Bireysel veya kurumsal olarak karşılaşılabilecek yasal itilaflarda hakların tam olarak bilinmesi, adil bir çözümün anahtarıdır. Bu yazımızda ilgili mevzuat detaylarını mercek altına alıyoruz.

Yasa, kişilerin hayattayken, ölümlerinden sonra mal varlıklarının kime, ne şekilde kalacağını belli koşullarda düzenleme imkanı tanımıştır. Buna genel adıyla ölüme bağlı tasarruf denilmektedir. İşteVasiyetnameHakkında tüm ayrıntılarıyla yasal bilgiler.

Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? Resmi Vasiyetname Nedir Ve Nasıl Düzenlenir? El Yazılı Vasiyetname Nedir Ve Nasıl Düzenlenir? Sözlü Vasiyetname Nedir?

Nasıl Düzenlenir? Vasiyetnameyi Kimler Düzenleyebilir? Vasiyetnamenin Düzenlenmesinde Aranan Şartlar Nelerdir? Vasiyetnamenin Geçeriz Olduğu Durumlar Vasiyetnamenin İptali Vasiyetnamenin İptali Davası Kimlere Karşı Açılır?

Vasiyetnamenin İptali Davası Süreleri

İlgili Alan: Miras Hukuku

Vasiyetname Nedir?

Peki, genel olarakVasiyetname nedir? Kişinin kendi vefatından sonra malvarlığını dilediği kişi veya kişilere verilmesi yönünde irade beyanını sözlü veya yazılı olarak açıklamasına denir. Yani bir kişinin kendi ölümünden sonra kendisine ait olan malvarlığı üzerinde dilediği kişi veya kişilere dağıtılması konusunda isteklerini belirttiği sözlü veya yazılı olarak düzenlemesi halinde bu belge düzenlenmiş olacaktır.

Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?

Miras Hukukunda Medeni Kanun’da düzenlenen 3 adetVasiyetname çeşidiVardır. BuVasiyetnamelerin çeşitleriDüzenlenmeleri bakımından farklılık gösterirler.

Bunlar:

• Resmi Vasiyetname
• El Yazılı Vasiyetname
• Sözlü Vasiyetname

Peki,Vasiyetname remi belge midir?Vasiyetname nasıl yazılır?

Resmi Vasiyetname Nedir Ve Nasıl Düzenlenir?

Resmi vasiyetnameResmi memur önünde yapılır. Genellikle bu belge noter huzurunda yapıldığı için resmi memur olarak noterleri söylemek mümkündür. Ayrıca hakimler ve yine kendisinin yetki verdiği kişiler de resmi memur olarak nitelendirilebilir. Noter huzurunda bunu düzenlemek isteyen kişidenNoterVasıtasıyla akıl sağlığının yerinde olduğuna dair bir sağlık raporu talep edilecektir.

BunaVasiyetname için sağlık raporuDenilmektedir.

Aynı zamanda resmi memur ile birlikteVasiyetnamenin düzenlenmesiSırasında iki tane de şahit olması gerekir. Bu resmi belgeTMK’nın 532. maddesinde düzenlenmektedir. Şahit olması istenen kişilerin, fiili ehliyeti bulunmuyorsa, kamu hizmetinden yasaklıysa, okuması ve yazması yoksa, miras bırakacak kişinin eşiyse veya alt ve üst soyundan biriyse ya da kardeşiyse vasiyetnamenin düzenlenmesinde şahit olarak yer alması mümkün değildir. Aynı zamanda bu kişiler şahit olamayacakları gibi resmi memur olarak da görev yapamazlar.

Bu kişiler vasiyetnamenin düzenlenmesinde şahit olarak ya da resmi memur olarak görev yaparlarsa düzenleyecekleri bu belge sakat olur ve ileride bu durumun ispatı halindeVasiyetnamenin iptaliIstenilebilir.

El Yazılı Vasiyetname Nedir Ve Nasıl Düzenlenir?

Eğer kişi vasiyetnamesini el yazısı ile düzenlemek istiyorsa o halde tüm vasiyetnameyi kendi el yazısı ile yazması zorunludur.

Yani kendi el yazısı ile yazılmayan vasiyetnamen el yazısı niteliğini taşımaz. Örneğin bilgisayar ile yazılan veya daktilo ile yazılan bu belge el yazısı niteliğinde olmaz. Ayrıca sadece el yazısı ile yazılması değil aynı zaman da yazılmış olan günün tarihi ve kişinin imzasının da atılması gerekmektedir. Kişi tarihi atarken de ay, gün ve yıl olarak açıklayıcı şekilde atmalıdır.

Yine atacağı imzanın da el yazısı ile kendisine ait olduğu imzayı atması gerekmektedir. Kişiye ait kaşenin veya parmak izinin basılması geçerli olmaz.

El yazısı ile yazılan vasiyetnamenin hangi dili kullanılarak yazıldığı önem arz etmez. Kişi dilediği dili ve yazı stilini kullanabilir.Vasiyetnamenin geçerli olması içinEn önemlisi el yazısının okunaklı olmasıdır.

Sözlü Vasiyetname Nedir? Nasıl Düzenlenir?

Sözlü vasiyetnameDiğer iki çeşide göre daha farklılık göstermektedir.

Zira sözlü olan sadece olağanüstü durumlarda düzenlenebilir. Ayrıca sözlü yapılması dışında başka bir vasiyetnamenin yapılmasının mümkün olmadığı hallerde yapılabilir. Bu hallere örnek olarak savaş halinde olunması, kişinin ölüm tehlikesi duyması veya ulaşımın sağlanamadığı durumlar gösterilebilir. Olağanüstü hallerTMK’nın 539. maddesinde de belirtilmiştir.

Sözlü vasiyetnamede de iki tanığa ihtiyaç vardır.

Kişi vefatından sonraki isteklerini iki şahide anlatır ve bu isteklerini kanuna uygun veGeçerli vasiyetnameOlarak düzenlenmelerini ister.

Yine burada şahitlerin fiili ehliyetine sahip, kamu hizmetinden yasaklı olmaması, kişinin alt ve üst soyundan olmaması ve kardeşi olmaması gerekmektedir. Burada okuması ve yazması olmaması şahitliğe engel teşkil etmez.

ŞahitlerSözlü vasiyetnameIçin görevlendirilmelerini kabul ederlerse vasiyetnamenin hayata geçirilmesi için iki şekilde hareket edebilirler. İlk olarak kişinin sözlü vasiyetnamesini yazıya dökerek Sulh Hakimliğine veya Asliye Hukuk Hakimliğine giderek yazıya döktükleri sözlü vasiyetnameyi vermeleri gerekir. Şahitler yazıya dökerken tarihi belirtmek ve kendi imzalarını atmak zorundadırlar.

İkinci seçenek olarak da yazıya dökmeksizin kişinin sözlü vasiyetnamesini vakit kaybetmeden yine ilgili hakimliklere giderek vasiyetnamenin tutanak hale getirilmesini isteyebilirler.

Kanunda düzenlenen üç çeşit vasiyetnameyi de belirttik. Ancak kimler bu belgeyi düzenleyebilir veVasiyetnamenin düzenlenmesi için aranan şartlarVar mıdır varsa neler olduğunu da belirtmemiz lazım. Sırasıyla inceleyelim. İşte,Vasiyetname koşulları

Vasiyetnameyi Kimler Düzenleyebilir?

Öncelikle ayırt etme gücüne sahip olmayan kişilerVasiyetnameDüzenleyemez.

Yani ilk olarak vasiyetnameyi düzenlemek isteyen kişinin ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Ayırt etme gücüne sahip olmayan kişi vasıtasıyla düzenlenen vasiyetname kendiliğinden batıl niteliktedir. Dolayısıyla vasiyetnamenin iptali için herhangi bir talebe gerek kalmadan kendiliğinden geçersiz niteliktedir. Ayrıca kişinin vasiyetname düzenleyebilmesi için on beş yaşını doldurması da gerekmektedir.

Tüm bu şartların varlığı halinde kişi vasiyetname düzenleyebilir.

Vasiyetnamenin Düzenlenmesinde Aranan Şartlar Nelerdir?

VasiyetnameKişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Dolayısıyla vasiyetnameyi sadece kişinin kendisi hazırlayabilir. Kişinin yasal temsilcisi veya varsa avukati kişi adına vasiyetname hazırlayamaz.

Vasiyetnameyi hazırlayacak kişinin iradesinde hile, korkutma veya aldatma gibi durumlar olmamalıdır. Yani kişinin vasiyetname düzenlemesindeki iradesinde hür olmalı ve kendi istekleri doğrultusunda hazırlamalıdır.

Ayrıca vasiyetname hukuka ve ahlaka aykırı olmamalıdır.

Aynı zamanda kanuni şekil şartlarında uygun biçimde düzenlenmelidir.

Bir vasiyetnamenin düzenlenmesi için aranan koşulları belirttik. Peki tüm bu aranan şartların gerçekleşmesine rağmen yine de vasiyetnamenin geçersiz olacağından söz edebilir miyiz?

Vasiyetnamenin Geçeriz Olduğu Durumlar

Yukarıda bahsettiğimiz tüm koşullarla birlikte ve düzenlemeye yetkisi olan kişilerinVasiyetnameDüzenlemesiyle geçerli bir vasiyetname ortaya konulur. Ancak tüm şartlara ve kurallara uyulsa dahiVasiyetnamenin geçersiz sayıldığı durumlarDa vardır. Bu durumlar şu şekildedir;

• Aranan şartlara ve kurallara uygun olarak yenisi düzenlenirse o halde eskiVasiyetnameKendiliğinden geçersiz olup kendiliğinden yok sayılır.

  Yani yeni bir vasiyetname hazırlamak eski hazırlanan vasiyetnameyi geçersiz hale getiri.

• Kişi hazırladığı vasiyetnameyi yok ederek de geçersiz hale getirebilir. Hazırlamış olduğu vasiyetnameyi artık kullanmak istemiyorsa veya herhangi bir sebeple devam ettirmek istemiyorsa vasiyetnameyi yok ederek onun geçersiz hale gelmesini sağlayabilir.
• Tamamen yok etmek yerine vasiyetnameden de dönerek geçersiz hale getirme imkanı da vardır. Yani kişi hazırlamış olduğu vasiyetnamedeki durumlara aykırı hareket ederek vasiyetnamenin geçersiz olmasını sağlayabilir.

Bu durumların varlığı halindeVasiyetname geçersiz hale dönüşür.

Vasiyetnamenin İptali

Vasiyetnamenin iptal edilmesiKanunda öngörülen durumlarda bahsi geçendur.

Bu durumların ilki olan ayırt etme gücüne sahip olmayan kişi vasıtasıyla yapılmasıdır. Kişinin ayırt etme gücü olmadan vasiyetname düzenlendiği ileri sürülüyor iseVasiyetnamenin iptaliIstenilebilir.

Kişinin ölümünden sonra akıl sağlığının, vasiyetnamenin düzenlendiği esnada yerinde olmadığı iddia ediliyor ise iddia sahibinin bu durumu ispata yarar nitelikte delil sunması gerekecektir.

İkinci olarak ise kişinin yukarıda da bahsettiğimiz gibi vasiyetname düzenleme iradesinde hile, korkutma veya aldatma gibi durumların müdahalesi olmamalıdır. Eğer hile, korkutma veya aldatma gibi müdahaleler ile kişi üzerinde baskı kurularak vasiyetname düzenlenmişse o zaman mirasçıları yine vasiyetnamenin iptalini isteyebilir. Ayrıca kişinin kendisi de vasiyetnamenin iptalini bu noktada isteyebilir.

Üçüncü olarak yukarıda yine değindiğimiz gibi bu belge hukuka ve ahlaka uygun yapılmalıdır. Dolayısıyla hukuka ve ahlaka aykırı şekilde düzenlenenVasiyetnamenin iptaliIstenilebilir.

Ve son olarak tüm bahsedilen durumlara ve kanunda öngörülen şartlara uygun olarak yapılmayan vasiyetnamenin iptali de istenilebilmektedir.

Peki iptalini istediğimizVasiyetnameIçin hangi davayı açabiliriz?

Vasiyetnamenin İptali Davası Kimlere Karşı Açılır?

Düzenlenen vasiyetnamenin iptal edilmesi için açılan davaya vasiyetnamenin iptali davası denir.Vasiyetnameyi düzenleyen kişiHalen hayatta ise o halde vasiyetnamenin iptali istenemez. Unutmamak gerekir kiVasiyetnamenin iptali davasıKendi lehine vasiyet düzenlenen kişilere karşı ve mirasçılara karşı açılır.

Ayrıca bu davayı açarken uyulması gerekenZamanaşımı süreleriVardır.

Vasiyetnamenin İptali Davası Süreleri

Medeni Kanun’da vasiyetnamenin iptali davasının açılabilmesi için öngörülen üç taneZamanaşımı süresiVardır. Bu süreler;

1. İptali sebebini öğrenme, kendisinin hak sahibi olduğunu öğrenme ve davacının ölümle bağlı tasarruflarından itibaren 1 yıl içerisinde davanın açılması gerekmektedir. Vasiyetnamenin açıldığı ve ilgililerine okunduğu tarihten itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlar.
2. Vasiyetnamenin açılmasıTarihinden itibaren iyi niyetli mirasçılara karşı yasal aşama açmanın 10 yıllık zamanaşımı süresi vardır.

   Yani iyi niyetli davalılara karşı vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren 10 yıl içerisinde davanın açılması gerekir.

3. Kötü niyetli mirasçılara karşı ise de bu süre 20 yıldır. Yani vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren kötü niyetli davalılara karşı 20 yıl geçmesiyle yasal aşama açma hakkı düşer.

Burada önemle belirtmek gerekir ki; vasiyetnamenin iptali davasında yalnızca iptalini isteyen mirasçılara karşı bu belge iptal edilir. Dolayısıyla vasiyetnamenin iptalini istemeyen kişiler vasıtasıyla vasiyetnamenin kendileri üzerinde geçerliliği devam etmektedir.

Ayrıca vasiyetnamenin iptal davası geçmişe etkili sonuç doğurmaktadır. İptal davası yenilik doğuran bir davadır.

Vasiyetnamenin tümü için iptali istenebileceği gibi bir kısmı içinde istenebilir.

Ayrıca;Vasiyetnamenin tenfiziVeVasiyetname örneğiGibi ve vasiyetnameler hakkında daha farklı sorularınıza ayrıntılı cevaplar bulabilmek için Hukuk BüromuzunMiras avukatıIle görüşebilirsiniz.

Yasal süreçlerin karmaşıklığı ve süre sınırları göz önüne alındığında, hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukattan profesyonel yasal yardım almanız önemle tavsiye edilir.