İçerik

1. I. Harç Nedir?
   • 1. Tanım
   • 2. Kanuni Dayanağı
2. II.

   Yargı Harçları

   • 1. Mahkeme Harçları
   • 2. İcra Harçları
   • 3. Diğer Harçlar
   • Yargı Harçları Tablosu 2026
3. III.

   Avanslar

I. Harç Nedir?

1. Tanım

Harç, Arapça kökenli bir kelime olupÇıkma, harcamaAnlamına gelmektedir.Harç, konularına göre devletin yaptığı hizmetlerden yarar görenlerden, işlerini yaptırmak amacıyla yalnız o işle ilgili olarak alınan para şeklinde tanımlanmaktadır. Bununla birlikte vergiye göre konumu esas alınarak da tanımlar yapılmaktadır.

Harcın vergiye göre konumuna göre yapılan tanımlarda, vergiden ayrıksı tutulmuştur. “Vergi karakteri taşımayan, vergi dışı kalan kamu alacağı” olarak tanımlanmıştır. Kimi zaman ise vergiyle ilişkilendirilmiş ve özel nitelikte bir vergi şeklinde tanımlanmıştır. Bu yazıda tüm harçlar yönünden değil özel olarak Yargı Harçları hakkında bilgi verilecektir.

2. Kanuni Dayanağı

Harçların kanuniliği hukukumuzda Anayasa’nın vergi ödevi başlıklı 73.

Maddesinin 3. fıkrasından gelmektedir. Bu fıkraya göre “vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” denilmek suretiyle kanunu olmayan bir harcın uygulanamayacağı düzenlenmiştir.

Harçlara ilişkin kanuni düzenlemeler ise492 Sayılı Harçlar Kanunu’nda yer almaktadır. Yargı Mercii ve İcra Harçları, söz konusu Harçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Yasal dayanağını ise Anayasa, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İcra İflas Kanunu’ndan almaktadır.

Yargı Mercii harçlarının yasal dayanağı olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 120’nci maddesinin birinci fıkrasına göre “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, yasal aşama açarken yargı mercii veznesine yatırmak zorundadır.”

İcra harçlarının yasal dayanağı olan İcra ve İflas Kanunu’nun 15’inci maddesinde ise harçlar şu şekilde ifade edilmiştir: “İcra ve iflas harçlarını yasa tayin eder.

Kanunda hilafı yazılı değilse, bütün harç ve masraflar borçluya ait olup neticede ayrıca hüküm ve takibe hacet kalmaksızın tahsil olunur. İcra takiplerinde, müzahereti Adliye kararları takibe yetkili İcra Yargı Makamı tarafından Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 465 ve müteakip maddelerine tevfikan ittihaz olunur.”

Kanundaki harçlarMaktuVeNispiOlarak iki şekilde düzenlenmiştir:

Maktu harçlar konusu para ile değerlendirilemeyen hallerde alınan harçtır. Miktar olarak belirli ve tarifede bu şekilde yer alan harçlardır.

Nispi harçlar ise harca konu yararın para ile ölçülebildiği hallerde söz konusu olur. Tarifede bu yarar veya konunun değerinin yüzdesi şeklinde yer alır.

Ancak bu kıstas uygulanması mecburi bir kıstas değildir. Bazı hallerde konu para ile ölçülebilse dahi maktu harç alınması söz konusu olabilmektedir.

II. Yargı Harçları

1. Yargı Mercii Harçları

Yargı Mercii harçları kanunda başvurma harcı, celse harcı, hüküm ve ilam harcı, temyiz, istinaf ve itiraz harçları ve keşif harçları olarak sınıflandırılmıştır.

Başvurma Harcı

Başvurma harcı, dilekçe ve tutanakla yasal aşama açma, çekişmesiz yargıda talepte bulunma, davaya katılma, tevdii mahallinin tayini, geçici yasal koruma yolları ile ilgili taleplerden alınan ve peşin olarak ödenmesi gereken maktu bir harçtır.

2026Yılı için başvurma harcı 732-Türk Lirası’dır.

İstisnai olarak Sulh Hukuk Mahkemelerinde bu miktar 335,20-Türk Lirasıdır.

Celse Harcı

Genel ve özel hukuk yargı mercileri ile idari yargı mercilerinde taraflar veya vekilleri tarafından ertelenmelerine yol açma verilen celseler için bu taraflardan alınan harçtır.

Sulh Mahkemelerinde;

• Konusu belli bir değerle ilgili davalarda yasal aşama konusu miktardan binde 2,27 oranında,
• Belli bir değer bulunmayan davalarda 411,60-Türk Lirasıdır.

Asliye mahkemelerinde, idari yargı mercilerinde binde 2,27 oranında harç alınır.

Hüküm ve İlam Harcı

Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 68,31) alınan harç hüküm ve ilam harcıdır.

Harçlar Kanunu’nun 28’inci maddesine göre hüküm ve ilam harçlarının dörtte biri peşin olarak ödenmektedir. Geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmektedir.

Davanın usulden reddedilmesi halinde, esasa dair bir yargılama yapılmadığından maktu ilam ve hüküm harcı alınır.

Nisbi bir harçtır. Oranı, anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31’dir.

Yasal Aşama açarken ödenen dörtte birlik kısmına ise peşin harç denir.

İstinaf Yasa Yoluna Başvurma Harcı

İstinaf yasa yoluna başvurma harcı maktu bir harçtır. 2026 yılında istinaf harcı 2.002-Türk Lirasıdır. İstinaf yasa yoluna başvurmak isteyen davalı veya davacı söz konusu harcı yatırmak zorundadır.

İstinaf Hüküm ve İlam Harcı

Davacı için istinaf hüküm ve ilam harcı maktudur.2026Yılında istinaf hüküm ve ilam harcı 732-Türk Lirasıdır.

Davalı bakımından ise nisbi bir değerdir.

Anlaşmazlık konusu üzerinden binde 68,31’inin dörtte biri olarak hesaplanır.

Temyiz Yasa Yoluna Başvurma Harcı

Temyiz yasa yoluna başvurma harcı maktu bir harçtır. Yasa yoluna başvurmak isteyen davalı veya davacı söz konusu harcı yatırmak zorundadır. 2026 yılında temyiz harcı 3.608,50-Türk Lirasıdır.

Temyiz Hüküm ve İlam Harcı

Davanın tamamen veya kısmen kabulü halinde nisbi temyiz harcı; davacıdan maktu, davalıdan nisbi olarak alınır. Davacının yatırması gereken miktar 2026 yılı için 732-TL’dir.

Davalı için nisbi harç bedeli ise anlaşmazlık konusu üzerinden binde 68,31’in dörtte biridir.

Keşif Harcı

Keşif harcı mahkemelerce verilen keşif ya da tespit hükümlerini yerine getirmek için için alınır. Maktu bir harçtır.

Söz konusu harç, lehine keşif yapılan taraftan alınmaktadır. Keşif harcı 2026 yılı için 5.188-Türk Lirasıdır.

Islah Harcı

Islah harcı, davalı taraflardan birisinin yaptığı usul işlemini değiştirmesi sonucunda ödenen harçtır. Eğer ıslah sonucunda yasal aşama ya da talep konusunun miktar veya değeri artarsa ve artan kısım için harç ödenmesi gerekiyorsa, kişinin ödemesi gereken miktar ıslah harcıdır. Islah harcı hesaplama bu miktar üzerinden yapılmaktadır.

Başlangıçta kısmi olarak belirli bir değerle açılan davada ıslahı istenen toplam miktardan başlangıçtaki miktarın çıkarılması ve bu fark miktarının binde 68,31’inin dörde bölünmesi suretiyle bulunmaktadır.

2.

İcra Harçları

Genel itibariyle ilamlı, ilamsız veya kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takiplerde alınan icra harçları sırasıyla başvurma harcı, peşin harç, icranın yerine getirilmesi harcı, tahsil harcı, feragat harcı, cezaevi harcı ve merkezi takip sistemi harcıdır.

İcraya Başvurma Harcı

İcra takibine başlamadan önce yatırılmaktadır. Maktu bir harçtır. Miktarı 732-TL’dir.

İcraya Koyma Harcı (Peşin Harç)

İcra takibine başlamadan önce yatırımaktadır. Nisbi bir harçtır.

Takip çıkış miktarının binde 5’idir.

İcranın Yerine Getirilmesi Harcı

İcra takibinin sonuçlanması üzerine bir başka deyişle takiple cebren icrası hedeflenen alacağın alınması ya da yapılması halinde yatırılan harçtır. Maktu bir harçtır. Miktarı 732-TL’dir.

Tahsil Harcı

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 1 sayılı tarifesinin icra harçları başlığı altında tahsil harcının değeri belli olan icra takiplerinde değer üzerinden alınacağı belirtilmiş olmakla birlikte tahsil harcını doğuran olay dosyada tahsilat yapılması olarak kabul edilmektedir. Tahsil harcı, tahsilat miktarı üzerinden belirli oranlarda alınması sebebiyle nispi bir harçtır.

Tahsil harcı tutarı, tahsil edilen paranın miktarına veya alacaklıya teslim edilen taşınır veya taşınmazın değerine göre belirlenmektedir.

Borçludan icra dairesince icra takibi sebebiyle para tahsil edilmesi halinde icra dairesi dosyaya gelen para üzerinden tahsil harcı almaktadır. Yani tahsil harcını borçlu ödemektedir.

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 1 sayılı tarifesinin icra harçları başlığı altında tahsil harcının değeri belli olan icra takiplerinde değer üzerinden alınacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte icra takibinde gelinen aşama itibariyle alınacak çeşitli tahsil harcı oranları belirlenmiştir. Bu oranlar şu şekildedir:

• Ödeme veya icra emrinin tebliği üzerine hacizden evvel ödenen paralardan %4,55,
• Hacizden sonra ve satıştan önce ödenen paralardan %9,10,
• Haczedilen veya rehinli malların satılıp paraya çevrilmesi suretiyle tahsil olunan paralardan %11,38,
• Resmi ve özel müesseseler memur ve hizmetlilerinin maaş, ücret, gündelik ve sair faaliyet gelirlerinin haczi suretiyle tahsil olunan paralardan %4,55,
• Takip talebi bulunmayan alacaklılara İcra ve İflas Kanunu’nun 125.

  Maddesinin 3. Fıkrası gereğince ödenen paralardan %2,27,

Gayrimenkullerin ve gemilerin tahliye ve tesliminde;

• İcra emrinin tebliği üzerine tahliye olunduğu takdirde %2,27,
• Tahliye ve teslim icra marifetiyle olduğu takdirde %4,55,
• Menkul tesliminde;
• İcra emrinin tebliği üzerine teslim halinde %2,27, 150
• İcra marifetiyle teslim halinde %4,55,
• 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde, bu bentte belirtilen tahsil harçları dörtte biri oranında uygulanır. Bentte belirtilen tahsil harcı oranı %4,55’tir.

Ödeme emri veya icra emrinin tebliğe çıkarılması fakat tebliğ edilmesinden önce yapılan ödemelerden ve icra takibinden vazgeçme halinde tahsil harcı alınmaması gerekir.1

Feragat (Vazgeçme) Harcı

İcra takibinden vazgeçme halinde icra takibinden vazgeçildiği tutanağa yazılır. Bu hâlinde vazgeçilen miktar üzerinden tahsil harcının yarısının alınacağı düzenlenmiştir.

Bu oran yüzde 2,27’dir. Yargı kararları ve uygulamada bu harcın alacaklıdan talep edildiği görülmektedir. Ancak İcra İflas Kanunu’nun 15’inci maddesine göre bütün harç ve masraflar borçluya aittir. Bu nedenle borçludan tahsil edilmektedir.

Dolayısıyla vazgeçme harcının borçludan alınmasının önünde bir engel yoktur.

Cezaevi Harcı

İcra takibinin sonunda miktarı belli olan alacaklarda alacaklıdan alacağın %2’si oranında alınan harca cezaevi harcı denilmektedir. Miktarı belli olmayan icra taleplerinde maktu miktardadır. Cezaevi harcının borçludan alınması mümkün olmayıp her halükârda alacaklıdan alınır. 2026 yılında cezaevi maktu harcı 366-Türk Lirasıdır.

Merkezi Takip Harcı

Abonelik sözleşmesinden kaynaklanan takiplerde alacağın %2’si oranında alınan harca merkezi takip harcı denilmektedir.

Haciz Teslim ve Satış Harcı

İcra dairesi dışında gerçekleştirilen her bir haciz, satış ve teslim işleminden ötürü alınan maktu harçtır. 1.718,8-Türk Lirasıdır.

Bu harç işlemi talep eden taraftan tahsil edilmektedir. Uygulamada genellikle alacaklı bu işlemleri talep ettiğinden, bu harcı alacaklı ödemektedir.

3.

Diğer Harçlar

Vekalet Harcı

Avukat, davaya her aşamada, dosyaya vekaletname sunarak katılabilmektedir. Bunun için vekaletnameye ilişkin vekalet harcı ve pulunu ödemelidir. Uygulamada avukatla temsilin söz konusu olduğu işlemlerde vekaletnamenin dosyaya sunulmasıyla birlikte vekalet harcının ödenmesi gerekmektedir. Uygulamada vekalet suret harcı olarak bilinen bu harç, suret harçları başlığı altında düzenlenmiştir. 2026 yılında vekalet sureti harcı 104-Türk Lirası olmuştur.

Baro Pulu

Bu noktada baro pulunun vekaletnameye yapıştırılması mecburi olmasına rağmen yargılama gideri olarak kabul edilmediğini belirtmek gerekir.

Baro pulunun uygulamada yargılama gideri olarak kabul edilmediği çıkarımı yargılama sonunda kaybeden tarafa yüklenmiyor oluşundan ileri gelmektedir. HMK’nın 323. Maddesinde baro pulu açık olarak bir yargılama gideri olarak yazılmamış olmasına rağmen, 1-ç bendinde vekaletname düzenlenmesine ilişkin giderler ifadesinin kullanılmış olması baro pulunun HMK’ya göre bir yargılama gideri olarak kabul edilmesi gerektiği yönünde yorumlanmıştır. Baro pulunun 2026 yılında değeri 164-Türk Lirasıdır.

Pulun vekaletnameye eklenmesi Avukatlık Kanunu’nun 27’inci maddesi nedeniyle bir zorunluluktur ve pulsuz vekaletnameye dayanılarak işlem yapılamamaktadır.

Yargı Harçları Tablosu 2026

Harçlar2026 Yılı Maktu NispiYargı Mercii HarçlarıBaşvurma Harcı (Asliye ve İdare Mahkemelerinde)732 Türk Lirası Başvurma Harcı (Sulh Hukuk Yargı Mercileri)335,20 Türk Lirası Başvurma Harcı ( Bölge Adliye Yargı Mercileri, Bölge İdare Yargı Mercileri, Yargıtay, Danıştay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde)1.124,50 Türk Lirası Celse Harcı (Sulh Yargı Mercileri)411,60 Türk Lirası‰ 2,27Celse Harcı (Asliye Yargı Mercileri, İdari Yargı Mercileri)‰ 2,27Hüküm ve İlam Harcı‰ 68,31Hüküm ve İlam Harcı (Delil tespiti, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarında)1.206 Türk Lirası Hüküm ve İlam Harcı (Açılmış davalarda uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi halinde, arabuluculuk son tutanağına dayalı olarak verilen kararlarda)732 Türk Lirası Peşin Harç‰ 68,31 / 4Keşif Harcı5.188 Türk Lirası Vekalet Harcı104 Türk Lirası Islah Harcı‰ 68,31 / 4İstinaf Yasa Yoluna Başvurma Harcı2.002 Türk Lirası İstinaf Hüküm ve İlam Harcı732 Türk Lirası‰ 68,31 / 4Temyiz Yasa Yoluna Başvurma Harcı3.608,50 Türk Lirası Temyiz Hüküm ve İlam Harcı732 Türk Lirası‰ 68,31 / 4İcra Harçlarıİcraya Başvurma Harcı732 Türk Lirası İcraya Koyma Harcı (Peşin Harç)‰ 5İcranın Yerine Getirilmesi Harcı732 Türk Lirası Haciz Teslim ve Satış Harcı1.718,80 Türk Lirası Cezaevi Harcı%2Tahsil Harcı (Satıştan Sonra)%11,38Tahsil Harcı (Hacizden Sonra)%9,10Tahsil Harcı (Hacizden Sonra Haricen Tahsilde)%4,55Tahsil Harcı (Takibin Kesinleşmesinden Sonra)%9,10Tahsil Harcı (Takibin Kesinleşmesinden Önce Haricen Tahsilde)%2,27Tahsil Harcı (Ödeme Emrinin Tebliğinden Önce)%0Feragat Harcı%2,27Vekalet Harcı104 Türk Lirası Merkezi Takip Harcı%2Diğer HarçlarAnayasa Yargı Makamı Bireysel Başvuru Başvurma Harcı6.024,10 Türk Lirası Yargı Harçları 2026

III.

Avanslar

Avanslara ilişkin kanuni düzenleme Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 120’nci ve 324’üncü maddesinde yer almaktadır. 120’nci madde gider avansına ilişkindir:

“Davacı, yargılama harçları ile her Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, yasal aşama açarken yargı mercii veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın yeterli olmadığının yasal aşama sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.

Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324’üncü madde hükümleri saklıdır.”

Adalet Bakanlığınca her yıl “Gider Avansı Tarifesi” hazırlanarak yayımlanmaktadır. Yasal düzenlemede de belirtildiği gibi gider avansının sorumlusu davacıdır. Gider avansının miktarı “Gider Avansı Tarifesinde” şu şekilde belirtilmiştir:“Davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL toplamını avans olarak öder.”2

Gider avansından farklı olarak “Delil avansı” ise delillerin ibrazı, ilgili yerlerden getirtilmesi, tanıkların (ve gerekirse bilirkişilerin ya da uzmanların) dinlenmesi için gerekli olan masrafların karşılanması için yatırılan paradır. Delil avansı, o delille iddiasını ispatlayacak tarafça yatırılmalıdır.

Ancak ilgilisinin bu gerekliliği yerine getirmemesi hâlinde, diğer taraf da delil avansını yatırabilmektedir.

Gider Avansı ve Delil Avansı Farkı

Gider avansı ile delil avansı arasındaki en önemli fark, gider avansının yasal aşama koşulu olmasına rağmen delil avansının yasal aşama koşulları arasında sayılmamış olmasıdır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114’üncü maddenin birinci fıkrasının g bendi). Bu bakımdan gider avansının yatırılmaması ya da yargılama süreci içinde tamamlanmaması hâlinde davanın, yasal aşama koşulu yokluğundan reddi gerekirken, delil avansının yatırılmaması hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçilmiş kabul edilerek, yargılamaya devam edilir ve o delille ispatlanacağı düşünülen vakıa ispatlanamamış sayılır. Böyle bir vaziyette hâkim, mevcut delil durumuna göre hüküm verir.3

Delil avansına ilişkin madde 324 hükmü şu şekildedir: “Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler.

Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir.

Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği yasal aşama ve işler hakkındaki hükümler saklıdır.”

Mahkemece gider veya delil avansının yatırılması için kesin süre ve ihtarata rağmen, kesin süre bittikten sonra yatırılan avans halinde; masrafın kesin sürenin verildiği celse ile bir sonraki celse arasında yatırılmış olması halinde yargılamanın uzamasına yol açma verilmediğinden kesin sürenin sonuçlarının uygulanmaması yönünde içtihatlar mevcuttur.456

Yasal Aşama açmadan önce yapılan noter masraflarının yargılama giderlerinden sayılmasına dair Bölge Adliye Yargı Makamı hükmü.7

Dipnotlar

1. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2022/4171 Esas ve 11007 Hüküm sayılı hükmü↩︎
2. Https://www. resmigazete. gov. tr/eskiler/2025/10/.htm↩︎
3. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2024/524 Esas ve 2025/57 Hüküm sayılı hükmü↩︎
4. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2021/1526 Esas ve 2022/3365 Hüküm sayılı 25/04/2022 günlü hükmü↩︎
5. Bölge Adliye yargı makamı 43.

   Hukuk Dairesi 2023/708 Esas ve 2023/730 Hüküm sayılı 13/07/2025 günlü hükmü↩︎

6. Bölge Adliye Yargı Makamı 20. Hukuk Dairesi 2020/1642 Esas ve 2022/1341 Hüküm sayılı 27/10/2022 günlü hükmü↩︎
7. Bölge Adliye Yargı Makamı 28. Hukuk Dairesi 2023/2656 Esas ve 2024/1167 Hüküm sayılı 27/06/2024 günlü hükmü↩︎

Son Güncelleme: 19 Mart Gökçe Aral

Gökçe ARAL, Barosu’na 94284 sicil numarası ile kayıtlı bir avukattır. 2023 yılında Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Hukuk fakültesindeki eğitim sürecinde öğrenci değişim programlarıyla 2021 yılında Hamburg’ta ve 2022 yılında Strazburg’ta hukuk bürolarında staj yapmıştır.

Tüm Yayınları

Sorunuz mu var?

Hemen iletişime geçin.

Info@ballawfirm. com