Uzaklaştırma Hükmü
Günümüz toplumunda insan ilişkileri karmaşık bir hal almış ve bu karmaşa içerisinde istenmeyen sonuçlar ortaya çıkmıştır. Son zamanlarda gittikçe artan fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddet olayları ortaya çıkan bu sonuçlardan bazılarıdır. Şiddet olaylarının artması, önleyici/koruyucu tedbirleri de beraberinde getirmiştir. Koruyucu tedbirleri sadece kadınlar lehine değil, erkekler lehine de talep mümkündür.6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunkapsamında uygulanabilecek tedbirlerden bazıları şunlardır:
- Hakaret ve Tehdit Yasağı
- Evden Uzaklaştırma
- Adrese Yaklaşmama
- Çocukla Görüşmenin Refakatçi Eşliğinde Yapılması
- Çocuklara Yaklaşma Yasağı
- Eşyalara Zarar Verme Yasağı
- İletişim Kurma Yasağı
- Silah Teslimi
- Alkol ve Uyuşturucu Kullanma Yasağı
- Sağlık Kuruluşuna Başvurma ve Tedavi
Uzaklaştırma Hükmü Hangi Hallerde Verilir?
Öncelikle belirtmek isteriz ki uzaklaştırma kararının verilebilmesi için somut bir şekilde şiddetin uygulanması koşul değildir.
Zira yalnızca şiddet tehdidinin, şiddet ihtimalinin varlığı bile kişilerin hayatını olumsuz etkileyebilmekte ve kişiler bu tehdide karşı koruyucu tedbirlere başvurma ihtiyacı hissedebilmektedir. Sonuç olarak uzaklaştırma kararının verilebileceği haller yalnızca şunlardır şeklinde bir sonuca varmak mümkün olmayacak zira bu tedbirlerin uygulanmasına sebep olacak davranışlar çok geniş bir yayılım alanı bulabilecektir. Ancak genel hatları ile açıklayacak olursakUzaklaştırma hükmüVerilebilecek haller şunlardır:
- Şiddet tehdidi
- Kişiye hakaret
- Aşağılama
- Küçük düşürücü sözler söyleme
- Psikolojik şiddet uygulama
- Her türlü fiziksel şiddet
- Cinsel şiddet
- Ortak konutta mallara sürekli olarak zarar verme hali
Yukarıda sayılı durumların gerçekleşmesi gerekmeyip gerçekleşme ihtimalinin varlığı bileuzaklaştırma hükmü talep edilebilmesi için yeterlidir.
Uzaklaştırma Hükmü Nasıl Alınır?
Uzaklaştırma hükmü alınabilmesi için mahkemeye, konuya ilişkin olarak bir dilekçe sunulması gerekecektir. Ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda karakola gidilerek ifade verilmesi ve ardından da uzaklaştırma hükmü talebinin iletilmesi yeterli olacaktır.
Uzaklaştırma Hükmü Nasıl Çıkar?
Koruyucu tedbirlerin alınması için herhangi bir delil veya belge aranılmamaktadır.
Kişilerin bu yöndeki talepleri yeterli olacaktır. Çünkü bu tedbirlerin alınmaması kişiler üzerinde geri dönüşü mümkün olmayan zararlara yol açabilmektedir. Hukuk devleti olmanın bir gereği de bu zararlar sonucu failleri cezalandırmaktan önce zararların meydana gelmesini engellemektir. Bu noktada koruyucu tedbirlere büyük rol düşmektedir.
Uzaklaştırma kararına yönelik mahkemeye dilekçe sunulduktan veya konuya ilişkin kolluğa ifade verildikten sonra başvuruyu alan yargı mercii veya kolluk amiri, uzaklaştırma kararına dair talepleri inceler; eğer uygun görürse gerektiği şekilde uzaklaştırma kararını verir.
Kolluk amirinin bu hükmü verebilmesi kural değil istisnadır.
Yukarıda da ifade ettiğimiz üzere asıl olan uzaklaştırma kararını hakimin vermesidir ancak bazı durumlarda kişilerin mahkemeye dilekçe yazması, hakimin bu konuda hüküm vermesi somut olay bakımından çok uzun gelebilmektedir. Dolayısıyla bu hallerde ‘Polis uzaklaştırma hükmü verebilir mi’ sorusuna evet demek mümkün olmaktadır. Ancak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde uzaklaştırma hükmü veren kolluk amiri bu hükmü, hükmü takip eden ilk iş günü onaylanmak üzere hakime bildirmek zorundadır. Kolluk amirinin hükmü hakime bildirmesinin ardından hakim hükmü onaylamalıdır.
Onaylanmaması halinde uzaklaştırma kararının hiç alınmamış gibi sonuç doğurması mümkün olacaktır.
Uzaklaştırma Hükmü Kimlere Verilir?
Uzaklaştırma kararının asıl amacı ısrarlı bir şekilde takibe maruz kalan kişileri, aile bireylerini, çocukları, kadınları korumaktır. Bu kapsamdaSevgiliye uzaklaştırma hükmüAlınması,Komşuya uzaklaştırma hükmüAlınması da mümkündür. Çünkü somut olayda şiddetin, şiddet tehdidinin kimden geleceğinin bir garantisi yoktur; dolayısıyla 6284 Sayılı Yasanın uygulanabilmesi için şiddetin, şiddet tehdidinin kimden geldiğinin bir önemi yoktur.
Uzaklaştırma Hükmü Kaç Gün Sürer?
Kişilerin şiddete, şiddet tehlikesine ne kadar süre maruz kalacakları ölçülebilir bir husus değildir. Hal böyle iken tehditlere karşı uygulanacak koruma tedbirinin de ne kadar süre ile sınırlı olarak verileceği belirlenememektedir.
Dolayısıyla uzaklaştırma kararının bir üst sınırı mevcut değildir. Ancak bu vaziyet uzaklaştırma kararının süreli olarak verilmesine engel değildir yalnızca tehlikenin varlığının devamı süresince tedbirin uygulanabileceğine yönelik bir kuraldır. Şöyle ki uzaklaştırma hükmü en fazla 6 aylığına verilebilir. 6 aylık süre, kural olarak uzaklaştırma kararının ilgilisine tebliğ veya tefhimi tarihinden itibaren işlemeye başlar. Sonrasında şiddet mağdurunun talebi üzerine bu süre uzatılabilir.
Mağdurun kaç kez uzatma talebinde bulunabileceğine yönelik bir sınırlama mevcut değildir. Mağdur tehlike geçene kadar uzaklaştırma kararının uzatılmasına yönelik talepte bulunabilir.
Uzaklaştırma Hükmü Kapsamı
Hakim uzaklaştırma hükmü verirken hüküm ayrıntısında tam olarak hangi hallere ilişkin bir kısıtlama getirdiğini de belirtir. Örneğin lehine uzaklaştırma hükmü verilen kişinin konutuna, okuluna veya işine yaklaşılmaması; şiddet tehdidi, hakaret, küçük düşürücü söz ve davranışlarda bulunulmaması; eşyalarına zarar verilmemesi şeklinde kararlar verilebilir. Ancak belirtmek gerekir ki uzaklaştırma hükmünde uzaklaşma fiilinin kaç metre ile sınırlı olacağına dair kanunda bir hüküm bulunmamaktadır.
Yani ‘Uzaklaştırma hükmü kaç metre’ sorusuna verilebilecek net bir cevap yoktur. Aslında uzaklaştırma kararının icrasında mesafeden çok kararın işlevsel kalması adına uygulanan kurallar büyük önem taşır. Örneğin aleyhine ‘Kişinin konutundan uzaklaşma’ hükmü verilen kimsenin konutun karşısında sürekli olarak bulunması her ne kadar konuta girmeme kuralına uygun görünse de bu eylem kanaatimizce koruma kararının ihlal edildiği anlamına gelecektir.
Uzaklaştırma Hükmü Sonrası Ne Olur?
Uzaklaştırma hükmü ile birlikte şiddet mağdurunun zarar görme ihtimali en aza indirgenmeye çalışılmaktadır. Bu tedbirlerin ihlal edilmesi durumundaysa çeşitli zorlamalar gündeme gelmektedir.
Aleyhine uzaklaştırma hükmü verilen kişinin koruma kararını ihlal etmesi hâlinde, kişi aşamalı bir şekilde tazyik hapsine çarptırılacaktır. Bu zorlama hapisleri ile kişinin tedbire zorla uyması sağlanmaya çalışılacaktır. Tazyik hapsine ilişkin hükmü hakim alır tazyik hapsinin icrası ise savcılık kanalıyla olur. Bu kararın verilebilmesi için, şiddet uygulayan kişinin tedbir kararını ne zaman ve nasıl ihlal ettiğinin kolluk kuvvetlerine bildirilmesi veya bir dilekçeyle birlikte savcılığa veya mahkemeye başvurması gerekmektedir.
Uzaklaştırma kararının ihlal edilmesi hâlinde, Aile Yargı Makamı hâkimi kişiye 3 ile 10 gün arasında bir tazyik hapsi verecektir.
Bu tazyik hapsi herhangi bir ceza yargılaması yapılmaksızın verilir. Kişinin hâlihazırda bir suçtan dolayı soruşturma veya kovuşturma evresinde olması, bu zorlama hapsinin infazına engel bir vaziyet değildir.
Uzaklaştırma kararının birden fazla kez ihlal edilmesi hâlinde her bir ihlalde verilecek tazyik hapsi süresi; 15 ile 30 gün arasında olacaktır. Ancak verilecek zorlama hapsi süreleri, toplamda 6 ayı geçemeyecektir.
Uzaklaştırma Kararına İtiraz
Aleyhinde uzaklaştırma hükmü verilen kimse bu karara itiraz edebilir. Uzaklaştırma kararına itiraz Aile Mahkemesi’ne verilecek bir dilekçe ile yapılır.
Bu dilekçe uzaklaştırma hükmü veren Aile Mahkemesi’nin bir üst derecesine gönderilir. Uzaklaştırma kararına yönelik itirazda bulunacak kişinin dikkat etmesi gereken husus itiraz süresine ilişkindir. Zira uzaklaştırma kararına itirazda kararın ilgiliye tefhim ve tebliğinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre vardır.
Uzaklaştırma Hükmü Sorgulama
Uzaklaştırma bir koruma kararıdır ve koruma kararları değişik iş dosyası niteliğindedir. Değişik iş ayrı bir dosyalama sistemidir.
Bu dosyalar UYAP sisteminde görünmemektedir. Dolayısıyla kişi aleyhine uzaklaştırma hükmü verilmişse bu kararların sorgulamasının adliyelerden yapılması gerekir. Fakat eğer koruma talep eden ile aleyhinde uzaklaştırma hükmü verilen kişi arasında hâlihazırda bir boşanma davası varsa ve hüküm boşanma davası içerisinden verilmişse o halde UYAP vatandaş portal üzerinden uzaklaştırma hükmü sorgulaması yapılabilinecektir.
Uzaklaştırma Hükmü Sicile İşler Mi?
Koruyucu tedbir kararları adli sicil kaydında yer almamaktadır. Bu sebeple sabıka kayıtlarında uzaklaştırma kararına ilişkin sorgulama yapılması mümkün olmayacaktır.
Uzaklaştırma Hükmü Dilekçesi
NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE
TALEPTE BULUNAN: A.
A (T. C.________)
ADRES: _________________
VEKİLİ:
ADRES: _________________
TALEP EDİLEN: B. B (T. C.________)
ADRES: _________________
TALEP KONUSU: Müvekkilim A.
A’nın aleyhinde koruma talep edilen B. B tarafından gördüğü fiziksel, psikolojik, şiddet, tehdit ve hakaret nedeni ile Sayın Mahkemenizden, 6284 SAYILI AİLENİN KORUNMASI VE KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YASA uyarınca ilgili tedbirlerin alınması hakkında talep ve beyanlarımızın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa amacı; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişilerin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemek olup, anılan Yasa kapsamında, müvekkilimin şiddete uğrama tehlikesi ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olması nedeniyle koruma tedbirlerine başvuru gereği hasıl olmuştur. Şöyle ki;
B. B, müvekkile hakaret etmekte, fiziksel şiddet uygulamakta, ortak çocuklara şiddet uygulamakta, ortak çocukların, akrabaların, komşuların önünde müvekkili küçük düşürücü şekilde hakaret etmekte, telefon mesajları ile tehdit etmekte, fiziksel, psikolojik şiddet uygulamaktadır.
Müvekkil A.
A karşı taraf B. B ile halihazırda evlidir ve işbu evlilikten _________ ve _________ adlarında müşterek çocukları bulunmaktadır. Müvekkil, şiddetli geçimsizlik sebebiyle boşanmak istemektedir fakat B. B tarafından evlilik süresince devam eden tüm psikolojik ve fiziki şiddetler müvekkilimizin boşanmak istemesiyle artmış ve müvekkilimin canına ve malına kastedecek boyuta ulaşmıştır.
Nitekim müvekkil, davalının işbu tüm şiddet, baskı ve eylemlerine dayanamayarak can güvenliğinin tehlikede olduğunu düşündüğünden __________ tarihinde ________ adresinde bulunan müşterek aile konutunu terk etmiştir.
Ekte B. B tarafından kullanılan __________ numaralı telefondan müvekkile iletilmiş olan mesajlar yer almaktadır. Mesajlarda da görüldüğü üzere B. B, müvekkile karşı hakaret ve tehditlerde bulunmuştur.
İlgili mesajlarda da görüldüğü üzere B.
B, müvekkilimin can ve mal bütünlüğüne karşı sürekli olarak tehditler ve hakaretlerde bulunmaktadır.
B. B tarafından icra edilen müvekkilime karşı bu davranışların engellenmemesi halinde ise müvekkilimin şiddete uğrama tehlikesi bulunmaktadır. Müvekkilim, yaşamış olduğu bu psikolojik şiddet ve fiziksel şiddetin tekrarının yaşanmaması, müvekkilimin canına ve malına kastedilmesinin önüne geçilebilmesi adına ivedi olarak B. B hakkında koruma tedbirlerinin uygulanması gerekmektedir.
Müvekkil bu yaşanan olaylar neticesinde işini yapamayacak derecede etkilenmiş, yemek dahi yiyemez hale gelmiş ve hem fiziksel hem psikolojik olarak çok yıpranmıştır.
Bu nedenle müvekkil kendisi, ailesi ve çocuklarına zarar gelebileceğine dair korku ve endişe duymaktadır.
Müvekkilin güvenliğinin ve esenliğinin sağlanmasını için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un tanıdığı yetki ve sağladığı olanaklar çerçevesinde, gerekli koruma tedbirlerinin alınarak uygulanmasına hüküm verilmesini isteme zorunluluğu hasıl olmuştur.
HUKUKİ NEDENLER: 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer yasa hükümleri
HUKUKİ DELİLLER: Mesaj görüntüleri, nüfus kayıtları, tanık beyanları ve temini mümkün her türlü delil
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, müvekkilimin güvenliğinin ve esenliğinin sağlanmasını teminen 6284 Sayılı Yasa uyarınca şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmadığı nazara alınarak B. B nezdinde;
6284 Sayılı Kanun’un 5/1-a maddesi uyarınca, müvekkilime karşı şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunulmamasına,
6284 Sayılı Kanun’un 5/1-c maddesi uyarınca _________________adresinde bulunan müvekkilimin ikamet ettiği binaya yaklaşılmamasına,
6284 Sayılı Kanun’un 5/1-d maddesi uyarınca, müvekkilimin yakınlarına ve akrabalarına yaklaşılmamasına,
6284 Sayılı Kanun’un 5/1-e maddesi uyarınca, müvekkilimin eşyalarına zarar verilmemesine,
6284 sayılı Kanun’un 5/1-f maddesi uyarınca, iletişim araçlarıyla veya sair surette müvekkilimin rahatsız edilmemesine, ve uygun görülecek başka tedbirlere hüküm verilerek YASAL 6 AY SÜRE İÇİN ÖNLEYİCİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNİ, verilecek kararın muhataba bildirilerek karara uyması zorunluluğunun aksi halde ilgili maddelerince cezalandırılacağının ihtar edilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz.
TALEP EDEN
A. A VEKİLİ