İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu Ekibi9 Haziran 2026İş Hukuku
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu, işyerlerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre işveren tarafından işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesini gerektiren yasal bir yükümlülüktür.6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunuuyarınca, az tehlikeli sınıfta 50’den az çalışanı olanlar dahil tüm işyerleri bu kapsamdadır. Yükümlülüğe uymayan işverenlere idari para cezası uygulanır.
Bu yazıda kimlerin işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurmak zorunda olduğunu, tehlike sınıfına göre görevlendirme sayı ve sürelerini, maliyetleri ve cezaları açıklıyoruz. Konuyla ilgili yasal destek içiniletişimsayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu Nedir?
- Hangi İşyerlerinde İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurmak Zorunludur?
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında İşverenin Yükümlülükleri
- İşyeri Hekiminin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?
- İş Güvenliği Uzmanının Görevleri ve İşyerindeki Rolü
- İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Çalışma Süreleri ve Görevlendirme Sayıları
- Tehlike Sınıfına Göre Görevlendirme ve Tehlike Sınıfının Belirlenmesi
- İSG Hizmetlerinin Sağlanmaması Durumunda İşverenin Karşılaşacağı Cezalar
- Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) Nedir?
- İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Maliyetleri ve Devlet Destekleri
- İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma İle İlgili Sorular
- Tam gün uzman veya hekim için kaç çalışan gerekir?
- Kimler iş güvenliği uzmanı bulundurmak zorunda?
- 50'den az çalışanı olan işyeri de hekim ve uzman bulundurmak zorunda mı?
- Hastaneler için zorunluluk nasıldır?
- Az tehlikeli işyerleri nelerdir?
- İşyerinin tehlike sınıfını nasıl öğrenirim?
- İşyeri tehlike sınıfı neye göre belirlenir?
- İş sağlığı ve güvenliğinden kim sorumludur?
- İş güvenliğini kim denetler?
- İşyeri hekimi başka yerde çalışabilir mi?
- Bir işyerinde kaç işyeri hekimi olmalı?
İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu Nedir?
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler[1]gereği işyerlerinde işyeri hekimi ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir. Bu zorunluluk, 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.
Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için ise yükümlülük birçok kez ertelendikten sonra 31 Aralık 2024 itibarıyla[2]yürürlüğe girmiştir. Bu yükümlülüklere uymayan işyerleri hakkında idari para cezası öngörülmüştür.
Hangi İşyerlerinde İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurmak Zorunludur?
İşyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurma zorunluluğu, çalışan sayısından bağımsız olarak tüm işyerlerini kapsar. 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde bu zorunluluk her tehlike sınıfı için geçerlidir. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri de dahil olmak üzere işverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sağlama yükümlülüğü bulunur.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yer alan koşulları taşıyan işyerlerinde işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurmak zorunludur. Yasal zorunluluğu olan işletmelerde bu görevlendirmenin yapılmaması hâlinde her ay idari para cezası uygulanır. İşveren bu istihdamı kendisi sağlayabileceği gibi Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’nden (OSGB) faaliyet alarak da karşılayabilir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında İşverenin Yükümlülükleri
İşverenin iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak için yerine getirmesi gereken bazıyükümlülüklerivardır.
Bunlardan bazıları şunlardır:
- Mesleki bilgi ve eğitim verilmesi
- Mesleki risklerin önlenmesi için gereken tedbirlerin alınması
- Değişen durumlara uyum sağlama açısından güvenlik önlemleri alınması
- Alınan tedbirlere uyulup uyulmadığının denetlenmesi
Bu yükümlülükler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. Maddesinde sıralanmıştır.
İşyeri Hekiminin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?
İşyeri hekimi; işyerinde çalışanların işlerine bağlı sağlık sorunları yaşamamaları, meslek kazası ve meslek hastalıklarından korunmaları ve sağlıklarının iyileştirilmesi için mesleki faaliyet yürüten hekimdir. Başlıca görev ve sorumlulukları şunlardır:
- İşe giriş sürecinde işe uyumun sağlanması ve işten kaynaklı olası sağlık tehlikelerinin tespit edilmesi
- Çalışma sırasında oluşabilecek zararların, sorun ortaya çıkmadan tespiti için düzenli kontroller yapılması
- İşyeri ortamına ilişkin tespitler yapılması ve gelişebilecek durumların planlanıp değerlendirilmesi
- Ayakta tanı koyma ve tedavi etme
- Çalışanlara olası sağlık sorunlarına karşı korunma ve kendini koruma becerileri konusunda bilgi verilmesi
İşyeri Hekimi Görevleri
İş Güvenliği Uzmanının Görevleri ve İşyerindeki Rolü
İş güvenliği uzmanı, işyeriyle ilgili sağlık, güvenlik ve çevre düzenlemelerine uygunluk denetimi yapar; çalışanlara olası zarar, hastalık ve yaralanmaları önlemek için eğitimler verir. Ayrıca fiziksel, biyolojik ve kimyasal tehlikelerin önüne geçmek için gerekli denetimleri yürütür.
İSG uzmanının işyerindeki başlıca görevleri şunlardır:
- İşyerindeki donanım ve uygulamaların iş sağlığı ve güvenliği standartlarına uygunluğunu incelemek
- İşyerindeki olası tehlikeleri tespit etmek
- Zararlı olabilecek materyalleri analiz için örneklemek
- Çalışanların tehlikeli durumlardan korunmasını sağlayacak yöntemleri belirlemek
- Gerçekleşen kazaların sebeplerini bulmak ve tekrarını önleyecek tedbirleri belirlemek
- Acil durumlara hazırlık kapsamında çalışanları eğitmek ve bilgilendirmek
- Gerekli kontrol ve önlemler için teknik eleman, mühendis ve doktor gibi uzmanlarla iş birliği yapmak
İş Güvenliği Uzmanı Görevleri
İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Çalışma Süreleri ve Görevlendirme Sayıları
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin işyerinde ne kadar süre görev yapacağı ve hangi çalışan sayısında tam gün görevlendirme gerektiği, tehlike sınıfına göre belirlenir. Burada iki ayrı ölçüt vardır: çalışan başına aylık asgari süre ve tam gün görevlendirme eşiği.
Çalışan başına aylık asgari görevlendirme süresi[3]:
Tam süreli (tam gün) görevlendirme zorunluluğu[4]:
Tehlike sınıfı İş güvenliği uzmanı İşyeri hekimi Az tehlikeli Her 1.000 çalışana 1 tam gün Her 2.000 çalışana 1 tam gün Tehlikeli Her 500 çalışana 1 tam gün Her 1.000 çalışana 1 tam gün Çok tehlikeli Her 250 çalışana 1 tam gün Her 750 çalışana 1 tam günHekim ve uzman faaliyet süresi, çalışan sayısı ile kişi başı dakikanın çarpımıyla bulunur. Örneğin tehlikeli sınıfta 300 çalışanı olan bir işyerinde ayda 300 × 10 = 3.000 dakika, yani yaklaşık 50 saat işyeri hekimi hizmeti verilmesi gerekir.
Tehlike sınıflandırması; işin niteliği, kullanılan materyaller, üretim yöntemleri, çalışma ortamı ve koşulları gibi birçok hususun dikkate alınmasıyla belirlenir. İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç sınıfa ayrılır.
- Az tehlikeli işyerlerine örnek: otel, yurt, mağaza, büro, restoran, okul
- Tehlikeli işyerlerine örnek: kasap, mobilya üretim atölyesi, fabrika, diş hekimliği
- Çok tehlikeli işyerlerine örnek: inşaat, kimya sanayisi, metal sanayisi, hastane, petrol istasyonu
Kamu ve özel sektör fark etmeksizin, 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri de işyeri hekimi ve İSG uzmanı görevlendirmek zorundadır.
Görevlendirme süreleri ve tam gün eşikleri için yukarıdaki tablolar esas alınır.
İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu
İSG Hizmetlerinin Sağlanmaması Hâlinde İşverenin Karşılaşacağı Cezalar
İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki sorumluluklara uymaması hâlinde karşılaşacağı bazı yaptırımlar vardır. Bunlar; idari para cezası, işyerinin geçici veya kalıcı kapatılması ve kamu ihalesinden yasaklanma olarak sayılabilir. Bunların yanında, gerekli İSG hizmetlerinin sağlanmamasının daha ağır sonuçları da olabilir.
Örneğin iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle bir işçi zarar görür veya hayatını kaybederse, işveren sorumluluklarını yerine getirmediği için cezai yönden yargılanabilir. Ayrıcaişverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesinedeniyle işçinin zarar gördüğü veya öldüğü durumlarda, işçi ya da ailesi maddi ve manevitazminattalep edebilir.
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) Nedir?
OSGB, Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi anlamına gelir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nde tanımlanan bu birim, bir veya daha fazla işçinin çalıştığı her türlü işyerinin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ihtiyacını karşılayan kurumdur. İlgili yönetmelik, 25 Kasım 2009 tarihinde 27417 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. OSGB’ler, işyerinin ihtiyaç duyacağı fiziksel ve tıbbi donanıma da sahiptir.
İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Maliyetleri ve Devlet Destekleri
OSGB faaliyet ücretleri resmî olarak sabitlenmiş değildir; tehlike sınıfına, çalışan sayısına ve faaliyet süresine göre değişir. Sektörde referans olarak OSGBDER’in her yıl yayımladığı asgari fiyat tarifesi kullanılır. 2026 yılı için kişi başı aylık ortalama ücret aralıkları yaklaşık olarak şöyledir:
- Az tehlikeli grup için kişi başına 300-450 TL
- Tehlikeli grup için kişi başına 500-800 TL
- Çok tehlikeli grup için kişi başına 1.000-1.500 TL
Az çalışanı olan işyerlerinde aylık asgari bir tutar uygulanır; 1-5 çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde bu tutar yaklaşık 2.500 TL + KDV’den, çok tehlikeli işyerlerinde ise 5.000 TL + KDV’den başlar.
Bu tutarlar piyasa koşullarına göre değiştiğinden, işyerinize özel kesin maliyeti yetkilendirilmiş bir OSGB’den teklif alarak öğrenmeniz en sağlıklısıdır.
İSG faaliyet desteklerinden ise tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri yararlanabilir. Destekten yararlanmak için işyerinin tescilli olduğu SGK birimine başvurmak gerekir. İş hukuku avukatımızdandetaylı bilgi alabilirsiniz.
İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma İle İlgili Sorular
İşverenlerin işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurma zorunluluğu hakkında en çok sorulan soruları derledik.
İş güvenliği uzmanında tam gün görevlendirme; az tehlikeli sınıfta her 1.000, tehlikeli sınıfta her 500, çok tehlikeli sınıfta her 250 çalışan için gerekir. İşyeri hekiminde ise az tehlikeli her 2.000, tehlikeli her 1.000, çok tehlikeli her 750 çalışan için tam gün görevlendirme yapılır.
Daha düşük çalışan sayılarında görevlendirme, çalışan başına aylık dakika üzerinden hesaplanır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca 50’den az personeli olsa dahi az tehlikeli sınıftaki işyerleri de iş güvenliği uzmanı bulundurmak zorundadır.
Evet. Az tehlikeli sınıfta yer alan ve 50’den az çalışanı olan işyerleri de işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorundadır.
Hastaneler çok tehlikeli sınıfta yer alır. Bu nedenle çalışan sayısına bakılmaksızın işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurmak ve çok tehlikeli sınıfa ait görevlendirme süre ve sayılarına uymak zorundadır.
Az tehlikeli işyerlerine ofisler, bürolar, restoranlar, okullar ve oteller örnek gösterilebilir.
İşyerinin tehlike sınıfı, SGK sicil numarasından öğrenilebilir. SGK sicil numarasının soldan 2.
Rakamından 7. Rakamına kadar olan bölüm, işyerinin tehlike sınıfını gösteren NACE kodunu içerir.
Tehlike sınıfı, işyerinde yapılan asıl iş ve işlemlerin tehlike düzeyine göre belirlenir. Yapılan asıl iş, İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ndeki kategoriye göre ilgili sınıfa dahil olur.
Asıl sorumluluk işverendedir. İşveren, çalışanların güvenliğini hem koşulları iyileştirerek hem de düzenli denetimlerle sürekli olarak sağlamakla yükümlüdür.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 24.
Maddesi gereği iş güvenliğinin denetim ve kontrolleri, teftiş yetkisine sahip bakanlık çalışanları tarafından yapılır.
Tehlike sınıfına göre işyeri hekimlerinin çalışabilecekleri yerler belirlenmiştir. İşyeri hekimleri, az tehlikeli sınıftaki okullardan çok tehlikeli sınıftaki kimya sanayisine kadar birçok özel ve kamu işyerinde çalışabilir.
İşyeri hekimi sayısı tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenir. Örneğin tehlikeli sınıfta 5.000 çalışanı olan bir işyerinde 5 hekim gerekirken, çok tehlikeli sınıfta aynı sayıda çalışan için yaklaşık 7 hekim görevlendirilmesi gerekir.
Stj.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu↩
- 27/12/2023 günlü ve 7491 sayılı Yasanın 71 inci maddesi ile bu alt bentte yer alan “31/12/2023” ibaresi “31/12/2024” şeklinde değiştirilmiştir.↩
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, m.12 (Değişik: RG-30/4/).↩
- İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, m.12 (Değişik: RG-18/12/).↩