İstifa eden ödenek alabilir mi 2023Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan Ödenek Alabilir mi? İşten kendin çıkınca ödenek alınır mı? ? Bu yazımızda bu sorularınıza cevaplar bulacaksınız. Ödenek veya Kıdem ödeneği anlam olarak istifa eden veya işten çıkartılan işçiye alması gereken parayı ifade eder.
“İstifa eden ödenek alabilir mi?” sorusu, ülkemizde ücretli çalışan herkesin aklında yer etmiş bir sorudur.
Bu konuda TBMM’nin yapmış olduğu ödenek alacak yasası çalışmaları vardır. Ancak henüz taslak aşamasındadır.
Yazı İçeriği
İstifa Eden Ödenek Alabilir mi?
“Kıdem Tazminatı”na hak kazanmanın yollarıkanunlarla düzenlenmiştir. Misal ödeneği hak etmek için işçi en az 1 (bir) yıl çalışmış olmak gerekiyor ve kendi isteği ve kusuru olmaksızın işten çıkarılmış olması isteniyor. Anlaşıldığı üzere çalışmalarını gerekçesiz bırakan çalışan, kıdem ödeneği alamaz.
Çalışan bu vaziyette kıdem tazminatını alamadığı gibi işverene ihbar tazminatını da ödemek zorunda olabilir.
Konuyla ilgili Yargıtay hükmü: “İstifa belgesindeki ifadenin genel bir içerik taşıması hâlinde, işçinin yasal aşama dilekçesinde somut sebepleri belirtmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamakta olup istifanın ardındaki gerçek araştırılmalıdır.
İş sözleşmesinin istifa ile sona ermesi halinde, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanması mümkün olmadığı gibi, ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamaz. İstifa hâlinde işçinin işverene ihbar ödeneği ödemesi yükümü ortaya çıkabileceğinden, istifa üründeki belgelerin titizlikle ele alınması gerekir.”
Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan Ödenek Alabilir mi?
İş sözleşmelerinin feshinden önce bildirim süresine bağlı kalınarak diğer tarafa yazılı bildirimde bulunulması esastır. İşten ayrılmak (istifa) isteyen işçi, sağlık nedenleri, iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık veya işin durması benzeri haklı nedenler dışındaki işten ayrılmalarda işverenine bildirim süresini dikkate alarak yazılı bildirimde bulunmakla yükümlüdür. işten kendim çıkarsam ödenek alabilirmiyim ? İşçinin kendi isteğiyle işten ayrılması hâlinde, ayrılmanın nedeni önem taşımaksızın ihbar ödeneği hakkı oluşmamakta, böylesi bir talepte bulunulamamaktadır.
İşten ayrılmanın yukarıda sayılan nedenler dışında bir gerekçeye dayanması ve işçinin bildirim süresine uymaksızın işi bırakması halinde, işverenin talep etmesine bağlı olarak işi bildirim süresine uymadan bırakan işçi ihbar ödeneği ödemek hâlinde kalacaktır.
Kıdem Tazminatının Ödenmesi İçin Gereken Koşullar Nelerdir?
İş sözleşmesini sonlandırmak isteyen taraflar (çalışan/işveren) bildirim süresine dikkat etmeli ve bunu yazılı olarak bildirmek zorundadır. Tabii iş yasasında istisnai durumlarda mevcuttur: Emeklilik, kadınlar için evlilik ve askerlik gibi durumlarda kıdem ödeneği hakkı doğuyor. İş yasasında belirtilen istisnai vaziyetler aşağıda listelendiği gibidir.
- İşveren Tarafından İyi Niyet ve Ahlak Kurallarına Aykırılık Nedenleri Dışındaki Nedenlerle İş Sözleşmesinin Feshedilmesi:
İş veren çalışanını normal şartlar altında işten çıkarttığında kıdem tazminatını ödemek zorundadır.
- 3600 prim, 15 yıl çalışmış olmak ve 9 eylül 1999 tarihinden önce sigorta girişinin yapılmış olması:
Kendi isteği ile istifa ederek kıdem ödeneği almak isteyen biri çalışma hayatında 15 yılı ve 3600 prim gününü tamamlamış olmalı. Tabii burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir tarih var.
Burada önemli olan tarih9 Eylül 1999Ve sigorta girişinizin bu tarihten öncesinde olmalıdır. Çalışan Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) bu koşulları sağladığını ifade eden resmi bir yazı aldığında istifa ederek kıdem ödeneği almaya hak kazanırlar.
Ancak çalışan en az 1 (bir) yıldır aynı firmada çalışıyor olmalıdır. Çalışan 3600 yasası olarak da bilinen kanunla ödeneği almak istiyorsa, istifa dilekçesinde bunu açık bir şekilde belirtmelidir veya istifa dilekçesini ve SGK’dan aldığı resmi yazıyı noter vasıtasıyla firmaya gönderebilir. Aksi takdirde ödeneği yanabilir.
- Sağlık Sebepleri:
Meslek hastalığı veya iş kazası sonucunda çalışan tek taraflı olarak iş sözleşmesini sonlandırdığı zaman kıdem tazminatını alabilir.
Bu konuya örnek olarak Yargıtay’ın aldığı bir hüküm: “İlke olarak istifa ile faaliyet sözleşmesine son verilmesi kıdem ödeneği istemeye engel bir vaziyet teşkil eder. Ancak, kıdem tazminatına hak kazandıracak bir sağlık nedeninin söz konusu olup da davacı da bu durumu ispat ederse önceki faaliyet döneminin kıdem tazminatında dikkate alınması doğru olur.”
- Ahlaki ve İyi Niyet Kural Yozlaşması:
Bu durumların en başında “mobbing” geliyor. Çalışan mobbinge uğradığını belgeleyerek istifa ederse tazminatını almaya hak kazanabilir.
Çalışan ücretini ve diğer alacaklarını (yıllık izinler, ikramiye, gıda, giyim, yakacak yardımları, tatil günleri, vb.) yasa veya sözleşme hükümleri koşullarına uygun olarak ödenmez veya hesaplanmazsa, çalışan istifa ederek tazminatını alabilir.
Çalışanın primleri aldığı ücretten yatmıyorsa, eksik veya geç bildiriliyorsa ve işveren çalışanın bilgisi dışında işe giriş-çıkış yapıyorsa çalışan istifa edip tazminatını alabilir.
- Zorlayıcı Sebepler:
Çalışanın bir haftadan daha uzun süre yaptığı işi terk etmesini zorlayan sebepler olduğunda işçi istifa ederek tazminatını alabilir.
Kadın çalışan, evlendiği tarihten sonraki 1 (bir) yıl içinde evlilik nedeniyle, erkek çalışan askerlik nedeniyle istifa ederse tazminatını alabilir.
Bu tür vaziyetler yaşanan olaya, çalışana ve işverene göre çoğaltılabilir. Şarta bağlanan ve baskıyla alınan dilekçe, işe başlamada zamanında boş kağıda attırılan imza, dilekçelerin geç işleme konması, vb.
Gibi vaziyetler çoğaltılabilir.
- Çalışanın Ölmesi:
Çalışanın ölmesi hâlinde işveren çalışanın tazminatını mirasçılarına ödemekle yükümlüdür.
- Memuriyet Hâlinde Ödenek Hakkı
Bu konu çoğumuzun yanlış bildiği bir durumdur. Yargıtay’ın 2012 (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 26/04/2012 tarih ve2010/6655 Esas, 2012/14620 hüküm sayılı hükmü) yılında aldığı bir kararda “… kendi isteği ile memuriyete geçmek …” ifadesi geçmektedir. Anlaşıldığı üzere memuriyet hâlinde istifa eden işçi kıdem tazminatını almaz.
Sonuç
Kıdem ödeneği, çalışan için işsiz kaldığı süre ve yeni iş aradığı süre zarfında geçimini sağlaması için çok önemli bir gelirdir.
Bu yüzden bu haktan mahrum kalmamak için son derece dikkatli ve özverili davranılması gerekmektedir. Çalışan bu mücbir sebeplerden dolayı iş akdini sonlandırdığını dilekçesinden muhakkak belirtmelidir.