Güncel yasal düzenlemeler ve yargı kararları ışığında yasal süreçlerin işleyişini bilmek, haklarınızı korumak adına oldukça önemlidir. İşte konu hakkında bilinmesi gerekenler:

YARGITAY

17. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2019/968

Hüküm Numarası: 2020/4817

Hüküm Tarihi: 14.07.2020

Özeti: Yasal Aşama, trafik kazasından kaynaklanan maddi ödenek istemine ilişkindir. Desteğin kasksız şekilde nizamlara aykırı ve kendi can emniyetini tehlikeye atacak şekilde yolculuk yapması ise sürüş kusurlarından olmayıp, hakim vasıtasıyla tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmelidir.

Yolculuk yapmaya uygun olmayacak şekilde kasksız yolculuk yapmak gibi hususlar bilirkişi vasıtasıyla kusur oranı belirlenirken dikkate alınacak hususlar değildir. Oysa mahkemece alınan bilirkişi raporunda desteğin kasksız motorsiklet kullanmasına göre destek sürücü %15 kusurlu görülmüştür. Mahkemece; öncelikle desteğin trafik akışına ilişkin olarak kusursuz olduğu kabul edilerek daha sonra desteğin uygun olmayan şekilde kasksız motorsiklette yolculuk yaptığı hakim vasıtasıyla değerlendirilerek, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre hükmedilecek tüm ödenekler yönünden %20 oranda müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

Taraflar arasındaki ödenek davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı avukati vasıtasıyla temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar avukati;Davacıların babasının yolcu olarak bulunduğu trafik sigortası bulunmayan aracın tek taraflı taraflı trafik kazası yapması neticeside davacıların babasının vefat ettiğini belisiz alacak yasal süreci açtıkları belirterek davacılar için 2.000,00 er TLDESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATIIleMüteveffanın hastanede 8 ay 10 gün yoğun bakımda kaldığını belirterek bu süre için 500,00 er TLİŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATININKaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş,Islah dilekçesiIle destekten yoksun kalma ödeneği talebini... Için 10.726,33 TL,...

Için 14.204,42 TL ‘ye, geçici iş göremezlik ödeneği talebini 4.997,15 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı avukati; kazaya yol açmaVeren zarar veren aracın maliki konumudaki...ve aracın sürücüsü konumunda olan...'a ihbarına hüküm verilmesini talep ettiklerini, kendilerine herhngi bir müracatın olmadığını,Sorumluluğun olay tarihindekiMecburi mali mesuliyet sigortası teminat limitleri ve kusur oranı ile sınırlıSorumlu olduğunu,Müteveffanın kask ve koruyucu elbise kullanmadığının sabit olduğundanTazminatın müterafık kusur ve hakkaniyet indirimi yapılmasıGerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre;Davanın kabulüIle davacı... Için 14.204,42 TL, davacı... Için 10.726,33 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalının sorumlu olduğu limitle sınırlı olmak üzere) yasal aşama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacılar... Ve...

Için 4.997,15 TL geçici işgöremezlik zararının tazminine ilişkin tazminatın (davalının sorumlu olduğu limitle sınırlı olmak üzere) yasal aşama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarakDavacılara verilmesine hüküm verilmiş; hüküm, davalı avukati vasıtasıyla temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, yargı mercii kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı avukatinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine hüküm vermek gerekmiştir.

2- Yasal Aşama, trafik kazasından kaynaklanan maddi ödenek istemine ilişkindir.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 43. Maddesinde;Hakimin,Tazminatın türü ve kapsamının derecesini, vaziyet ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığınaGöre belirleyeceğiBelirtilmiş; 44. Maddesinde ise; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi, zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin vaziyet ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.

Müterafik kusur;Aynı şartlar altındakiMakul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (...,.... Borçlar Hukuku Genel Hükümler.

Y. 2015. S. 582) ZARARIN DOĞUMU YA DA ARTMASINA YOL AÇAN FİİL, ZARAR GÖRENİN DAVRANIŞLARINDAN İLERİ GELMİŞSE MÜTERAFİK (ORTAK) KUSURDAN SÖZ EDİLİR. (...,... Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418) Buna göre,Müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.

Yasal Aşama konusuKaza, tek taraflı olarak meydana gelmiş, olaya ilişkin olarak Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı vasıtasıyla düzenlenen 21/02/2014 günlü raporundaMotosiklet sürücüsü...'ın %60 oranında kusurlu olduğunu,Müteveffa İlyas Boztaş'ın kendi can güvenliği açısından kask takması gerektiği hususuna riayet etmeyip meydana gelen kaza sonucu ölü muayene raporunda belirtildiği şekli ile yaşamını yitirdiği olayda kendi ölümü üzerinde %15 oranında kusurlu olduğunu,Yol üzerindeMevcut domates atığının %25 oranında etken olduğu tespit edilmiş ve murisin %15 kusuru düşülerek hesaplanan ödenek hüküm altına alınmıştır.

6098 sayılı Borçlar Yasasının, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43. maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.

Tazminattan indirim sebeplerinI düzenleyen, Türk Borçlar Yasasının 52. maddesinde (Borçlar Kanunu 44.

Madde) öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Davacıların desteği motorsiklette yolcu konumunda olup anılan rapora göre kask kullanmaması ve vefatının kafa travması sonucu gerçeklemesi nedeniyle %15 kusur verilmiştir.DesteğinKasksız şekilde nizamlara aykırı ve kendi can emniyetini tehlikeye atacak şekilde yolculuk yapması ise sürüş kusurlarından olmayıp, hakim vasıtasıyla tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmelidir.Yolculuk yapmaya uygun olmayacak şekilde kasksız yolculuk yapmak gibi hususlar bilirkişi vasıtasıyla kusur oranı belirlenirken dikkate alınacak hususlar değildir.Oysa mahkemece alınan bilirkişi raporunda desteğin kasksız motorsiklet kullanmasına göre destek sürücü %15 kusurlu görülmüştür.

Mahkemece; öncelikle desteğin trafik akışına ilişkin olarak kusursuz olduğu kabul edilerek daha sonra desteğin uygun olmayan şekilde kasksız motorsiklette yolculuk yaptığı hakim vasıtasıyla değerlendirilerek, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre hükmedilecek tüm ödenekler yönünden %20 oranda müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı avukatinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı avukatinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 14/07/2020 gününde oybirliğiyle hüküm verildi.

Yasal itilaflar hak kayıplarına yol açabileceğinden, davaların uzman bir en uygun çözüm yollarını sunacaktır.