Hukuk sistemimizde her yasal sürecin kendine has usul kuralları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yazımızda konuya dair en çok merak edilen noktaları ele alacağız.

Hukuk Büromuz

  • Ehlibeyt Mah. Ceyhun Atuf Kansu Cd. No:112 D:30, Cevat Muratal İş Merkezi, Balgat, /

Randevu İçin Tıklayınız

YURT DIŞINDA VERİLEN BOŞANMA KARARLARININ NÜFUS MÜDÜRLÜKLERİNDE TESCİLİ İLE TANIMA VE TENFİZ DAVALARI


Yabancı bir ülke yargı makamı vasıtasıyla verilmiş olan hüküm, kural olarak Türkiye'de kendiliğinden geçerli olmaz, bu kararın tanıma tenfiz yasal süreci ile Türk yargı mercileri vasıtasıyla tanınması ve karara Türkiye'de de geçerlilik kazandırılması gerekmektedir.

Örneğin bir Türk ve bir Alman vatandaşının Türkiye ve Almanya ülkeleri vasıtasıyla tanınmakta olan evliliklerine ilişkin olarak Almanya'da verilmiş olan bir boşanma kararının Türkiye'de tanınması ve icrailik kazanması tanıma tenfiz ile gerçekleşecektir.


Nüfus Hizmetleri Yasasında 2017 yılında yapılan değişiklikle yurtdışında verilen boşanma kararları için tanıma yasal süreci açmak zorunluluğu ortadan kalkmıştır. Bu işlemler usulüne uygun bir şekilde kanunca belirlenen Nüfus Müdürlüklerine tescil edilebilecektir.


Nüfus Hizmetleri Kanunu Madde 27/A:(1) Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin olarak verilen hükümler; bizzat veya avukatleri aracılığıyla tarafların birlikte veya taraflardan birinin ölmüş ya da yabancı olması halinde Türk vatandaşı olan diğer taraf veya avukatinin tek başına başvurması, verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makam vasıtasıyla verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir.(2) Nüfus kütüğüne yapılacak tescil işlemleri, yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilcilikler, yurt içinde ise Bakanlık vasıtasıyla belirlenen nüfus müdürlükleri vasıtasıyla yapılır.(3) Bu maddede sayılan şartlar yerine getirilmediği gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararların Türkiye’de tanınması, 27/11/2007 günlü ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Yasa uyarınca yapılır.(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık vasıtasıyla yönetmelikle belirlenir.

Nüfus Hizmetleri Kanunundaki bu tescil usulünün işletilmesi akabinde tescil talebinin reddedilmesi nedeniyle aşağıda açıklayacağımız usul ve esaslar dahilinde tanıma ve tenfiz yasal süreci açılması gerekecektir.


Nüfus müdürlüklerine tescil yalnızca boşanma, evliliğin butlanı ve evliliğin iptali gibi hükümler için bahsi geçen olmaktadır. Boşanmanın yanında verilen ve boşanmanın fer'i niteliğinde olan velayet, kişisel görüş, maddi ve manevi ödenek, nafaka hususları ile boşanma sonucunda mal rejiminin tasfiyesine ilişkin verilmiş hükümler için bu yöntem kullanılamayacaktır. Bu tip icrailik arz eden hükümler için tenfiz yasal süreci açılması gerekecektir.


  • Yurt dışında alınan boşanma kararının nüfusa tescili için yurt dışında, dış temsilciliklere,

  • Yurt içinde taraflardan birinin yerleşim yeri nüfus müdürlüğüne,

  • Eğer her iki tarafında yurt içinde yerleşim yeri yoksa:,,,,,,,,,,,,,,,,VeNüfus müdürlüklerine yapılabileceği belirtilmiştir.

Kural olarak tarafların tescil işlemi için birlikte başvurmaları gerekmektedir.

Ancak taraflardan biri ölmüşse veya yabancıysa tek kişinin başvurusuyla da tescil işlemi gerçekleşecektir.



Tanıma ve Tenfiz Nedir?


TanımaVeTenfizBirbirinden ayrı iki farklı kavramlardır ve dolayısıyla farklı sonuçlar doğurmaktadır. Yukarıda bahsetmiş olduğumuz üzere boşanmanın nüfus müdürlüğüne tescilinin gerçekleştirilememesi halinde tanıma yasal süreci açılması bahsi geçen olacaktır. Tanıma yasal süreci icrailik ihtiva etmeyen bir hükmün Türkiye'de tanınmasını sağlarken, tenfiz yasal süreci ile elde edilmek istenen yasal sonuç icra edilebilir nitelikteki bir hükme geçerlilik sağlanmasıdır.


Örneğin boşanma davasında tarafların arasındaki evlilik birliğinin sona erdirilmesi tescil işlemi veya tanıma yasal süreci ile gerçekleştirilirken, ziynet ve mal paylaşımı ile boşanmanın fer'i niteliğindeki nafaka ve tazminata ilişkin yükümlülüklere icra edilebilirlik niteliğini kazandıran tenfiz davasıdır. Tanıma ve tenfiz tek bir yasal aşama ile ileri sürülebilir taleplerdir.



Tanıma ve Tenfiz Davasında Görevli ve Yetkili Yargı Mercii


Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi aile hukuku ile ilgili kararlara ilişkin olarak açılacak olan tanıma tenfiz talepli davalarda:


Görevli yargı merciiAile yargı mercileri, aile mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde aile yargı makamı sıfatıyla asliye hukuk mahkemeleridir.

Yetkili yargı merciiIse davacının Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesidir.

Davacının Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmadığı hallerde, veya mahkemelerinin yetkisi bahsi geçen olacaktır.



Tanıma ve Tenfiz Davaları İçin Gerekli Belge ve Şartlar


Yabancı ülke yargı makamı vasıtasıyla verilen kararın,Kesinleşme şerhiVeApostil şerhiTaşıyan aslı ile birlikte tamamınınNoter veya resmi kurumlarca onaylı tercümesiNin yargı merciine sunulması gerekecektir.


Yabancı ülke yargı mercii kararının Türkiye Cumhuriyeti ve Türk hukuk sistemince kabul görmekte olan kamu düzeninin gereklerine aykırı olmaması gerekmektedir. Ayrıca ülkeler arasında mütekabiliyet de bulunmalıdır.


İçtihatlarla da gelişme gösteren bu alana ilişkin olarak mutlaka uzman bir aile avukatından yardım alınması gerekmektedir. Çünkü hukuk sistemleri arasındaki farklılıklar uygulamada önceden öngörülmesi güç olan çeşitli sonuçlar doğurabilmektedir. Örneğin Almanya'da ortak velayet uygulaması varken, Türkiye'de yoktur.

Öyleyse Türkiye yargı mercileri velayet gibi kamu düzenine ilişkin bir duruma ilişkin olarak öne sürülen bir tenfiz talebinde yabancı yargı mercii kararını onaylayacak mıdır? Yoksa yeni bir hüküm mı verecektir?


Bu tip kompleks yasal sorunların içinden çıkılabilmesi için Aile Avukatı ile iletişime geçip ücreti mukabilinde yasal danışma hizmeti alabilir ve gerekli görülmesi halinde vekalet ilişkisi kurabilirsiniz.





Yasal süreçlerin karmaşıklığı ve süre sınırları göz önüne alındığında, hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukattan profesyonel yasal yardım almanız önemle tavsiye edilir.