Eş Durumu Tayini ve Koşulları Ekibi15 Temmuz 2026İdare Hukuku

Eş durumu tayini, kamu sektöründe çalışan memurların eşlerinin, memurun görev yaptığı yere yakın bir konumda görevlendirilmesini sağlayan bir uygulamadır. DayanağıAnayasa’nın 41. Maddesidir, aile birliğinin korunmasını devletin görevi sayar. Bu yazıda kimlerin eş durumundan tayin isteyebileceğini, şartlarını, gerekli belgeleri ve başvuru sürecini anlatıyoruz.

Tayin talebinin reddedilmesi halinde izlenecek yolu da kısaca ele alıyoruz.

İçindekiler

1. Eş Durumu Tayini Nedir?
2. Eş Durumu Tayini Şartları
   1. Eşi Memur Olanlar için Eş Durumu Tayini
   2. Eşi Özel Sektörde Çalışanlar için Eş Durumu Tayini
3. Eş Durumu Tayini için Gerekli Belgeler
4. Eş Durumu Tayin Talebi Başvuru Süreci
5. Eş Durumu Tayini için Aranan Hizmet Süresi Şartları
6. Eş Durumu Tayini Olmayan Durumlarda Kullanılan İzin Hakkı
7. Eş Durumu Tayini Talebinin Reddi Durumunda Yapılacak İşlemler
8. Eş Durumu Tayin Dilekçesi Örneği
9. Eş Durumu Tayini ve Şartları İle İlgili Sorular
   1. Kimler Eş Durumundan Tayin İsteyebilir?
   2. Eş Durumu Tayini İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
   3. Eş Durumu Tayininde Hizmet Süresi Şartı Nedir?
   4. Eş Durumu Tayini Her Yıl İstenir Mi?
   5. 360 Gün Prim Şartı Nedir?
   6. Tayin Şartları Oluşmadığında Eşin İzin Hakkı Var Mıdır?
   7. Eş Durumu Tayini İçin Ne Kadar Süre Evli Olmak Gerekir?
   8. Eş Durumu Tayini Kaç Günde Sonuçlanır?
   9. Eş Durumu Tayini Reddedilirse Ne Yapılabilir?
   10. Verilen Eş Durumu Tayini Sonradan İptal Edilebilir Mi?
   11. TSK Personeli için Eş Durumu Tayini Farklı Mı?
   12. Yeni Atanan Memur Eş Durumundan Tayin İsteyebilir Mi?

Eş Durumu Tayini Nedir?

Eş durumu tayini, genellikle kamu çalışanlarının, eşlerinin çalıştığı yerle aynı veya yakın bir konumda görev alabilmesi için yapılan bir düzenlemedir. Bu uygulama, ailelerin bir arada kalmasını sağlamak, iş ve özel yaşam dengesini kurmak amacıyla hayata geçirilmiştir.

Eş durumu tayini, ailelerin birlikte yaşama hakkını koruyarak sosyal ve ekonomik zorlukların üstesinden gelmeyi hedefler. Bu uygulama, aile birliğinin korunmasına katkıda bulunarak, çocukların eğitim ve gelişim süreçlerini olumsuz yönde etkileyebilecek durumların önüne geçmeyi amaçlar.

Böylece, ailelerin dağılmasının önüne geçilerek toplumsal bütünlük sağlanır. Eş durumu tayini, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik‘in 14.

Maddesinde düzenlenmiştir.

Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun:

• A) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin mecburi yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması hâlinde bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,
• B) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla faaliyet ihtiyacı duyduğu yere,
• C) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli faaliyet ihtiyacının bulunduğu yere,
• D) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir faaliyet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere,
• E) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.

Eş Durumu Tayini

Eş Durumu Tayini Koşulları

Eş durumu tayini, aile bütünlüğünü sağlamak ve iş ile aile yaşamını dengelemek için memurlara tanınan önemli bir haktır. Bu hakların kullanılması anayasal ve yasal düzeyde güvence altına alınırken çeşitli şartlara da tabi tutulmuştur.

Eşi Memur Olanlar için Eş Durumu Tayini

Eş durumu tayini hakkının kullanabilmesi bazı şartlara tabi tutulmuştur. Eş durumu tayininin koşulları657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nun 72. Maddesinde sıralanmıştır:

• Yapılacak atamanın yeniden ya da yer değiştirme sureti ile yapılması
• Farklı kurumlarda çalışan eşler için, kurumlar arasında gerekli koordinasyonun sağlanması
• Memur olan diğer eşin de isteğinin olması
• Eşinin bulunduğu yere atanacak memurun atanacağı teşkilatın bulunması
• Atanacak memurun atanacağı teşkilatta niteliğine uygun bir görevin varlığı

Eşi Özel Sektörde Çalışanlar için Eş Durumu Tayini

Eş durumu tayini hakkının kullanılabilmesi genelde düşünülenin tersine eşi sadece memur olanlara özgü değildir.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 14. Maddesinde yapılan değişiklikle eş durumu tayininde her iki eşin de memur olma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Yönetmelik, kamu personeli olmayan eşin bulunduğu yere tayin için şu düzenlemeyi öngörmüştür: talep edilen yerde başvuru tarihinden itibaren son iki yıl içinde en az 360 gün sosyal güvenlik primi ödenmiş olması ve halen çalışıyor olması gerekir.

Memur Eş Durumu Tayini Rehberi

Eş Durumu Tayini için Gerekli Belgeler

Eş durumu tayini için gerekli belgeler genel itibariyle şu şekilde sıralanabilir:

• 1. Başvuru Dilekçesi: Eş durumu tayini talebinde bulunmak isteyen kişinin, bu isteğini detaylandıran bir dilekçe hazırlaması gerekmektedir. Dilekçede, tayin edilmek istenen yer, eşinin çalışma durumu ve diğer ilgili bilgiler açıkça belirtilmelidir.
• 2.

  Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği: E-Devlet üzerinden veya nüfus müdürlüğünden temin edilebilecek vukuatlı nüfus kayıt örneği, aile birliğini kanıtlamak amacıyla gereklidir.

• 3. Eşlerin Evlilik Cüzdanı Fotokopisi: Evliliğin kanıtlanması açısından gerekli olan bir belgedir.
• 4. Eşin Görev Yeri Belgesi: Eşin kamu görevlisi olması halinde, çalıştığı kurumdan görev yeri belgesi alması gerekebilmektedir. Öte yandan, eşin özel sektörde çalışması halinde, SGK veya BAĞ-KUR’a bağlı olarak çalıştığını gösteren birhizmet dökümüve iş yerini belgeleyen bir doküman istenebilir.
• 5.

  Eşlerin İkametgâh Belgeleri: Eşlerin görev yaptığı yeri gösteren belge E-Devlet üzerinden temin edilebilir.

• 6. Eşlerin Faaliyet Belgeleri: E-Devlet ya da kişinin çalıştığı kurumdan alabileceği faaliyet belgesi, eşlerin çalışma durumunu görmek açısından gereklidir.

Eş durumu tayini için gereken belgeler, her kurumun kendi politikalarına göre değişiklik gösterebilir. Bazı kurumlar ek olarak sağlık raporu, çocukların nüfus kayıt örnekleri gibi belgeleri de talep edebilmektedir. Sağlık Bakanlığı gibi bazı kurumlar, yukarıdaki genel belgelere ek doküman isteyebilir, kurumun kendi başvuru sayfası kontrol edilmelidir.

Eş Durumu Tayin Talebi Başvuru Süreci

Eş durumu tayini talebinde bulunan kişi, eşinin atanmasını istediği yere yönelik gerekli belgeleri eksiksiz bir şekilde hazırlayıp başvuruda bulunmalıdır.

Başvuru sürecinde, sosyal güvenlik prim ödeme gün sayısı ve eşin mevcut çalışma durumu gibi unsurlar göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılır.

Eş durumu tayini sürecinde ortalama süreler Başvuru sonucu (olumlu/olumsuz)Ortalama 15-30 gün Ret kararına itiraz60 gün içinde İdarenin itiraza yanıt süresi30 gün İptal davası açma süresi Ret tebliğinden itibaren 60 gün

Bilgi: İtiraz mecburi değildir, doğrudan iptal davası da açılabilir.

Eş Durumu Tayini Başvurusu Nasıl Yapılır?

Eş Durumu Tayini için Aranan Faaliyet Süresi Koşulları

Eş durumu tayini için eğer eşlerden her ikisi de kamu personeli ise tayin talebinde bulunmak için belirli şartlar gerekmektedir:

Sözleşmeli Kamu Personelleri İçin:

Eşlerden en az biri sözleşmeli kamu personeli ise, tayin için en az 1 yıl çalışmış olmak gerekmektedir. 3+1 sözleşmeli personel de sözleşmeli kamu personeli sayılır, aynı 1 yıllık çalışma şartına tabidir.

Kadro Almış Kamu Personelleri için:

Eşlerden en az biri kadro almış kamu personeli ise, tayin için en az 4 yıl çalışmış olmak gerekmektedir. Bu süre bir kez dolduktan sonra tükenmez, sözleşmeli personel 1. Yılın, kadrolu personel 4. Yılın sonunda tayini yeniden isteyebilir.

Mecburi hizmeti olan akademisyenlerin eş durumundan atanması için bize ulaşabilirsiniz.

Kamu personeli olmayan eşin bulunduğu yere tayin talebinde bulunacak kamu personelleri için şartlar şunlardır:

Kamu personeli olmayan eş, başvuru tarihinden itibaren son iki yıl içinde en az 360 gün sosyal güvenlik primi ödemiş olmalıdır.

Bu süre içinde kendi adına veya bir faaliyet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olmalıdır.

Eş Durumu Tayini Başvuru Şartları

Eş Durumu Tayini Olmayan Durumlarda Kullanılan İzin Hakkı

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. Maddesine göre, yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi olan memurların eşlerinin atanacağı teşkilatın, atandığı yerde bulunmaması veya uygun münhal bir görevin olmaması hâlinde, eş durumu nedeniyle tayin talebinde bulunan memura eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere izin verilebilir.

İzin verilen memurlara, aylık ve diğer ödemelerinin karşılığı olarak, taban ve kıdem aylığı dahil olmak üzere, ek gösterge, zam ve tazminatlar üzerinden kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar ödenir. Bu ödemeler, eşlerin görev yaptığı yerler dikkate alınarak şu oranlarla yapılır:

• Olağanüstü Hal Bölgesine dahil iller ile bu illere mücavir illerde görevli olanlar için %60,
• Kalkınmada 1. Derece öncelikli yörelerde görevli olanlar için %50,
• Kalkınmada 2.

  Derece öncelikli yörelerde görevli olanlar için %25.

Diğer yörelerde görevli olan eşler ise ücretsiz izinli sayılır.

Eş Durumu Tayini Talebinin Reddi Hâlinde Yapılacak İşlemler

Tayin talebi reddedilen memur, ret kararına 60 gün içinde itiraz edebilir veya doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açabilir.[1]Süre, ret kararının tebliğ edildiği tarihten başlar, kaçırılırsa yasal aşama hakkı düşer. Eş durumu tayini talebinin reddinin iptali davasısürecini, itiraz yolunu ve yasal aşama süresini ayrıntılı yazımızda anlattık.

Eş Durumu Tayin Dilekçesi Örneği

……………………………. MÜDÜRLÜĞÜNE

…. Tarihinden itibaren ……….

Kurumunda …….. Unvanı ile görev yapmaktayım. Eşim ………………………….. Ili …………………….….… özel sektör/ kurumunda görev yapmaktadır.

Anayasa’nın 41. Maddesinde yer alan “Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.” hükmüne dayanarak aile birliğimin sağlanması için naklen atamamın eşimin görev yapmış olduğu … ili … ilçesine yapılmasını istemekteyim.

İmza:

Adı, Soyadı:

EŞ DURUMU TAYİNİ VE ŞARTLARI

Eş Durumu Tayini ve Koşulları İle İlgili Sorular

Eş durumu tayini ve şartlarıyla ilgili sorulan soruların cevaplarına bu başlık altında yer verdik.

Eş durumundan tayini kamu personeli isteyebilir. Eşi memur olmayanlar için de bu hak geçerlidir, öğretmen, sağlık çalışanı veya diyanet personeli olan memurların özel sektörde çalışan eşleri de kapsam dahilindedir.

Eş durumu tayini için istenen belgeler kurumdan kuruma değişmekte olup genel olarak istenen belgeler şunlardır:

• Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği,
• Faaliyet belgesi dökümü ve çalıştığı işyerini gösteren belge,
• Evlilik cüzdanı örneği,
• İkametgâh belgesi,
• Faaliyet belgesi

Eş durumu tayini için, her iki eşin de kamu personeli olması hâlinde belirli şartlar bulunmaktadır. Sözleşmeli kamu personelleri için, eşlerden en az birinin sözleşmeli olması halinde, en az 1 yıl çalışmış olma şartı aranmaktadır.

Kadro almış kamu personelleri için ise, eşlerden en az birinin kadro almış olması hâlinde en az 4 yıl çalışmış olması gerekmektedir. Kamu personeli olmayan eşin bulunduğu yere tayin talebinde bulunacak kamu personelleri için, kamu personeli olmayan eşin başvuru tarihinden itibaren son iki yıl içinde en az 360 gün sosyal güvenlik primi ödemiş olması ve bu süre zarfında kendi adına veya bir faaliyet akdi ile işverene bağlı olarak çalışıyor olması gerekmektedir.

Hayır, süre dolmadan tekrar istenemez. Sözleşmeli personel 1. Yılın, kadrolu personel 4.

Yılın sonunda tayini yeniden talep edebilir.

Kamu personeli olmayan eşin bulunduğu yere tayin talep edilebilmesi için, o eşin başvuru tarihinden itibaren son iki yıl içinde en az 360 gün sosyal güvenlik primi ödemiş ve halen çalışıyor olması gerekir. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki bazı uzman personel için bu süre daha uzun olabilir.

Evet. Eşinin atanacağı teşkilat bulunmadığında veya uygun münhal bir görev olmadığında, memura eşinin görev süresiyle sınırlı izin verilebilir. İzin süresince yapılan ödemeler bölgeye göre %25 ile %60 arasında değişir, diğer yörelerde görevli eşler ise ücretsiz izinli sayılır.

Eş durumu tayini talebinde bulunmak için evliliğin belirli bir süre devam etmiş olması şartı aranmaz.

Koşulları taşıyan eşler, evlilik süresine bakılmaksızın tayin talebinde bulunabilir.

Başvuru genelde 15 ila 30 gün içinde sonuçlanır. Kurumdan kuruma değişebilir. Talep reddedilirse 60 gün içinde iptal davası açılabilir.

Eş durumu tayini reddedilen memur, ret kararına karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Yasal Aşama süreci, gerekli belgeler ve dilekçe örneği içineş durumu tayini reddinin iptali davasıyazımıza bakabilirsiniz.

Yapılmış bir eş durumu tayini kural olarak kazanılmış hak doğurur.

Ancak boşanma veya eşin görev yerinin değişmesi gibi mazeretin ortadan kalkması hâlinde idare yeni bir işlem tesis edebilir, bu işlem de idari yargı denetimine tabidir.

Evet. Türk Silahlı Kuvvetleri personeli 657 sayılı Kanun’a değil, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na tabidir.[2]Şartlar bu yasa ve ilgili yönetmelikte ayrıca düzenlenmiştir.

Hayır, faaliyet süresi şartı dolmadan istenemez. Sözleşmeli personelde 1 yıl, kadrolu personelde 4 yıl beklenmesi gerekir.

Kaynaklar

1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7↩
2. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu↩