Tutuklama Nedir? Tutuklamanın Koşulları Ekibi4 Ocak 2024Ceza Hukuku
Tutuklama Nedir? Tutuklama Sebepleri Nelerdir?
Tutuklama, genelde bir kişinin suç işlediğinden şüphe duyulduğu ya da kişiye gözaltına alındıktan sonra uygulanan kişinin seyahat özgürlüğünü de kısıtlayan bir uygulamadır. Ceza Muhakeme Kanunu’nda tutuklamayı gerektiren sebepler özel olarak sayılmıştır.
Söz konusu yasanın 100. Maddesine göre şu haller tutuklamayı gerektirir:
İçindekiler- Tutuklama Nedir? Tutuklama Sebepleri Nelerdir?
- Tutuklama ve Masumiyet Karinesi
- Tutuklama İstemi ve Yapılacak İşlemler Nelerdir?
- Tutuklama Kararı Nedir? Tutuklama Kararı Neden Çıkar?
- Tutuklama Kararını Kim Verir?
- Tutuklama Şartları Nedir?
- Tutukluluk Kararı Verilemeyecek Haller Nelerdir?
- Tutuklama Yasağı Nedir?
- Tutuklu Yargılama Nedir?
- Tutuklama Şartları Nelerdir?
- Tutukluluk Süresi Nedir?
- Tutukluluk Kararının Kaldırılması Talebi Nedir?
- Tutukluluğun İncelenmesi Nedir?
- Tutuklama Kararının Kendiliğinden Hükümsüz Hale Gelmesi Nedir?
- Tutuksuz Yargılama Nedir?
- Tutuksuz Yargılama Şartları Nelerdir?
- Tutuklama Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
1)Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olguların varlığı,
2) Şüpheli veya sanığın davranışları delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme, tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma, hususlarında kuvvetli şüphelerin varlığı,
3)100.
Maddenin 3. Fıkrasında geçen suçların işlendiği hususunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı.
Tutuklama hükmü itirazKonusunda sorun yaşıyor ve ücretli yasal yardım almak istiyorsanızBuraya tıklayarak avukatlarımıza mesaj yazıpSorunlarınızı anlatabilir veyaIletişim bölümünden bizimle direk iletişime geçebilirsiniz.
Tutuklama ve Masumiyet Karinesi
Tutuklama durumu bir insanın hayatı bakımından çok önemli bir tedbirdir. Bilhassa eğer ki kişi ilk kez tutuklanma ile karşı karşıyaysa sürecin belirsizliğinden ötürü birtakım sorunlar yaşayabilecektir. Daha da fazlası çevresindeki insanlar onun bu suçu işlediğine kesin gözle bakacaklardır.
Ancak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38. maddesinde masumiyet karinesi düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Dolayısıyla tutukluluk evresinde de kişilerin masumiyet karinesinden yararlanacağını ve suçlu olarak nitelendirilemeyeceğini söyleyebiliriz. Yani, kişi hâkim kesin hükmünü verene kadar masum olarak değerlendirilecektir.
Tutuklama İstemi ve Yapılacak İşlemler Nelerdir?
Yasa hükmü gereğince tutuklama kararını verme yetkisi yalnızca hakimlere verilmiştir.
Tutuklanma bireylerin özgürlüklerini kısıtladığından kuvvetli şüphelerin varlığı halinde tutuklamaya hüküm verilmelidir. Tutuklanma yapılmadan önce şüpheli veya sanık sorguya çekilir. Eğer ki sanık veya şüpheli hazır değilse o kişi hakkında yakalama emri çıkarılır. Tutuklanma kararına hüküm verildikten sonra sanık ya da şüpheliye sözlü şekilde vaziyet bildirilir.
Soruşturma evresine geçildiğinde ise Cumhuriyet Savcısı tutuklamanın yersiz olduğuna hüküm verirse şüphelinin serbest bırakılmasına da hüküm verebilme yetkisine sahiptir.
Tutuklama Hükmü Nedir? Tutuklama Hükmü Neden Çıkar?
Tutuklanma hükmü, bir sanığın ya da şüphelinin tutuklanmasında kolluğun harekete geçebilmesi için mahkemeden alının bir karardır. Tutuklanma hükmü, sanığın ya da şüphelinin kaçma durumu söz konusu olduğunda, delillerde birtakım zararlar görülebileceği düşüncesiyle ya da sanık veya şüphelinin tanık, mağdur ya da diğer kişiler üzerinde baskı kurma düşünesine kanaat getirildiğinde çıkarılmaktadır.
Tutuklama Kararını Kim Verir?
Tutuklanma kararını vermeye yetkili makam hakimlerdir. Soruşturma evresinde Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine Sulh Ceza Hâkimi, kovuşturma evresinde ise yargı mercii kişi hakkında tutuklamaya hüküm verebilir.
Tutuklama Koşulları Nedir?
Tutuklama kararını sadece yetkili hâkim verebilir..
Tutuklama hükmü gerçekleşmesi koşulların sağlanması ile mümkündür. Öncelikle sanık ya da şüpheli hakkında kuvvetli bir suç şüphesine gerek duyulur. Somut delillerle desteklenmesi gereken kuvvetli suç şüphesi ortaya çıktığında hâkim tutuklama hükmü verir. Hâkimin tutuklama yönünde hüküm verebilmesi için yalnızca kuvvetli bir suç şüphesi olması yeterli görülmez.
Kuvvetli suç şüphesine ilave olarak tutuklamanın dayanağı olması gerekir. Tutuklama nedeni olmadan bu işlem yapılamaz. Tutuklama nedeni olarak sanık ya da şüphelinin kaçma ihtimali dikkate alınır. Bunun yanı sıra sanık ya da şüphelinin somut olaya ilişkin delilleri karartma ihtimali olması da bir diğer tutuklama nedenidir.
Tutuklama hükmü sanık ya da şüpheliye yönelik olarak alınan bir karardır.
Bu hüküm ile delillerin korunması amaçlanır. Şüpheli ya da sanığın davranışlarından delilleri karatmaya yönelik bir şüphe duyulması, belgelerin vasfını değiştirme, yok etme gibi davranışlar sergileyeceğinden şüphelenilmesi hâlinde tutuklama hükmü verilir. Ayrıcakişinin mağdur, tanık ya da diğer kişiler üzerinde baskı kurma girişiminde bulunacağı yönünde bir şüphe oluştuğunda da tutuklama hükmü verilebilir.
Tutukluluk Hükmü Verilemeyecek Haller Nelerdir?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. maddesinin 4. fıkrasına göre, sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlar hakkında tutuklama hükmü verilemez.
Tutuklama Yasağı Nedir?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun100. maddesinin 4. fıkrasına göre, sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlar hakkında tutuklama hükmü verilemez. Söz konusu hükümle beraber tutuklamaya belli başlı sınırlamalar getirilmiştir.
Dolayısıyla bu fıkrada sayılan ve şüpheli ya da sanığın tutuklanmasına engel olan hallerde tutuklama yasağı vardır ve bu hallerde kişilerin tutuklanması mümkün değildir.
Tutuklu Yargılama Nedir?
Suç işlediği yönünde kuvvetli ihtimal ve şüphe bulunan kişilerin belirlenen sürelerin aşılmaması kaydıyla o şüpheli ya da sanığın özgürlüğünün kısıtlanmasıdır. Tutuklu hallerde şüpheli ya da sanık belirli sürelerde hapishanede kalmaktadır. Eğer ki yargılama sürecinin sonunda bu kişilere yargı mercii tarafından ceza verilirse tutuklulukta geçen süre hapis cezasından düşülür.
Tutuklama Koşulları Nelerdir?
Kişilerin tutuklanabilmesi için olması gereken şartlar Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenmiştir. Söz konusu kanuna göre bir kişinin tutuklanması için aşağıdaki haller var olmalıdır:
1)Sanık ya da şüpheli hakkında kuvvetli bir suç şüphesi bulunmalıdır.
2)Tutuklama bir dayanağa sahip olmalıdır.
3) Sanık ya da şüphelinin somut olaya ilişkin delilleri karartma ihtimali olması gerekir.
4) Şüpheli ya da sanığın davranışlarından delil karartmaya yönelik bir şüphe duyulması gerekir.
5) Sanık ya da şüpheli olarak adlandırılan kişinin mağdur, tanık ya da diğer kişiler üzerinde baskı kurma girişiminde bulunacağı yönünde bir şüphe oluşturması gerekir.
Tutukluluk Süresi Nedir?
Tutuklanmaların makul süre için yapılması gerekir.
Aksi takdirde kişi hak ve özgürlükleri ihlal edilmiş olacaktır. Tutukluluk süreleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
-Soruşturma evresi bakımından;
- Ağır ceza yargı makamı dışında kalan suçlar bakımından 6 ayı
- Ağır ceza yargı makamı kapsamında kalan suçlar bakımından 1 yılı geçemez.
-Terörle Mücadele Kanunu kapsamında işlenen suçlar bakımından bu süre en fazla 1 yıl 6 aydır.
-Asliye Ceza Mahkemelerinin görev alanında olan suçlar söz konusu ise tutukluluk süresi en fazla 1 yıldır.
Ayrıca tutukluk süresi belirlenirken şüpheli ya da sanığın yaşı da önem taşır. Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmayan çocuklar bakımından bu süreler yarı oranında uygulanır. 15-18 yaş arasındaki çocuklar bakımından bu süreler 4’de 3 oranında uygulanır.
Tutukluluk Kararının Kaldırılması Talebi Nedir?
Yargı Mercii tarafından verilmiş olan tutukluluk kararına karşılık sanık veya şüphelinin ya da avukatlarının bu kararın yerinde olmadığına dair mahkemeye itirazda bulunmasıdır. Çoğu zaman tutuklunun ikametgahının belirli olması, kaçma şüphesine dair bulguların olmaması ya da delillerin toplanmış olması tutukluluk kararının kaldırılması talebinde gerekçe olarak gösterilmektedir.
Tutukluluğun İncelenmesi Nedir?
Şüpheli ya da sanığın tutukluluk durumunun dosya üzerinden incelenerek tahliyesine ya da tutukluluğun devamına hüküm verilmesidir.
Genelde tutukluluğun incelenmesi 30 günde bir yapılır.
Tutuklama Kararının Kendiliğinden Hükümsüz Hale Gelmesi Nedir?
Tutuklama kararının kendiliğinden hükümsüz hale gelmesi, tutuklanmanın geri alınmaksızın hükümsüz hale gelmesini ifade eder. Şu hallerde tutuklama hükmü kendiliğinden hükümsüz olur:
- 1)Kovuşturmaya yer olmadığına dair hüküm verilmesi
- 2)Beraat hükmü
- 3)Ceza verilmesine yer olmadığına hüküm verilmesi
- 4)Tutukluluktaki azami sürelerin doldurulması
- 5)Cezanın ertelenmesi hükmü
Tutuksuz Yargılama Nedir?
Suçun atılı olduğu kişinin aşama devam ederken serbest bırakılmasını ifade eder. Bu aşamada hala suç şüphesi o kişiye yöneltilir ancak birtakım sebeplerden ötürü örneğin kişinin kaçma şüphesi bulunmamasına kanaat getirildiğinde suçlanan kişiler serbest bırakılabilir. Buna da kişinin tutuksuz yargılanması denir.
Tutuksuz Yargılama Koşulları Nelerdir?
Aşağıdaki hallerin varlığı halinde kişi tutuksuz yargılanabilmektedir:
- 1)Kaçma şüphesi olmaması
- 2)Daha önce herhangi bir suç işlenmemiş olması
- 3)Sosyal hayatında ve mahkemede iyi hal göstermesi
Tutuklama Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
(…) SULH CEZA MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
İTİRAZ EDEN
(SANIK):Adı ve Soyadı (T.
C. Kimlik numarası)
VEKİLİ:
Adresi
MÜŞTEKİ:Adı ve Soyadı
Adresi
KONU:Tutukluluğun kaldırılması istemi
AÇIKLAMALAR:
Müvekkilim, …… suçlamalarla yargılanmakta olduğu…..1. Asliye Ceza Mahkemesi’nde yargılanmaktadır. Müvekkilimin sabit bir ikametgahı bulunması, Delillerin tamamının toplanmış olması nedenlerinden ötürü tahliyesini istemiştik.
Ancak ….1. Asliye Ceza Yargı Makamı …/…. Esas sayılı dosyasında müvekkilimin tutukluluğuna hüküm verilmiştir. (TUTUKLULUĞUN KALDIRILMASI İSTEMİ GEREKÇELERİNİ DETAYLI AÇIKLAYARAK YAZALIM)
SONUÇ VE İSTEM:Yukarıda açıklanan nedenlere dayanılarak itirazımızın kabulüne ile müvekkilim hakkındaki …1. Asliye Ceza Yargı Makamı kararının itirazen kaldırılmasını, sanık vekili olarak arz ve talep ederim. …/…./….
SANIK- ŞÜPHELİ VEKİLİ
İMZA
NİSANUR CEBECİ