Anasayfa/Ceza Hukuku/Hakaret Sayılmayan Kelimeler – Yargıtay Kararları Ceza Hukuku Hakaret Sayılmayan Kelimeler – Yargıtay Kararları16 Temmuz 202413.7396 dakika okuma süresi

Hakaret suçu, günlük hayatta sıkça karşılaşılan bir durumdur ve hangi kelimelerin hakaret sayılıp sayılmayacağı konusunda kafa karışıklığı yaşanabilir. Bu yazımızda, Yargıtay kararlarına dayanarak hakaret sayılmayan kelimeleri ve ifadeleri inceleyeceğiz.

İçindekiler

• Hakaret Suçu Nedir?
• Hakaret Suçu Oluşturmayan Kelimeler ve Sözler
• Hakaret Sayılmayan Kelimeler Nelerdir?
• Polis ve Askere Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler
• Avukata Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler
• Hemşire ve Doktora Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler
• Öğretmene Hakaret Sayılmayan Kelimeler
• Hakaret Sayılan Kelimeler ve Sözler Nelerdir?
• Hakaret İçeren Küfürler Hangileridir?
• Beddua Etmek Hakaret midir?
• Hakaret Suçunun Cezası Nedir?
• Kamu Görevlisine Hakaret Suçu ve Cezası
• Hakaret Sayılmayan Sözlerle İlgili Yargıtay Kararları

Hakaret Suçu Nedir?

Hakaret suçu Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesinde düzenlenmiştir.

TCK m. 125’e göre,“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.”

Hakaret suçu, bir kişinin onurunu ve saygınlığını zedeleyebilecek söz ve davranışlarla ortaya çıkabilir.

Bu suç, doğrudan bir kişiye yönelik ifadelerle işlenebileceği gibi, belirli bir olay veya duruma atıfta bulunan genel veya soyut ifadelerle de gerçekleşebilmektedir. Mağdurun direkt orada bulunmadığı, doğrudan hedef alınmadığı durumlarda dahi saygınlığı hakarete uğramış sayılabileceği gündeme gelebilir.

Hakaret Suçu Oluşturmayan Kelimeler ve Sözler

Türk Ceza Kanunu’na göre hakaret suçunun oluşmaması için iki vaziyet gerekir. Birincisi, suçun unsurlarının mevcut olmaması; ikincisi ise hukuka uygunluk nedenlerinin varlığıdır.

Suçun unsurları mevcut olmadığında, söz konusu ifadeler kaba ve nezaket dışı sözler olarak değerlendirilir. Yargıtay kararlarına göre hakaret sayılmayan ifadeler hukuka uygun olması sebebiyle değerlendirilir.

• Eleştiri ve İfade Özgürlüğü Kapsamındaki Sözler:Kişilerin eleştiri ve ifade özgürlüğü kapsamında söylediği ve kişilik haklarına doğrudan saldırı niteliği taşımayan ifadeler.
• Kaba ve Nezaketsiz Sözler:Günlük hayatta sıklıkla kullanılan ve toplumda genel kabul gören, nezaketsiz olsa da hakaret niteliği taşımayan sözler.
• Kinaye ve İma İçeren Sözler:Doğrudan hakaret niteliği taşımayan, ancak ima veya kinaye yoluyla söylenen ifadeler.
• Gerçek Olguları İfade Eden Sözler:Belirli bir olguyu ifade eden, yalan veya iftira niteliği taşımayan ve doğruluğu ispatlanabilen sözler.

Hakaret Sayılmayan Kelimeler Nelerdir?

Yargıtay Kararları ışığında bazı kelimelerin hakaret niteliği taşımadığı veya hakaret suçu kapsamına girmeyeceğine hüküm verilmiştir.

Hakaret sayılmayan belli başlı kelimeleri su şekilde saymak mümkündür:

Haysiyetsiz, nankör, adın batsın, kukla, adam değilsin, sana diploma verenin, eşkıya, kim oluyorsun, tombaladan müdür, siz polis misiniz lan, dört gözlü, suratsız seni, beceriksiz herif, siz kimsiniz lan, yalan söylüyorsun, cins midir nedir, aç gözlü, meziyetsiz, karaktersiz, bilgisiz, tecrübesiz, görmemiş, beddua, dinsiz, imansız, şizofren hastasın, eğitimsiz, Allah senin belanı versin, lan, defolun, vicdansız herifler, amele karısı, oynaşma…

Bu kelimeler onur, şeref ve saygınlığı rencide edecek boyutta görülmemiş olup hakaret suçundan ceza verilmesi gereksiz görülmüştür.

Bu kelimeler kaba söz ya da nezaket dışı söz kapsamında değerlendirilir. Ancak kanunda açıkça hangi kelimelerin hakaret suçu kapsamında olacağı ya da hangi kelimelerin hakaret suçu kapsamına alınmayacağı belirtilmemiştir.

Polis ve Askere Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler

Yargıtay kararlarında polis ve askere hitaben söylenen bazı kelimeler hakaret sayılmamıştır. Bunları belli başlı olarak şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Sen paralı askersin. Biz ne dersek o olur, sizin arzunuz olmaz, siz paralı kölesiniz.
• Sen kimsin lan, ceza yazda görelim.
• Düzgün gir lan koluma.
• Çekin arabanızı ulan biz geçeceğiz.
• Terörist miyiz lan biz, ne yapıyorsunuz.
• Senden daha büyük bomba mı var, ne yapacaksan yap lan.

Avukata Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler

Yargıtay kararlarında avukata hitaben söylenen bazı kelimeler hakaret sayılmamıştır.

Bunları belli başlı olarak şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Sizin beceriksizliğiniz yüzünden ben davalıyı sürekli çağırıp duracak mıyım, bu sizin beceriksizliğiniz.
• Kimsin ulan.
• Dosya da para da senin olsun lan.
• Sahtekarlık yapma, oğlum sen laftan anlamıyor musun.
• Doğru konuş lan.
• Sen insan değilsin.

Hemşire ve Doktora Hitaben Hakaret Sayılmayan Kelimeler

Yargıtay kararlarında hemşire ve doktora hitaben söylenen bazı kelimeler hakaret sayılmamıştır. Bunları belli başlı olarak şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Bu doktor uyuz, patalojik sorunlu.
• Bu karı beni muayene etmedi ve serum takmadı.
• Sen ne biçim doktorsun, senin yüzünden hasta mi olacağız, senin dinin, imanın yok mu.
• Sen ne biçim doktorsun, ukala.
• Beni burada tutamazsınız lan, sen kimsin bana ilaç içirmeye çalışıyor sun, sen dünkü çocuksun.
• Sen nasıl doktorsun, senin yapacağın işe başlarım.
• Terbiyesizlik yapına işini yap.
• Siz kimsiniz de beni bekletiyorsunuz, ulan sen sus.

Öğretmene Hakaret Sayılmayan Kelimeler

Yargıtay kararlarında öğretmene hitaben söylenen bazı kelimeler hakaret sayılmamıştır. Bunları belli başlı olarak şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Sen nasıl yüzlük kağıda atmış sekiz verirsin, işlemediğin yerden sorar. Soyadı küçük yazıldı diye puan kırarsın, oğlum sen kimsin sen bana bak oğlum.
• Yalan yanlış şeyler yazıyorsunuz, uydurup, uydurup cevap veriyorsunuz lan, müdürünüz 20 yıldır oturuyor, ne iş yapıyor.
• İl Milli Eğitim Müdür vekili, kendisini bu makamlara getirenlere yaranmak için beni görevime iade etmedi.
• Sizi bu okuldan attıracağım, bu geziye hiçbir öğrencinin gitmesine izin vermeyeceğim siz eğitimci değilsiniz, insan değilsiniz, lan.
• Diplomanı elinden alacak, lafı kıvırtıyorsun.

Hakaret Sayılan Kelimeler ve Sözler Nelerdir?

Türk Ceza Kanunu’nun 125.

Maddesi uyarınca, bir kişiye yönelik onur, şeref ve saygınlığı zedeleyebilecek somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun nefret veya hakaret saikiyle işlenmesi hâlinde ceza uygulanır.

Yargıtay, aşağıda belirtilen davranışları hakaret suçu kapsamında değerlendirmiştir.

Sinkaflı (küfürlü) kelimeler, pis Alman, köpek adam, lanet karı, sen eskortsun, şarlatan, pis gavur, yobaz, hırsız, ayyaş, üçkağıtçı, eşek, kuduz, alkolik, ataput, dana, deyyus, deccal, dallama, godoş, gergedan, it, it oğlu, mason, maymun, meczup, münafık, nemrut, köpek, yavşak, ahlaksız, vatan haini, terörist, boynuzlu, bunak, dombili, aç köpek, dümbük, enayi, enik, fırıldak, gavat, gergedan, godoş, hain, hapçı, hayvan, hırsız, şaklaban, çakal, hitler, it soyu, kanı bozuk, kaşar…

Hakaret İçeren Küfürler Hangileridir?

Toplumdan topluma değişmekle birlikte genel olarak kullanılan küfürlü kelimeler en ağır hakaret kelimeleri kapsamında değerlendirilmektedir. Elbette bunlar da hukukta hakaret sayılan kelimelerdir.

Hakaret sayılan kelimeler Yargıtay uygulamalarıyla belirlenmektedir.

Bu doğrultuda; “a. Koyduğum”, “hayvan”, “fahişe”, “alçak”, “pezevenk”, “ulan”, köpek”, “öküz”, “s.

Rim”, “yavşak” gibi kelimeler hakaret içeren küfürlerdir.

Beddua Etmek Hakaret midir?

Beddua; iyi yönde olduğu gibi kötü yönde bir dilekte bulunmak Allah’tan bir istemden ibarettir.

Bu nedenle yerleşmiş Yargıtay kararlarına göre, kötü dua, başka ifadeyle beddua da Allah’tan bir istek niteliği taşıdığı için hakaret sayılmamaktadır.

Hakaret Suçunun Cezası Nedir?

Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesi ve devamında düzenlenmiştir.

125. Maddenin birinci fıkrasına göre, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını zedeleyebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi,Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıIle cezalandırılır.

Maddenin devamındaki fıkralar, suçun nitelikli halleri ve cezaları düzenlemektedir. Üçüncü fıkra, bazı durumlarda cezanınAlt sınırının bir yıldan az olamayacağınıBelirtirken, dördüncü fıkra, belirli koşullarda cezanın altıda bir oranında artırılacağını öngörmektedir.

Kamu Görevlisine Hakaret Suçu ve Cezası

Kamu görevlisine hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125.

Maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, hakaretin bir kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmesi hâlinde, verilecek cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Burada önemli olan nokta, mağdurun yalnızca kamu görevlisi olması değil, hakaretin kamu görevi nedeniyle gerçekleştirilmiş olmasıdır.

Hakaret Sayılmayan Sözlerle İlgili Yargıtay Kararları

Yargıtay 4. Ceza Dairesi Esas: 2020/14295, Hüküm: 2021/10146, K.

Tarihi: 22.03.2021

Somut olayda sanığın, katılanlara hitaben söylediği: “Bu yaptığınız terbiyesizliktir, ayıptır.” sözlerinin katılanların onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı söz niteliğinde olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, kanuni olmayan ve yerinde görülmeyen gerekçe ile hakaret suçundan mahkumiyet hükmü verilmesi,

Yargıtay 4. Ceza Dairesi Esas: 2020/11502, Hüküm: 2021/8900, K Tarihi: 11.03.2021

Yargılamaya konu somut olayda; sanığın katılana söylediği kabul edilen “terbiyesizlik yapma” şeklinde kaba hitap tarzı niteliğindeki sözlerin, katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmaması nedeniyle hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden,

Yargıtay 4. Ceza Dairesi Esas: 2021/31536, Hüküm: 2021/26608, K. Tarihi: 09.11.2021

Hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan yasal değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi Esas: 2021/31536, Hüküm: 2021/26608, K. Tarihi:09.11.2021

Hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan yasal değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Yargılamaya konu somut olayda; sanığın mağdurlara hitaben söylediği kabul edilen “ lan” sözünün muhatapların onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu, dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibari ile oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyet hükmü verilmesi,

Yargıtay 4. Ceza Dairesi Esas: 2020/14705, Hüküm: 2021/15523, K. Taihi: 25.05.2021

Yargılamaya konu somut olayda; iddianamede geçen ve sanığın katılan ile mağdurlara hitaben adliye merdivenlerinde ve nezarethaneye alınacağı sırada söylediği kabul edilen “siz kimsiniz lan, lan hepiniz artistsiniz” şeklindeki sözlerinin katılan ve mağdurların onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu ve hakaret suçunu oluşturmadığı, sanığın hakaret suçunu oluşturan “yavşağa, bak şerefsizler” şeklindeki sözlerinin ise adliyenin nezarethane kısmında söylediği anlaşıldığından hakaret eyleminde aleniyet unsurunun oluşmadığı gözetilmeden TCK’nın 125/4.

Maddesinin uygulanması,

& Stj.