İdari İşlemin İptali Davası ve Koşulları Ekibi1 Temmuz 2026İdare Hukuku

İdari İşlemin İptali Davası

İdari işlemin İptali davası, idari işlemlerin hukuka aykırılığı iddiası ve bu aykırılığın tespiti amacı ile açılan bir yasal aşama türüdür.Kural olarak idari işlemlerin iptal davaları açılabilmektedir. İdari işlemlerin iptal davasında yasal aşama açma süresi idare mahkemelerinde 60 gün vergi mahkemelerinde ise 30 gün olarak belirlenmiştir.

1. İdari İşlemin İptali Davası
2. İdari İşlem Nedir?
3. İdari İşlem Türleri Nelerdir?
4. İptal Davası Nedir?
5. İdari İşlemin İptali Davasına Konu Olan İşlemler
6. İdari İşlemin İptali Davasına Konu Edilemeyecek İşlemler Nelerdir?
7. Bireysel İdari İşleminin İptali Davası
8. İdari İşlemin İptali Davasını Kimler Açabilir?
9. İdari İşlemin İptali Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
10. İdari İşlemin İptali Davası Nasıl Açılır?
11. İdari İşlemin İptali Davasında İlk İnceleme
12. İdari Dava Açmadan Önce İdareye Başvuru Zorunlu Mu?
13. İdari Merci Tecavüzü Nedir?
14. İdari İşlemin İptali Davasında Sürelerin Hesaplanması
15. İdari İşlemin İptali Davasında Dosyaların İncelenmesi
16. İdari İşlemin İptali Davasında Deliller Nelerdir?
17. İdari İşlemin İptali Hangi Hallerde Mümkündür?
18. İdare Mahkemesi İşlemin İptal Kararının Uygulanması
19. İdari İşlemin İptali Davasında 2024 Yılı Harç ve Masraflar
20. İdare Mahkemesinde Duruşma Nasıl Yapılır?
21. İptal ve Tazminat Davasının Birlikte Açılması Mümkün Mü?
22. İdare Hukukunda Kendiliğinden Araştırma İlkesi
23. İptal Davasında Davaya Müdahele Talebinde Bulunulur Mu?
24. İptal Davasında İddia ve Savunmanın Genişletilmesi Yasağı Var Mıdır?
25. İptal Davasında Yürütme Durdurma
26. İptal Davasında Yürütmenin Koşulları Nelerdir?
27. İptal Davasında İdarenin Takdir Yetkisi
28. İdare Mahkemesi Kararı Ne Zaman Uygulanır?
29. İdari İşlemin İptali Davasında ? İdare Hukuku Avukatı

İdare hukuku kamu hukukunun bir alt dalı olduğundan davanın taraflarından biri devlettir, idaredir. İdare tek yanlı olarak bireylere sormadan birtakım idari işlemler yapar.

Kişilere karşı yapılan bu tür işlemlerde bazen kişilerin aleyhine hükümler konulabilir ve kişiler mağdur olabilir. Bu tür durumlarda kişiler idari yargıya başvurarak idari işlemin iptal davası açmalıdırlar. İdari işlemin iptali davasında duruşma yapılmadığından ve dosya üzerinden hüküm verildiğinden adli yargıya oranla daha hızlı şekilde bireyler sonuç elde ederler.

İDARE HUKUKU AVUKATIİLETİŞİM

İdari İşlem Nedir?

İdare hukuku kamu hukukunun bir alt dalı olduğundan davanın taraflarından biri devlettir, idaredir. İdare tek yanlı olarak bireylere sormadan birtakım idari işlemler yapar.İdari işlem, idarenin yasal sonuç doğurmaya yönelmiş tek taraflı irade beyanıdır.Buna göre idari işlemin 2 unsuru vardır: yasal sonuç ve irade beyanı.

İdari işlemler sözleşmelerden tek yanlı olması bakımından ayrılır. Ayrıca yasama ve yürütmen kendi faaliyetleri ile ilgili olmayan hususları idari işlemlerle düzenleyebilir. Yani idari işlemlerin mutlaka yürütmenin içinde çıkma gibi bir zorunluluğu yoktur.

İdari İşlem Türleri Nelerdir?

İdari işlemler temelde 5 gruba ayrılır:

1)Düzenleyici işlemler:İdarenin düzenleyici işlem yapması asli bir şey değildir. Ancak Anayasa’da bazı konularda idareye doğrudan düzenleme yetkisi veren maddeler vardır.

• A)Genel Düzenleyici İşlemler:Anayasa’da düzenlenen tüzük ve yönetmelikler genel düzenleyici işlemlerdir.

  Genel düzenleyici işlemler genel, soyut ve objektif niteliktedirler.

• B)Adsız Düzenleyici İşlemler:İdare, Genelge, Sirküler, Tebliğ vs. Ismi altında yapılan Anayasa’da adı geçmeyen işlemler adsız düzenleyici işlemlerdir.
• C)Genel Hüküm:Ortak özellikleri tanımlanmış ya da tanımlanabilir bir grup insana yöneltilen ya da bir şeyin kamusal niteliği ile ya da o şeyin kamuca kullanılması ile ilgili idari işlemler genel karardır olarak isimlendirilir.

2)Birel İşlemler:Birel işlem belli bir kişinin ya da nesnenin yasal statüsünü etkileyen, onların yasal statüsünü değiştiren onları bir yasal statüden çıkarıp başka bir yasal statüye sokan işlemlerdir.

3)Karma İşlemler:Hem birel hem de genel işlemlerin özelliklerini taşıyan işlemler karma işlemlerdir. Nitekim, İmar planları karma işlem grubuna girer.

4)Basit iradeli İşlemler:Belli bir makamdaki tek bir kamu görevlisinin iradesi ile ortaya çıkan işlemler basit iradeli işlemlerdir.

5)Birleşik İradeli İşlemler:Birden fazla iradenin bir araya gelmesi ile oluşan işlemler birleşik iradeli işlemlerdir.

• A)Kolektif işlem:Kurul, meclis, encümen vs. Kararları birer kolektif işlemdir.

  Birden fazla irade aynı amaç ve sonucu doğurmak üzere açıklanır ve bunun sonucunda bir işlem meydana gelir. Bu tür işlemlere kolektif işlem denir.

• B)Birleşme İşlem:Birbirinden bağımsız makam ya da organların iradesi ile ortaya çıkan işlemlere birleşme işlemi denir. Örneğin kararnameler birer birleşme işlemidir.

İptal Davası Nedir?

İptal davası, idari yargıda açılan ve idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan bir yasal aşama türüdür.İptal davası, İdari Yargılama Usul’ünün 2. maddesine göre şu şekilde düzenlenmiştir:İptal davası, idari işlemlerin yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olmaları nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir idari yasal aşama türüdür.

İptal davasına bakmakla görevli mahkemeler ise şunlardır:

1. İdare Yargı Mercileri
2. Vergi Yargı Mercileri
3. Bölge İdare Yargı Mercileri
4. Danıştay

İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı hükmü veremezler.(İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 2/2)

İdari İşlemin İptali Davasına Konu Olan İşlemler

İptal davası, idari işlemlerin yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olmaları nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir idari yasal aşama türüdür.

İdare hukuku kamu hukukunun bir alt dalı olduğundan davanın taraflarından biri devlettir, idaredir. İdare tek yanlı olarak bireylere sormadan birtakım idari işlemler yapar. İdari işlem, idarenin yasal sonuç doğurmaya yönelmiş tek taraflı irade beyanıdır. Buna göreKural olarak her türlü idari işleme karşı iptal davası açılabilir.

İdari İşlemin İptali Davasına Konu Edilemeyecek İşlemler Nelerdir?

İptal davası, idari işlemlerin yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olmaları nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir idari yasal aşama türüdür.

İdare hukuku kamu hukukunun bir alt dalı olduğundan davanın taraflarından biri devlettir, idaredir. İdare tek yanlı olarak bireylere sormadan birtakım idari işlemler yapar. İdari işlem, idarenin yasal sonuç doğurmaya yönelmiş tek taraflı irade beyanıdır.Ancak idarenin icrai nitelik taşımayan işlemleri iptal davasına konu edilemez.Örneğin hazırlık işlemleri, gösterici işlemler ve iç düzen işlemleri idari davaya konu edilemez.Yine aynı şekilde İdari Yargılama Usulü Kanunu 15/1-b kapsamında kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem yoksa idari yasal aşama açılamaz.

Bireysel İdari İşleminin İptali Davası

Bireysel İdari İşlemler, kişisel ve özel durumlara ilişkin işlemlerdir. Bireysel işlemlerin muhatabı belli kişilerdir.

Örneğin Memur atama, disiplin cezaları, ruhsat verme işlemleri bireysel idari işlemlerdir. Bireysel idari işlemlere karşı yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından iptal davası açılabilir. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı hükmü veremezler.

Bireysel idari işleme karşı açılan davalar, Danıştay, idare yargı makamı ve vergi yargı makamı başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.Dilekçeler Danıştayda Evrak Müdürlüğünce kaydedilir ve Genel Sekreterlikçe görevli dairelere havale olunur.

Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dilekçeler, evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale olunur. Dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösterir ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir. Daha sonra ilk incelemeler yapılır. Bu davalarda süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

İdari İşlemin İptali Davasını Kimler Açabilir?

İdari işlemin iptali davasının kimlerin açabileceği, İdari Yargılama Usul’ünün 2. maddesine göre şu şekilde düzenlenmiştir: İptal davası, idari işlemlerin yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olmaları nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir idari yasal aşama türüdür.

Dolayısı ileO idari işlemlerden menfaatleri ihlal edilen herkes tarafından iptal davası açılabilir.

İdari İşlemin İptali Davasında Görevli ve Yetkili Yargı Mercii

İptal davasında görevli mahkemeler duruma göreIdare yargı makamı, vergi yargı makamı ve Danıştay Kanunu madde 24’te sayılı haller ile sınırlı kalmak kaydıyla Danıştay olabilir.Bu davalarda, İdari Yargılama Usulü Kanunu veya özel Kanunlarda aksi gösterilmedikçe, iptal istenen idari işlemi oluşturan idari mercin bulunduğu yer yargı makamı yetkili olacaktır. Özel yetki kuralları yoksa genel yetki kuralları uygulanacaktır. Aşağıda sayılan durumlar özel yetki kurallarındandır ve öncelikle uygulanır:

1) Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili yargı mercii,Kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.

2)Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi, emekli edilmeleri veya görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili yargı mercii,Kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

3)Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili yargı merciiIlgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.

4)Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, hâkim ve savcıların mali ve sosyal haklarına ve sicillerine ilişkin konularla, müfettiş hal kâğıtlarına karşı açacakları ve idare mahkemelerinin görevine giren davalarda yetkili yargı mercii,Hâkim veya savcının görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesine en yakın bölge idare mahkemesinin bulunduğu yer idare mahkemesidir.

İdari İşlemin İptali Davası Nasıl Açılır?

İdari işlemin iptali davası, Danıştay, idare yargı makamı ve vergi yargı makamı başkanlıklarına hitaben yazılmışimzalı dilekçelerle açılır.Dilekçelerde; Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında itilaf konusu miktar, Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

Yasal Aşama konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri yasal aşama dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur.

Dilekçeler ve savunmalar ile davalara ilişkin her türlü evrak, Danıştay veya ait olduğu yargı mercii başkanlıklarına veya bunlara gönderilmek üzere idare veya vergi yargı makamı başkanlıklarına, idare veya vergi yargı makamı bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hakimliklerine veya yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına verilebilir. Bu şekilde idari işlemin iptali davası açılabilir.

İdari İşlemin İptali Davasında İlk İnceleme

Dilekçeler Danıştay’da Evrak Müdürlüğünce kaydedilir ve Genel Sekreterlikçe görevli dairelere havale olunur. Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dilekçeler, evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale olunur. Dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösterir ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir.Dilekçeler, Danıştay’da daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise yargı mercii başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından:

1. Görev ve yetki
2. İdari merci tecavüzü,
3. Ehliyet,
4. İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,
5. Süre aşımı,
6. Husumet,
7. 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, YönlerindenSırasıyla incelenir.

Dilekçeler bu yönlerden kanuna aykırı görülürse vaziyet; görevli daire veya mahkemeye bir rapor ile bildirilir.

Tek hakimle çözümlenecek yasal aşama dilekçeleri için rapor düzenlenmez ve 15 inci madde hükümleri ilgili hakim tarafından uygulanır. 3 üncü fıkraya göre yapılacak inceleme ve bu fıkra ile 5 inci fıkraya göre yapılacak işlemler dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. İlk incelemeyi yapanlar, bu noktalardan kanuna aykırılık görmezler veya daire veya yargı mercii tarafından ilk inceleme raporu yerinde görülmezse, tebligat işlemi yapılır.

Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır. Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;

1. 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılandavaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek yasal aşama dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine,
2. 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerdedavanın reddine,
3. 3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, yasal aşama dilekçesinin tespit edilecekgerçek hasma tebliğine,
4. 3/g bendinde yazılı halde otuz gün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın aşama açılmış ise otuz gün içinde bizzat veya bir üzeredilekçelerin reddine,
5. 3/b bendinde yazılı halde dilekçeleringörevli idare merciine tevdiine, Hüküm verilir.

İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; bu maddenin 1/a bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla, 1/c bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve 1/d bendindeki dilekçe red kararları dışında, ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilir.1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde yasal aşama reddedilir.

İdari Yasal Aşama Açmadan Önce İdareye Başvuru Mecburi Mu?

İlgililer tarafından idari yasal aşama açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari yasal aşama açma süresi içinde istenebilir.Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari yasal aşama açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde yasal aşama açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. Yani idari işlemin iptali davası açılmadan önce idareye başvurulmalı, idare bunu yerine getirmediği takdirde yasal aşama açılmalıdır.

İdari Merci Tecavüzü Nedir?

Kanunla öngörülen mecburi idari başvuru yolları kullanılmadan yasal aşama açılmasına idari merci tecavüzü denir.Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise yargı mercii başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından:

1. Görev ve yetki
2. İdari merci tecavüzü,
3. Ehliyet,
4. İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,
5. Süre aşımı,
6. Husumet,
7. 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, Yönlerinden sırasıyla incelenir.

İdari merci tecavüzü ilk incelemeye konu olan hususlar sıralamasında, birinci sırada yer alan görev ve yetkiden sonra ikinci sırada incelenen bir husustur. İdari merci tecavüzü halinde dosyanın görevli idari merciye tevdiine hüküm verilir.

İdari İşlemin İptali Davasında Sürelerin Hesaplanması

İdari işlemin iptali davasındayasal aşama açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.Bu süreler;

1. İdari itilaflarda; yazılı bildirimin yapıldığı
2. Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan itilaflarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin yasal aşama açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararınınidareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar.

Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel yasasında aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde yasal aşama süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar.

Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

Tatil günleri sürelere dahildir.Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.

İdari İşlemin İptali Davasında Dosyaların İncelenmesi

Danıştay, bölge idare yargı mercileri ile idare ve vergi yargı mercileri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyikendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir.

Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.

Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde, bu durumun verilecek hüküm üzerindeki etkisi mahkemece önceden takdir edilir ve ara hükmünde bu husus ayrıca belirtilir. Ancak, istenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine veya Devletin güvenliği ve yüksek menfaatleriyle birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, Cumhurbaşkanı ya da ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan, gerekçesini bildirmek suretiyle, söz konusu bilgi ve belgeleri vermeyebilir. Verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre hüküm verilemez.

Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dosyalar, bu Yasa ve diğer kanunlarda belirtilen öncelik veya ivedilik durumları ile Danıştay için Başkanlar Kurulunca; diğer mahkemeler için Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca konu itibariyle tespit edilip Resmi Gazete’de ilan edilecek öncelikli işler göz önünde bulundurulmak suretiyle geliş tarihlerine göre incelenir ve tekemmül ettikleri sıra dahilinde bir karara bağlanır.Bunların dışında kalan dosyalar ise tekemmül ettikleri sıraya göre ve tekemmül tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır.

Bölge idare mahkemelerindeki istinaf yasa yolu incelemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinde heyet halinde görülen davalarda, birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelerin istenmesine ve ek süre verilmesine ilişkin ara kararları daire başkanı, yargı mercii başkanı veya dosyanın havale edildiği üye tarafından da verilebilir.

İdari İşlemin İptali Davasında Deliller Nelerdir?

İdari işlemin iptali davasında deliller şunlardır:

• Tanık delili,
• Yemin delili,
• Hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan bazı bulgular
• Gizli nitelikteki bazı bilgi ve belgelerdir.

İdari İşlemin İptali Hangi Hallerde Mümkündür?

İdari işlemin iptalleri aşağıdaki hallerde mümkün olabilir:

• Yetki Yönünden Hukuka Aykırılık
• Şekil Yönünden Hukuka Aykırılık
• Usûl Yönünden Hukuka Aykırılık
• Sebep Yönünden Hukuka Aykırılık
• Konu Yönünden Hukuka Aykırılık
• Maksat Yönünden Hukuka Aykırılık

Nitekim İptal davası, idari işlemlerin yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olmaları nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir idari yasal aşama türüdür. Bu koşullardan biri ya da birkaçı gerçekleştiği takdirde süreler ve usul kurallarına da uygun olmak kaydıyla iptal davası menfaati ihlal edilenler tarafından açılabilir.

İdare Yargı Makamı İşlemin İptal Kararının Uygulanması

İptal davalarının sonucunda yargı mercii, idari işleminhukuka aykırı olduğuna hüküm verdiği takdirde, idari işlemi iptal eder.

İdari işlemin iptal edilmesi halinde, bu idari işlem ortadan kalkar ve idari işlemle elde edilen sonuçlar da buna bağlı olarak ortadan kaldırılır. İdari yargı organlarınca verilen iptal kararları, iptal edilen işlemi tesis edildiği tarihten itibaren hükümsüz hale getirirler. Bu kararlar, diğer yargı mercilerin iptal kararlarından farklı olarak geçmişe de yürütülerek etki ederler.

İdari İşlemin İptali Davasında 2024 Yılı Harç ve Masraflar

İdare ve Vergi Mahkemelerinde Yasal Aşama Açılırken Peşin Alınan Posta Giderleri

• Yeni Yasal Aşama Açılışında Posta Masrafı:870,00 TL
• Yeni Yasal Aşama (Duruşma ve Yürütmeyi Durdurma İstemsiz):870,00 TL
• Yeni Yasal Aşama (Duruşma ve Yürütmeyi Durdurma İstemli):392,00 TL
• Temyiz (Duruşma ve Yürütmeyi Durdurma İstemli):600 – 800 TL

İdare Yargı Makamı Harçları;

• Başvuru Harcı:427,60 TL
• Hüküm Harcı:427,60 TL
• Yürütmeyi Durdurma Harcı:704,50 TL
• Delil Tespiti Harcı:704,50 TL
• Suret Harcı (İdare):22,10 TL x Sayfa Sayısı
• Vekalet Harcı: 60,80 TL
• Vekalet Pulu:96,00 TL
• Keşif Harcı:030,30 TL

İdare Yargı Makamı Kararının Temyiz, İtiraz ve Hüküm Düzeltme Taleplerinde;

• Temyiz Yoluna Başvuru Harcı:107,80 TL
• Temyiz Hüküm Harcı:891,50 TL
• Temyiz Yürütmeyi Durdurma Harcı:704,50 TL
• Danıştay Hüküm Düzeltme Harcı:891,50 TL
• Bölge İstinaf Başvuru Harcı:169,40 TL
• Yürütmeyi Durdurmaya İtiraz Harcı (İstinaf):169,40 TL
• Danıştay Başvuru Harcı (İdare):656,90 TL
• Danıştay Yürütmeyi Durdurma Harcı (İdare):704,50 TL
• Danıştay Hüküm Harcı:891,50 TL

Vergi Yargı Makamı Harçları;

• Başvuru Harcı:427,60 TL
• Suret Harcı:14,70 TL x Sayfa Sayısı
• Vekalet Harcı:60,80 TL

Vergi Yargı Makamı Kararının Temyiz ve İtirazlarında;

• Temyiz Başvuru Harcı:863,00 TL
• Temyiz Yürütmeyi Durdurma Harcı:891,50 TL
• İstinaf Harcı:239,30 TL
• Danıştay Başvuru Harcı:891,50 TL
• Danıştay Yürütmeyi Durdurma Harcı:891,50 TL

İdare Mahkemesinde Duruşma Nasıl Yapılır?

İdari yargılamada incelemeler için kural olarak duruşma yapılmaz ve dosya üzerinden hakimler hüküm verir.Duruşma açılması ise istisnai hallerde ve talep üzerine olur. Duruşma talebi, yasal aşama dilekçesi ile cevap ve savunmalarda istenebilir.

İptal ve Ödenek Davasının Birlikte Açılması Mümkün Mü?

İptal ve ödenek davalarının birlikte açılması mümkündür.Bu husus İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda şu şekilde düzenlenmiştir: İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruyatam yargı davasıveya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibiilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya yasa yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren yasal aşama süresi içinde tam yargı davası açabilirler.

İdare Hukukunda Kendiliğinden Araştırma İlkesi

İdare hukukunda kendiliğinde araştırma ilkesi İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20.

Maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir: Danıştay, bölge idare yargı mercileri ile idare ve vergi yargı mercileri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar.Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir.

Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde, bu durumun verilecek hüküm üzerindeki etkisi mahkemece önceden takdir edilir ve ara hükmünde bu husus ayrıca belirtilir.

Dolayısıyla İdare Hukuku’nda kendiliğinden araştırma ilkesinin kural olarak varlığından söz edebiliriz.

İptal Davasında Davaya Müdahele Talebinde Bulunulur Mu?

İptal davasında davaya müdahale talebi İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda şu şekilde düzenlenmiştir: Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil yasal aşama, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sükûnunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasındaHukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.

İdari yargılama usulünde, davaya müdahale, gerekli olup, idari yargının amaç ve işlevine de faaliyet edecek bir usulü müessesidir. Bu durumda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki ilgili hükümler davada uygulanır.

İptal Davasında İddia ve Savunmanın Genişletilmesi Yasağı Var Mıdır?

İptal davasında iddia ve savunmanın genişletilme yasağı şu şekilde İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda düzenlenmiştir: Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler.

Ancak, tam yargı davalarında yasal aşama dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai hüküm verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.

Dolayısı ile iptal davasında tıpkı Adli Yargı’da olduğu gibi iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı vardır. İddia ve savunmalar sadece belli aşamalarda öne sürülecek daha sonra öne sürülemeyecektir.

İptal Davasında Yürütme Durdurma

Yürütmenin durdurulması; idari işlemin yürütülmesini (sonuç doğurmasının) açılan idari davasının sonuna kadar ve yasal aşama konusu idari işlemin tüm yasal sonuçlarını geçici olarak durduran, tedbir mahiyetinde bir ara karardır. Yürütmenin durdurulması hükmü iptal davası ile birlikte talep edilir.Söz konusu konu İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda şu şekilde düzenlenmiştir: Danıştayda veya idari mahkemelerde yasal aşama açılması yasal aşama edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz.

Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına hüküm verebilirler. Uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden hüküm verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir.

Ancak, kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerden sayılmaz.

Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve işlemin uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Sadece ilgili yasa veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması hükmü verilemez. Yasal Aşama dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir.

İptal Davasında Yürütmenin Koşulları Nelerdir?

Yürütmenin durdurulması hükmü verilebilmesi için idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.Söz konusu konu İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda şu şekilde düzenlenmiştir: Danıştayda veya idari mahkemelerde yasal aşama açılması yasal aşama edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına hüküm verebilirler.

İptal Davasında İdarenin Takdir Yetkisi

İdare yargı makamı hâkimi, idarenin yerine geçerek hüküm veremez ve yerindelik denetimi yapamaz.

Dolayısıyla iptal davası sonucunda hâkim yalnızca yasal aşama konusu idari işlemin iptaline hüküm verebilme yetkisine sahip olup, kurulacak hüküm ile idare adına işlem tesis edebilmesi mümkün değildir.Bu husus İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir: İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı hükmü veremezler.

İdare Yargı Makamı Hükmü Ne Zaman Uygulanır?

İptal davalarının sonucunda yargı mercii, idari işlemin hukuka aykırı olduğuna hüküm verdiği takdirde, idari işlemi iptal eder. İdari işlemin iptal edilmesi halinde, bu idari işlem ortadan kalkar ve idari işlemle elde edilen sonuçlar da buna bağlı olarak ortadan kaldırılır. İdari yargı organlarınca verilen iptal kararları, iptal edilen işlemi tesis edildiği tarihten itibaren hükümsüz hale getirirler.

Bu kararlar, diğer yargı mercilerin iptal kararlarından farklı olarak geçmişe de yürütülerek etki ederler.

Danıştay, bölge idare yargı mercileri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.

İdari İşlemin İptali Davasında ? İdare Hukuku Avukatı

Türk Hukuku’nda yoktur. Ancak iptal davalarının açılması, açılan davaların usulüne uygun şekilde sürdürülmesi gerektiğinde gerekli yerlere itirazların yapılması ve hak kayıplarına uğranılmaması açısından avukatlarla çalışmak her zaman daha doğru olacaktır.

İdari işlemlere itiraz ve iptal davasıHakkındaki her türlü sorularınız ve sorunlarınız için bize ulaşın!

Bürosuidare avukatlarımüvekkillerinin haklarını tam anlamıyla koruyan onlara her konuda destek veren bir hukuk bürosudur.

Bürosuna güvenerek haklarınızın güvenle korunduğundan emin olabilirsiniz. Zira Bürosu her alanda olduğu gibi bu alanında da uzman avukatlarla beraber müvekkillerine en iyi ve kaliteli hizmeti sunmaktadır. Siz de sayfasında bulunan iletişim sütununa tıklayarak bu hizmetlerden faydalanabilirsiniz. Bürosu alanında uzman kadrosuyla, çözüm odaklı, hızlı ve etkili çözümleriyle sizlere faaliyet vermeye her zaman hazırdır.

NİSANUR CEBECİ

DEVLET MEMURLARI DİSİPLİN CEZALARI VE SÜRECİ-2024DEVLET MEMURLUĞUNDAN ÇIKARMA CEZASININ İPTALİNE İLİŞKİN EMSAL YARGI KARARLARI-2024DEVLET MEMURLARI KINAMA CEZASI-2024AYLIKTAN KESME CEZASININ İPTALİNE İLİŞKİN EMSAL YARGI KARARLARI-2024DEVLET MEMURLUĞUNDAN ÇIKARMA CEZASI-2024