Hayvan İsimleri Hakaret Sayılır Mı? Ekibi1 Temmuz 2026Ceza Hukuku
Hakaret sayılan kelimeler arasında bazı hayvan benzetmeleri de yer almaktadır. Türk Ceza Kanunu (TCK) 125’e göre hangi ifadeler suç kapsamına girer sorusunun cevabını, kaleme aldığımız bu yazıda detaylıca inceleyeceğiz.
İçindekiler- Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu Nedir?
- Somut Fiil veya Olgu İsnadında Bulunmak Suretiyle
- Sövmek Suretiyle Hakaret Suçu
- Gıyabında Hakaret Suçu
- Hakaret Sayılan Kelimeler Nelerdir?
- Hayvan İsimleri Hakaret Sayılır Mı?
- Hakaret Sayılan Hayvan Benzetmeleri
- Hakaret Sayılmayan Hayvan Benzetmeleri
- Hakaret Suçuna İlişkin Örnek Yargıtay Kararları
- Domuz İfadesinin Hakaret Sayıldığı Karar
- “Domuz” İfadesinin Hakaret Sayılmadığı Karar
- İt/ Köpek İfadesinin Hakaret Sayılması
- “Aslanım” İfadesinin Hakaret Sayılmaması
- “Çomar” Kelimesinin Hakaret Sayılması
- “Horoz” Kelimesinin Hakaret Sayılmaması
- “Öküz” Kelimesinin Hakaret Sayılması
- “Sinek” Kelimesinin Hakaret Sayılmaması
- Sıkça Sorulan Sorular
- Hayvan İsimleri Hakaret Sayılır Mı?
- Hakaret Sayılan Kelimeler Nelerdir?
- Bir Kişiye “Öküz” Ya Da “Eşek” Demek Hakaret Midir?
- Hangi Hayvan Benzetmeleri Hakaret Sayılmaz?
- “Lan” Bir Küfür Mü?
- Aç Köpek Demek Hakaret Mi?
- Ucube Demek Suç Mu?
- Çakal Kelimesi Hakaret Mi?
- Hakaret Suçunun Cezası Ne?
- Kamu Görevlisine Hayvan Benzetmesiyle Hakaretin Cezası Farklı Mı?
Hakaret sayılan kelimeler, toplumun kültürel algısına ve ifade edilen niyete göre Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil edebilir. Özellikle bazı hayvan benzetmeleri, toplumda küçük düşürücü anlamlar taşıdığı için hakaret suçu kapsamına alınmaktadır.
TCK 125 uyarınca onur kırıcı söz ve davranışlar hakkında açılan hakaret davaları, Yargıtay kararlarıyla şekillenen içtihatlara dayanmaktadır. Zira kanunda hakaret sayılan kelimeler objektif olarak belirlenmemiştir.
Bu yazımızda hem genel anlamda hakaret suçuna giren kelimeleri hem de özel olarak hayvan isimleri hakaret sayılır mı sorusunun cevabını detaylı şekilde ele alıyoruz. Keyifli okumalar dileriz.
Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu Nedir?
Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesi (TCK 125) kapsamında düzenlenen ve bir kişiye onur kırıcı sözler, ifadeler veya benzetmeler yöneltilmesi hâlinde oluşan bir suç türüdür.
Toplum içinde hakaret sayılan kelimeler; küfürler, aşağılayıcı sıfatlar ve özellikle küçük düşürücü hayvan benzetmeleri gibi ifadelerden oluşabilmektedir.
Hakaret suçu, mağdurun yüzüne karşı veya yokluğunda üçüncü kişilere duyurulacak şekilde işlendiğinde ceza hukuku kapsamında değerlendirilir. TCK 125’e göre hakaret suçu, iki farklı şekilde işlenebilmektedir;
Madde 125-(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
(3) Hakaret suçunun;
- A) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
- B) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
- C) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,
İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.
(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.
Madde metninden yola çıkarak:
Somut Fiil veya Olgu İsnadında Bulunmak Suretiyle
Bir kimseye onur, şeref ve haysiyetini zedelemeyecek ölçüde somut bir fiil veya olgu isnadında bulunmak, hakaret suçunu işlenebilir kılar.
Somut bir fiil veya olgu isnadında bulunmaktan kasıt bir suç olabileceği gibi rencide edici bir davranış da olabilir. Bir başka deyişle suç isnadında bulunmadan da hakaret suçu bu şekilde işlenebilir.
Her iki türden de örnek vermek gerekirse, bir kişiye“hırsız, sen benim paramı çaldın”Şeklinde bir ifade, hakaret suçuna yol açma verebilmektedir.Elbette hakaret suçunun ilerleyen başlıklarında TCK 127 (İsnadın İspatı)Yer almaktadır fakat burada bahse konu,RencideEtmektir. Bir başka örnek de suç isnadında bulunmadan, yalnızca bir fiil isnadı üzerinden verelim.“Sen X kişisiyle birlikte olup eşini aldattın…”Ifadesi de rencide edici nitelikte olupHakaret suçuKapsamına girebilmektedir.
Sövmek Suretiyle Hakaret Suçu
Uygulamada hakaret davalarında en sık karşılaşılan suç işleme biçimiSövmek suretiyle hakaretSuçudur. Burada hakaretâmiz ifadelerde bulunmak veya daha ağır ifadelerde bulunmak mümkündür.
Örneğin bir kişiye“salak, aptal”Gibi ifadelerde bulunmak da sövmek suretiyle hakaret suçunun oluşumuna vücut verirken toplum nezdindeAğır küfür olarak bilinen kelimelere yer vermekDe suçun oluşumunu sağlayacaktır.
Gıyabında Hakaret Suçu
Hakaret suçu, her ne kadar iki farklı şekilde işlenebilir desek de bazı görüşlerGıyabında hakaret suçunuDa suçun bir başka işlenme yöntemi olarak görmektedir. Fakat biz bu görüşe katılmıyoruz. Zira seçimlik hareketli bir suç olan Hakaret suçu, Fiil veya olgu isnadı yahut sövmek suretiyle gerçekleşebilmektedir. Gıyabında hakaret suçu da aynı hareketlerle gerçekleşebilir.
Gıyabında hakaret suçunda fail haricinde en az 3 kişinin ihtilat(Karışıp Görüşme, Bir Araya Gelme)Içerisinde bulunması, bir başka deyişle fail dışında hakaretin en az 3 kişi tarafından duyulması gerekmektedir.
Hakaret Sayılan Kelimeler Nelerdir?
Hakaret sayılan kelimeler, toplumun kültürel değerlerine, ifadeyi kullanan kişinin niyetine ve olayın bağlamına göre değişiklik gösterir.
Küfür içeren kelimeler, aşağılayıcı sıfatlar, küçümseyici lakaplar ve hatta onur kırıcı hayvan benzetmeleri bu kapsamda değerlendirilir. Türk Ceza Kanunu’na göre bu tür ifadeler, kişinin toplumdaki saygınlığını zedeleyici nitelikteyse hakaret suçunu oluşturur. Yargıtay kararları da bu konuda belirleyici olup hangi ifadelerin hakaret sayıldığına dair yerleşik örnekler sunmaktadır.
KELİMEAÇIKLAMAŞerefsiz Onur Kırıcı Söz, Sövme Aptal/ Salak Onur Kırıcı ve Küçük Düşürücü/ Sövme Köpek/ Ayı/ Eşek Aşağılayıcı/ Küçük Düşürücü Hayvan BenzetmesiŞeklinde örnekler mevcuttur.
Bunların yanı sıra, burada yer vermemiş olsak da küfür ifadeleri de pek tabii sövmek suretiyle hakaret suçunun oluşumuna vücut verir.
Hayvan İsimleri Hakaret Sayılır Mı?
Hayvan benzetmeleriyle yapılan ifadeler, halk arasında zaman zaman alaycı, küçümseyici veya aşağılayıcı bir üslupla kullanılmaktadır. Bu tür ifadeler kimi zaman şaka olarak görülse de kullanılan hayvan ismi toplumda yaygın şekilde aşağılama, hakaret veya küçültme amacı taşıyorsa bu vaziyet hakaret suçu kapsamına girebilir.
Özellikle Türk kültüründe bazı hayvan isimleri, zekâ eksikliği, kaba davranışlar, sadakatsizlik ya da değersizlikle ilişkilendirildiği için bireyin kişilik haklarını, onur, şeref ve haysiyetini zedeleyici bir etki yaratmaktadır.
Bu kapsamda kullanılan kelimeler, sadece kaba veya argo olmakla kalmaz, aynı zamanda kişiye yöneltilen ciddi bir aşağılama içerebilmektedir.
Peki, hayvan isimleri hakaret sayılır mı? Bu soruya verilebilecek cevap tamamen ifadenin bağlamına, söylenme biçimine ve muhatabın bunu nasıl algıladığına bağlı olarak değişmektedir. Yani birine “aslan gibisin” demek övücü kabul edilirken, “ayı” ya da “eşek” demek açıkça aşağılayıcıdır. Bu nedenle hayvan benzetmesi hakaret mi sorusu, yalnızca dilin halk arasındaki kullanımına değil, aynı zamanda Yargıtay’ın içtihatlarına dayalı yasal bir değerlendirme gerektirir.
Hakaret Sayılan Hayvan Benzetmeleri
Toplumda genel olarak aşağılayıcı anlam taşıyan bazı hayvan isimleri, Yargıtaytarafından doğrudan hakaret suçu kapsamında değerlendirilmiştir.
Bu ifadeler, kişiye yöneltildiğinde onur, şeref ve saygınlığını zedeleyici bir anlam içermesinden ötürü TCK 125 kapsamında ceza sayılabilmektedir. Hakaret suçuna giren kelimeler arasında sayılan bu hayvan benzetmeleri, Yargıtay kararlarında da sıkça yer alır.
Aşağıda Yargıtay’ın hakaret saydığı bazı hayvan benzetmeleri yer almaktadır:
KelimeAçıklamaİt/ Köpek
Aşağılama/ Değersizleştirme Ayı Kaba ve Görgüsüz Çağrışım Çakal Hainlik/ Sinsilik İması Domuz Kültürel/ Dini Çağırışımlar Öküz/ Sığır Zekâ ve Sosyal Yetisiyle Alay Etme Eşek/ Sıpa Aptallık/ Küçümseme Çomar Cahil/ Kaba Kişilik İmasıHakaret Sayılmayan Hayvan Benzetmeleri
Her hayvan benzetmesi hakaret anlamı taşımaz. Bazı hayvan isimleri toplumda ya olumlu çağrışımlar içerir ya da söyleniş şekli, bağlamı ve niyeti nedeniyle hakaret suçuna vücut vermez. Yargıtay da bu tür ifadelerin bazen“kaba eleştiri”Ya da“mecazi kullanım”Olarak kabul edilebileceğine hükmetmiştir.
Yargıtay’ın hakaret saymadığı bazı hayvan benzetmeleri şu şekildedir:
KelimeAçıklamaAslan
Övgü/ Olumlu Anlam Kedi Uysal/ Nötr Baykuş Bilgelik/ Uğursuzluk İması (Hakaret Kabul Edilmedi)Dinozor Mecazi İfade/ Çağ Dışılık İması Tavuk Alaycı İfade (Hakaret Boyutu Değil)Şebek Alaycı İfade/ KomikFakat burada kuvvetle belirtmemiz gerekir ki; söyleniş yeri, zamanı, üslubu, ses tonu gibi pek çok etkenle değişebilir.
Örneğin bir televizyon programında bir başkası hakkında “Şebek” ifadesinin kullanılması, hakaret kapsamında değerlendirilebilir. Zira burada kişinin onur, şeref ve haysiyeti zedelenebilir.
Hakaret Suçuna İlişkin Örnek Yargıtay Kararları
Yargıtay hakaret kararları, hangi ifadelerin suç sayıldığı konusunda alt derece mahkemelerine yön verici niteliktedir. TCK 125 kapsamında yapılan yargılamalarda, Yargıtay’ın benimsediği yorumlar ışığında kimi ifadeler hakaret suçu sayılmış, kimileri ise düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiştir. Özellikle hakaret davası açmayı düşünen ya da bu suçla karşılaşan kişiler için Yargıtay’ın geçmiş kararları büyük önem taşır.
Bu bölümde hem hayvan benzetmeleri hem de genel hakaret sayılan sözlerle ilgili emsal kararlar derlenmiştir.
Domuz İfadesinin Hakaret Sayıldığı Hüküm
“Sanığın soruşturma aşamasında katılana yönelik“Domuz”Kelimesi kullandığını, kovuşturma evresinde ise hakaret içeren bir cümle kullanmadığını beyan etmesi karşısında, sanığın anlatımları arasında bulunan çelişki giderilmeden, eksik inceleme ile beraat hükmü verilmesi kanuna aykırı…”Yargıtay 4.
CD Esas: 2012/22277 Hüküm: 2013/33371 Tarih: 23.12.2013
“Domuz” İfadesinin Hakaret Sayılmadığı Hüküm
“Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan yasal değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir. İnceleme konusu somut olayda, sanığın müştekiye karşı kullandığı kabul edilen hakaret sözünün (Adliye koridorunda aralarında ceza davası görülen diğer kişiye hitaben: Domuz) söylendiği yer, zaman ve söyleniş şekli de dikkate alındığında, nezaket dışı kaba hitap tarzı olup sövme, somut bir fiil ya da olgu isnadı olarak kabul edilemeyeceği, mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmaması nedeniyle hakaret suçunun unsurları oluşmadığından, sanığın beraati yerine hükümlülük hükmü verilmesi bozmayı gerektirmiş…”Yargıtay 18.
CD Esas: 2018/3315 Hüküm: 2019/15069 Tarih: 22.10.2019
İt/ Köpek İfadesinin Hakaret Sayılması
“Sanık savunması, katılan ve tanık beyanları ile tüm dosya kapsamandan… İcra Müdürlüğünün gerçekleştirdiği gayrimenkul satış ihalesinde sanığın katılana önce satış yapılan yerin babasına ait olduğunu söylediği, daha sonra da “İhaleye girdin de ne oldu it herif, şerefsiz” diyerek hakaret ettiği anlaşılmakla, hakaret suçundan mahkûmiyetine hüküm verilmesi yerine yazılı şekilde beraat hükmü verilmesi kanuna aykırı…”Yargıtay 5. CD Esas: 2014/1573 Hüküm: 2016/3149 Tarih: 29.03.2016
“Aslanım” İfadesinin Hakaret Sayılmaması
“Sanığın katılan polis memuruna hitaben söylediği “Senin yaşın kaç aslanım” biçimindeki sözlerinin mağdurların onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu, dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibari ile oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraatı yerine mahkûmiyetine hüküm verilmesi bozmayı gerektirmiş…”Yargıtay 18 CD Esas: 2015/23252 Hüküm: 2016/4640 Tarih: 10.03.2016
“Çomar” Kelimesinin Hakaret Sayılması
“(Sosyal medya hesabından “Havlamaya devam et çomarcım, komik çomar, ooo çomar, bankamatik memurluk paralarını mı eziyon sokak çomarı? Çirkin Çomar. Komiklik mi yapıyorsun la Çingen?
Kılığına kıyafetine bak şeklinde yorum yazılmasına ilişkin)CMK’nin 172/1. Maddesindeki kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinin somut olayda mevcut olmadı, dolaylamayla şüphelinin tespitine yönelik olarak gerekli tüm soruşturma işlemleri yapıldıktan sonra şüphelinin tespiti halinde iddianame düzenlenmesi, tespit edilemediği takdirde ise daimi arama hükmü alınarak yasal aşama zamanaşımı süresince soruşturmaya devam edilmesi gerektiğinden, merciince itirazını kabulüne hüküm verilmesi yerine reddedilmesi hukuka aykırıdır.”Yargıtay 4. CD Esas: 2022/7292 Hüküm: 2022/13759 Tarih: 01.06.2022
“Horoz” Kelimesinin Hakaret Sayılmaması
“Yargılamaya konu somut olayda, sanığın karakol önünde tartıştığı kişiye hakaret etmesi üzerine kendisini uyaran polis memuruna söylediği“Çek elini ulan üzerimden, sen kimsin, sen buranın horozu musun”şeklindeki ifadeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanığın katılana yönelttiği sözlerin katılanın onur, şeref ve saygınlığımı rencide edici boyutta olmayıp rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı davranış niteliğinde olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, yasal olmayan ve yerinde görülmeyen gerekçe ile mahkumiyet hükmü verilmesi kanuna aykırı…”Yargıtay 18. CD Esas:2015/2443 Hüküm: 2015/2792 Tarih: 17.06.2015
“Öküz” Kelimesinin Hakaret Sayılması
“Katlanan sanığın apartman boşluğunda yüksek sesle bağırarak gıyabında söylediği “Öküz” sözünü kendi evinin içinden duyduğuna dair beyanı, dinlenilen tanıklar tarafından da evlerinin içinden aynı sözü duyduklarına ilişkin ifadeleri karşısında, olayda ihtilat unsurunun oluştuğu gözetilmeden, yerinde olmayan gerekçe ile beraat hüküm verilmesi kanuna aykırı…”Yargıtay 1.
CD Esas: 2012/34201 Hüküm: 2013/31993 Tarih: 12.12.2013
“Sinek” Kelimesinin Hakaret Sayılmaması
“Eyleme (Sosyal medya paylaşımı: Nasıl bir şey bu, ışığı görür görmez bütün sinekler toplanıyor, işte bir örnek, ilk pislikte toplandı yine sinekler) ve yükletilen suça yönelik katılan … vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, temyiz davasının esastan reddiyle hükmün (beraat) onanmasına…”Yargıtay 4. CD Esas: 2020/13149 Hüküm: 2022/11811 Tarih: 09.05.2022
Sıkça Sorulan Sorular
Hayvan İsimleri Hakaret Sayılır Mı?
Hayvan benzetmeleri kullanım amacına göre hakaret sayılabilmektedir. Özellikle “ayı”, “köpek”, “eşek”, “çakal” gibi toplumda aşağılayıcı anlam taşıyan hayvan isimleri, Yargıtay kararlarına göre hakaret suçu oluşturabilir.
Hakaret Sayılan Kelimeler Nelerdir?
Onur kırıcı kelime ve cümleler hakaret kabul edilmektedir. Fakat TCK 125, yalnızca kelime ve cümlelerle sınırlı olmaz.
Somut fiil veya olgu isnadıyla da hakaret suçu oluşabilmektedir. Fakat“Şerefsiz, haysiyetsiz, salak, aptal, pislik, geri zekâlı”gibi onur kırıcı kelimeler; ayrıca ağır küfürler ve küçük düşürücü benzetmeler hakaret kapsamındadır.
Bir Kişiye “Öküz” Ya Da “Eşek” Demek Hakaret Midir?
Bu ifadeler kaba, küçük düşürücü ve zekâ ile alay eden anlamlar taşıdığı için TCK 125 kapsamında hakaret suçudur.
Hangi Hayvan Benzetmeleri Hakaret Sayılmaz?
Aslan, kuzu, kedi, baykuş, dinozor gibi kelimeler hakaret kapsamında değerlendirilmez.
“Lan” Bir Küfür Mü?
“Lan” kelimesi, samimi arkadaş ortamlarında günlük dilin bir parçası olarak kullanıldığında genellikle hakaret olarak değerlendirilmez. Ancak bu kelimeninResmi bir ortamda, özellikle de bir üst makama ya da kamu görevlisine karşıAşağılayıcı ya da kaba bir tonlaSöylenmesi hâlinde, Türk Ceza Kanunu kapsamındaHakaret suçuOlarak yorumlanabilir. Ayrıca bir kişiyeÖfke, küçümseme veya tehdit içeren bir üslupla“lan” denilmesi hâlinde, bu ifade hakaret olarak kabul edilebilir.
Aç Köpek Demek Hakaret Mi?
Yargıtay kararından da anlaşıldığı üzere,“Sanığın aşamalardaki savunmasında katılanın kendisine hitaben “Eşimden sen ayırdın, şerefsizsin, bu memlekete kan getiriyorsun, pazarlıyorsun, pezevenksin” diyerek hakaret etmesine sinirlenerek kendisinin de katılana yönelik “Kalk git şuradanAç köpek, önce kendi karnını doyur” şeklinde söz söylediğini belirtmesi ve dinlenen tanıklarında bu hususu doğrulamaları karşısında, olayın çıkış nedeni ve gelişimi üzerinde de durularak, sanık lehine TCK’nin 129.
Maddesinde düzenlenen karşılıklı hakaret hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması kanuna aykırı…”Yargıtay 4. CD, 2012/21505 E, 2014/11626 K
Şeklindedir. Dolayısıyla “aç köpek” ifadesi, kişinin onur, şeref ve haysiyeti bazında küçük düşürücü bir söylemdir.
Ucube Demek Suç Mu?
Türk Dil Kurumu, ucube kelimesini, “Şaşılacak derecede çirkin olan, çok acayip şey” olarak tanımlamıştır. Fakat her ne kadar olumsuz bir anlama gelse de ucube, hakaret kabul edilmemiş, kaba ve ağır eleştiri olarak tanımlanmıştır.
Çakal Kelimesi Hakaret Mi?
Toplumsal olarak kişiye hainlik, sinsilik imasında bulunmak amacıyla kullanılan çakal kelimesi, hakaret suçunu oluşturmuştur.
Hakaret Suçunun Cezası Ne?
Hakaret suçunun temel halinde ceza,3 aydan iki yıla kadar hapis veyaAdli Para CezasıŞeklinde düzenlenmiştir.
Kamu Görevlisine Hayvan Benzetmesiyle Hakaretin Cezası Farklı Mı?
TCK 125/3-a’ya göre kamu görevlisine (görevinden dolayı) hakaret eden bir kişinin alacağı ceza1 yılın altındaOlamaz.
Zira nitelikli hal olarak kabul edilmiştir.
Stj.