Hukuk sistemimizde her yasal sürecin kendine has usul kuralları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yazımızda konuya dair en çok merak edilen noktaları ele alacağız.

İcra ve İflas Kanunu’nda yer alan ve en çok başvurulan yasal aşama türlerinden bir tanesi İtirazın İptali davasıdır. İtirazın iptali davasının açılabilmesi için öncelikle ortada başlatılmış bir icra takibi bulunması gerekmektedir. Borçlu, kendisine gönderilen ödeme emri üzerine, borcun doğmadığı, borcun sona erdiği, zamanaşımına uğradığı, vadesinin gelmediği, borcunun ödeme emrinde belirtildiği kadar olmadığı veya senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığı gibi sebeplerle ödeme emrinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde icra dairesine itiraz edebilir.

Ödeme emrine yapılan itiraz ile takip durur.

Borçlunun itirazı üzerine duran takibe devam edilebilmesi için alacaklının itirazı bertaraf etmesi gerekmektedir. Alacaklının, itirazı hükümden düşürerek takibe devam edebilmesi için başvuracağı iki yol vardır. Bunlarda bir tanesi genel mahkemelerde açabileceği itirazın iptali davasıdır.(İİK m.67) Diğer yol ise icra mahkemelerinde başvurabileceği itirazın kaldırılması müessesesidir.(İİK m.68-70). Alacaklının elinde İİK m.68-68/b anlamında belgeler bulunuyorsa dilerse iptal yasal süreci açabilir, dilerse de itirazın kaldırılması yoluna başvurabilir.

Ancak elinde İİK m.68-68/b anlamında belgeler bulunmayan alacaklının başvurabileceği tek yol, itirazın iptali davasıdır.

Elinde 68-68/b maddelerindeki belgeler bulunan alacaklı, seçim hakkını itirazın iptali yasal süreci açma yönünde kullanırsa, daha sona bundan vazgeçip itirazın kaldırılması yoluna başvuramaz. Bununla birlikte itirazın kaldırılması yoluna başvuran alacaklı, bu yolu bırakarak veya talebi reddedildikten sonra, itirazın iptali yasal süreci açabilir.

İtirazın iptali yasal süreci, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir. Bir yıl geçtikten sonra artık itirazın iptali yasal süreci açılamaz.

Yetkili ve görevli yargı mercii ise genel hükümlere göre tespit edilir.

İtirazın İptali Davasının Sonuçları

1-Davanın Kabulü:

Yargı Mercii, yaptığı tahkikat sonunda borçlunun borcu olduğu kanaatine varırsa, itirazın iptaline hüküm verir. Kararla birlikte;

• Alacaklı durmuş olanTakibe devam edilmesiniVeHaciz yapılmasınıIsteyebilir.
• Alacaklının yasal aşama dilekçesinde talep etmiş olması halinde, borçlu icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir.
• Yargı Mercii kararının tefhim veya tebliğinden itibaren borçlu üç gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır.

2- Davanın Reddi:

• Davanın reddi ile takip konusu alacağın bulunmadığı tespit edilmiş olur,
• Borçlunun cevap dilekçesinde talep etmiş olması halinde, alacaklı haksız ve kötü niyetli ise kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilir.

İtirazın İptali Davasında Hak Düşürücü Süre İle İlgili Yargıtay Hükmü;

T. C. YARGITAY 11.

HUKUK DAİRESİ E. 2016/7332 K. 2017/5164 T. 9.10.2017

YASAL AŞAMA:TaraflarArasında görülen davada... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 2015/50-2015/286 tarih ve 2015/50-2015/286 Sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi tarafların avukatleri vasıtasıyla istenmişVeTemyiz dilekçesinin süresi içindeVeRildiği anlaşılmış olmakla, yasal aşama dosyası için Tetkik Hakimi...vasıtasıyla düzenlenen rapor dinlendiktenVeYine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanaklarıVeTüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

HÜKÜM:DavacıVeKili, davalıların sözleşme ile üstlendikleri alacak edimini yerine getirmediklerini, davalılar vasıtasıyla verilen senet için takibe geçildiğini, ancak davalıların haksız bir şekilde itiraz ederek söz konusu takibi durduklarını ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile itirazın iptali ve takibin devamına, asıl alacak üzerinden % 20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talepVeYasal aşama etmiştir.

DavalılarVeKili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalıların... İcra Müdürlüğünün 2013/281 Esas sayılı dosyasında itirazı üzerine 19/11/2013 tarihinde takibin durdurulmasına hüküm verildiği, davacının ise işbu itirazın iptali davasını bir senelik hak düşürücü süreden sonra açtığı gerekçesiyle, yasal aşama koşulu yokluğundan davanın reddine hükümVeRilmiştir.

Hükmü, taraflarınVeKilleri temyiz etmiştir.

1-)Yasal Aşama, İİK67. Maddesine dayalı itirazın iptali yasal süreci olup, mahkemece davanın İİK'nın67.

İİK'nın67. Maddesi uyarınca itirazın iptali davasının açılması için öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre itirazın alacaklıya tebliği ile başlayacağından ve dosya içerisinde de böyle bir belge bulunmadığından mahkemece itirazın iptali davasının süresinde açıldığının kabulüyle uyuşmazlığın esasına girilmek gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine hükümVeRilmesi doğru olmamış, kararın açıklanan sebeplerle davacı yararına bozulmasına hüküm vermek gerekmiştir.

2-)Bozma sebepVeŞekline göre, davalılarVeKilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına hüküm vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda(1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle açıklanan nedenlerle, davacıVeKilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalılarVeKilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 09/10/2017 tarihinde oybirliğiyle hüküm verildi.

Yasal süreçlerin karmaşıklığı ve süre sınırları göz önüne alındığında, hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukattan profesyonel yasal yardım almanız önemle tavsiye edilir.