumlu olduğunun kabulüyle ödenek istemine konu bağımsız bölümün bulunduğu 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmazda 30.06.2003 tarihinde kat irtifakı kurulduğundan, 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmazın zemin ( arsa ) değerinin emsal incelemesi ve karşılaştırması yöntemiyle, üzerindeki yapılmış ve yapılacak yapıların ise yasal aşama tarihindeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan resmi birim fiyatlarına göre 30.06.2003 günlü kat irtifakının kurulması sırasında esas alınan mimari projede belirtilen özellikleri dikkate alınarak yapıların bedeli belirlenip, arsa bedeli ile yapı değerleri toplanıp ödenek istemine konu bağımsız bölümün tapu kaydında yazılı olan arsa payına oranlanmasıyla o bağımsız bölümün değerlendirme tarihindeki değerinin belirlenmesi gerekir.

Taraflara 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile aynı bölgeden, bulunamaması halinde yakın bölgelerden ve değerlendirme tarihinden önce ve yakın günlü satışı yapılan benzer nitelikli ve yüzölçümlü satışları bildirmeleri için olanak tanınması, gerekli görülürse resen emsal celbi yoluna gidilmesi, 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kat irtifakının kurulduğu 30.06.2003 tarihinde esas alınan mimari projenin Belediye Başkanlığından getirtilmesi, yukarıda açıklanan şekilde ödenek istemine konu bağımsız bölümün anılan mimari projedeki özellikleri, bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüler gözetilerek davacının değerlendirme tarihi itibarıyla gerçek zararının tespit edilerek davanın kabulüne hüküm verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddine hüküm verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

YASAL AŞAMA:Taraflar arasındaki gerçek yetkili olmayan kişiler tarafından tapuda işlem yapılması nedeniyle uğranılan zararın 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun1007.

Maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine hüküm verilmiştir.

Yargı Mercii hükmü davacı vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne hüküm verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

HÜKÜM:I. YASAL AŞAMA

Davacı vekili yasal aşama dilekçesinde özetle; müvekkilinin 20.10.2003 tarihinde ili, ilçesi, Eryaman Mahallesinde bulunan 46264 ada 1 parseldeki C blok Daire 13 numaralı bağımsız bölümü, 5.000,00 TL ödeyerek satın aldığını, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü müfettişlerince yapılan inceleme sonucu taşınmazı müvekkiline satmış görünen eski mal sahibi … Konut Yapı Kooperatifi yetkililerinin imzası ile tapuda bulunan satıcı imzasının benzememesi üzerine soruşturma başlatıldığını, soruşturma sonucu Tapu Sicil Müdürlüğünde çalışmakta olan bir kısım müdür ve memurlar tarafından satıcının imzası taklit edilmek suretiyle satışın yapıldığının anlaşıldığını, davalının 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi gereği söz konusu zarardan sorumlu olduğunu belirterek, tapusu iptal edilen dairenin yasal aşama tarihi itibarıyla rayiç değerinin davalıdan tahsiline hüküm verilmesini talep ve yasal aşama etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve husumet itirazlarının bulunduğunu, emsal dosyada davanın reddine hüküm verildiğini ileri sürerek davanın reddine hüküm verilmesini talep etmiştir.

III.

YARGI MERCII KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen hükmü ile tapu kaydının arsa sahibi ile yüklenici firma arasındaki sözleşmenin geriye dönük feshinden dolayı iptal edildiği, zararın tapu sicilinin tutulmasından kaynaklandığı, nedensellik bağı bulunmadığını belirterek davanın reddine hüküm verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece delillerin yeterince incelenmediğini, davanın tapudaki satış sırasında özensiz ve mevzuata aykırı eylemlerden kaynaklandığını, müvekkili davacının malik kooperatif adına hareket ettiğini sandığı kişilerin ve tapu sicil müdürlüğü çalışanlarının katkılarıyla düzenlenen sahte tapu nedeniyle mağdur olduğunu, sahte tapu kaydı düzenlenmiş olduğunu, Hazinenin sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek Yargı Mercii kararının bozulmasını istemiştir.

C.

Gerekçe

1. Itilaf ve Yasal Nitelendirme

Itilaf, 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi uyarınca ödenek istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 Sayılı Hukuk Mahukemeleri Kanunu’nun geçici3.

Maddesinin atfıyla1086Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun 26.09.2004 günlü ve 5236 Sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ila 439. Maddeleri.

2. 4721 Sayılı Kanun’un “Sorumluluk” başlıklı 1007. Maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.”

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 günlü ve 2009/4 – 383 Esas, 2009/517 Hüküm sayılı ilamında tapu işlemlerinin kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğu, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan bu kayıtlarda yapılan hatalardan 4721 Sayılı Kanun’un1007.

Maddesi anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulünün gerektiği, Devletin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, bu işlemler nedeniyle zarar görenlerin 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi gereğince zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adli yargıda yasal aşama açabilecekleri belirtilmiştir.

4. 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan … duygularını sağlamak bakımından ayni hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk, asıl ve nesnel ( objektif ) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

3.

Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 Sayılı Kanun’un geçici3. Maddesinin atfıyla1086Sayılı Kanun’un 26.09.2004 günlü ve 5236 Sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428. Maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre; … Konut Yapı Kooperatifi ve diğer arsa sahipleri arasında ili, ilçesi, Eryaman Mahallesi 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerine yapı yapılması yönünde yüklenici Metromülk İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti’yle 1. Noterliğinde düzenlenen 22.08.2001 günlü ve 15254 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yapıldığı, 30.06.2003 tarihinde kat irtifakının kurulduğu, C Blok 13 numaralı bağımsız bölümünün kat irtifakı yoluyla SS Özyeniyurt Konut Yapı Kooperatifi adına tapuya tescil edildiği, bilahare satış yoluyla 20.10.2003 tarihinde davacıya geçtiği, ancak arsa maliki kooperatif tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasının, Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2008/89 Esas, 2009/105 Hüküm sayılı kararıyla kabul edilerek, yasal aşama konusu bağımsız bölümün, yasal aşama konusu edilmiş olan diğer bağımsız bölümler ile birlikte tapu kaydının iptaline ve davacı kooperatif adına tescile hüküm verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek 21.03.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

3. Yasal Aşama konusu bağımsız bölüme ilişkin akit tablosundan, kooperatif vekili S. Ç.

Tarafından davacıya satışın yapılmış olduğu, akit tablosuna göre 15.11.2003 tarih ve 16030 Sayılı vekaletnamenin, Dairemizin 2023/1686 Esas sayısı üzerinden incelenen dosyada yapılan kriminal inceleme sonucunda sahte olmadığının tespit edilmiş olduğundan, Dairemizce denetimden geçmiş olan Batı 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/328 Esas, 2022/4 Hüküm sayılı dosyasının dosya arasına alınarak, yasal aşama konusu taşınmaza ilişkin akit tablosundaki imzaların sahte olup olmadığına ilişkin kriminal inceleme yapılması suretiyle alınacak rapor sonucuna göre, vekaletname ve akit tablosundaki imzaların sahte olmadıklarının anlaşılması halinde, 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesinin koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine, sahte olduklarının anlaşılması halinde ise Hazine’nin 4721 Sayılı Kanun’un1007. Maddesi uyarınca sorumlu olduğunun kabulüyle ödenek istemine konu bağımsız bölümün bulunduğu 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmazda 30.06.2003 tarihinde kat irtifakı kurulduğundan, 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmazın zemin ( arsa ) değerinin emsal incelemesi ve karşılaştırması yöntemiyle, üzerindeki yapılmış ve yapılacak yapıların ise yasal aşama tarihindeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan resmi birim fiyatlarına göre 30.06.2003 günlü kat irtifakının kurulması sırasında esas alınan mimari projede belirtilen özellikleri dikkate alınarak yapıların bedeli belirlenip, arsa bedeli ile yapı değerleri toplanıp ödenek istemine konu bağımsız bölümün tapu kaydında yazılı olan arsa payına oranlanmasıyla o bağımsız bölümün değerlendirme tarihindeki değerinin belirlenmesi gerekir.

4.

Taraflara 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile aynı bölgeden, bulunamaması halinde yakın bölgelerden ve değerlendirme tarihinden önce ve yakın günlü satışı yapılan benzer nitelikli ve yüzölçümlü satışları bildirmeleri için olanak tanınması, gerekli görülürse resen emsal celbi yoluna gidilmesi, 46264 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kat irtifakının kurulduğu 30.06.2003 tarihinde esas alınan mimari projenin Belediye Başkanlığından getirtilmesi, yukarıda açıklanan şekilde ödenek istemine konu bağımsız bölümün anılan mimari projedeki özellikleri, bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüler gözetilerek davacının değerlendirme tarihi itibarıyla gerçek zararının tespit edilerek davanın kabulüne hüküm verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddine hüküm verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan usul ve kanuna aykırı olan yargı mercii kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.07.2024 tarihinde oybirliğiyle hüküm verildi. www. kazanci. com. tr