Çek Ciro Etmek Nedir? Nasıl Yapılır? Ekibi1 Temmuz 2026İcra ve İflas Hukuku

Bir çekin arka yüzüne atılan imza ile başka bir kişiye devredilmesi,Çek ciro etmekOlarak adlandırılır.

1. Çek Ciro Etmek Ne Demektir?
2. Neden Çek Ciro Edilir?
3. Çek Ciro Türleri
4. Çek Ciro Etme İşlemi Nasıl Yapılır?
5. Çek Ciro Etmenin Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
6. Sıkça Sorulan Sorular
   1. Çek Ciro Etmek Ne Demek?
   2. Hamiline Çek Ciro Edilebilir Mi?
   3. Nama Yazılı Çek Ciro Edilir Mi?
   4. Ciro Edilen Çek Ödenmezse Ne Olur?
   5. Bir Çek Kaç Kere Ciro Edilebilir?
   6. Çeki Ciro Etmek İçin Noter veya Onay Gerekir Mi?

Günümüzde ticari hayattaÇek, nakit para yerine sıkça kullanılan bir ödeme aracıdır. Çek,Kıymetli evrakNiteliğindeKambiyo senediOlduğu için ciro edilerek başkalarına devredilebilir.

Örneğin, elinde çek bulunan bir kişi, bu çeki nakde çevirmeden doğrudan doğruya başkasına borcuna karşılık verebilir. Bu işlemeÇek ciro etmekDenir. Ciro işlemi doğru kullanıldığında, şirketler ve bireyler için ödeme ve tahsilat süreçlerini kolaylaştırır. Piyasada bir çek, tahsil edilene kadar defalarca el değiştirebilir ve her el değiştirme ciro yoluyla gerçekleşir.

Aşağıda, çek ciro etmenin ne anlama geldiğini, neden yapıldığını, türlerini, nasıl gerçekleştirileceğini ve bu işlemin doğurabileceği sonuçları detaylı şekilde ele alıyoruz.

Çek Ciro Etmek Ne Demektir?

Çek ciro etmek, bir çek üzerindeki alacak hakkının, mevcut hamil (çekin elinde bulunduran kişi) tarafından bir başka kişiye devredilmesi işlemidir. Bu devir, genellikle çekin arka yüzüne yazılı bir beyan ve imza atılmasıyla gerçekleşir. Çekin arkasına, çeki devreden kişi kendi imzasını ve gerekiyorsa devralan kişinin adını yazarak çeki ciro eder. Bu sayede çekin yeni sahibi, çek bedelini bankadan tahsil etme hakkını elde eder.

Kısaca, ciro ile çekinAlacaklısıDeğişmiş olur.

Çek ciro işlemi gerçekleştiğinde devreden kişi ile devralan kişi arasında bir yasal ilişki kurulur. Çeki ciro eden kişiye hukuk dilindeCiranta(endorser) denir ve her bir ciro işlemiyle birlikte yeni bir ciranta zinciri oluşur.Keşideci(çekin düzenleyicisi) tarafından ilk düzenlenen çek,Lehtar(ilk alacaklı) adına keşide edilir. Lehtar, elindeki çeki ciro ettiğinde çekin hak sahibi değişir ve yeni hamil çeki tahsil edebilir. Çek, aksi belirtilmediği sürece Yazılı( muharrer) bir senettir; yani kanunen devredilebilir niteliktedir.

Eğer çek üzerinde“ yazılı değildir”Ibaresi yoksa, çekCiro yoluyla devredilebilir. Buna karşılık, nama yazılı ( yazılı olmadığı belirtilen) çekler, ciro edilerek devredilemez; böyle bir devir hukukenGeçersizSayılır. Bu durumda çek ancak alacağın temliki (devir sözleşmesi) ile noter gibi resmi işlemlerle devredilebilir ki bu, klasik ciro işleminden farklıdır.

Özetle, çek ciro etmek, çekten doğan alacak hakkının imza yoluyla başkasına aktarılması anlamına gelir. Bu işlem sayesinde çek, bir ödeme aracı olarakElden ele dolaşabilirVe ticari hayatta dolaşımı sağlanır.

Ciro edilmiş bir çeki elinde bulunduran kişi (Hamil), artık o çekin yeni alacaklısı konumundadır ve vadesi geldiğinde (ya da görüldüğünde ödenmek üzere düzenlenmişse hemen) çek bedelini bankadan talep edebilir.

Neden Çek Ciro Edilir?

Çek ciro edilmesinin en yaygın nedeni, ekonomik ilişkilerdeEsneklik sağlamasıVe nakit akışını kolaylaştırmasıdır. Bir alacak karşılığı eline çek geçen kişi, bu çeki kendi borcunu ödemek için üçüncü bir kişiye ciro edebilir. Örneğin, A şirketi alacağına istinaden B şirketinden bir çek almışsa ve A şirketinin de C şirketine borcu varsa, B’den aldığı çeki C’ye ciro ederek borcunu ödeyebilir. Bu durumda A, elinde nakit olmasa bile borcunuÇek devrederekKapatmış olur.

Bu uygulama özellikle vadeli çeklerde yaygındır ve ticari hayatta her işlem için nakit veya havale kullanma zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Ciro işlemi, ticaret hayatındaZincirleme ödemeImkanı yaratır. Çeklerin ciro yoluyla el değiştirmesi, piyasada likiditeyi artırır ve ödemelerin hızlı dolaşımını sağlar. Örneğin, ileri günlü bir çek vadeden önce defalarca ciro edilerek farklı alacaklılara geçebilir. Her ciro, ilgili tarafların ödemelerini kolaylaştırır veKredi aracıIşlevi görür.

Bu sayede işletmeler, ellerindeki çekleri nakde dönüştürmek zorunda kalmadan tedarikçilerine ödeme yapabilir veya kendi finansman açıklarını kapatabilirler.

Ayrıca çekin ciro edilmesi,Bankacılık işlemlerini azaltarakPratiklik sağlar. Çeki devralan yeni hamil, çeki kendi banka hesabına tahsile koyabilir veya o da bir başkasına borcuna karşılık ciro edebilir. Böylece para fiziksel olarak el değiştirmeden, çek yaprağı üzerinde hak devri gerçekleşerek ödemeler zinciri kurulmuş olur. Ancak bu durumun sağlıklı işlemesi için taraflar arasında güven olması ve çekin karşılığının bulunması önemlidir.

Çek Ciro Türleri

Çek ciro işlemi, yasal niteliğine ve yapılış şekline göre farklı türlere ayrılır.

Her ciro türü, çekin devrinin kapsamını ve sonraki dolaşımını etkiler. En yaygınÇek ciro türleriŞunlardır:

1. TAM CİRO:Çekin arka yüzüne, çeki devralacak kişinin adı, soyadı (veya unvanı) yazılır ve devreden tarafından imzalanır. Bu tür ciroyaTam ciroDenir, çünkü çekten doğan tüm haklar belli bir kişiyeTam olarak devredilir. Örneğin, “Ciro edilen: Yılmaz” yazılıp imza atıldığında, çek Yılmaz’a devredilmiş olur.

   Tam ciro, en güvenli ciro yöntemlerinden biri olup devralanın kim olduğunu açıkça gösterdiği için tercih edilir. Bu ciro türünde, çek YazılıHale gelmeye devam eder; Yılmaz dilerse çeki tekrar ciro edebilir.

2. BEYAZ CİRO (AÇIK CİRO):Çekin arka yüzüne herhangi bir alıcı ismi yazılmaksızın sadece ciro edenin imzasının atılmasıyla yapılan ciroyaBeyaz ciroVeyaAçık ciroDenir. Burada çek, belirli bir kişiye değil, adetaHamiline(taşıyana) devredilmiş sayılır. Çeki elinde bulunduranHerkes, meşru hamil olarak çek bedelini tahsil etme hakkına sahip olur.

   Beyaz ciro edilmiş bir çekin arkasında genellikle sadece imza bulunur ve bu, çekin serbestçe el değiştirmesini sağlar.Beyaz ciro, pratik olmakla birlikte risklidir: Çek, çalınır veya kaybolursa kötü niyetli birinin eline geçebilir ve o kişi kendisi tahsil edebilir. Bu nedenle, mümkün olduğunca beyaz ciro yerine tam ciro yapılması, eğer beyaz ciro yapılmışsa çekin güvenli bir şekilde muhafaza edilmesi önerilir.

3. TEMİNAT CİROSU:Çek, alacaklıya bir borca karşılıkTeminatOlarak veriliyorsa, ciro sırasında çekin arkasına “Teminattır” veya “Rehin cirosu” gibi bir not düşülür ve imzalanır. Bu tür ciroyaTeminat cirosuDenir. Teminat cirosunda çek, alacağı güvence altına almak amacıyla devredilir.

   Çeki devralan kişi (örneğin alacaklı), çek bedelini tahsil ederek borca mahsup etmek veya borç ödenmezse çek üzerinde hakkını kullanmak amacıyla çeki elinde tutar. Teminat cirosu alan kişi, çeki yeniden ciro edemez (ancak tahsil cirosu şeklinde bankaya verebilir). Bu ciro türü, çekinRehinOlarak verilmesi anlamına gelir ve genellikle kredi ilişkilerinde veya borcun teminat altına alınmasında kullanılır.

4. TAHSİL CİROSU:Tahsil cirosu, çekin bedelini tahsil etmek üzere bir vekil tayin edilerek devredilmesidir. Bu ciro türünde çekin arkasına “Tahsil içindir” veya “Bedeli tahsil edilip iade edilmek üzere” gibi bir ibare yazılır ve imza atılır.

   Amaç, çeki devralan kişinin (genellikle bir banka veya faktoring şirketi) çeki tahsil etmesi ve tahsil ettiği bedeli asıl alacaklıya vermesidir.Tahsil cirosuIle devralan, çek bedeliniTahsil etmek ve devreden kişiye iletmekDışında çeki kullanamaz. Bu ciro türü, çekin bankaya tahsile verilmesinde veya. Tahsil cirosuyla çeki alan banka, çek bedelini alıp devredene öder; eğer çek ödenmezse, banka çek yaprağını geri verir. Tahsil cirosu, çeki dolaşımdan ziyadeTahsil amaçlıGeçici olarak devretmeye yöneliktir.

Not:Kanunen, kısmi ciro (çek bedelinin sadece bir kısmını devretme)Geçersizdir.

Yani çekin belirli bir tutarı için ciro yapılamaz, ciro her zaman çekin tamamı için geçerli olur. Ayrıca ciroya herhangi bir koşul eklenmesi de hükümsüz sayılır; şartlı ciro, koşul yazılmamış gibi kabul edilir.

Çek Ciro Etme İşlemi Nasıl Yapılır?

Çek ciro etmek basit bir işlem gibi görünse de, dikkatlice ve doğru şekilde yapılması gerekir.Çek nasıl ciro edilir?Aşağıda adım adım anlatılmıştır:

1. Çekin Transfer Edilebilir Olduğunu Kontrol Edin:Öncelikle, ciro edeceğiniz çekin YazılıOlup olmadığına bakın. Çekin üzerinde “ yazılı değildir” gibi bir ibare yoksa, çek ciro edilebilir demektir. Eğer böyle bir kısıtlayıcı ibare varsa çek ciro ile devredilemez.
2. Çekin Arka Yüzündeki Ciro Bölümünü Kullanın:Çek yapraklarının arka yüzünde genellikle ciro için ayrılmış alanlar bulunur.

   Bu bölümdeki ilk boş yere, çekinizi devredeceğiniz kişinin adını ve soyadını (veya şirket adı/unvanını) yazın. EğerBeyaz ciroYapacaksanız isim yazmadan bu adımı geçebilirsiniz.

3. İmzayı Eksiksiz Atın:Çeki devreden kişi olarak, arka yüzde yazdığınız beyanın altına kendi imzanızı atın. İmzanızın, çekin ön yüzünde lehtar kısmında adı geçen kişinin (yani şu anki hak sahibinin) imzası olması gerekir. Örneğin şirket adına düzenlenmiş bir çekse, şirketi temsile yetkili kişinin imzası atılmalıdır.

   İmza atarken kalıcı mürekkepli bir kalem kullanın ve imzanızın okunaklı olmasına özen gösterin. Mümkünse imza yanında tarih de belirtebilirsiniz (ciro tarihi, takip açısından faydalı olabilir).

4. Teslim Edin:İsim yazıp imzayı attıktan sonra, çeki devralacak kişiyeTeslim edin. Bu noktadan sonra çek üzerindeki haklar yeni hamile geçtiğinden, devreden kişi (ciranta) çek bedelini artık talep edemez; bu hakkı yeni hamil kullanacaktır. Çeki devralan kişi, çeki teslim alırken arka yüzündeki imza ve varsa isim bilgilerini kontrol etmelidir.
5. Kimlik ve Bilgi Doğrulaması Yapın:Ciro işlemi taraflar arasında güvene dayalıdır.

   Çeki alan kişiyseniz, çeki size ciro edenin gerçekten çekin meşru sahibi olduğundan emin olun. Gerekirse ciro eden kişiden kimlik göstermesini veya şirket ise yetki belgesi ibrazını isteyin. Çeki ciro eden kişi de, devrettiği kişinin güvenilir olduğundan emin olmalıdır. Çünkü çek ödenmezse, hamilin kendisine başvurma hakkı bulunmaktadır.

6. Kayıt Tutun:Çek ciro edilirken, kendi kayıtlarınıza bu işlemi not etmek faydalıdır.

   Hangi çekin kime, ne zaman ciro edildiği bilgisi, olası karışıklıkları önler. Özellikle birden fazla çeki ciro ediyorsanız, liste yapmak ileride doğabilecek sorular için yararlı olacaktır.

Bu adımlar tamamlandığında ciro işlemi gerçekleşmiş olur. Artık çekin yeni hamili, çek bedelini vadesi geldiğinde bankadan tahsil etmeye yetkilidir. Ciro işlemi içinNoter onayıVeya resmi bir makama bildirim gerekmez; çekin arkasına atılan imza ve teslim yeterlidir.

Ancak, ilerideki olası uyuşmazlıklara karşı ciro işleminin ispatı kolay olsun diye, taraflar arasında basit bir devir teslim tutanağı düzenlenmesi iyi bir uygulamadır (özellikle yüksek meblağlı çeklerde).

Örnek:Farz edelim Bey, Beyden alacaklı olduğu bir borç karşılığında ’ten 100.000 TL’lik bir çek aldı. Bey de, tedarikçisi Hanım’a 100.000 TL borçlu olsun., ’ten aldığı çeki ’ye ciro ederek borcunu ödüyor. Bu durumda Hanım, çekin yeni hamili olur ve vade geldiğinde bankaya ibraz ederek 100.000 TL’yi tahsil etme hakkını kazanır. Bey ise ciro işlemiyle kendi borcunu kapatmıştır.

Hanım çeki bankaya sunduğunda ödeme olmazsa, çekin arkasında imzası bulunan Bey’e başvurma hakkına sahip olacaktır.

Çek Ciro Etmenin Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çek ciro etmek, kolaylık sağlasa da birtakım riskler ve yasal sonuçlar doğurabilir. Hem çekin devredenini (cirantayı) hem de devralan yeni hamili ilgilendiren bu hususlara dikkat etmek gerekir:

• Çekin Karşılıksız Çıkma Riski:Ciro edilen çek, vadesinde bankaya ibraz edildiğinde ödenmezse (yaniKarşılıksız çekDurumuna düşerse), bu sadece keşidecinin sorunu olmaz. Çeki elinde bulunduran hamil, çek bedelini tahsil edemediğinde hem çekin düzenleyicisine (Keşideciye) hem de kendisinden önce çeki ciro eden kişilere (Cirantalara) karşı yasal yollara başvurabilir. Başka bir deyişle, siz bir çeki ciro ettiyseniz ve çek son hamile ulaştığında ödenmezse, hamil size geri dönerek ödeme talep etme hakkına sahiptir.

  Bu durumda hamil,Kambiyo senetlerine mahsus icra takibiYoluyla alacağın tahsili için hem keşideciyi hem de önceki tüm cirantaları sorumlu tutabilir. İcra İflas Kanunu’na göre hamil, ödenmeyen çek için doğrudanIcra takibiBaşlatıp haciz yoluna gidebilir. Cirantalar, tıpkı keşideci gibi borçtan sorumlu olurlar ve takip edilerek çekte yazılı tutarı ödeme yükümlülüğü altına girerler. Bu nedenle, elinizdeki çekin karşılığından emin olmadıkça başkasına ciro etmek önemli bir risktir.

• Zincirleme Sorumluluk:Bir çek pek çok kez ciro edilmiş olabilir.

  Böyle durumlarda, çekin ödenmemesi halinde son hamil, arkasında imzası bulunan tüm kişilere sırayla veya dilediğine başvurma hakkına sahiptir. Örneğin, A tarafından düzenlenen ve sırasıyla B, C, D tarafından ciro edilen bir çek düşünelim. Son hamil E olsun. Çek ödenmezse E, isterse doğrudan kendinden önceki D’den, olmazsa C’den, B’den veya doğrudan A’dan parayı talep edebilir.

  Kural olarak hamil,Kendinden önce gelen herkeseKarşı başvuru hakkına (müracaat hakkı) sahiptir. Bu zincirleme sorumluluk, ciranta olmanın getirdiği önemli bir sonuçtur. Bu yüzden, kimin çeki ciro ettiği ve ondan önce kimlerin imzasının bulunduğu gibi bilgilere dikkat etmek gerekir. Tanımadığınız ya da güvenmediğiniz kişilerin ciro zincirinde yer aldığı çekleri almak riskli olabilir.

• Beyaz Ciroda Dikkat:Yukarıda değindiğimizBeyaz ciroYöntemi, çekin kolay el değiştirmesini sağlar ancak risk barındırır.

  Sadece imza atılarak ciro edilmiş (ismi boş bırakılmış) bir çeki alan kişi, kendi borcuna karşılık başkasına bu çeki verebilir veya kendisi tahsil için bankaya götürebilir. Fakat çekin üzerinde kimin hamil olacağı yazılı olmadığından, çek adetaHamiline çekGibi işlem görür. Böyle bir çekinizi düşürür veya kaybederseniz, bulan herhangi biri (kötü niyetli biri) kendi hesabına tahsil için başvurabilir. Beyaz ciro ile devralınan çeklerde, devralan kişi çeki yeniden ciro etmek isterse genellikle yine arkasını imzalayıp verir (yine beyaz ciro yapar) veya kendi adını yazıp imzalar (tam ciroya çevirir).

  Her halükarda, beyaz ciro kullanırken çeklerin güvenliği üst düzeyde sağlanmalıdır. Mümkünse, çeki teslim alır almaz kendi adınızı yazarak tam ciro haline dönüştürün.

• Süresinde İbraz ve Protesto:Çeklerde vade olmamakla birlikte, kanunen belirlenmişIbraz süreleriVardır. Çekin keşide edildiği yere ve ödeme yerine göre değişen bu süreler (örneğin, aynı şehirde ödenecek çekler için 10 gün, farklı yer için 30 gün gibi süreler), çekin zamanında bankaya sunulmasını koşul koşar. Çeki elinde bulunduran hamil, yasal ibraz süresi içinde bankaya ibraz etmezse bazı haklarını kaybedebilir.

  Özellikle cirantalara (önceki ciro edenlere) karşı başvuru (müracaat) hakkı, zamanında ibraz edilmemiş ve gerekirse protesto çekilmemiş çeklerde zayıflar veya düşer. Bu yüzden ciro edilen bir çeki alır almaz uygun sürede bankayaIbraz etmekÇok önemlidir. Banka, çek ödenmezse bunu çekin arkasına yazıpÖdenmeme nedeniBelirterek kaşeleyebilir veya hamil noter aracılığıylaProtestoDüzenletebilir. Zamanında protesto (veya banka ibraz işlemi) yapılmazsa, çekin keşidecisi dışındaki kişilere (cirantalara) karşı talep hakkı kaybolabilir.

  Bu teknik detaylar,Yasal hakların korunmasıAçısından kritik olduğundan, çek ciro eden ve alan herkes ibraz sürelerini ve gerekli işlemleri bilmelidir. Detaylı bilgi içinÇeklerde ibraz süreleriVe protesto şartlarına ilişkin kaynaklara başvurabilirsiniz[1][2].

• Çekin Kaybolması veya Çalınması:Ciro edilmiş bir çek, dolaşımda iken kaybolur ya da çalınırsa, kimin eline geçerse ona aitmiş gibi işlem görebilir (özellikle beyaz ciro ise). Böyle bir durumda asıl hak sahipleri zor durumda kalabilir. Kanunen, çekin zayi olması halinde mahkemedenÇek iptaliTalep edilebilir ve ödeme yasağı konulabilir; ancak bu aşama zaman alır.

  Bu nedenle çekleri ciro ederken kayıt tutmak, mümkünse çek fotokopisini almak ve teslim ettiğiniz kişiyi not etmek önemlidir. Eğer ciro aldığınız bir çeki kaybederseniz hemen bankaya ve gerekiyorsa mahkemeye başvurmalısınız.

• Tefecilik Riski ve Yasalara Uygunluk:Çek ciro etmek, eğer finansal bir faaliyet sağlama amacıyla ve çıkar karşılığı yapılırsa tehlikeli yasal sonuçlar doğurabilir. Özellikle piyasada “çek kırdırma” olarak bilinen uygulamada, nakde ihtiyacı olan birine ileri günlü çekiIskonto uygulayarakSatın alma (örneğin 100.000 TL’lik çeki 90.000 TL’ye alıp hemen nakit verme) işi, yasal olarak suç kapsamına girebilir. Bu tip faaliyetler, ilgili kanunlardaTefecilik suçuOlarak tanımlanmıştır ve ağır cezai yaptırımları vardır[3][4].

  Çeklerin faktoring şirketleri veya bankalar dışında şahıslar arasında kırdırılması, faiz karşılığı ödünç para verme sayılabileceğinden hukuka aykırıdır. Dolayısıyla elinizdeki çeki nakde çevirmek için yasal olmayan yollara başvurmak veya başkalarının bu yola başvurmasına aracılık etmek büyük risk içerir. Her zaman yasal ve finansal açıdan güvenli yöntemleri tercih edin.

• Vergisel ve Kayıt Konuları:Çek devri sırasında taraflar vergisel yükümlülüklerini de göz önünde bulundurmalıdır. Özellikle ticari işletmeler arasında ciro edilen çekler, cari hesaplarda veya muhasebe kayıtlarında düzgün şekilde gösterilmelidir.

  Aksi takdirde ileride uyuşmazlıklar veya incelemelerde sorun yaşanabilir. Çek ciro etmek tek başına bir vergi doğurmasa da, ticari kazancın elde edilmesi veya borcun kapatılması sürecinin bir parçası olarak kayıt altına alınması gerekir.

Yukarıdaki hususlara dikkat ederek çek ciro ederseniz, işleminiz büyük ölçüde güvenli ve sorunsuz gerçekleşecektir.Son hamilOlarak elinize ciro ile gelen bir çeki aldığınızda, çeki veren kişinin güvenilirliği, çekin üzerinde daha önce kimlerin imzası olduğu, keşidecinin ödeme kabiliyeti gibi faktörleri değerlendirmeyi unutmayın. Çeki ciro eden taraf iseniz, çekin karşılığının olup olmadığından emin olun ve mümkünse çeki devralacak kişinin çeki zamanında tahsil için bankaya sunmasını teşvik edin. Böylece, hem ödemeler zamanında gerçekleşir hem de olası hak kayıpları önlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çek Ciro Etmek Ne Demek?

Çek ciro etmek, bir çeki elinde bulunduran kişinin, o çek üzerindeki alacak hakkını başka bir kişiyeArkasına imza atarak devretmesiAnlamına gelir.

Bu işlem sonucunda çekin yeni sahibi, çek bedelini tahsil etme yetkisine kavuşur. Yani çekin üzerindeki alacağı tahsil etme hakkı el değiştirir. Ciro sayesinde çek, ödeme aracı olarak elden ele dolaşabilir hale gelir.

Hamiline Çek Ciro Edilebilir Mi?

Hamiline yazılı çek, üzerinde belirli bir lehtarın adı yazmayan, “hamiline” yani taşıyana ödenecek şekilde düzenlenmiş çektir. Hamiline çekleri devretmek için aslında özel bir ciro işlemine gerek yoktur; çek kimin elindeyse o, meşru hamil sayılır.

Bu nedenle hamiline çek, teslim aldığınızda zaten sizin adınıza ödenebilir durumdadır. Uygulamada yine de hamiline çekin arkasına imza atılması, bir nevi devir beyanı gibi kullanılmaktadır ancak mecburi değildir. Özetle, hamiline çeklerCiro edilmedenDe el değiştirebilir; bankaya ibraz eden meşru hamil kabul edilir. Yine de güvenlik veya kayıt amaçlı, hamiline çekin arkasına devreden tarafından imza atılması yaygın bir uygulamadır.

Nama Yazılı Çek Ciro Edilir Mi?

Üzerinde“ yazılı değildir”Ibaresi bulunan veya lehtar kısmına ad ve soyad yanında “nama yazılı” olduğu belirtilen çekler,Nama yazılı çekOlarak adlandırılır.

Bu çeklerin devri, normal ciro yoluyla yapılamaz. Nama yazılı çek, ancak alacağın temliki (devir sözleşmesi) ile devredilebilir ki bu işlem için yazılı bir devir anlaşması ve bildirim gerekebilir. Dolayısıyla, nama yazılı bir çeki arkasını imzalayarak başka birine geçiremezsiniz; böyle bir ciro hukuken geçersiz olur. Eğer elinizde nama yazılı bir çek varsa ve başkasına vermeniz gerekiyorsa, biravukatdanışmanlığında temlik işlemi yapmanız uygun olacaktır.

Ciro Edilen Çek Ödenmezse Ne Olur?

Ciro edilmiş bir çek bankaya ibraz edildiğindeÖdenmezse, çek “Karşılıksız” demektir.

Bu durumda çekin son hamili (elinde bulunduran kişi), hakkını aramak içinYasal yollaraBaşvurabilir. Öncelikle banka, çekin arkasına“karşılıksızdır”Şerhi vuracak veya birÖdenmezlik belgesiDüzenleyecektir. Sonrasında hamil, çekin keşidecisine (düzenleyene) ve önceki tümCirantalaraKarşı icra takibi başlatma hakkına sahiptir. Ödenmeyen çeklerde genellikleKambiyo senetlerine özgü haciz yoluIle takip yapılır ve hamil, icra dairesi aracılığıyla borçluların malvarlıklarına haciz koydurtarak alacağını tahsil yoluna gider[5].

Kısaca, ciro ile size gelmiş bir çek karşılıksız çıkarsa, çeki ciro eden dahil olmak üzere önceki sahiplerinden parayı talep edebilirsiniz. Diğer yandan, keşideci (çek düzenleyicisi) açısından, karşılıksız çek vermek ayrı bir yasal sorumluluk doğurur veKarşılıksız çek suçuKapsamında adli para cezasına konu olabilir[6](cirantalar için cezai sorumluluk değil, sadece borçtan sorumluluk söz konusudur).

Bir Çek Kaç Kere Ciro Edilebilir?

Kanunen çekin ciro edilme sayısına ilişkin birSınırlama yoktur. Teorik olarak bir çek, geçerlilik süresi içinde (ibraz süresi geçene kadar) arka arkaya pek çok kez ciro edilebilir ve el değiştirebilir. Uygulamada da çekler sık sık defalarca ciro görür.

Burada önemli olan, ciro silsilesinin kesintisiz ve usulüne uygun şekilde devam etmesidir. Yani her ciro edenin imzası düzgün atılmış olmalı ve gerektiğinde yeni bir ciro alanı kalmadığındaAlonjDenilen eklenti yaprak kullanılarak ciro işlemi sürdürülmelidir. Ancak çekin tedavül süresi sonsuz değildir: Çek, düzenlendiği tarihten itibaren kanunda belirtilen ibraz süreleri geçtikten sonraZamanaşımına uğrar. Örneğin Türkiye’de bir çek, düzenleme yeri ile ödeme yeri farklı ülkelerde ise 3 ay içinde ibraz edilmezse müracaat hakları kaybedilebilir; ayrıca ibraz süresinin bitiminden itibaren 3 yıl içinde yasal aşama veya icra takibi yapılmazsa çek alacakları zamanaşımına uğrar[2].

Bu süreler dolduktan sonra çekin daha fazla ciro edilmesi bir anlam ifade etmez. Özetle,Çekin ciro sayısında bir limit yoktur, pratikte çek bedeli tahsil edilene veya yasal zamanaşımı dolana kadar ciro işlemleri devam edebilir.

Çeki Ciro Etmek İçin Noter veya Onay Gerekir Mi?

Hayır, çek ciro etmek için notere gitmeye veya herhangi bir resmi onay almaya gerek yoktur. Çek, niteliği gereğiDevir beyanınıKendi üzerinde barındırabilen bir kıymetli evraktır. Bu yüzden arka yüzüne atılacak imza ve yazılacak beyan, devir için yeterlidir.

Noter onayı olmadan, taraflar arasında gerçekleştirilen ciro işlemi tamamen geçerli ve yasal sonuç doğurur. Ancak bazı durumlarda, özellikle şirketler arası devirlerde, taraflar güvenceyi artırmak için aralarında ek sözleşmeler yapabilir veya yazılı belge düzenleyebilir. Bu tür belgeler, ciro işleminin geçerliliği için koşul olmasa da ispat kolaylığı sağlar. Standart ciro işleminde banka da ayrıca bir onay veya kayıt aramaz; çeki tahsil için ibraz edenin silsile yoluyla hamil olup olmadığına bakarak ödemeyi gerçekleştirir.

Yine de, şirket yetkilileri için imza sirkülerinin bankada kayıtlı olması gerektiğini ve bankanın, ciro silsilesindeki imzaların sıhhatini genel olarak kontrol ettiğini belirtelim. Noter onayı ciro için gerekmese de,Çekin zayi olmasıVeya çalınması durumlarında mahkemeden çek iptal hükmü almak gibi resmi yollar bulunduğunu da hatırlatmakta fayda var.