Mirastan Çıkarma (Iskat) Nedir? Ekibi1 Temmuz 2026Miras Hukuku

Mirastan Çıkarma (Iskat) Nedir?

Mirastan çıkarma, (ıskat)Mirasbırakanın tek taraflı ölüme bağlı bir tasarruf olan vasiyetname düzenlemesi ileSaklı pay sahibi mirasçısını mirasçı olmaktan çıkarması olup Türk Medeni Kanunuhükümlerinde düzenlenmiştir. Mirastan çıkarma, yasanın 510’uncu maddesinde düzenlenmiş olup ilgili madde, mirasbırakana belli sınırlar çerçevesinde saklı paylı mirasçılarını mirastan men etmeye olanak sağlamıştır. Mirastan çıkarılan kimse mirastan pay alamayacağı gibitenkis davasıda açamayacaktır.

İçindekiler
  1. Mirastan Çıkarma (Iskat) Nedir?
  2. Mirastan Çıkarma Nedir?
  3. Mirastan Çıkarma ve Saklı Pay
  4. Mirastan Çıkarma Şartları Nelerdir?
  5. Mirastan Çıkarma Nedenleri Nelerdir?
  6. Cezai Mirastan Çıkarma ve Unsurları Nelerdir?
  7. Koruyucu Mirastan Çıkarma ve Unsurları Nedir?
  8. Mirastan Çıkarma Yöntemleri Nelerdir?
  9. Mirastan Çıkarma Ne Zaman Yapılır?
  10. Mirasbırakanın Mirasçıyı Affetmesi Durumunda Mirastan Çıkarmanın Durumu
  11. Mirastan Çıkarma Nasıl Yapılır?
  12. Mirastan Çıkarmanın Sonuçları Nelerdir?
  13. Mirastan Çıkarılan Kişinin Hakları Nelerdir?
  14. Mirastan Çıkarmanın İptali Davası
  15. Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Kime Karşı Açılır?
  16. Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Zamanaşımı
  17. Mirastan Çıkarmaya İtiraz Nedenleri Nelerdir?
  18. Mirastan Çıkarma ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
    1. Evlatlık, mirastan çıkarılabilir mi?
    2. Yasal mirasçılar, saklı pay sahibi mirasçıyı mirastan çıkarabilir mi?

Mirastan çıkarma hâlinde mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçılıktan çıkarılanın varsa alt soyuna yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır.

Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir.

Günlük hayatta sıklıkla karşılaşılan mirastan çıkarma işlemlerinde mağduriyet yaşanmaması adına alanında uzman bir avukattan destek alınması yerinde olacaktır.

MİRAS HUKUKU AVUKATI

Mirastan Çıkarma Nedir?

Mirastan çıkarma, mirasbırakanın düzenleyeceği bir vasiyetname ile saklı payı bulunan mirasçısını mirasından mahrum bırakması, onu mirastan men etmesi olarak açıklanabilir.

Mirastan çıkarma işlemi, mirasın tamamına yönelik olabileceği gibi bir kısmına yönelik de yapılabilir. Mirastan ıskat Türk Medeni Kanunu’nun çizmiş olduğu sınırlar çerçevesinde uygulanabilecektir. Bu nedenlerin olmamasına rağmen mirasçılıktan çıkarılan kişiler ise işlemin iptali için yasal aşama açabileceklerdir.

Mirastan Çıkarma ve Saklı Pay

Mirastan çıkarma işlemi, ancak saklı payı bulunan mirasçılara yönelik yapılabilir. Saklı pay, hak edilen mirastan alınması gereken en düşük pay oranı olarak tanımlanabilmektedir.

Saklı pay oranları kanunda belirlenmiştir. Bu oranların altında ilgiliye miras payı kalması halinde ilgilinin saklı payı ihlale maruz kalmış olup ilgili kişi ihlal edilen saklı payı için tenkis davası açabilecektir.

Mirasbırakanın, saklı pay sahibi olmayan bir mirasçısını mirastan çıkarmasına gerek yoktur.Çünkü mirasbırakan her halükarda diğer mirasçıların miras payı hakkında dilediği gibi tasarruf edebilir, bağıışlayabilir veya başkasını mirasçı olarak atayabilir.

Türk Medeni Yasasında sınırlı saklı pay sahibi mirasçılar sınırlı şekilde sayılmış olup şunlardır;

  • MirasbırakanınEşi,
  • MirasbırakanınAltsoyu(Çocukları,Evlatlıkları,TorunlarıVeOnların çocukları),
  • MirasbırakanınAnneVeBabası.

Mirastan Çıkarma Koşulları Nelerdir?

Saklı pay sahibi mirasçının mirastan çıkarılması için mirasbırakanın bazı koşulları gerçekleştirmesi gereklidir;

  • Mirastan çıkarma için öncelikli olarakaçık bir irade beyanı
  • Mirasbırakan, işbu açık irade beyanınıvasiyetname düzenleyerek
  • Mirastan çıkarma işleminde, mirasbırakanın işbuçıkarma işleminin sebebinivasiyetnamede açıkça belirtmesi gereklidir.

Söz konusu şartların biri dahi gerçekleşmez ise geçerli bir mirastan çıkarma işlemi yapılamayacaktır. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan sorun ise mirasbırakanın mirastan çıkarma işlemini gerçekleştirirken düzenlediği vasiyetnamede, mirastan çıkarma sebebini açıkça göstermemesidir.

Dolayısıyla, söz konusu durumun yaşanmaması, telafisi imkansız zararların doğmasının engellenmesi amacıyla bu alanda uzman bir avukattan yasal yardım alınmasında büyük ölçüde yarar olacaktır.

Mirastan Çıkarma Nedenleri Nelerdir?

Mirasbırakan tarafından saklı pay sahibi mirasçının mirastan çıkarılabilmesi için bazı nedenlerin gerçekleşmesi gereklidir. Bu kapsamda mirastan çıkarma nedenleri Türk Medeni Yasa m.510hükmünde düzenlenmiş olup şöyledir;

  • Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşıağır birSuçIşlemişse,(Cezai Mirastan Çıkarma)
  • Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanınailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse. (Cezai Mirastan Çıkarma)
  • Saklı pay sahibi mirasçı hakkında BORÇ ÖDEMEDEN ACİZ BELGESİbulunması.

Cezai Mirastan Çıkarma ve Unsurları Nelerdir?

Saklı pay sahibi mirasçı, mirasbırakan veya mirasbırakanın yakınlarından birisine karşı ağır bir suç işlerse veya aile hukukundan doğan yükümlülüklerini yerine getiremez ise Cezai Mirastan Çıkarma işlemi gündeme gelecektir.

Burada mirastan çıkarma işlemi, cezai nedenlere dayanmış olup saklı pay sahibinin bu kapsamdaki eylemi, mirasbırakana bir hak sağlayarak saklı pay sahibi mirasçının mirastan çıkarılmasına yol açacaktır.

Mirastan çıkarma işleminin unsurları ise;

  • Ağır bir suç işlemek, (Aile bağlarını koparması gerekir)
  • Ağır bir suçu, mirasbırakan veya mirasbırakanın yakınlarına karşı işlemek,
  • Aile hukukundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek,
  • Bu yükümlülükleri, mirasbırakan veya mirasbırakanın aile üyelerine karşı yerine getirmemek.

Koruyucu Mirastan Çıkarma ve Unsurları Nedir?

Koruyucu Mirastan Çıkarma İşlemi ise Türk Medeni Kanunu m.513 hükmünde düzenlenmiş olup isminden de anlaşılacağı üzere mirasbırakanın, mirasından çıkardığı saklı payı bulunan mirasçının çocuklarını koruma amacı taşımaktadır.

Bu husus daha çok Yargıtay kararlarında görülmekte olup koruyucu mirastan çıkarma, mirasbırakanın altsoyundaki saklı pay sahibi bir mirasçısı hakkındaBORÇ ÖDEMEDEN ACİZ BELGESİBulunmakta ise saklı pay sahibi mirasçının çocuklarının korunması amacıyla mirasbırakan tarafından saklı payın yarısı mirasçının çocuklarına özgülenmektedir.

Özetle koruyucu mirastan çıkarma işlemi, mirasbırakan tarafından torunlarının korunması, onların miras hakkının zedelenmemesi amacı ile yapılmaktadır.

Mirastan Çıkarma Yöntemleri Nelerdir?

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca mirastan çıkarma yöntemleri ikiye ayrılmakta olup şöyledir;

  • Cezai Mirastan Çıkarma

Ağır bir suç işleme veya aile hukukundan doğan yükümlülükleri yerine getirmeme sebebiyle mirastan çıkarmadır.

  • Koruyucu Mirastan Çıkarma

Mirasbırakanın altsoyundan biri hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunması halinde, torunlarının korunması amacıyla yapılan mirastan çıkarmadır.

Mirastan Çıkarma Ne Zaman Yapılır?

Mirastan çıkarma işlemi, yukarıda saydığımız sebep ve şartlar gerçekleştiği takdirde mirasbırakan tarafından sağlığında düzenlenecek bir vasiyetname ile yapılmaktadır. Dolayısıyla yukarıda sayılan sebeplerin gerçekleşmemesi halinde mirastan çıkarma yapılamayacaktır. Bu noktada mirasçının mirastan iskat nedenleri ortaya çıktığında böyle bir niyeti olması hâlinde alanında uzman bir miras hukuku avukatından destek alması elzemdir. Aksi halde mağdur olduğu bir vaziyet olmasına rağmen mirasın hak etmeyen bir mirasçıya kalma durumu ortaya çıkacaktır.

Mirasbırakanın Mirasçıyı Affetmesi Hâlinde Mirastan Çıkarmanın Durumu

Mirasbırakan mirasından çıkardığı saklı paylı mirasçıyı, sonradan affederse yapılan mirastan çıkarma işlemi, kendiliğinden geçersiz hale gelmez.

Şu halde affetme bahsinde 2 vaziyet söz konusu olacaktır;

  • Mirasbırakan, bir vasiyetname ile mirastan çıkarma işlemini yaptığı için bu vAsiyetnameyi yok ederekVeya
  • Mirastan çıkarma işleminin yapıldığı vasiyetname yerine tersi anlamdaBir vasiyetname daha düzenleyerek

Geçersiz hale gelecektir. Ancak, mirastan çıkarılan mirasçının affedildiği mirasbırakan tarafından sözlü olarak beyan edilirse, bu vaziyet mirastan çıkarma işleminin geçersizliğini sağlamayacaktır.

Mirastan Çıkarma Nasıl Yapılır?

Mirastan çıkarma, mirasbırakanın düzenleyeceği bir vasiyetname veya miras sözleşmesi ile saklı paylı mirasçısını mirasından mahrum etmesi, çıkarmasıdır. Mirastan çıkarma, yalnızca saklı paylı mirasçılar için söz konusu olup saklı payı bulunmayan bir mirasçının mirastan çıkarılmasına gerek yoktur. Mirastan iskat durumu, düzenlenecek bir vasiyetname ile gerçekleştirilecek olup vasiyetnamenin yasanın aradığı koşulları haiz olması gerekmektedir.

Düzenlenecek vasiyetname hakkında daha detaylı bilgiler almak içinburayatıklayabilirsiniz.

İlgili ölüme bağlı tasarrufta mirasçılıktan iskat nedenleri herhangi bir şüphe barındırmamalı, açıkça belirtilmeli mümkünse mirastan iskata yol açma veren vaka açık bir şekilde dile getirilmelidir. Zira, bu nitelikte bir mirastan iskat, mirastan çıkarma işleminin iptaline maruz kalmayacaktır. Çünkü bu nitelikteki mirastan çıkarma beyanı, bütün koşulları haiz, ortada bir şüphe bırakmayacak irade beyanı olarak ilgili tasarrufta yerini alacaktır. Böylelikle mirasbırakanın iradesine aykırı bir vaziyet oluşmayacaktır.

Mirastan Çıkarmanın Sonuçları Nelerdir?

Mirastan çıkarmanın sonuçları, Türk Medeni Kanunu m.511 hükmünde düzenlenmiş olup şöyledir;

“Mirasçılıktan çıkarılan kimse,Mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davasıda
Açamaz.Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi,Mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa miras bırakanın yasal mirasçılarına kalır.

Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibisaklı payını isteyebilir.”

Bu kapsamda, mirastan çıkarılan saklı paylı mirasçı mirastan pay alamayacağı gibi bu durumu tenkis davasına da konu edemeyecektir.

Dolayısıyla, mirasçılıktan çıkarılan saklı paylı mirasçı, mirasın dışında kalmakta yani mirasçılık sıfatı sona ermekte ve mirasçılığa ilişkin haklarını kaybetmekte olup bu haklar ise onun altsoyuna geçmektedir.

Ancak mirasın tamamından çıkarma değil de bir kısmına yönelik mirastan çıkarma yapılmış ise bu durumda çıkarılan pay için haklarını kaybedecek ve Tenkis Davası açamayacaktır. Ancak, mirasçılık sıfatı ise devam edecektir.

Mirastan Çıkarılan Kişinin Hakları Nelerdir?

Mirasbırakan tarafından mirastan çıkarılan saklı pay sahibi mirasçı, haksız şekilde mirastan çıkarılmış ise yapılan mirastan çıkarma işlemineItirazEdebilir veyaMirastan Çıkarmanın İtirazı DavasıAçabilir. Bu iki husus aşağıda detaylıca açıklanacaktır. Yukarıda bahsedildiği üzere mirastan iskat sebepleri kanunda açık bir şekilde sayılmıştır.

Mirasçının sırf kötü niyetli bir şekilde soyut söylemlerle bezemiş olduğu bir mirastan çıkarma beyanı, mirasçının hakkını gasp edecektir. Bu sebeple yasa koyucu haksız bir şekilde saklı payına tecavüz edilen mirasçıyı da koruma altına almış, itirazları için açabileceği davayı öngörmüştür. Mirastan haksız bir şekilde iskat edildiğini düşünen mirasçı, bu hakkını kullanabilir, bu hakkını kullanmak için de Bürosunun uzman avukatlarına danışabilir. Danışmanlık almak içinburayatıklayabilirsiniz.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası

Mirasbırakan tarafından saklı paylı mirasçı, Kanun’da belirtilen mirastan çıkarma sebepleri gerçekleşmeden mirastan çıkarılmış olabilir.

Bu durumla uygulamada oldukça sık karşılaşılmaktadır.

Dolayısıyla saklı paylı mirasçının haksız yere mirasçılık sıfatı sona erdirilmiş olmaktadır. Böyle bir durumda Kanunumuz mirasçının menfaatlerini gözeterek şu imkanlara yer vermiştir;

  • Mirastan Çıkarmaya İtiraz
  • Mirastan Çıkarmanın İptali Davası

Bu anlamda, haksız yere mirasçılıktan çıkarılan saklı paylı mirasçı,Mirastan Çıkarmanın İptali DavasınıAçabilecektir.

Ancak saklı payı bulunan mirasçı,Borçlarını ödemekten aciz bir durumdaAncak aciz belgesi yok veyaIflasHalinde iseMirastan çıkarılan saklı paylı mirasçının alacaklıları onun yerine bu çıkarma işlemine itiraz edebilirler ve bu halin iptalini isteyebilirler.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Kime Karşı Açılır?

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası, diğer yasal mirasçılar ile atanmış mirasçılara karşı açılmakta olup davacı yani mirastan çıkarılan saklı paylı mirasçı, mirastan çıkarma sebebinin gerçekleşmediğini, haksız yere mirastan mahrum bırakıldığını iddia ederken davalılar ise mirastan çıkarma işleminin geçerli olduğunu ispat edecektir.

Davalılar, mirastan çıkarma işleminin geçerli olduğunu ispat edemez ise mirasbırakan tarafından yapılan mirastan çıkarma işlemi iptal edilecek ve saklı paylı mirasçı mirasa kavuşacaktır.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Zamanaşımı

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası açacak olan mirastan çıkarılan saklı pay sahibi mirasçının, buIptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisindeIşbu davayı açması gerekmektedir.

Ayrıca vasiyetnamenin açıldığı tarihten, yoksa mirasın geçtiği tarihten itibarenIyiniyetli davalıyaKarşı10 yıl,Iyiniyetli olmayan davalıyaKarşı20 yılIçinde bu yasal aşama açılmalıdır.

Mirastan Çıkarmaya İtiraz Nedenleri Nelerdir?

Mirastan çıkarmaya itiraz nedenleri“Genel Anlamda Mirastan Çıkarmaya İtiraz Nedenleri”Ve“Özel Anlamda Mirastan Çıkarmaya İtiraz Nedenleri”Olarak ikiye ayrılmaktadır.

  • Genel Anlamda Mirastan Çıkarmaya İtiraz Nedenleri:
  • Eğer mirasbırakan ehliyetsiz durumda iken mirastan çıkarma işlemini gerçekleştirmiş ise,
  • Mirastan çıkarma işlemi; hata, hile, aldatma, korkutma sonucu yapılmış ise,
  • Mirasbırakan tarafından düzenlenen vasiyetname şeklen geçersiz yapılmış ise

Mirastan çıkarılan saklı pay sahibi mirasçı, mirastan çıkarmaya itiraz edebilecektir.

  • Özel Anlamda Mirastan Çıkarmaya İtiraz Nedenleri:
  • Cezai Mirastan Çıkarmaya İtiraz

Saklı pay sahibi mirasçı, mirasbırakan veya mirasbırakanın yakınlarından birisine karşı ağır bir suç işlemiş olup ancak aile bağlarının kopmasına yol açma vermemişse veya aile bağlarının kopmasında mirasbırakanın da kusuru bulunuyor ise mirastan çıkarılamayacak, şayet çıkarılmış ise saklı pay sahibinin itiraz hakkı doğacaktır.

  • Koruyucu Mirastan Çıkarmaya İtiraz

Saklı pay sahibi mirasçı hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunmadığı halde mirastan çıkarma işlemi yapılmış ise saklı pay sahibi mirasçının itiraz etme hakkı doğacaktır.

Mirastan Çıkarma ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Evlatlık, mirastan çıkarılabilir mi?

Yukarıda saydığımız tüm sebeplerle evlatlık da mirasbırakan tarafından mirastan çıkarılabilir. Ve evlatlık da saklı pay sahibi mirasçı gibi itiraz veya yasal aşama hakkını kullanabilir.

Yasal mirasçılar, saklı pay sahibi mirasçıyı mirastan çıkarabilir mi?

Mirastan çıkarma, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olup mirasbırakanın sağlığında düzenleyeceği bir vasiyetname ile yapılması gerekli bir işlemdir. Dolayısıyla sadece mirasbırakan tarafından onun sağlığında bu mirastan çıkarma işlemi gerçekleştirilebilir.

Ancak bu konuda açılmış bir yasal aşama bulunuyor ise mirasçılar, mirasbırakanın ölümü halinde işbu davaya devam edebilecektir.

BUSE DİZ

MİRASTAN MAL KAÇIRMA NEDİR?

MURİS MUVAZAASIMirastan Feragat Sözleşmesi