Çekişmeli Boşanma Davası Nedir? Nasıl Açılır? Dilekçesi Ekibi29 Şubat 2024Aile ve Boşanma Hukuku

Çekişmeli boşanma davası, evlilik birliğinin sarsılması sonucunda boşanmak isteyen eşlerin boşanmak için açtığı yasal aşama türüdür. Hukuk Muhakemeleri Usulü içerisinde “İnşai Yasal Aşama”Türünde olan çekişmeli boşanma davası, aslında uygulamada gördüğümüz boşanma davalarının birçoğunu oluşturmaktadır.

Çünkü çekişmeli boşanma davasının kapsamı çok geniştir. Buradaki çekişmeden kasıt, bir itilaf durumudur. Eşlerin boşanmaya ilişkin herhangi bir konuda anlaşamamalarından kaynaklanır.

İçindekiler
  1. Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?
  2. Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
  3. Çekişmeli Boşanma Davası Nerede Açılır?
  4. Çekişmeli Boşanma Davası için Gereken Evraklar Nelerdir?
  5. Çekişmeli Boşanma Davasının Yargılama Aşamaları
    1. Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Görevli Mahkemeye İbrazı
    2. Ön İnceleme Duruşması
    3. Tahkikat Aşaması
    4. Sözlü Yargılama
    5. Karar Verilmesi, Hüküm
    6. Karara İtiraz
    7. İstinaf Aşaması
    8. Yargıtay Aşaması
  6. Çekişmeli Boşanma Davalarında Hangi Deliller Kabul Edilir?
  7. Çekişmeli Boşanma Davasında Nafaka
  8. Çekişmeli Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat
    1. Maddi Tazminat
    2. Manevi Tazminat
  9. Çekişmeli Boşanma Halinde Evlilik Mallarının Paylaşılması
  10. Çekişmeli Boşanmanın Anlaşmalıya Çevrilir Mi?
  11. Çekişmeli Boşanma Davasında Aile Konutunu Kim Kullanır?
  12. Çekişmeli Boşanma Davası Açmak için ?
  13. Çekişmeli Boşanma Davası ile Anlaşmalı Boşanma Davası Arasındaki Farklılıklar
  14. Çekişmeli Boşanma Davası Adli Tatilde Açılabilir Mi?
  15. Çekişmeli Boşanma Davası Tek Celsede Biter Mi?
  16. Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
  17. Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?
  18. Yurtdışında Yaşayan Vatandaşların Türkiye’de Açacakları Çekişmeli Boşanma Davası
  19. Çekişmeli Boşanma Davası Mahkeme Masrafları Ne Kadar?

Bu yazımızda çekişmeli boşanma davası hakkında detaylı bilgi vermek amaçlanmaktadır. Bürosu olarak alanlarındauzman boşanma ve aile hukuku avukatlarımızlasizlere gerek danışmanlık hizmeti gerek de avukatlık hizmeti sunmaktan onur duymaktayız.

Bununla birlikte sitemizin makaleler köşesinde yer alan diğer aile hukuku makalelerimize tıklayarak bilgi alabilir veya bizlerle iletişime aşağıdaki numaradan geçebilirsiniz. Keyifli okumalar dileriz…

Boşanma Avukatı

İletişim

Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?

Çekişmeli boşanma davası, kapsamı oldukça geniş bir yasal aşama türüdür. Çünkü bir boşanma davasının anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olduğunu saptamak için en temelde eşlerinboşanma hususunda herhangi bir mutabakata varıp varmadıklarınıbaz alırız. Anlaşmalı boşanma davalarında, eşlerin boşanmanın her türlü yasal sonucunda anlaşması beklenir.

Bu anlaşma hususuvelayet, mal paylaşımı veya nafaka gibiboşanmanın getireceği yasal sonuçlar olabilir. Fakat boşanmanın sonuçları hususunda anlaşmaya varamayan eşler, anlaşmalı boşanma davası açamazlar, dolayısıyla çekişmeli boşanma davası olarak karşımıza çıkacaktır.

Bununla birlikte eşlerden biri boşanmakistemiyorsada açılacak olan yasal aşama çekişmeli boşanma davası olur.

Türk Medeni Kanunu, Aile Hukuku 2. Kitabında161. Madde ve devamındaboşanma sebeplerini düzenlemektedir.

Belirtmek gerekir ki bu boşanma sebeplerinin166/3 (Anlaşmalı Boşanma) istisnasıharicinde tamamı çekişmeli boşanma davası konusudur. Çünkü ortada her türlü biritilafvardır. Örneğin, Zina (m.161) dayanaklı açılan bir boşanma davasında, diğer eşin zina yaptığını öne süren davacı, bu iddiasınıispatlamakzorundadır. Burada özel hukuka ilişkin ispat kuralları geçerli olur.

Bundan sebeptir ki ispatı gereken bir husus, itilaf konusudur. Itilaf içeren boşanma davaları ise çekişmeli boşanma davası kabul edilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davasında bir itilaf söz konusu olduğundan bahsetmiştik. Dolayısıyla aslında davada istenen uyuşmazlığın çözümü ve karşılığında talep edilecek edimdir. Bundan sebep, davacı eşin boşanma sebeplerini, itilaf konularını ve taleplerini, davayı açacağı dilekçede belirtmesi gerekmektedir.

Özel hukuka ilişkin olan medeni yargılama hukuku kurallarına tabi olmakla beraber, yargı mercii işlemlerinde de 6100 sayılı HMK uygulanmaktadır.

Bununla birlikte Türk Medeni Kanun’u m. 184, yargılama usulüne bir açıklık getirmiştir;

Boşanmada yargılama usulü

Madde 184– Boşanmada yargılama, aşağıdaki kurallar saklı kalmak üzere Hukuk Usulü

Muhakemeleri Kanununa tâbidir:

  1. Hâkim, boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe, bunları ispatlanmış sayamaz.
  2. Hâkim, bu olgular hakkında gerek re ‘sen, gerek istem üzerine taraflara yemin öneremez.
  3. Tarafların bu konudaki her türlü ikrarları hâkimi bağlamaz.
  4. Hâkim, kanıtları serbestçe takdir eder.
  5. Boşanma veya ayrılığın Fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz.
  6. Hâkim, taraflardan birinin istemi üzerine duruşmanın gizli yapılmasına hüküm verebilir.

Çekişmeli boşanma davası, yukarıda yazan maddede belirtilen usul kurallarıyla görülmektedir. Ayrıca çekişmeli boşanma davası açmak, aşağıdaki sırayla yapılmalıdır;

  1. Yasal Aşama dilekçesi hazırlamak: Yasal Aşama dilekçesinde,

Tarafların kimlik bilgileri

Evlilik bilgileri

Boşanma sebebi

Nafaka, ödenek, velayet, mal paylaşımı gibi talepler detaylı bir şekilde açıklanmalıdır.

  1. Yasal Aşama dilekçesini ve delilleri mahkemeye sunmak: Yasal Aşama dilekçesi ve deliller, boşanma davasının açılacağı aile mahkemesine sunulur.
  2. Duruşmalara katılmak:Yargı Mercii tarafından duruşma günü belirlenir ve taraflar dinlenir. Tanıkların dinlenmesi, bilirkişi incelemesi gibi delillerin toplanması da duruşmalarda gerçekleşir.

Belirtmek gerekir ki çekişmeli boşanma davası açmak için mahkemeyeyasal aşama değeri üzerinden bir harç yatırılmalıdır. Şayet ki davacı, harç ödeyemeyecek durumdaysa, mahkemeden adli yardımtalep edebilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Nerede Açılır?

Çekişmeli boşanma davalarında yetkili yargı mercii Aile Mahkemeleridir.

Şayet Aile Yargı Makamı yoksa, Asliye Hukuk Yargı Makamı, Aile Yargı Makamı sıfatıyla davaya bakacaktır.

Bununla birlikte çekişmeli boşanma davasında görevli yargı mercii ise üç farklı şekilde olabilir. Bunlar;

  • Eşlerden birinin yerleşim yeri aile yargı makamı
  • Davalı eşin yerleşim yeri aile yargı makamı
  • Eşlerin son altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile yargı makamı

Çekişmeli Boşanma Davası için Gereken Evraklar Nelerdir?

Çekişmeli boşanma davası açabilmek için birtakım evrakın mahkemeye ibraz edilmesi gereklidir. Bunlar;

  1. Yasal Aşama Dilekçesi
  2. Evlilik cüzdanı sureti
  3. Nüfus cüzdanı sureti
  4. Vukuatlı nüfus kayıt örneği
  5. Gelir belgesi
  6. Dilekçeye konu olan diğer belgeler
  7. Varsa çocukların kimlik belgeleri
  8. Tarafların iddialarına ait delil listesi
  9. Tanık listesi
  10. Varsaâletnamesi

Bununla birlikte yasal aşama harcının ödendiğine dair makbuz veya davacının adli yardımdan yararlandığına dair belge sureti de mahkemeye ibraz edilmelidir.

Çekişmeli Boşanma Davasının Yargılama Aşamaları

Çekişmeli boşanma davası, usul hukukuna tabi bir davadır. Bu nedenle yargılamanın aşamaları da yine Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na tabidir.

Bu aşamalar şu şekilde sıralanır;

  1. Yasal Aşama Dilekçesinin Hazırlanması ve Görevli Mahkemeye İbrazı

Bu aşama, davayı başlatan aşamadır. Davacı eş, mahkemeye harcını yatırır, dilekçesini aşağıda yer alan evraklarla birlikte yetkili ve görevli mahkemeye ibraz eder.

  • Yasal Aşama dilekçesinde, boşanma sebebi, nafaka, ödenek, velayet, mal paylaşımı gibi talepler detaylı bir şekilde açıklanmalıdır.
  • Yasal Aşama dilekçesine ek olarak evlilik cüzdanı sureti, nüfus cüzdanı sureti, vukuatlı nüfus kayıt örneği, gelir belgesi ve dilekçeye konu olan diğer belgeler sunulur.
  • Yasal Aşama harcı da yasal aşama dilekçesi ile mahkemeye yatırılır.

  1. Ön İnceleme Duruşması

Ön inceleme duruşması, davanın tahkikat öncesindeki aşamasıdır. Bu aşamada yargı mercii, davanın kabulüne engel bir hâl olup olmadığını inceler, tarafların uzlaşma ihtimalleri değerlendirilir. Ardından taraflar ve avukatlar dinlenir, delillerin toplanması için gerekli işlemler yapılır.

Duruma göre gerektiği vakit tanıklar dinlenir. Bununla birlikte yine duruma göre mal rejimi için bir bilirkişi incelemesi istenebilir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, İlk itirazların da ön inceleme duruşmasında veya öncesinde sunulması gerekir. İlk itirazlar yetki ilk itirazı ve tahkim ilk itirazı olarak sınıflandırılır. Çekişmeli boşanma davalarında pek rastlanmaz.

  1. Tahkikat Aşaması

Yargılamanın asıl yapıldığı aşama olarak söylenebilir.

Zira tahkikat aşaması hâkimin en fazla rol oynadığı aşamadır. Ayrıca yargılamanın en uzun süren aşaması olarak karşımıza çıkar. Tahkikat aşamasında taraflar dinlenir, savunmalar alınır. Toplanan deliller değerlendirilir.

Daha öncesinde bilirkişi incelemesi talep edilmişse bilirkişi raporu hazırlanır.

  1. Sözlü Yargılama

Sözlü yargılama aşaması, hükümden önceki aşamadır. Bu aşamada taraflar ve vekillerison kezdinlenir. Aşamanın sonunda yargı mercii, dosya kapsamındakihukuka uyguntüm delilleri ve beyanları değerlendirir ve bir sonuca ulaşır.

  1. Hüküm Verilmesi, Hüküm

Hüküm verilmesi veya hüküm aşaması, incelenen deliller, alınan beyanlar zemininde hâkimin vereceği hükmü ifade eder. Kararda boşanma, nafaka, ödenek, velayet, mal paylaşımı gibi konularda hüküm kurulur.

İlgili hüküm taraflara tebliğ edilir.

  1. Karara İtiraz

Tarafların yargılama sonucunda verilen karara itiraz etme hakkı vardır. Bu itiraz, istinaf mahkemesineyapılır. Kararın taraflara tebliğinden itibaren2 haftalıkbir yasal süresi vardır. Bu da yine itiraz dilekçesiyle yapılır.

  1. İstinaf Aşaması

İstinaf aşamasında, istinaf yargı makamı ilk derece mahkemesinin verdiği hükmü inceler.

Gerekli gördüğü durumlardaduruşma yapabilir. İstinaf aşamasında yargı mercii, ilk derece mahkemesinin itiraza konu olan kararınıonayabilir veya bozabilir.

  1. Yargıtay Aşaması

İstinaf mahkemesinin kararına karşı da itiraz yolu açıktır. Bu itiraz ise Yargıtay’atemyiz dilekçesiylesunulur. Yasal süresi, istinaf mahkemesinin verdiği kararın tebliğinden itibaren15 gündür.

Yargıtay, istinaf mahkemesinin itiraza konu olan kararını inceler. Gerekli gördüğü takdirdeduruşma yapabilir. Yargıtay, istinaf mahkemesinin de vermiş olduğu hükmüonayabilir veya bozabilir. Yargıtay’ın verdiği hükümkesin hükümniteliğindedir.

Fakat belirtmek gerekir ki, olağanüstü yasa yollarıyla Yargıtay kararına itiraz etmek mümkündür, bunlar sınırlı sebeplerle olur.

İtirazı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu değerlendirir. Bu hüküm esasenkesindir. Fakat, koşulları oluştuğu takdirde Anayasa Yargı Makamı başvurusu yapılabilir.

Çekişmeli Boşanma Davalarında Hangi Deliller Kabul Edilir?

Çekişmeli boşanma davaları genellikle ispat hukukunu da ilgilendiren vakıalardır. Çünkü ortada bir itilaf vardır ve bu itilaf bir vakıaya dayanabilir.

Usul Hukukunun temel ilkelerinden biri olan“Taraflar iddialarını ispatlamalıdır.”İlkesi gereği, bir vakıayı öne süren yasal aşama tarafı, iddiasını ispatlamakla mükelleftir.

Örneğin, hayata kast (m.162) sebebine dayalı bir boşanma davasında, hayatına kastedildiğini iddia eden taraf, bu iddiasını ispatlamalıdır. Şurası önemlidir ki hayata kastınceza hukuku boyutu ayrıdır, ceza ve ceza muhakemelerihukukunda delilleri taraf değil, savcı toplar. Şu anda örnektekiSomut olayın boşanma hukuku kapsamında değerlendirmesi yapılmaktadır.Buna binaen savcılığın topladığı ve ceza kovuşturmasını ilgilendiren deliller, pekâlâ boşanma davasında da öne sürülebilir.

Bir başka önemli husus da delillerin hukuka uygun biçimde toplanmasıdır. Bir başka örnekten yola çıkarsak, zina sebebiyle boşanma davası açan eş, diğer eşin zina yaptığını ispatlamakla yükümlüdür.

Bu iddiayı uygulamada ispatlamak bir hayli zordur. Örneğin eşinin kendisini aldattığını ispat etmek isteyen (A), bunu ispat etmek için eşi (B)’ninIş yerine gizli kameraYerleştirirse ve görüntülerde (B) gerçekten de (A)’yı aldatıyorsa, bir başka deyişle zina yapıyorsa, eldeki kamera görüntüleri açılacak olan boşanma davasında delil olarakKullanılamaz.Çünkü delil, hukuka uygun eldeedilmemiştir. Hatta burada(A)’nın TCK-134 (Özel Hayatın Gizliliğini İhlal)Suçu kapsamında cezai sorumluluğu dahi gündeme gelebilir.

Fakat, Yargıtay bu hususta yeni bir içtihat geliştirmiştir. Buna göre başka türlü elde edilmesi mümkün olmayan deliller ve tesadüfi elde edilmiş olan deliller, hukuka uygun kabul edilebilmektedir.

Bunun uygulaması gerçekten de hayli zor olabilmektedir. Az önceki örnekten devam edecek olursak (A), telefonuyla rastgele fotoğraf çekerken eşi (B)’nin kendisini aldattığını kayda almıştır. Bu durumda delil hukuka uygun kabul edilebilir. Çünkü burada bir tesadüf söz konusudur.

Bunun dışında kıymetli evraklar (çek, senet, bono)senetle ispat kapsamınagirebileceğinden özel hukuk vakıalarındakesin delilolarak kabul görürler.

Örneğin eşinin haysiyetsiz hayat sürdüğü iddiasıyla (m.163) boşanma davası açan (A), eşi (B)’ninkendisini borç altına soktuğunu bir çekle birlikte ispat etmiştir. Bu durumda (A)’nın kesin delili vardır ve iddiasınıispat etmiş sayılacaktır.

Bunun dışında, çekişmeli boşanma davalarında delil olarak kullanılabilecek deliller şunlardır;

  • Tanık Beyanı:Tanıklar, yasal aşama ile ilgili bilgi ve görgülerini mahkemede beyan edebilirler.
  • Bilirkişi Raporu:Bilirkişiler, mahkemenin talimatı doğrultusunda, davayla ilgili konularda inceleme ve araştırma yaparak rapor hazırlarlar.
  • Yazılı Deliller:Yazılı deliller; fotoğraflar, videolar, ses kayıtları, mesajlaşmalar, lar, mektuplar, resmî belgeler gibi delillerdir.
  • Somut Deliller:Somut deliller; olayla ilgili el konulan veya mahkemeye sunulan delillerdir. Örneğin, hayata kast sebebiyle açılan bir boşanma davasında suç aleti olarak kullanılan “silah” somut delil sayılabilir.
  • Kayıtlara Geçmiş Deliller:Kayıtlara geçmiş deliller; nüfus kayıtları, tapu kayıtları, sicil kayıtları gibi delillerdir.

Boşanma Davasında Aldatma Delilleri (Zinanın İspatı)

Çekişmeli Boşanma Davasında Nafaka

Çekişmeli boşanma davasında nafaka, yoksulluğa düşecek veya düşme riski taşıyacak olan eşin geçimini sağlayabilmek için diğer eşten talep ettiği bir maddi, ekonomik yardımdır. Nafaka miktarı, süresi gibi hususları yargı mercii, yapmış olduğu incelemeler sonucunda çeşitli faktörlere bağlı olarak belirler ve bu yönde hüküm kurar.

Nafaka, olaya ve talebe göre üç çeşittir;

  • YOKSULLUK NAFAKASI:Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek olan eşin geçimini sağlamak için ödenen nafaka türüdür.

    Burada önemli olan, eşin yoksulluk nafakası talep etmek için yoksulluğa düşme ihtimaliolmasıdır. Yoksulluğa düşme ihtimali taşıyan eş, davanın tarafı diğer eşten yoksulluk nafakası talep edebilir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, yoksulluk nafakası talep eden eşin kusurunun, diğer eşin kusurundan ağırolmaması

  • TEDBİR NAFAKASI:Tedbir nafakası, boşanmadavası sürerkentalep edilebilir bir nafaka türüdür. Tedbir nafakasına hâkim, çiftin mal varlıklarını araştırdıktan sonra hükmeder.

    Boşanma davası süresince maddi açıdan güçsüzlüğe düşen tarafa diğer eş tarafından tedbir nafakası ödenmesine hükmedilebilir. Burada önemli bir husus vardır ki, tedbir nafakasında hâkim, davayı kimin açtığına ve kusuruna bakılmaz. Önemli olan yasal aşama süresince maddi güçsüzlüğe düşülmesidir. Kadın veya Erkek ayrımıyapılmaz.

    Bununla birlikte tedbir talebinde bulunmak için;

  • Eşlerin boşanma süresince ayrı yaşaması gerekir.
  • Resmî bir evliliğin bulunuyor olması gerekir.
  • Nafaka talebinde bulunan ve ayrı yaşayan eşin, ayrı yaşaması için bir sebebi (örneğin şiddetli geçimsizlik) olması gerekir.
  • Mahkemeden talep edilmelidir.
  • İŞTİRAK (KATILIM) NAFAKASI:İştirak nafakası veya diğer bir adıylakatılım nafakası, açılmış olan çekişmeli boşanma davası sonucunda boşanma hükmü verilmesi hâlinde, çocuklarınvelayetini almamışolan eşin, çocuğun eğitim ve bakım giderlerini karşılamak için ödediği nafakadır. Hemen belirtelim ki iştirak nafakasına çocuğun üstün yararı için ödeme yapılmaktadır. Bu nedenle eşlerin kusurunun birönemi yoktur. Kural olarak iştirak nafakası aksi kararlaştırılabilir olmakla beraberçocuğun 18 yaşını doldurması, çocuğun evlenmesi veya çocuğun TMK m.12 gereği 15 yaşını doldurup yargı mercii kararıyla ergin kılınmasıhâlinde, yargı merciikararıylason bulur.
  • YARDIM NAFAKASI:Yardım nafakası ise diğerlerinden farklıdır.

    Zira yardım nafakası, evlilik veya boşanma hususuyla ilgili değildir. TMK m.364’te düzenlenen yardım nafakası,“yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.”Şeklinde düzenlenir.

Nafakahususunda sıkça bahse konu olan yoksulluk teriminin anlamı da çokönemlidir. Yoksulluk, Yargıtay Hukuk Genel Kuruluiçtihatları dikkate alındığında, mecburi giderlerini karşılayacak düzeyde gelire sahip olmama durumu olarak tanımlanabilir. Mecburi giderlerden kasıt, yeme, barınma, eğitimgibi bireye elzem olan harcamalardır.

Nafaka genel olarak, eşin yeniden evlenmesi, nafaka alan eşin mali durumunun düzelmesi, nafaka yükümlüsünün maddi durumunun nafaka ödemeye elverişli olmaktan çıkması ve nafaka yükümlüsünün ölümühalindeyargı mercii kararıylason bulur.

Bu sebeplere dayalı olarak ölüm hariç olmak üzere nafakanın son bulması talebini nafaka yükümlüsü, nafaka alacaklısının yerleşim yerindeki aile mahkemesinesebepleri ve delilleriyle birlikte yöneltmelidir.

Çekişmeli Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Ödenek

Çekişmeli boşanma davasında, kusurlu olan eşin kusuruna bağlı olarak maddi ve manevi ödenek talep edilebilir. Ödenek, kelime anlamından yola çıkılaraktanzim, bir zararı yerine getirmekşeklinde kısaca belirtilebilir. Buradan anlamamız gereken husus şudur ki ortada bir“zarar”olmalıdır ve buzarar ve ödenek talep edilen eşin arasında bir nedensellik bağıolmalıdır. Zararın türüne göre ödenek talebi değişebilir.

Zarar maddi veya manevi ölçüde olabilir.

Maddi Ödenek

Maddi ödenek, boşanma nedeniyle kusursuz veya daha az kusurlu eşin mevcut veya beklenen menfaatlerinin zedelenmesi halinde talep edilebilir. Maddi tazminatın miktarı, ödenek talep eden eşinuğradığı maddi zararagöre belirlenir. Eşin evlilik birliği süresince maddi bir katkıda bulunmaması, eşin aile mallarını zayi etmesi, eşin evlilik birliği içerisinde borçlanması, maddi zarara yönelik örneklerdir.

Manevi Ödenek

Manevi ödenek, boşanma nedeniyle kusursuz veya daha az kusurlu eşinonur, saygınlık ve kişilik değerlerinin zedelenmesihalinde talep edilebilir. Manevi tazminatın miktarı, ödenek talep eden eşin yaşadığı manevi üzüntü ve ıstıraba göre belirlenir.

Eşin aldatması, şiddete başvurması, hakaret ve küfretmesi gibi örnekler manevi ödenek bahsinde verilebilir.

Belirtmek gerekir ki çekişmeli boşanma davasında ödenek talep eden eş, diğer eşin zararını ve zararla arasındaki nedenselliği ispat etmelidir. Ayrıca ödenek talebi, boşanma davası ile görülebileceği gibi ayrı bir ödenek davası şeklinde de görülebilir. Boşanmaya ilişkin ödenek talepleri, boşanma davasının görüldüğü aile mahkemesinde ileri sürülebilir.

Yasal Aşama kesinleşmeden önce veya yasal aşama kesinleştikten sonra ödenek davaları açılabilir. Zamanaşımı süresi 1 yıldır, bu süre boşanma davasında hükmün kesinleşmesinden itibaren1 yıldır.

Çekişmeli Boşanma Halinde Evlilik Mallarının Paylaşılması

Çekişmeli boşanma halindeevlilik mallarının paylaşılması, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen mal rejimine göre yapılır.

Ülkemizde uygulamada en sık görülen mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde;

  • Evlilik birliği içerisinde edinilen mallar, eşlerin ortak malvarlığıdır.
  • Eşlerin kişisel malları, ortak malvarlığınadahil değildir.
  • Kişisel mallar; evlilik öncesiedinilen mallar, miras yoluyla veya hibelerleedinilen mallar, kişisel kullanıma özgülenmiş mallar ve manevi ödenek alacaklarıdır.
  • Boşanma halinde, edinilmiş mallar eşit olarak paylaşılır.
  • Eşlerden birinin kusuru varsa,Kusurlu eşin payı azaltılabilir.

Bununla birlikte mal paylaşımı hususunda anlaşamayan eşler, ayrı bir yasal aşama türü olan mal paylaşımı davası da açabilir. Malların paylaşımı hususunda bir diğer yöntemdir. Mal paylaşımı davası, boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi ayrı bir yasal aşama olarak da açılır. Fakat mal paylaşımı davasında da yetkili yargı merciiaile mahkemeleridir.

Bu davada eşlerin malvarlığıyla ilgili tüm deliller sunulur, yargı mercii delilleri değerlendirerek bir sonuca varır.

Yargı Mercii varacağı sonuçta;

  • Hangi malların ortak malvarlığına dahil olduğu belirtilir.
  • Malların değeri belirlenir.
  • Kural olarak mallar eşit olarak paylaştırılır.
  • Kusurlu eşin payı azaltılabilir.

Mal paylaşımı davasınınise zamanaşımı süresi10 yıldır.

Çekişmeli Boşanmanın Anlaşmalıya Çevrilir Mi?

Çekişmeli boşanma davasının anlaşmalı boşanma davasına çevrilmesi mümkündür. Zira çekişmeli boşanma davasındaki uyuşmazlığın bir sınırı yoktur. Bundan sebep, her türlü konuda itilaf olabilir. Örneğin eşler, anlaşmalı boşanma protokolüne göre boşanmanın her türlü yasal sonucunda uzlaşmış, fakat mal paylaşımı hususunda uzlaşamamışlarsa, bu durumda bir itilaf söz konusu olur.

Itilaf olan boşanma davası ise çekişmeli haline gelmiş olacaktır. Fakat tarafların ilerleyen zamanda uyuşmazlığı çözmesi hâlinde yasal aşama anlaşmalı boşanmaya çevrilir. Bunu madde halinde sıralamak gerekirse;

  • Her iki eşin de boşanmanın her türlü yasal sonucunda (nafaka, mal paylaşımı, velayet vd.)anlaşmış olmasıgerekir,
  • Anlaşmalı boşanma protokolününhazırlanması gerekir,
  • Anlaşmalı boşanma protokolünün mahkemeye sunulması gerekir.

Yargı Mercii, protokolü inceler ve bir hüküm verir. Hâkim, protokolün adaletsiz olduğuna kanaat getirirse protokoldehakkaniyete uygun olacak ölçüdedüzenleme yapma yetkisinesahiptir.

Tüm bunların sonucunda hâkim, tarafların anlaşmalı boşanması kararını verebilir.

Şöyle bir detay vardır, anlaşmalı boşanma protokolü iki nüsha haline getirilmeli ve protokoldeher iki eşin de imzasıolmalıdır.

Çekişmeli Boşanma Davasında Aile Konutunu Kim Kullanır?

Çekişmeli boşanma davasında aile konutunu kimin kullanacağı, yargı mercii tarafından verilecekkarara görebelirlenir. Hâkim bu hükmü verirken şu hususları göz önünde bulundurur;

  • Eşlerin mali durumu:Maddi imkânı daha iyi olan eş, aile konutundan ayrı bir konut kiralayabilecek durumda ise, aile konutunun kullanımıyoksulluk nafakasına muhtaç olan eşe tahsis edilebilir.
  • Çocukların durumu:Küçük yaştaki çocuklar ile bakıma muhtaç engelli çocuklaraile konutunda yaşıyorsa, aile konutunun kullanımıvelayet sahibi olan eşetahsis edilebilir.
  • Eşlerin aile konutuna olan ihtiyacı:Eşlerin ikisi de aile konutuna ihtiyaç duyuyorsa, konutun kullanımıeşler arasında belirli günler veya haftalar şeklindepaylaşılabilir.
  • Aile konutunun durumu:Aile konutu kira ise, kira bedeli ve diğer masraflar nasıl karşılanacağı da göz önünde bulundurulur.

Aile konutunun kullanımına ilişkin talepler, halihazırda açık olanboşanma davasındasunulabildiği gibiayrı bir davanın konusuda olabilir. Ayrı bir yasal aşama konusu olacaksa bu yasal aşama dakonutun bulunduğu yerde bulunan aile mahkemesindeaçılmalıdır. Sunulacak olan talepte, aile konutunu kullanımına ilişkin sebepler yer almalıdır.

Aile konutunun kimin kullanacağı belli olana kadar eşlerin bu konutu birlikte kullanmasımümkündür.

Ayrıca eşlerden biri, aile konutunu amacı dışında kullanırsa diğer eşe karşıödenek sorumluluğugündeme gelebilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Açmak için ?

Çekişmeli boşanma davası, tıpkı anlaşmalı boşanma davası gibiavukatsız da görülebilir. Fakat özel hukuk alanı, çok sıkı bir prosedüre bağlanmıştır. Bu sıkı prosedürleri bilmek, bahse konu davada tarafların elini güçlendirecektir. Hukuk eğitimi almamış bir kimsenin bu prosedürleri bilmesi uygulamada sık rastlanmaz.

Bu nedenle bir içintavsiye edilmektedir.

Çekişmeli boşanma davası, uyuşmazlığın konusuna bağlı olarak kimi zaman hayli karışık vakıalardan oluşabilmektedir. Tarafların bu süreci tek başına yürütmesi kimi zaman oldukça yorucu olmaktadır. Hatta öyle ki, avukatlar dahi kendi çekişmeli boşanma davalarında kimi zaman. Hâl böyle olunca, çekişmeli boşanma davasında bir.

Fakat esas soruya dönecek olursak, boşanma davalarında çekişmeli veya anlaşmalı olması fark etmeksizinboşanma avukatı tutmak koşul değildir.

Çekişmeli Boşanma Davası ile Anlaşmalı Boşanma Davası Arasındaki Farklılıklar

Çekişmeli boşanma davası ile anlaşmalı boşanma davası arasındaki farklılıkları bir tablo yardımıyla anlatmak, konunun daha rahat anlaşılmasını sağlayabilir.

ÇEKİŞMELİ BOŞANMAANLAŞMALI BOŞANMADavayı Başlatan Olay Eşlerden biri veya her ikisi tarafından yasal aşama açılmasıyla başlar. Eşlerin boşanma konusunda ve boşanmanın sonuçları konusunda anlaşması ile başlar. Kusur ve Sebep Boşanma sebebi ve kusur detaylarıyla araştırılır. Boşanma sebebi ve kusur araştırılmaz.

Ödenek Ödenek talepleri değerlendirilir. Ödenek talep edilmez. Boşanmanın Maddi Sonuçları Velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi konularaHâkimHüküm verir. Velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi konularda taraflar anlaşmışlardır, kendileri hüküm vermiştir.

Yasal Aşama Süreci Yasal Aşama uzun ve yorucu bir süreçtir. Yasal Aşama süreci daha kısa ve meşakkatsiz bir süreçtir. Protokol Hazırlanmaz, ortada bir anlaşma yoktur. Protokol hazırlanıp mahkemeye ibraz edilmelidir.

Ortalama Yasal Aşama Süresi Olaya bağlı olarak değişir. Ortalama 1.5 ile 2 yıl arası değişir. Genellikle tek celsede bitirilir. 1 ay gibi kısa bir süre ortalaması vardır.

Çekişmeli Boşanma Davası Adli Tatilde Açılabilir Mi?

20 Temmuz-31 Ağustos arasında olan adli tatil süreci, yaygın bilinenin aksine yasal aşama açılmasını engellemez. Bir başka deyişle adli tatil süresi içerisinde de mahkemelerde yasal aşama açılabilir.

Dolayısıyla çekişmeli boşanma davası adli tatilde de açılabilir. Fakat adli tatil süresi içerisinde duruşmalar yapılmaz. Cevap verme, dilekçelerin takibi gibi işlemler yapılabilir.

Fakat üstün yararın gözetildiği acil durumlardanöbetçi aile yargı makamıduruşma yapabildiği gibi davayıhükme kavuşturabilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Tek Celsede Biter Mi?

Çekişmeli boşanma davasında bir celse alt veya üst limitiyoktur. Kural olarak davalarda böyle bir limit yapılmaz.

Örneğin, anlaşmalı boşanma davasında taraflar boşanmanın her türlü sonucunda anlaşmış oldukları için genellikle tek celsede biter fakatbazen daha uzun sürebilir.

Çekişmeli boşanma davasında celse limiti olmadığından bahsetmiştik fakat uygulamada tek celsede bitmesiçok nadir bir durumdur. Çünkü taraflar, çoğu zaman uyuşmaya yanaşmayabiliyor, hâkim olayı tüm detaylarıyla bir hükme bağlamaya çalışıyordur. Bu çalışma çok titiz bir çalışmadır ve bu nedenle süre uzayabilir. Ayrıca çekişmeli boşanma davasının kaç celse süreceği, itilaf konusu vakıanın ne kadar karmaşık olduğuyla ilgilidir.

Örneğin bir uyuşmazlıkta bir sürü tanık vardır, bilirkişiye tevdi edilen birçok husus vardır veya ekonomik durumlarının araştırılması gerekir. Tüm bunlar vakıanın çözümü ve hayat olayının berrak bir şekilde çözümünü sağlamaya yararken aynı zamanda davanın süresini de uzatmaktadır.

Fakat, bir çekişmeli boşanma davasının tek celsede bitmesi için uyuşmazlığın tek celsede çözülebilmesi gerekir. Örneğin, taraflar halihazırda boşanmanın her türlü hükmü ve sonucunda birbiriyle uzlaşmış fakat velayet konusunda bir türlü uzlaşma sağlayamamış olabilir. Bu durumda da bir itilaf her ne kadar ufak çapta olsa da mevcuttur ve yasal aşama çekişmeli boşanma davasıdır.

İlk celseden önce veya duruşma sırasında tarafların velayet hususunda anlaşması halinde ve bu anlaşma hakkaniyete de uygun, adil bir anlaşma ise pekâlâ itilaf çözülmüş olupçekişmeli boşanma davası tek celsede bitebilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli boşanma davasının ne kadar süreceğininet olarak söylemek pek mümkün değildir. Zira itilafkonusunun karmaşıklığı, mahkemenin iş yükü, delillerin toplanmasıgibi hususlar davanın süresini etkileyen faktörlerdir. Fakatortalamaolarak çekişmeli boşanma davaları, 1.5-2 yılarası sürmektedir. Ancak4-5 yılgibi uzun süren çekişmeli boşanma davaları da vardır.

Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?

Çekişmeli boşanma davasının kaç celsede biteceğini söylemek de tıpkı süresini söylemek gibipek mümkün değildir.

Birçok faktöre bağlı olarak celse sayısı değişebilir. Davanın karmaşıklığı, mahkemenin iş yükü, delil sayısı ve delillerin toplanmasıcelse sayısını etkileyen hususlara örnektir.

Ortalamaolarak5-6 celsedehükme bağlanan çekişmeli boşanma davaları,10-15 celsegibi çok uzun süreçlere de girebilir. Yasal Aşama ne kadar karmaşık olursa ve taraflar arasında uzlaşma sağlanmazsa, celse sayısı da o kadar artar.

Yurtdışında Yaşayan Vatandaşların Türkiye’de Açacakları Çekişmeli Boşanma Davası

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye’de çekişmeli boşanma davası açabilirler. Yasal Aşama süreci hemen hemen aynı işler.

Bu davada görevli ve yetkili yargı mercii, eşlerin Türkiye’ye geldiklerinde kaldıkları yerde bulunan aile mahkemeleridir. Örneğin, devamlı olarak İspanya’da yaşamakta olan bir çift Türkiye’ye geldiklerinde ’daki ailelerinin yanında veya buradaki bir otelde kalıyorlarsa Aile Yargı Mercileri yetkili olacaktır.

Şayet bu yoksa, yani eşlerin Türkiye’ye geldiklerinde sıklıkla kaldıkları yer yoksa (Mutat Mesken) yurt dışına taşınmadan önce Türkiye’de yaşadıkları yer aile yargı makamı olur. Doğma büyüme yurt dışında yaşanmışsa da davanın, veya ’de bulunan aile mahkemelerinde açılması mümkündür.

YURT DIŞINDA BOŞANMANIN TÜRKİYE’DE TANINMASI

Çekişmeli Boşanma Davası Yargı Mercii Masrafları Ne Kadar?

Çekişmeli boşanma davasının mahkeme masrafları;

  • Yasal Aşama harçları
  • Gider avansı
  • Bilirkişi ücreti
  • Tercüman ücreti
  • Tanık ücretleri
  • Avukatlık ücreti

Gibi kalemlerden oluşur. Masrafların ne kadar olacağı, tebligat ücreti, bilirkişi masrafları, varsa tercüman ücreti gibi hususlarda değişiklik gösterir. 2024 yılı için yasal aşama harcı (mahkeme veznesine ödenecek tutar) 427,60 TL’dir.

Fakat ücrette değişiklikler olabilir.

Yargı Mercii masraflarının içerisinde Avukatlık ücreti de yer almaktadır. Bu ücret ise aşağıda detaylıca gösterilecektir.

ÇEKİŞMELİBOŞANMA DAVASI AVUKATLIK ÜCRETLERİ

Türkiye Barolar Birliği, avukatlık ücretleriniasgari tutar üzerinden belirler. Bu tutar, illere göre farklılıkgöstermektedir. Aşağıdaki tablodanüfus yoğunluğuna göre 5 büyük ilinavukatlık asgari ücret tarifesinin çekişmeli boşanma ücretleri yer almaktadır.

İLÇekişmeli Boşanma Davası Asgari Ücretiİstanbul78.000,00 TL (Tazminat istemliyse, + yasal aşama değerinin %15’i)Ankara70.600,00 TL (Tazminat istemliyse, + yasal aşama değerinin %16’sı)İzmir72.728,00 TL (Tazminat istemliyse, + yasal aşama değerinin %16’sı)Bursa50.250,00 TL (Tazminat istemliyse, + yasal aşama değerinin %16’sı)Antalya75.000,00 TL (Tazminat istemliyse, + yasal aşama değerinin %15’i)

Eren SOLMAZ

  • YURT DIŞINDA BOŞANMANIN TÜRKİYE’DE TANINMASI
  • BOŞANMA 2024 YILI
  • Anlaşmalı Boşanmanın Çekişmeli Boşanmaya Dönüşmesi
  • BOŞANMADA EV EŞYALARININ PAYLAŞIMI
  • TERK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI
  • BOŞANMA DİLEKÇESİ NASIL YAZILIR?
  • BOŞANMADA MAL PAYLAŞIMI DAVASI
  • ÇEKİŞMELİ BOŞANMA DAVASI NE KADAR SÜRER? 2024
  • ÇEKİŞMELİ BOŞANMA AVUKATI