İdare ve Vergi Hukuku
Vergi Hukuku:Vergi hukuku, devletin mali faaliyetlerini yasal açıdan inceleyen bir kamu hukuku dalıdır. Ekonomik faaliyet esnasında "vergiyi doğuran olay" meydana geldiğinde devletin mükellefi vergilendirme süreci başlar. Vergilendirme süreci; tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarından oluşur. Verginin tarhı, vergi alacağının devlet tarafında hesaplanmasını; tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren bir konunun mükellefe bildirilmesini; verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödeme aşamasına gelmesini; tahsil ise verginin ödeme evresine gelmesini ifade eder.
Vergilendirme sürecinde idarenin yaptığı yanlış işlemler "vergi hataları" olarak nitelenir. Vergi hataları; hesap hataları (mükerrer vergi, matrahta veya vergi miktarında hata) ve vergilendirme hataları (verginin konusunda, mükelefiyette, mükellefin şahsında, vergilendirme veya muafiyet döneminde hata) olmak üzere ikiye ayrılır. İdari bir işlemle bu vergi hatalarının düzeltilmesi mümkündür. Vergi dairesi, vergiyi doğuran olaya uygun bir şekilde vergi tarhı yapmak için gerekli görürse yoklama, inceleme, arama ve bilgi toplama gibi işlemler yapar.
Böylece vergiyi doğuran olayla ilgili maddi vakıaları, defter kayıtlarını ve belgeleri (fatura, makbuz, irsaliye, gider pusulası vs.) araştırarak vergi sorumluluğunun kapsamını tespit eder. Bazı durumlarda vergi matrahının tespiti amacıyla vergi dairesi takdir komisyonu da idari bir işleve sahiptir. Vergi dairelerinin bu şekildeki işlemleri vergi alacağının zamanaşımına uğramasına da engel olur. Vergi hukukunda tahakkuk ve tahsil zamanaşımı süresi olmak üzere iki temel zamanaşımı süresi vardır.
Zamanaşımı süresinin geçmesiyle devletin vergi alacağı ortadan kalkar. Ödenmeyen vergi alacağı, vergi idaresi tarafından gecikme zammı ve gecikme faizi uygulanarak vergi idaresi tarafından cebri icra işlemleri başlatılarak vergi sorumlusuna ödeme emri gönderilir. Ödeme emri tebliğ edilip kesinleştikten sonra vergi alacağı cebri icra yoluyla haciz uygulaması da yapılarak tahsil edilir. Mükellefle vergi idaresi arasında takas veya mahsup gibi işlemler yapılarak da vergi borcu ödenebilir.
Mükellef veya sorumlu vergilendirmeyle ilgili yükümlülüklerini yerine getirmez veya eksik yerine getirirse, bu yüzden vergi zamanında tahakkuk etmez veya eksik tahakkuk ederse vergi ziyaı, özel usulsüzlük veya usulsüzlük suçu işlenmiş olur. Mali nitelikteki bu fiilleri işleyen kişiler, idari nitelikli usulsüzlük, özel usulsüzlük ve vergi ziyaı cezası ile cezalandırlır. Vergi hukukunda bazı fiiller de ceza hukuku anlamında suç teşkil eder. Vergi Usul Kanunu'nda ceza hukukunu ilgilendiren vergi suçları; vergi kaçakçılığı suçu, sahte fatura düzenleme veya kullanma, vergi mahremiyetini ihlal ve mükelleflerin özel işlerini yapma (vergi memurları için) suçları olarak düzenlenmiştir.
İdari nitelikli vergi suçları ve cezalarına karşı vergi dairesiyle uzlaşma yoluna gitmek mümkündür. Ancak, ceza hukukunu ilgilendiren vergi suçları ve cezaları açısından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun usul hükümleri uygulanır. Vergi cezası, zammı veya faizi uygulanan mükellefler, bu işlemlere karşı idari yargı yoluna başvurabilirler. Vergi davalarına bakmaya görevli mahkemeler, yasal sorunun niteliğine bağlı olarak Vergi Yargı Makamı veya Danıştay olarak belirlenmiştir.
Vergi yasal süreci, vergi dairesinin bulunduğu veya işlemin yapıldığı yerdeki yetkili vergi mahkemesinde görülür. Vergi mahkemelerinde yasal aşama açma süresi, ilgili işlemin tebliğinden itibaren 30 gündür. İdari yargı yolunda açılan her türlü davada idari işlemin uygulanarak infazının engellenmesi için mutlaka yürütmenin durdurulması hükmü talep edilmelidir.
İdare Hukuku:İdare hukuku, idarenin kuruluşuna, eylem ve işlemlerine uygulanan kamu hukuku kurallarıdır. İdari yasal süreçler, idari yargılama hukukunun başlıca konusudur.
İdari yasal süreçler; genel olarak iptal yasal süreci, tam yargı yasal süreci ve idari sözleşmelerden kaynaklanan yasal süreçler olmak üzere üçe ayrılır:
- İptal yasal süreci; kamu idaresinin imar uygulaması, kentsel dönüşüm, kamulaştırma hükmü, ruhsat iptali, kamu ihalesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereği belediye encümeninin verdiği cezalar gibi sınırsız sayıda idari işlem veya eyleme karşı açılabilen en temel idari yasal aşama türüdür.
- Tam yargı yasal süreci; idarenin işlem ve fiilleri nedeniyle kişisel hakları zarara uğrayanların idareye karşı açtığı bir maddi ve manevi ödenek yasal süreci türüdür.
- İdari sözleşmelerden kaynaklanan idari yasal süreçler; toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için yürütülen kamu hizmetinin yerine getirilmesi amacıyla yapılan idari sözleşmeler nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkları konu edinir.
Özellikle vurgulamak gerekir ki, idarenin yönetmelik, tüzük, tebliğ gibi düzenleyici işlemlerine karşı da Danıştay nezdinde iptal yasal süreci açmak mümkündür.
İdari davalara bakma görevi idare yargı makamı veya Danıştay tarafından yerine getirilir. İdari yasal aşama açma süresi, idari işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür. İdare yargı makamı veya Danıştay nezdinde açılan idari davalarda, idari işlem veya eylemin yasal aşama sonuçlanana kadar uygulanmasını engellemek amacıyla yürütmenin durdurulması hükmü talep edilmelidir., tüm idari davalarda müvekkillerine yasal yardım sunmaktadır.
İmar Planının İptali Davası Dilekçe Örneği
İmar Planının İptali Davası Nedir? İmar Planının İptali Davası Nasıl Açılır?
İmar Planının İptali Davası Dilekçesi Örneği, İmar Planının İptali Davasında Yürütmenin Durdurulması ve Danıştay Kararları
İmar Uygulamasının İptali Davası Dilekçe Örneği
İmar Uygulamasının İptali Davası Nedir? İmar Uygulamasının İptali Davası Nasıl Açılır? İmar Uygulamasının İptali Davası Dilekçesi Örneği, İmar Uygulamasının İptali Davasında Yürütmenin Durdurulması ve Danıştay Kararları
Vergi Hataları ve Düzeltme Yolları
Vergi Hataları Nelerdir? Vergi Hataları Nasıl Düzeltilir?
Vergi Hatalarının Düzeltilmesi Yetkisi Kime Aittir? Vergi Usul Kanununa (VUK) Göre Görevli ve Yetkili Yargı Mercii Hangisidir? Vergi Hatası Düzeltme Danıştay Kararları
İdare Yargı Makamı ve Görevleri
İdare Yargı Makamı Nedir? İdare Mahkemesinin Görevi Nasıl Belirlenir?
İdare Mahkemesinin Bakmakla Görevli Olduğu Davalar Nelerdir? İdare Yargı Mercileri Kararlarına Karşı İstinaf ve Temyiz, Yargıtay ve Danıştay Kararları
İdari İşlemlerin İptali Davası
İdari İşlemin İptali Davası Nedir? İdari Yargıda İptal Davası Açma Koşulları Nelerdir? İdari Yasal Aşama ve Yürütmenin Durdurulması Hükmü Ne Demek?
İdare ve Vergi Mahkemesinde İptal Davasi Açma (Zamanaşımı) Süresi Nedir? Danıştay Kararları
Tam Yargı Davası (Tazminat ve Alacak)
Tam Yargı Davası Nedir? İdareye Karşı Maddi ve Manevi Ödenek Davası Nasıl Açılır? İdare Hukukunda Tam Yargı Davası Açma Süresi Ne Kadar?
Tam Yargı Davası Hangi Mahkemeye Açılır? Koşulları ve Özellikleri Nelerdir? Danıştay Kararları
Vergi Yargı Makamı ve Görevleri
Vergi Yargı Makamı Nedir? Vergi Mahkemesinin Görevleri Nasıl Belirlenir?
Vergi Mahkemesinin Bakmakla Görevli Olduğu Davalar Nelerdir? Vergi Yargı Mercileri Kararlarına Karşı İstinaf ve Temyiz, Yürütmenin Durdurulması, Danıştay Kararları
İdari İstinaf Yargı Makamı ve Görevi
İdari İstinaf Yargı Makamı Nedir? İdari İstinaf Yargı Makamı Hangi Davalara Bakar? İdari İstinaf Mahkemesine İstinaf Başvurusu Nasıl Yapılır?
Danıştay (Yüksek İdare Yargı Makamı) ve Görevleri
Danıştay Nedir?
Danıştayın Görevi Nedir? Danıştayın İlk İdare Yargı Makamı Sıfatıyla Baktığı Davalar Nelerdir? Danıştayın Temyiz İncelemesi ve İlk Derece Yargı Makamı Olarak Görevlerine Giren Davalarda Temyiz Süresi Nedir? Danıştay Kararları
Suç ve Ceza Nedeniyle Memuriyetten Çıkarılma/Dönme Koşulları
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre memur olma şartlarını taşımama veya kaybetme nedeniyle memurluktan çıkarılma halleri ve sebepleri nelerdir?
Memuriyetten Atılma (İhraç) ve Memurluğa Dönme Koşulları
Memurlara Disiplin Soruşturması, Disiplin Cezaları ve İptal Davası Koşulları
Memurlara Verilen Disiplin Cezası Nedir? 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aylıktan kesme, uyarma, kınama, kademe ilerlemesinin durdurulması ve meslekten çıkarma disiplin cezalarına itiraz ve iptal yasal süreci açma süresi nedir?
Vergi Ziyaı Cezasına İtiraz ve İptal Davası
Vergi ziyaı cezası, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesi sonucu oluşan vergi kaybı nedeniyle uygulanan bir idari yaptırımdır. Mükellef vergi ziyaı suçu cezasına karşı idari yönden itiraz edebileceği gibi iptal yasal süreci da açabilir.
Yürütmenin Durdurulması Hükmü ve İtiraz
Yürütmenin durdurulması hükmü, idari işlemin icra edilmesini iptal davasının sonuna kadar durduran tedbir mahiyetinde bir ara kararıdır. Yürütmeyi durdurma talebinin reddi (YD RED) veya kabulü (YD KABUL) hükmüne itiraz edilebilir.
Genel/Özel Usulsüzlük Cezasına İtiraz ve İptal Davası
Genel ve özel usulsüzlük cezası, vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde kesilen vergi cezasıdır. Usulsüzlük cezalarına karşı itiraz etmek veya vergi mahkemesinde iptal yasal süreci açmak mümkündür.
Vergi Ceza İhbarnamesine İtiraz ve İptal Davası
Vergi ceza ihbarnamesi, vergi aslı ile vergi cezalarının mükellefe tebliğ edildiği belgedir.
Vergi ceza ihbarnamelerine karşı idari itiraz yoluna başvurulabilir veya tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde iptal yasal süreci açılabilir.
Gümrük Vergileri veya Cezalarına İtiraz ve İptal Davası
Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin ödeme emrinin iptali yasal süreci vergi mahkemesinde açılır. Ek gümrük vergisi ve para cezalarına karşı iptal yasal süreci açılmadan önce tebliğden itibaren 15 gün içinde idari itiraz veya uzlaşma yoluna başvurulabilir.