İlgili yazımızda işçinin işe iade davasından feragat etmesi ve bunun sonuçları üzerinde duracağız. İş sözleşmesinin sona ermesinde iş güvencesi sistemine tabii iş yerlerinde feshin geçerli veya geçersiz sebepler yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir. İş sözleşmesinin feshinin geçersiz ve haksız bir sebebe dayandığı hallerde işçinin kıdem ödeneği, ihbar ödeneği ve diğer özlük haklarının işverence ödenmesi gerekmektedir. Bu sebeple uygulamada işverenlerce işçinin kıdem ve ihbar tazminatlarını ödeyerek iş akdini sona erdirebilmektedir.

Fakat böyle bir ödeme halinde bile işverenler, birçok kez işçilerin daha sonra kendilerine işe iade yasal süreci açmasını ve bunun neticesinde de boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama gibi tazminatları ödememek için işe iade yasal süreci açmaktan feragat ettiğine dair bir yazı alabilmektedir.

Davadan feragat davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.

Hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya zorlanamayacağı gibi, davacı da açmış olduğu bir davayı sonuna kadar takip etmeye zorlanamaz.

İşe İade Davasından Feragat Mümkün Mü?

İş akdinin feshi ile birlikte işçi ile en erken bir aylık sürenin geçmesiyle birlikte yazılı olarak ibra sözleşmesi imzalanabilir. Yargıtay’ın içtihatlarına göre kıdem, ihbar ödeneği ve diğer işçilik haklarına ilişkin olarak, bu alacaklar tek tek açıkça gösterilmek suretiyle düzenlenen ve aksi kanıtlanmayan ibranameler geçerli sayılmaktadır.

Ancak işe iade davasının açılmasının mümkün olduğu işyerlerinde işçinin işe iade yasal süreci açma hakkından feragat ettiğine dair imzaladığı feragatnameyi Yüksek Yargı Mercii kabul etmemekte ve bu feragatin geçersiz olduğuna hükmetmektedir.

Yüksek Yargı Mercii bir hükmünde“… İş Güvencesine ilişkin hükümler kamu düzenine ilişkin olup, söz konusu hükümler kapsamında işe iade yasal süreci açma hakkını ortadan kaldıran işlemlere değer verilemez. Başka bir anlatımla, işe iade davasından önceden feragat mümkün değildir. Öte yandan, ibraname borcun tam ya da kısmen ifa edilmeden sona ermesini sağlayan bir yasal işlemdir.

İşçinin işçilik alacakları konusunda ibraname imzalamış olması işe iade yasal süreci açmasına engel değildir. Kaldı ki, somut olayda davacı işçi yasal aşama haklarının saklı olduğu ihtirazi kaydı ile ibranameyi imzalamış bulunmaktadır.”Demiştir.

Kararda belirtiği üzere işe iade davasından önceden feragat mümkün değildir. Yani iş sözleşmesi devam ederken ve sona erdiği ancak işe iade yasal süreci açma hakkının devam ettiği aşamada işe iade yasal süreci açma hakkından feragat edilemez.

Aşağıda yer alan kararlarda da ise yine aynı doğrultuda hüküm tesis edilmiş ve İŞ yasanın 21. Maddesi uyarınca işçiye tanınan işe iade yasal süreci açma hakkını ortadan kaldıran sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğu belirtilmiştir.

“…Mahkemece ibraname ile her türlü yasal aşama ve talep hakkından feragat ettiği gerekçesi ile davanın reddine hüküm verilmiştir.

Davacının iş sözleşmesi feshedildikten sonra kıdem, ihbar ödeneği ödenirken imzaladığı ibraname de; hiçbir şekilde feshin geçersizliğini iddia etmeyeceği işe iade talebinde bulunmayacağı, işe iade alınmaması halinde ücret ve ödenek talebinde bulunmayacağı sözcükleri yer almaktadır. 4857 sayılı İş Yasasının 21/son fıkrası hükmü karşısında, ibranamede yer alan işe iade ile buna bağlı ücret ve ödenek ile ilgili haklardan vazgeçmenin geçerli olduğunun kabul edilme olanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemece feragat nedeniyle davanın reddine hüküm verilmesi hatalıdır.”

“…Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesinin ihbar ve kıdem ödeneği ödenmek suretiyle davalı işverence 4857 sayılı İş Yasanın 17. maddesi uyarınca feshedildiği itilaf dışıdır. Taraflarca fesih tarihinde düzenlenen 3.12.2004 günlü ibranamede davacının işe iade yasal süreci açmayacağını ve yasal aşama hakkından feragat ettiğini belirttiği anlaşılmaktadır.

İşçinin, feshin geçersizliğini ileri sürerek işe iade davasını açma hakkı, anılan yasanın 21. maddesinde düzenlenmiş olup, aynı maddenin son fıkrasına göre yasa ile getirilen bu hakkın değiştirilmesini veya ortadan kaldırılmasını öngören sözleşme hükümleri geçersizdir. Bu nedenle söz konusu ibranameye değer verilerek davanın reddi doğru değildir.”

Ancak Yargıtay işe iade davasının açılmasından sonra yasal aşama devam ederken ya da yasa yolu aşamasındayken işe iade davasından feragat halinde bu feragati geçerli olarak kabul etmektedir.

“… Feragat HUMK. nun 95. maddesi uyarınca davayı sonuçlandıran usulü bir işlemdir.

Hüküm kesinleşinceye kadar davadan feragat edilebilir. Feragat eden vekilin vekaletnamesinde açıkça davadan feragat yetkisinin olduğu anlaşılmaktadır. Feragat nedeni ile davanın reddi gerekmiştir.”

Tüm bu kararlardan anlaşılacağı üzere sözleşme ilişkisi devam ederken veya işe iade yasal süreci açma süresi içinde işçi bu hakkından feragat edememektedir ancak yasal aşama açıldıktan sonra işçinin davadan feragat etmesi mümkündür. Bu vaziyette ancak yasal aşama açıldıktan sonra bu konuda işçi ve işveren arasında uzlaşma yoluna gidilebilmektedir.

Kaynakça

T.

C. YARGITAY 9. Hukuk Dairesi E: 2004/23961 K: 2005/14007