Uyarma Cezası Nedir? – Devlet Memurları Ekibi15 Temmuz 2026İdare Hukuku

Uyarma Cezası Nedir?

Uyarma Cezası Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

İçindekiler
  1. Uyarma Cezası Nedir?
  2. Uyarma Cezası Gerektiren Fiil ve Haller Nelerdir?
  3. Uyarma Cezasında Memurun Savunma Hakkı
  4. Uyarma Cezası Vermeye Yetkili Kimdir?
  5. Uyarma Cezasında Süreler ve Zamanaşımı
  6. Uyarma Cezası İptal Nedenleri
  7. Uyarma Cezasına İlişkin Son Değerlendirmeler

Uyarma Cezası Gerektiren Fiil ve Haller Nelerdir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun125. Maddesinde uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şu şekilde sıralanmıştır;

  • Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak,
  • Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek,
  • Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek,
  • Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak,
  • Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak,
  • Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak,
  • Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak,
  • Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak.

Yukarıda sayılan eylemlere benzer nitelikte olanlara da karşılığı (uyarma) disiplin cezası verilebilir. Ceza soruşturmalarında kıyas yasağı bulunmakta ise de disiplin soruşturmasında kıyasen değerlendirme mümkündür.

Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir. Disiplin cezalarına karşı açılan davalarda mahkemeler alt ceza uygulanmamasını iptal gerekçesi yapmaktadır.

Uyarma cezasına konu eylemin ilk kez yapılması ya da daha öncesinde sözlü uyarı yapılmaması hâlinde ceza verilmeyebilir.

Uyarma cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.

Uyarma Cezasında Memurun Savunma Hakkı

Savunma alınmadandisiplin cezasıverilemez. Savunma için en az 7 gün verilmesi gerekmektedir. Savunma istemi yazısında; memur hakkındaki iddialar, dayandığı deliller ve yasal nitelendirmesi belirtilerek savunma vermesi istenir.

Verilen süre içinde savunma verilmemesi halinde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı belirtilir.

Uyarma Cezası Vermeye Yetkili Kimdir?

Uyarma cezası, ceza verilecek memurun disiplin amiri tarafından verilir. Disiplin amirleri, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğindeve kurumların kendi yönetmeliklerinde belirlenmiştir. Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezasına karşı yapılan itirazın kabulü hâlinde disiplin amirleri, hükmü gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. Disiplin amirliği yetkisi devredilemez.

Uyarma Cezasında Süreler ve Zamanaşımı

Disipline konu fiilin işlendiği tarihten itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanmak zorundadır.

Aksi halde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Soruşturmanın tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde hüküm verilmesi zorunludur. Her hal ve şartta fiilin işlenmesinden itibaren iki yıl geçmesi halinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezası hüküm tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgilisine tebliğ edilir. Bu karara karşı yedi gün içinde disiplin kuruluna itiraz edilebilir.

Kesinleşen disiplin cezalarına karşı 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

UYARMA CEZASI NEDİR – DEVLET MEMURLARI-2024

Uyarma Cezası İptal Nedenleri

Disiplin cezalarında her idari işlem gibi yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden hukuka uygunluk denetimine tabidir.

  • Disiplin amirliği yetkisi devredilemez hükmüne aykırı olarak yetkisiz kişi ya da kurul tarafından ceza verilmesi,
  • Yasa ve yönetmelikte öngörülen süreler ve zamanaşımı kurallarına aykırılık,
  • Eylem ve cezanın uyuşmaması,
  • Soruşturmayı yapan ile cezayı verenin aynı kişi olması,
  • Savunma hakkı verilmemesi ya da 7 günden az süre verilmesi,
  • Soruşturmanın usule aykırı yapılması,
  • Memurun geçmiş çalışmalarının ya da ödüllerinin dikkate alınmaması,

Uyarma Cezasına İlişkin Son Değerlendirmeler

  • Uyarma cezası verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır. Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir.
  • Disiplin cezaları kanuni düzenleme ve yargı kararları dışında idari işlemle geri alınamaz, değiştirilemez ve ortadan kaldırılamaz. Disiplin kurulunun itirazı kabulü halinde disiplin amiri cezayı hafifletebilir veya kaldırabilir.
  • Uyarma cezasında 5 yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurularak cezanın silinmesi talep edilebilir. Atamaya yetkili amir belirtilen sürelerde memurun davranışlarının talebini haklı kıldığı kanaatine vardığı takdirde talebin kabulüne hüküm verebilir.

    Bu kararda özlük dosyasına işlenir.

  • Disiplin soruşturmasına başlandıktan sonra ölüm hali hariç soruşturma tamamlanır. Soruşturma sonunda verilen cezalar ilgilisine tebliğ edilir ve özlük dosyasına konulur. Memuriyete dönme hâlinde disiplin cezaları uygulanır.

Hakkınızda devam eden disiplin soruşturması halinde ya da soruşturma sonucu disiplin cezası verilmiş iseile iletişime geçerekidare hukuku alanında tecrübeli Avukatkadromuzdan yasal destek alabilirsiniz.