Bireysel veya kurumsal olarak karşılaşılabilecek yasal itilaflarda hakların tam olarak bilinmesi, adil bir çözümün anahtarıdır. Bu yazımızda ilgili mevzuat detaylarını mercek altına alıyoruz.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2023/19492 K. 2024/2411 T. 15.02.2024 MAHKEMESİ:... Bölge Adliye Yargı Makamı 3.

Hukuk Dairesi SAYISI: 2022/1590 E., 2023/1990 K.

HÜKÜM:

İstinaf başvurusunun esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ: Yatağan Asliye Hukuk (...) Yargı Makamı SAYISI: 2020/317 E., 2022/184 K. Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına hüküm verilmiştir. Kararın davacı avukati vasıtasıyla istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hüküm verilmiştir. Bölge Adliye Yargı Makamı hükmü davacı avukati vasıtasıyla temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz koşulu ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne hüküm verildikten ve Tetkik Hâkimi vasıtasıyla hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.

YASAL

AŞAMA Davacı avukati; müvekkilinin davalıya ait işyerinde belirsiz süreli... Sözleşmesi ile kesintisiz şekilde çalıştığını, fazla çalışma ücretleri ile...... Ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi, yıllık izin hakkının kullandırılmaması sebebiyle... Sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini belirterek kıdem ödeneği ve yıllık izin ücreti alacaklarına hükmedilmesini talep etmiştir.

II.

CEVAP

Davalı avukati cevap dilekçesinde; davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, davacının işçilik alacaklarının tahsili için daha önce İlk Derece Mahkemesinin 2015/591 Esas... Dosyasına kayıtlı olarak açmış olduğu davasını da takip etmediğinden davanın açılmamış sayılması hükmü verildiğini, davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davanın reddine hüküm verilmesini talep etmiştir.

III. İLK

DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın yargılaması sırasında 25.11.2021 günlü celsede davanın takip edilmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına hüküm verildiği, yasal üç aylık süre içerisinde de davanın yenilenmediği gerekçesiyle 6100... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100...

Yasa) 150 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davanın açılmamış sayılmasına hüküm verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen hükmüne karşı süresi içinde davacı avukati istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.

İstinaf Sebepleri Davacı avukati; Mahkemenin 25.11.2021 günlü 4 No. lu duruşmasında “taraflarca takip edilmeyen dosyanın HMK 150 maddesi gereğince 3 ay içerisinde yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına” dair hüküm verildiğini fakat kararın Mahkemece kendilerine tebliğ edilmediğini, işlemden kaldırma kararından haberdar olunmadığından 3 ay içinde dosyanın yenilenemediğini, davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, esasen 30.09.2021 günlü 3 No. lu duruşmada yeni duruşma gün ve saatinin UYAP ile oluşturulan elektronik ortam üzerinden öğrenilmesine dair verilen ara kararın da yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı bulunduğunu, emsal Yargıtay kararlarında duruşma gününün UYAP ile oluşturulan elektronik ortamdan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenleme bulunmadığının belirtildiğini, yasal dinlenilme ve... Yargılanma hakkının Yargı Mercii vasıtasıyla ihlal edildiğini ileri sürerek İlk Derece Yargı Makamı kararının kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı avukatinin 29.09.2021 günlü mazeret dilekçesinde; 30.09.2021 tarihinde yapılacak olan duruşmaya aynı gün...

Yargı mercileri nezdinde olan duruşmaları nedeniyle katılamayacağını bildirerek, mesleki mazeretinin kabulü ile dosyanın bilirkişiye gönderilmesini ve yeni duruşma gününün UYAP ile oluşturulan elektronik ortamdan öğrenilmesine hüküm verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince 30.09.2021 tarihinde yapılan 3. Celsede hazır bulunan tanıkların dinlendiği ve ara hükmünde taraf avukatlerinin mazeretlerinin kabulü ile duruşma gün ve saatini UYAP ile oluşturulan elektronik ortamdan öğrenmelerine, taraf avukatlerine tanık beyanlarını inceleyip beyanda bulunmak üzere gelecek celseye kadar süre verilmesine, dosyanın bilirkişiye tevdi hususunun gelecek celse değerlendirilmesine ve duruşmanın 25.11.2021 günü saat 10.45'e bırakılmasına dair hüküm verildiği, 30.09.2021 tarihinde yapılan 3. Celse duruşma zaptının UYAP evrak işlem kütüğü incelendiğinde; davacı avukatinin 30.09.2021 ile 24.11.2021 tarihleri arasında zaptı toplamda 6 kez açarak okuduğu, duruşma zaptının içeriğinden ve dolayısı ile 4. Celsenin duruşma tarih ve saatinden haberdar olduğunun sistem kayıtlarına göre sabit bulunduğu, Anayasa Mahkemesinin 23.03.2021 günlü 31432...

Resmî Gazete'de yayımlanan 2018/27296 başvuru numaralı, 25.02.2021 günlü hükmünde: “..başvuruya konu davadaki yedi celsede Yargı Mercii vasıtasıyla başvurucu avukatinin mazeretinin kabulü üzerine tayin edilen yasal aşama tarihinin UYAP üzerinden öğrenilmesine hüküm verildiği, başvurucu avukatine bu konuda ayrıca tebligat gönderilmediği anlaşılmaktadır. Başvurucu avukatinin mazereti sebebiyle katılamadığı en son 25/2/2016 günlü duruşmanın aynı gün UYAP'a kaydedildiği gözönünde bulundurulduğunda başvurucu avukatinin duruşma gününü UYAP'... Öğrenmesini beklemenin öngörülemez olduğu söylenemeyecektir.” denildiği, açtığı davayı takip etmekle yükümlü olan davacı avukatinin mazeret sunarak katılamadığı duruşmada mazeretinin kabul edilmemesi hâlinde dosyanın işlemden kaldırılacağını, mazeretinin kabul edilmesi hâlinde ise yeni bir duruşma günü tayin edileceğini bilebilecek vaziyette olduğu, davacı avukatinin mazereti sebebiyle katılamadığı duruşma tarihinden davanın açılmamış sayılmasına hüküm verildiği tarihe kadar geçen sürede... Olarak kullandığı UYAP sistemi üzerinden yasal aşama ile ilgili bilgi almasının mümkün olduğu da açık olduğundan davacının haberdar olduğu 25.11.2021 günlü celseye mazeret de bildirmeksizin katılmaması sebebi işlemden kaldırılmasında ve üç aylık yasal süresi içerisinde de yenilenmemiş bulunan davanın 6100...

Kanun'un 150 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca açılmamış sayılmasına hüküm verilmesinde hatalı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen hükmüne karşı süresi içinde davacı avukati temyiz isteminde bulunmuştur. B.

Temyiz Sebepleri Davacı avukati; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Yargı Makamı kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Yargı Makamı kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Itilaf ve Yasal Nitelendirme Itilaf, davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın usule ve kanuna uygun olup olmadığına ilişkindir. 2.

İlgili Hukuk 1. 6100... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 6100... Kanun'un "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" kenar başlıklı 150 nci maddesi şöyledir: "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına hüküm verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan yasal aşama, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir.

Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen yasal aşama, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen yasal süreçler, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden hüküm verilerek kayıt kapatılır. (6) İşlemden kaldırılmasına hüküm verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan yasal aşama, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde yasal aşama açılmamış sayılır. (7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." 3.

Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen hüküm, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile yasal ilişkinin nitelendirilmesine, yasal aşama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı avukatince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.

HÜKÜM

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Yargı Makamı kararının 6100... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle hüküm verildi.

Her yasal vaziyet kendi içinde özel değerlendirmeler gerektirir. Olası itilaflarda herhangi bir hak kaybına uğramamak adına yasal sürecin uzman bir hukukçu ile yürütülmesi faydalı olacaktır.