Anasayfa/Genel Hukuki Bilgiler/Davanın Tarafları ve Davaya Katılan Üçüncü Kişiler Genel Hukuki Bilgiler Davanın Tarafları ve Davaya Katılan Üçüncü Kişiler25 Aralık 20255142 dakika okuma süresi

Bir davada kural olarak iki taraf bulunmaktadır: davacı ve davalı. Davacı, mahkemeye başvurarak yasal koruma talep eden kişi iken; davalı, bu talebin yöneltildiği kişidir. Türk usul hukukunda iki taraf sistemi benimsenmiştir. Ancak bazı durumlarda üçüncü kişiler de davaya katılabilmektedir.

İçindekiler

• Taraf Ehliyeti
• Dava Ehliyeti
• Davaya Vekâlet Verme Ehliyeti
• Vekâletname
• Davaya Vekâletin Kapsamı
• Özel Yetki Aranmayan İşlemler
• Özel Yetki Aranan İşlemler
• Vekilin Hiçbir Şekilde Yapamayacağı İşlemler
• Davaya Vekâletin Sona Ermesi

Taraf Ehliyeti

Taraf ehliyeti, bir kişinin davada taraf olabilmesi, yani yargısal ilişkinin öznesi olabilmesi ve yargılama hukukundan doğan haklardan yararlanabilmesi anlamına gelir.

Taraf ehliyeti bir yasal aşama şartıdır ve bu nedenle yargı mercii tarafından re’sen gözetilir.

Bir kimsenin taraf ehliyetine sahip olabilmesi, maddi hukuktaki hak ehliyetine sahip olmasına bağlıdır.Hak ehliyetiBulunan herkes, kural olarak davada taraf olabilir.

Yasal Aşama Ehliyeti

Yasal Aşama ehliyeti, bir davayı bizzat yürütebilme ve usule ilişkin işlemleri geçerli şekilde yapabilme yeteneğidir. Yasal Aşama ehliyeti, medeni hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır.

Yasal Aşama ehliyeti de bir yasal aşama şartıdır. Yasal Aşama ehliyeti bulunmayan kişiler adına yasal aşama açılması veya bu kişiler tarafından yasal aşama açılması hâlinde, yasal temsilcinin icazeti alınması için süre verilir.

Davaya Vekâlet Verme Ehliyeti

Bir kişinin, bir başkasını vekil olarak yetkilendirerek davayı takip ettirebilmesi için sahip olması gereken ehliyete davayaVekâlet vermeEhliyeti denir. Bu ehliyet genel bir yasal aşama şartıdır.

Vekâlet ilişkisi, yasal temsil ya da iradeye dayalı temsil yoluyla kurulabilir.

Türk hukukunda kural olarak davaların vekil aracılığıyla takip edilmesi mecburi değildir.

Vekâletname

Vekâletname, bir kişiye verilen temsil yetkisini ve bu yetkinin kapsamını gösteren belgedir. Vekâletnameler, iş vekâletnamesi ve yasal aşama vekâletnamesi olmak üzere ikiye ayrılır.

Vekâletname düzenleme yetkisi münhasıran noterlere aittir. Noterler vekâletnameyi düzenleme veya onaylama şeklinde hazırlayabilir. Avukat, açtığı veya takip ettiği yasal aşama ve işlerde noter tarafından onaylanmış veya düzenlenmiş vekâletnamenin aslını ya da onaylı örneğini dosyaya sunmak zorundadır.

Boşanma davalarında düzenlenecek vekâletnamelerde, vekâlet verenin nın bulunması zorunludur.

Vekil, her yasal aşama için vekâletnamenin aslını veya onaylı suretini ayrı ayrı mahkemeye ibraz etmekle yükümlüdür. Vekâletname sunulmadıkça vekil yasal aşama açamaz ve yargılamaya ilişkin herhangi bir işlem yapamaz.

Taraflardan biri duruşmada hazır bulunduğu hâlde, vekili tarafından yapılan açıklamalara derhal ve açıkça itiraz etmezse, bu açıklamalara rıza göstermiş sayılır.

Davaya Vekâletin Kapsamı

Davaya vekâletin kapsamı, özel yetki aranmayan işlemler ve özel yetki aranan işlemler olmak üzere ikiye ayrılır.

Özel Yetki Aranmayan İşlemler

Vekil, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gerekli olan tüm usuli işlemleri yapmaya yetkilidir. Davaya vekâlet; yasal aşama açma, davayı geri alma, geçici yasal koruma taleplerinde bulunma, delil sunma, tanık dinletme, ikrarda bulunma, davaya müdahale etme, kısmi ıslah yapma, takas, fesih, sözleşmeden dönme gibi maddi hukuk işlemlerini gerçekleştirme, karşı yasal aşama açma, yasa yollarına başvurma ve davanın yürütülmesi için gerekli diğer tüm işlemleri kapsar.

Ayrıca vekil, hükmün yerine getirilmesini sağlama, yargılama giderlerini tahsil etme ve buna ilişkin makbuz verme yetkisine de sahiptir.

Özel Yetki Aranan İşlemler

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 74. Maddesinde ve bazı özel kanunlarda, vekilin ancak açık özel yetki verilmesi hâlinde yapabileceği işlemler düzenlenmiştir.

Bu yetki açıkça verilmedikçe vekil aşağıdaki işlemleri yapamaz:

• Yasal Aşama açmak, sulh olmak, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep etmek
• Kambiyo taahhüdünde bulunmak
• Bağışlama yapmak
• Taşınmazların devri veya ayni hakla sınırlandırılması
• Kefil olmak
• Başkasını tevkil etmek
• Alternatif itilaf çözüm yollarına başvurmak
• Davadan veya yasa yollarından feragat etmek
• Karşı tarafı ibra etmek veya davayı kabul etmek
• Yargılamanın iadesi yoluna gitmek
• Hakimlerin fiilleri nedeniyle Devlet aleyhine ödenek davası açmak
• Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davaları açmak ve takip etmek
• Davanın tamamını ıslah etmek
• Yemin teklif etmek, yemini kabul, iade veya reddetmek

Vekilin Hiçbir Şekilde Yapamayacağı İşlemler

Bazı işlemler vekil tarafından hiçbir koşulda yapılamaz. Vekil, vekâlet veren adına yargı mercii önünde bizzat yemin edemez. Vekâletnamede özel yetki bulunsa dahi, yemini yalnızca müvekkil edebilir. Aynı şekilde vekil, müvekkil yerine isticvap edilemez; isticvap edilecek kişi bizzat tarafın kendisidir.

Davaya Vekâletin Sona Ermesi

Davaya ilişkin vekâlet ilişkisi çeşitli sebeplerle sona erebilir.

Bunlar:

• Vekilin meslekten çıkarılması veya yasaklanması
• Taraflardan birinin ölümü, iflası veya fiil ehliyetini kaybetmesi
• Vekilin istifası
• Vekilin azledilmesi
• Vekâlet süresinin dolması

& Stj.