İçerik
- I. Genel Olarak
- II. Şikayet Nedenleri
- 1. Kanuna Muhalefet
- 2.
Hadiseye Uygun Bulunmama
- 3. Bir Hakkın Yerine Getirilmemesi
- 4. Bir Hakkın Sürüncemede Bırakılması
- III. Şikayet Süresi
- 7 günlük süre
- Süresiz Şikayet
- IV.
Şikayetin İcra Takibine Etkisi
- V. Şikayetin İncelenmesi ve Karar
- VI. İcra Memur Muamelesini Şikayet Harç Gider Avansı ve Vekalet Ücreti
I. Genel Olarak
İcra dairelerindeki her türlü iş ve işlem mevzuatın öngördüğü şekilde yapılmalıdır.
İcra memurlarının yaptığı işlemlere karşı icra mahkemesine şikayet yoluna başvurulabilir. Kısaca bu yola “Icra memur muamelesini şikayet” denilmektedir.
Şikayet takip hukukuna ilişkin kendine özgü bir yasa yoludur. Teknik olarak bir yasal aşama değildir. Şikayete konu olan işlem memur işlemi olmak zorundadır.
Ancak şikayetin aktif tarafı icra memuru değildir.
İcra dairelerinin işlemlerine karşı yasal denetim merci icra mahkemeleridir. İcra mahkemesinde icra memur muamelesini şikayet yoluna başvurabilmek için şikayet nedenleri bulunmalıdır.
II. Şikayet Nedenleri
Kanuna göre icra memur muamelesini şikayet nedenleri; kanuna muhalefet, hadiseye uygun bulunmama, bir hakkın yerine getirilmemesi ve sebepsiz sürüncemede bırakılması şeklinde sayılmıştır.
1. Kanuna Muhalefet
İcra İflas Kanunu’nda ve bir çok kanunda takip hukukunu ilgilendiren kurallar yer almaktadır.
Takip hukukuna özgü yasanın emredici hükümlerine aykırı icra memur muamelesine karşı şikayet yolu açıktır.
- Tebligatın usulsüzlüğü.
- Vekalet ücreti niteliğinde alacağın haczi.
- İlama dayalı alacak için ilamsız takip yapılması.
- Satış ihalesinin eksik şartlar ile yapılması.
- Takip talebine aykırı ödeme emri gönderilmesi.
- İlama uygun olmayan icra emri gönderilmesi.
Kanuna aykırılık teşkil eden icra memur muamelelerinden bazılarıdır.
2. Hadiseye Uygun Bulunmama
İcra memurlarına yasa bazen takdiri yetkiler tanımaktadır. Örneğin borçlunun malvarlığının haczi için icra memurunun borçlunun hakkını da koruyacak şekilde işlemde bulunması gerekir. İcra memuruna takdir yetkisi tanınan hallerde memurun hadiseye uygun bir hüküm vermesi gerekir.
Aksi takdirde verdiği karara karşı şikayet yoluna başvurulması mümkündür.
- İşçi ücretinin ¼ den fazlasının haczedilmesi.
- Haczi mümkün olmayan malın haczi.
- Aile konutu vasfındaki taşınmazı haczedilmesi.
Hadiseye uygun bulunmama olarak şikayet nedenidir.
3. Bir Hakkın Yerine Getirilmemesi
İcra memurlarının tarafların taleplerine ve kanuna uygun olarak işlemlerini yerine getirmesi gerekir. Kanuna uygun bir talebin yerine getirilmemesi; bir hakkın yerine getirilmemesi nedeniyle şikayete tabi olabilir.
- Takip talebinin reddedilmesi.
- Süresi geçen itiraza rağmen takibin durdurulması.
- Haciz talebinin reddedilmesi.
- Haczin kaldırılması talebinin reddedilmesi.
- Sıra cetveli yapılmaması.
Bir hakkın yerine getirilmemesi nedenine dayalı şikayet nedenleri sayılabilir.
4. Bir Hakkın Sürüncemede Bırakılması
İcra daireleri kanunlarda öngörülen süreler içinde talepleri sonuçlandırmalıdır.
İcra dairesine sunulan taleple ilgili işlemin zamanında yapılmaması hâlinde da şikayet yoluna gidilebilir. Bu vaziyette icra yargı makamı işlemin yapılmasını icra dairesine emreder.
- Zamanında veya işi gerektiriği süre içinde yapılmaması.
- İcra memurunun üç gün içinde haciz talebini yerine getirmemesi.
Bir hakkın sürüncemede bırakılması için şikayet nedeni olarak gösterilebilir.
İşlemin geç yapılmasından zarar gören kişi idare aleyhine bu zararının karşılanması için ödenek yasal süreci açabilir.
III. Şikayet Süresi
7 günlük süre
Kural olarak şikayet konusu icra memur muamelesinin öğrenilmesinden itibarenYedi gündür. Kambiyo senetlerine özgü icra ve iflas yoluyla takipte beş gündür.
Şikayet süresi hak düşürücü bir süredir.
İcra yargı makamı şikayetin süresinde olup olmadığını resen denetler. Süresinde yapılmayan şikayet hâlinde şikayetin reddine hüküm verilir. Şikayet süresinin geçirilmesi halinde şikayet hakkı sona erer. Yapılan işlem kesinleşir.
Şikayet süresinin son günü resmi bir tatil gününe denk gelirse süre tatili takip eden iş gününün tatil saatinde sona erer.
Şikayet süresi işlemin öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Ancak ilk gün sürenin hesabına katılmaz.
Öğrenme tarihinin tebliğ ile başlamaması halinde şikayet edenin beyanı esastır. İcra yargı makamı şikayetin hangi tarihte öğrendiğini araştıramaz. Ancak şikayet edilen tarafın öğrenme tarihine ilişkin itirazı var ise bu vaziyette araştırma yapılabilir.
Süresiz Şikayet
Kamu düzenine aykırılık teşkil eden icra memur muamelesini şikayet süresi yedi gün ile sınırlı değildir.
Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılmaası ve kamu düzenine aykırılıkSüresiz şikayete tabidir.Zira icra memur muamelesi kamu yararına ağır biçimde aykırılık teşkil eder.
Hangi icra memur muamelelerinin süresiz şikayete tabi olduğu her olay için ayrıca değerlendirilmelidir.
- Taşınmazın aynına ilişkin ilamın veya yargılama giderlerinin ilam kesinleşmeden takip konusu yapılması süresiz şikayet,
- İlamsız icranın konusu yapılamayan takiplerin konu edilmesi,
- İlama konu alacağa karşı ilamsız takip yapılması.
- Takip talebinin usule uygun olmaması,
- Takip talebinde bulunması gereken unsurların eksik gösterilmesi.
- Yabancı para alacağına ilişkin takip talebinde Türk Lirası karşılığının yer almaması.
- Takip talebinin bir senede dayanmasına rağmen belge aslının veya alacaklı tarafından tasdikli bir suretinin takip talebine eklenmemesi.
- Tüzel kişiliğe haiz olmayan adi ortaklığa karşı takip başlatılması.
- Ödeme emrinin tebliğ edilmemesine karşın takibe devam edilmesi.
- Takip talebine uygun olmayan ödeme emrinin tebliğ edilmesi,
- Takip talebinde yer almayan kişiye borçlu sıfatıyla ödeme emri gönderilmesi,
- Alacaklının seçtiği takip yolundan farklı bir takip yolu için ödeme emri gönderilmesi,
- Mülkiyeti devlete ait olan malın haczedilmesi.
- Manevi ödenek alacaağının haczedilmesi.
- İlama aykırı icra emri düzenlenmesi.
- Kesinleşmeden icraya konu edilemeyecek kararların kesinleşme gerçekleşmeden takibe konu edilmesi.
- Tüketici aleyhine muharrer senet düzenlenerek takip başlatılması.
Gibi nedenler Yargıtay kararları ile süresiz şikayete tabi sayılan şikayet nedenleri olarak gösterilmiştir.
IV. Şikayetin İcra Takibine Etkisi
İcra memur muamelesine şikayet başlatılması takibin icrasını tek başına durdurmaz. Ancak yargı makamı kendiliğinden veya şikayeti ileri sürenin talebi ile işlemin icrasının geçici olarak durdurulmasına hüküm verebilir.
İcra yargı makamı icranın geçici olarak durdurulmasına ilişkin hükmü icra dairesine gönderir. İcra takibi işlemleri olduğu şekilde durur.
Bu vaziyette süreler de işlemez.
V. Şikayetin İncelenmesi ve Hüküm
İcra memur muamelesini şikayet teknik olarak bir yasal aşama değildir. Tarafları şikayette bulunan ve şikayet edilendir. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun basit yargılama usulüne ilişkin hükümleri uygun düştüğü ölçüde uygulanacaktır.
İcra yargı makamı şikayet ile ilgili incelemesini takdirine göre duruşmalı olarak yapar ya da dosya üzerinden hüküm verir.
Yargıtay bazı şikayet nedenlerinin duruşmalı olarak görülmesi gerektiği görüşündedir.
Yargı Mercii tarafından şikayetin duruşmalı olarak incelenmesine hüküm verilirse şikayet edilen tarafın da dinlenilmesi için davet kağıdı gönderilmesi gerekecektir.
İcra mahkemesinin inceleme neticesinde şikayetin kabulüne hüküm vermesi halinde şikayete konu işlemi kendisi hüküm verir. Ancak bir hakkın sürüncemede bırakılmasına dayalı şikayetlerde işlemin yapılmasını emretmek ile yetinecektir.
VI. İcra Memur Muamelesini Şikayet Harç Gider Avansı ve Vekalet Ücreti
Harçlar Kanunu’nun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının d bendine göre icra memur muamelesini şikayet harçtanMuaftır. Ancak şikayete UYAP Vatandaş veya başvurma harcı ve peşin harç ödemeniz gerekmektedir.
UYAP sistemindeki bu hatanın giderilmesi gerekecektir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre icra memur muamalesini şikayet yasal aşama olmamakla birlikte Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen gider avansına tabidir. Fakat Yargıtay’ın farklı kararları da söz konusudur.
Şikayete konu icra memur muamelesinin yalnızca dosya üzerinden incelenmesi hâlinde şikayet edilen aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti yükletilmemelidir. Benzer şekilde şikayet edilenin memur muamelesine yol açma vermemiş olması ve memur muamelesinin haklılığını savunmaması hâlinde da yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerekir. Yargıtay “Atfı kabil olmayan kusuru bulunmayan” taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi kanaatindedir.
Son Güncelleme: 19 Mart Memduh Remzi BAL, Barosu’na 51620 sicil numarası ile kayıtlı avukattır. 10 yılı aşkın süredir yasal uyuşmazlıkların çözümünde aktif rol almaktadır.
Aynı zamanda Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı'na 41140 sicil numarası ile kayıtlı arabulucudur.
Tüm YayınlarıSorunuz mu var? Hemen iletişime geçin.
Info@ballawfirm. com