Türkiye’de Vatandaşlık ve Oturma İzni Başvuruları (kısa ve uzun dönemli ikamet izni alınması) özellikle son yıllarda göçlerin artması ve ticaretin daha global hale gelmesi veyahut uzun süreli turistik yerleşmeler gibi sebeplerden dolayı sürekli güncellenmekte ve mevzuatta değişiklikler yapılmaktadır.

Bu sebeple mevzuatın yakından takibi önem arz etmekte olup işbu süreçlerin bir sağlıklı yol olarak önerilmektedir.

Vatandaşlık ve Oturma İzni, özellikle gayrimenkul alımı yoluyla yapılacak başvuru süreçlerine ait ilk akla gelen hususlara aşağıda yer verilmektedir.

Türkiye’de Yabancıların İkamet İzni, Uzun Dönem İkamet ve Vatandaşlık

Vatandaşlık ve Oturma İzni için aşağıda ki bilgi-belgeler hazır edilerek bahsedilen usullerin takip edilmesi gerekmektedir.

1.1. Taşınmaz Edinimine Dayalı Kısa Dönem İkamet İzni için Uygulanacak mevzuat ve gerekli belgeler

– Asgari gayrimenkul değer koşulu: 200.000 USD (TCMB kuru ile hesaplanır).
– Belgeler: Başvuru formu, pasaport, tapu senedi, sağlık sigortası, biyometrik, harç makbuzları.
– Taşınmaz edinimindeki sınırlamalar: %10 ilçe yüzölçümü sınırı, kişi başı 30 hektar üst sınır.

1.2. Uzun Dönem İkamet İzni koşulları

– Türkiye’de kesintisiz 8 yıl ikamet koşulu
– Sosyal yardım almamış olmak
– Yeterli gelir, sağlık sigortası koşulu
– Kamu düzenine aykırılık bulunmaması

Öte yandan gayrimenkul alımı yoluyla ikamet ve Türk vatandaşlığı başvurularında tapu alımı ile kısıtlama şerhlerinden sonra adres kaydı, kart teslimi ve diğer bilgi belgelerin hazır edilmesine müteakip başvuru türüne göre il Göç İdaresine/İl Nüfus Ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne başvuru yapılması gerekir.

Yukarıda kısaca açıklandığı üzere başvuru koşulları gerçekleşmiş ise gerekli belgelerin tedarikinden sonra ilgili kuruma başvuru yapılabi, lir.

Tüm bunların dışında alınan gayrimenkulün vertgisel sorumlulukları konusuda konunun muhatabı olan başvurucu açısından önem arzetmekte olup aşağıda bu hususlarada kısaca değinmekte yarar vardır;

3) Vergisel Yükümlülükler

Gayrimenkul alan yabancının satın alma aşamasında, satın alındıktan sonra yani sahiplik döneminde ödeyeceği vergilerin yahut alınan mülkün kiraya verilmesi halinde ya da tüm bunların dışında daha sonra satılması halinde oluşacak vergisel sorululuğun Türk Vatandaşlarının sorumluluklardan farklı olup-olmayacağı ya da çifte vergisel sorumluluk sonucu doğurup-doğurmayacağı hususlarına ait özet bilgi ve başlıklar da aşağıda ki gibidir;

3.1. Satın Alma Aşaması

– Tapu harcı: %4 (alıcı %2, satıcı %2)
– KDV: Yabancılara ilk teslimde istisna olabilir (dövizle ödeme, 1 yıl satmama koşulu)

3.2.

Sahiplik Dönemi

– Emlak vergisi: Konutlarda binde 1–2, büyükşehirlerde binde 2
– Değerli Konut Vergisi: 2025 için 15.709.000 TL üzeri taşınmazlarda

3.3. Kiralama

– Konut kira gelirleri: Gelir vergisi beyanı (istisna ve gider yöntemleri)
– İşyeri kira gelirleri: %20 stopaj
– KDV: Konut kiraları istisna, işyeri kiraları %20
– Damga vergisi: Binde 1,89

3.4. Satış

– 5 yıldan önce satış: değer artış kazancı vergisi
– 5 yıl sonra satış: vergiden muafiyet
– Şirketler için: 2 yıl aktifte tutulan taşınmazlarda kazanç istisnası (%50)

3.5. Çifte Vergilendirme

– Türkiye’nin çok sayıda ülke ile çifte vergilendirme önleme anlaşmaları (ÇVÖA) mevcuttur
– Gayrimenkul gelirleri Türkiye’de vergilenir, mukim ülkede mahsup edilir.

Vatandaşlık ve Oturma İzni konularında sürecin takibi teknik hususları barındırması, hem mevzuat hem de uygulama ve Yargıtay kararlarının değerlendirilip yorumlanması gerekeceğinden bu konuda uzman bir sonuçlanması açısından önem arz etmektedir.