Yaralamalı Trafik Kazalarında Ödenek Davaları
1- DAVANIN TARAFLARI
- A) Yasal Aşama Açabilecek Olanlar:
Trafik kazası sonucu yaralanan kişi maddi ve manevi ödenek yasal süreci açma hakkına sahiptir. Bununla birlikte ağır derecede bir yaralanma söz konusu olmuşsa yaralanan kişinin yakınlarının manevi ödenek açma hakları bulunmakla birlikte maddi ödenek yasal süreci açma hakları yoktur.
- B) Kimlere Karşı Yasal Aşama Açılabilir:
Maddi ve manevi ödenek davaları kusurlu araç sürücüsüne, araç sahibine, aracın işletenine ve sigorta şirketine karşı açılabilir. Bunun yanı sıra kazaya ve zarara neden olan araç tespit edilemiyorsa yalnız maddi zararların tazmini için 14 Haziran 2007 tarih, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14 üncü maddesiyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri bünyesinde kurulmuş olan Güvence Hesabı’na başvuru hakkı vardır.
2- GÖREVLİ VE YETKİLİ YARGI MERCII
- A) Görevli Yargı Mercii:Kural olarak görevli yargı mercii Asliye Hukuk Yargı Makamı olmakla birlikte, sigorta şirketlerine karşı açılacak davalarda görevli yargı mercii Asliye Ticaret Mahkemeleridir.
- B) Yetkili Yargı Mercii:Seçimlik yetki düzenlemelerinin var olduğu bir yasal aşama türüdür. Genel yetki kuralına göre davalılardan herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde yasal aşama açılabilir.
Bunun yanı sıra trafik kazalarında niteliği gereği haksız fiil hükümleri uygulandığından HMK madde 16 hükmüne göre trafik kazasının gerçekleştiği yer mahkemesinde veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde de yasal aşama açılabilir.
3- MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİNİN KAPSAMI
Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. Maddesinde belirtildiği üzere trafik kazalarından doğacak zararlara ilişkin açılacak ödenek davalarında Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Ödenek taleplerinin içeriği, koşulları, ödenek miktarlarının belirlenmesi gibi tüm yasal işlemlerde haksız fiil hükümleri esas alınacaktır. Buna göre manevi tazminata ilişkin TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümleri ile sair kanunlardaki düzenlemeler esas alınacaktır.
Anayasa Mahkemesince verilen güncel hüküm sebebiyle tazminatların ilgili bakanlıklarca belirlenen şartlara göre hesaplanması artık söz konusu olmayacaktır. Yalnızca yasa vasfında olan hükümler dikkate alınacaktır.
Trafik kazasında yaralanan kişilerin talep edebilecekleri haklar şunlardır:
- A) Tedavi Giderleri:
Trafik kazasında yaralanan kişi trafik kazası nedeniyle tedavi görmüş ise bu tedavi için yapılan masraflar davalılardan talep edilebilecektir.
- B) Kazanç Kaybı:
Trafik kazasında yaralanan kişi, trafik kazası sebebiyle tedavi gördüğü, evinde veya hastanede yattığı ve bu sebeplerle çalışamadığı aşamada mahrum kaldığı kazançları sebebiyle davalıdan talepte bulunabilir. Trafik kazası öncesinde çalışan kişiler dışında kaza esnasında işsiz olan kişilerin, ev hanımı olan kadınların da kazanç kaybı talep etmesi mümkündür.
- C) Sürekli veya Geçici İş Göremezlik Sebebiyle Maddi Ödenek:
Trafik kazası neticesinde yaralanan kişi, çalışma gücünü geçici ve sürekli olarak kaybetmişse bu sebeple ortaya çıkacak olan maddi kaybının tazminini isteme hakkına sahip olacaktır. Çalışma gücünün geçici kaybı, sürekli kaybı, maluliyet oranı, kazanç miktarı gibi kıstaslara göre maddi ödenek hesabı yapılacaktır.
- D) Manevi Ödenek:
Manevi tazminata ilişkin TBK’nın 56.
Maddesindeki hüküm şu şekildedir:
“…Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi ödenek olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine hüküm verilebilir.”
İlgili maddeden de görüldüğü üzere yaralanan kişinin yaşamış olduğu üzüntü ve uğradığı manevi zararın tazmin amacıyla uygun bir miktar paranın manevi ödenek olarak ödenmesi davalılardan talep edilebilir. Ağır bir yaralanma söz konusu olduğu takdirde yaralanan kişinin yakınlarının da manevi ödenek talep etme hakları bulunmaktadır.
4- ZAMANAŞIMI SÜRESİ
Trafik kazası nedeniyle zarar görenin, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresi vardır. Bununla birlikte trafik kazası nedeniyle bir suç meydana gelmişse ceza zamanaşımı süreleri de uygulanmaktadır. Yaralamalı trafik kazaları sebebiyle taksirle yaralama suçu oluşacağından TCK’ya göre 8 yıllık yasal aşama zamanaşımı süresi söz konusudur diyebiliriz.
Hatta bu zamanaşımı süresi dolmasına rağmen ceza yasal süreci devam ediyorsa zamanaşımı süresi de dolmamaktadır. Bu yasal aşama süresince de maddi ve manevi ödenek yasal süreci açılabilmektedir.
İlgili Yazımızda Trafik Kazalarında Ödenek Davaları konusunu işledik. Daya ayrıntılı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.