Yasal itilaflarda hak kayıplarının önüne geçebilmek adına yasal süreçlerin titizlikle takip edilmesi gerekmektedir. Bu yazımızda konuyla ilgili bilmeniz gereken temel yasal esasları derledik.

Son yapılan istatistiklere göre ülkemizde her 4 kişiden 1 inin icralık olduğu, yani borçlarının bulunduğu ortaya çıkmıştır. Özellikle covid 19 virüsünün etkisi ile enflasyon çok fazla artmış ve bazı vatandaşlar maalesef ki borçlarını ödeyemez konuma gelmiştir. İnsan hayatı boyunca mutlaka borçlanmaktadır.

Kimi zaman bakkaldan ekmek alarak kimi zaman iki milyon Türk Lirası değerinde teminat senedi vererek kimi zaman ise bir arkadaşına kefil olarak borç yükü altına girmektedir. Maalesef ki bazı kötüniyetli kişiler(alacaklılar) ellerindeki senetle aslında borcu olmayan parayı tahsil cihetine gittikleri sıklıkla gözlemlenmektedir. Peki bir kimsenin borçlanması, borçluyu ömür boyu bağlayacak mıdır ? Daha doğrusu cebri icra ve haciz kılıcı borçlunun üzerinde ölene kadar sallanacak mıdır.

İşte bu sorunun cevabına İcra İflas Kanunumuz cevap vermektedir.

İİK m. 33 ‘’ İlamın zamanaşımına uğradığı veya zamanaşımının kesildiği veya tatile uğradığı iddiaları icra yargı makamı vasıtasıyla resmi vesikalara müsteniden incelenerek icranın geri bırakılmasına veya devamına hüküm verilir’’..

İİK m. 71/2 ‘’ Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33 a. Maddesi hükmü kıyasen uygulanır’’.

İlk bakışta tam olarak anlaşılmasa da bu hükümler alacaklının takip hakkı ve borçlunun mülkiyet hakkı ile ilgili düzenlemelerdir. Yani alacaklı takip hakkını yasanın belirlediği şekilde kullanmaz ise –borç icraya verilmiş olsa dahi – zamanaşımına uğrayacaktır. Bu düzenlemelerle borçluya ömür boyu haciz ve icra tehdidinin önü yasanın öngördüğü koşullarda kapatılmış olmaktadır.

Daha da somutlaştırmak gerekirse, senet veren bir borçluya karşı 3 yıldan fazla icra takibi yapılmaması hâlinde –borçlunun ileri sürmesi şartıyla – o alacak zamanaşımına uğrayacaktır.

Konuya İlişkin Yargıtay Hükmü aşağıdaki gibidir.

T. C YARGITAY 12. Hukuk Dairesi Esas: 2018/ 1628 Hüküm: 2019 / 10272 Hüküm Tarihi: 13.06.2019

‘’.. Takip dayanağı belge kambiyo senedi niteliğindeBonoOlduğundan, davaya konu olayda takip dayanağı senedin tanzim ve takip tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nun 661, 662.

Ve 663. Maddelerinin uygulanması gerekir. TTK'nun 661. Maddesi uyarıncaBonolarIçin 3 yıllıkZamanaŞIMıÖngörülmüştür.

Somut olayda, örnek 10 ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği, takibin kesinleşmesinden sonra alacaklı avukatinin en son 03/01/2014 tarihinde satış talebinde bulunduğu, 06/01/2014 tarihinde de avansını yatırdığı veZamanaŞIMıNın kesilmiş olduğu, bu tarihten şikayet tarihi olan 09/01/2017 tarihine kadar dosyanın işlemsiz bırakıldığı ve yeniden başlayan 3 yıllıkZamanaŞIMıSüresinin dolduğu anlaşılmaktadır..’’

Görüldüğü üzre bono(senet) borçlusunun borcu 3 yıl içinde zamanaşımına uğramıştır. Borcundan da kurtulmuştur.

DİĞER BORÇLARDA ZAMANAŞIMI SÜRESİ NE KADARDIR ?

Yukarıda sunduğumuz örnekte senet(bono) için öngörülen zamanaşımı süresi 3 yıldır. Ancak tüm borçlar 3 yılda zaman aşımına uğramamaktadır. Örneğin birisinden çek aldınız ve cirolayıp 3.

Kişiye verdiniz. Çek karşılıksız çıktı ve yetkili hamil hem size hem de çek keşidecisine karşı icra takibi başlattı. Burada sizin borçtan sorumluluğunuz 6 aydır. Yani alacaklı 6 ay boyunca size karşı herhangi bir icra takibi yapmaz ise hukuken borçtan sorumluluğunuz ortadan kaybolmaktadır.

T.

C YARGITAY 12. Hukuk Dairesi Esas: 2018/ 7195 Hüküm: 2019 / 8853
Hüküm Tarihi: 22.05.2019

‘’.. Takip dayanağı belge kambiyo senedi niteliğindeÇekOlduğundan,ÇekIn ibraz süresinin dolduğu tarih dikkate alındığında, olaya 6762 Sayılı...nun 726 ve 730. Maddesinin göndermesi ile de 662 ve 663.

Maddelerinin uygulanması gerekir....nun 726. Maddesi uyarınca hamilin;CirantalarLa keşideci ve diğerÇekBorçlularına karşı haiz olduğu müracaat hakları ibraz müddetinin bitiminden itibaren altıAyGeçmekle müruruzamana uğrar. Borçlar Kanunu’nun 133. Maddesine nazaran daha özel nitelikte bulunan ve TTK.’nun 730/18.

Maddesi gereğinceÇeklerHakkında da uygulanması gerekenAyNı Yasanın 662. MaddesindeZamanaŞIMINı kesen sebepler, yasal aşama açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi şeklinde sınırlı olarak sayılmıştır. Öte yandan, alacaklı vasıtasıyla yapılanIcraTakip işlemleri deZamanaŞIMINı keser. Alacaklının yapacağıIcraIşlemleri ile süre her defasında yenilenir, yeni bir altıAyLık süre başlar.”

İCraTakip dosyasının incelenmesinde; 12.04.2005-11.09.2006 tarihleri arasında borçlu şirketler hakkında altıAyLıkZamanaŞIMISüresi içinde takibi ilerletmeye yönelik talepte bulunulmadığından TTK'nın 726.

Maddesinde yazılı 6AyLıkZamanaŞIMISüresi dolmuştur…’’

KİRA BORÇLARINDA ZAMANAŞIMI 5 YILDIR.

T. C YARGITAY 12. Hukuk Dairesi Esas: 2013/ 22852 Hüküm: 2013 / 32863 Hüküm Tarihi: 22.10.2013

‘’.. Alacaklı vasıtasıyla takipte itiraz edilmeden kesinleşen kısım yönünden takip tarihinden (10.12.2002) talep tarihine (21.01.2012) kadarZamanaŞIMıNı kesen herhangi bir takip işlemi yapılmadığı, dolayısıyla 5 yıllıkZamanaŞIMıNın gerçekleştiği görüldüğünden..’’

Bir borçlu sadece zamanaşımına dayalı olarak değil, icra takibine itiraz ederek, itiraz süresini kaçırmış ise borçlu olmadığını ispat sadedinde menfi tespit yasal süreci açarak, yahut borçlu olmadığı parayı ödemiş ise geri almak için istirdat yasal süreci açarak, suç duyurusunda bulunarak ve bu yazımıza sığdıramayacağımız daha bir çok yasal aşama çeşidinden birini açmak suretiyle borçtan kurtulma imkanına sahiptir.

Üstelik bazı davalarda da borçluya %20 den az olmamak üzere ödenek dahi verilebilmektedir.

Burada önemli olan husus doğru hastaya doğru tedaviyi uygulamaktır. Siz de kefil olmuşsanız yahut ticari hayatınızda veya günlük yaşantınızda haksız olarak icraya verilmiş iseniz vakit kaybetmeden hakkınızı aramalısınız.

Web sitemizdeki tüm yazı ve içeriklerin telif hakkı ’ya aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı zaman damgalıdır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde yasal ve cezai işlem yapılacaktır.

Aşama dilekçelerinde kullanması serbesttir.

Yasal süreçlerin karmaşıklığı ve süre sınırları göz önüne alındığında, hak kaybı yaşamamak için alanında uzman bir avukattan profesyonel yasal yardım almanız önemle tavsiye edilir.