Hukuk sistemimizde her yasal sürecin kendine has usul kuralları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yazımızda konuya dair en çok merak edilen noktaları inceleyeceğiz.

Boşanma davasının önemli etkenlerinden biri de manevi ve maddi tazminatların hükmedilmesidir. Taraflara şartların varlığı halinde boşanma davasında gerekli görüldüğü takdirde yargı mercii maddi veya manevi ödenek ödenmesine hüküm verebilecektir. İşte,Boşanmada ödenekHakkında ve maddi ya da manevi ödenek hakkında tüm ayrıntılı bilgiler..

Maddi Tazminatın Talep Edilebilmesi İçin Hangi Şartlar Aranır? Maddi Ödenek Nasıl Belirlenebilir? Maddi Ödenek Nasıl Ödenir? Maddi Tazminatın Hukuksal Dayanağı Nedir?

Boşanma Davasında Manevi Ödenek Nedir? Manevi Tazminatın Talep Edilebilmesi İçin Hangi Şartlar Aranır? Manevi Ödenek Nasıl Belirlenir? Manevi Ödenek Nasıl Ödenir?

Manevi Tazminatın Hukuksal Dayanağı Nedir? Anlaşmalı Boşanma süreçlerinde Maddi ve Manevi Ödenek

Boşanma Davasında Maddi Ödenek Nedir?

Boşanmada ödenekDenildiğindeMaddi ödenek nedir? Tarafların açmış olduğu boşanma davasında diğer eşe göre daha az kusurlu olan veya hiç kusuru olmayan eşe ödenmesine hükmedilen ödenek türüne maddi ödenek denir. Maddi tazminatı boşanma da kusurlu olan eşten istenilen ödenek olarak da belirtebiliriz.

Eşlerin maddi tazminatıboşanma davasısırasında talep edebileceği gibi boşanma davasının sonucunda da talep etme hakkı vardır.

Davanın sonunda talep etmeye hüküm veren eşin ayrı bir yasal aşama açarakMaddi ödenekTalebini ileri sürebilir.

İlgili Alan: Boşanma Avukatı

Maddi Tazminatın Talep Edilebilmesi İçin Hangi Şartlar Aranır?

Öncelikle eşlerin boşanmış olması gerekir. Eğer yasal aşama sırasında talep edilmiş ise yasal aşama devam ederken de talep değerlendirilebilir ya da davanın sonunda değerlendirilmesi için talep bekletilir. Böyle bir durumda da davanın sonunda boşanmalarına hüküm verilmesi gerekir. Zira evlilikleri devam eden boşanamayan eşler arasında maddi tazminata hüküm verilmez.

Bir diğer koşul ise maddi tazminatın talep edilmesidir.

Eşlerden biri maddi tazminatı talep etmediği takdirde mahkemece tazminatın verilmesine re’sen yani tarafların talepleri olmadan kendiliğinden hüküm verilmez.

Üçüncü koşul olarak da bu tazminatı talep eden eşin boşanma da kusursuz olması ya da diğer eşe nazaran daha az kusuru olması aranır.Boşanmada kusurLu olan eş diğer eşten maddi ödenek talep edemez.

Son olarak aranan dördüncü koşul ise maddi tazminatı talep eden eşin evlilik birliği içerisinde var olan menfaatinin boşanmayla birlikte zarar uğraması ve zedelenmiş olması aranır. Eşin menfaatinin zedelenmesine; evlilikte gördüğü maddi desteğin artık göremeyecek olması, eşinin sigortasından yararlanamayacak olması, evli kalınsaydı eşine kalacak olan miras hakkını kaybedecek olması, boşanma sebebiyle yeni bir hayata başlayacak olması ve bunun için paraya ihtiyaç duyması gibi durumları örnek olarak gösterebiliriz. Bu gibi durumlarda da menfaati zedelenen ve zarara uğrayan eş diğer eşten maddi ödenek talep edebilecektir. Burada önemli olan boşanma ile zarar arasında bir nedensellik bağının kurulmasıdır.

Ayrıca maddi ödenek boşanma davasından sonra talep edilecek ise boşanma hükmü verilmesinden itibaren 1 yıl içerisinde davasının açılması gerekir.

Dolayısıyla ayrı bir yasal aşama açarak maddi ödenek talep edecek kişinin 1 yıllık zamanaşımı süresine dikkat etmesi gerekiyor.

Maddi Ödenek Nasıl Belirlenebilir?

Tazminatın belirlenebilmesindeki en önemli nokta yukarıda da belirttiğimiz gibi eşler arasındaki kusur oranlarıdır.Boşanma sebepleriNde kusursuz olan ya da diğer eşe nazaran daha az kusuru olan kişi vasıtasıyla kusurlu olan eşten talep ettiği maddi tazminatın belirlenmesinde tabi ki kusur oranlarına bakılması gerekiyor.

Bununla birlikte aynı zamanda eşlerin ekonomik durumlarına da bakılması lazım. Zira eşlerin ödeme gücüne göre ödenek tutarına hüküm verilmesi gerekir. Dolayısıyla eşlerin ekonomik ve sosyal durumu araştırılarak ödeyebileceği bir maddi tazminata hüküm verilir.

Eşlerin kusur oranları ve ekonomik durumlarının yanı sıra evli kaldıkları süre de göz önünde tutulur. Zira evlilik birliğinin süresine bağlı olarak da ödenek miktarı değişkenlik gösterebilir.

Ayrıca eşlerin yaşları, meslek grupları, çalışma hayatlarına da ödenek tutarının belirlenmesinde göz önünde bulundurulan hususlardır.

Maddi Ödenek Nasıl Ödenir?

Mahkemece eşler arasında maddi tazminatın ödenmesine hüküm verildikten sonra nasıl ödeneceği hususunda da hüküm verilir. Zira ödemenin nasıl yapılacağı konusu da önem arz eder. Yargı Mercii maddi tazminatı farklı birkaç şekilde ödenmesine hüküm verebilir. Bunlardan ilki toplu şekilde ödenmesidir.

Eşe karşı bir kere de toplu halde ödeme yapılması kararlaştırılabilir.

Ayrıca toplu ödemenin aksine irat şeklinde de ödenmesine hüküm verilebilir. İrat şeklindeki ödeme dönemsel bir gelir getirme şeklidir. Yani irat; toplu bir şekilde olmayıp tazminatın belirli zamanlarda ödenmesi durumudur. Ancak irat şeklinde ödenmesine hüküm verilen maddi ödenek, eşlerden birinin ölmesiyle veya tazminatı alan eşin yeniden evlenmesiyle ortadan kalkar.

Ayrıca eşlerin ekonomik durumlarında değişiklik olmasında da irat şeklinde ödenen maddi tazminatın azaltılması ya da arttırılması istenebilir.

Boşanma davasındaki maddi tazminatın tüm yasal durumlarını inceledikten sonra bu tazminatın nerede ve ne şekilde düzenlendiğini de bilmek gerekir.

Maddi Tazminatın Hukuksal Dayanağı Nedir?

Türk Hukukunda maddi ödenekMedeni Yasa’un 174. Maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre;

“Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî ödenek isteyebilir.”

Aynı zamanda ödeme biçimleri de yasal olarak düzenlenmiştir. Medeni Kanun’un 176.

Maddesinde nasıl ödenebileceği belirtilmiştir. Maddeye göre;

“Maddî ödenek ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine hüküm verilebilir.”

Son olarak da zamanaşımı süreside yine Medeni Kanun’un 178. maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre;

“Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan yasal aşama hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.”

Boşanma davasında hükmedilen bir diğer ödenek türü ise manevi tazminattır. Maddi tazminatı gibi manevi tazminatta eşler arasında istenebilir.

Boşanma Davasında Manevi Ödenek Nedir?

Peki,Boşanmada ödenekDendiğindeManevi ödenek nedir?

Manevi tazminattaki vaziyet maddi tazminattaki durumdan biraz farklıdır. Burada eşlerin kişilik haklarına yapılan bir saldırının varlığı aranır. Kişilik haklarına saldırılan eş vasıtasıyla talep edilen tazminata manevi ödenek denir.

Boşanma davasının her aşamasında manevi ödenek talep edilebileceği gibi davanın sonunda da ayrı bir yasal aşama açılarak manevi ödenek istenilebilir. Ancak burada yine zamanaşımı süresine dikkat etmek gerekir.

Boşanma davasından sonra 1 yıl içerisinde ayrı bir yasal aşama açarak ödenek talebi ileri sürülmelidir. Zira 1 yıl içinde yasal aşama açılmadığı takdirde yasal aşama hakkı zamanaşımına uğrar.

Manevi Tazminatın Talep Edilebilmesi İçin Hangi Şartlar Aranır?

Eşler arasında boşanmaya sebep olan durumların eşlerden birinin kişilik haklarını zedeleyen nitelikte olması gerekir. Bu şartın dışında aranan birçok koşul maddi ödenek şartlarına paralellik gösterir. Yani hemen hemen aynı şartlar manevi tazminatın talep edilebilmesi için de geçerli olacaktır.

Öncelikle yine eşlerin boşanmış olmaları gerekir. Yine manevi ödenek için talepte bulunulması gerekir. Tazminatı talep eden eşin boşanmada kusursuz olması veya diğer eşe göre daha az kusuru olması da aranan şartlardan birisidir.

Manevi Ödenek Nasıl Belirlenir?

Öncelikle yargı merciiManevi ödenekTalep eden eşin gerçekten kişilik haklarına bir saldırının yapılıp yapılmadığını, kişilik haklarının ihlal edilip edilmediği ve eşin manevi olarak üzüntü yaşayıp yaşamadığını detaylı bir şekilde inceler. Yargı Mercii eşin manevi sarsıntı yaşadığını ve boşanma sebeplerinin gerçekten kişilik haklarını zedelediğine kanaat getirirse o zaman manevi tazminatın ödenmesine hüküm verir.

Manevi ödenek tutarının belirlenmesindeki durumlar maddi tazminattaki durumlar ile aynıdır.

Yine eşlerin; ekonomik ve sosyal durumları, ödeme güçleri, kusur oranları ve kişilik haklarına yapılan saldırının niteliğine de bakılarak hüküm verilir.

Manevi Ödenek Nasıl Ödenir?

Ayrıca; Manevi ödenek, maddi tazminattan farklı olarak tek bir biçimde ödenmesi gerekir. Manevi tazminatı ödemesine hüküm verilen eş vasıtasıyla toplu halde bir ödeme yapılır. Maddi tazminattaki gibi irat biçiminde ödenmesine hüküm verilemez.

Manevi Tazminatın Hukuksal Dayanağı Nedir?

Manevi ödenek Türk Hukukunda Medeni Kanun’da düzenlenmiştir. Medeni Kanun’un 174.

Maddesinde;

“Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî ödenek olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.”

Şeklinde ifade edilmiştir.

Ayrıca manevi tazminatın irat şekilde ödenmesine hüküm verilemeyeceği de 176. maddesinde açıkça belirtilmiştir. TMK.’nın 176/2. Maddesinde;“Manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine hüküm verilemez.”Şeklinde açıklanmıştır.

Ve son olarak zamanaşımı süresi de yine TMK’nın 178. maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre;

“Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan yasal aşama hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.”

Şeklinde aynı maddi tazminattaki zamanaşımı süresi 1 yıl olarak belirtilmiştir.

Anlaşmalı Boşanma süreçlerinde Maddi ve Manevi Ödenek

İşte, anlaşmalıBoşanmada ödenek( maddi ve manevi ödenek ) hakkında bilgiler:Anlaşmalı boşanmaSüreçlerinde taraflar boşanmanın neticelerine ilişkin olarak mutabakata varmış olmalıdırlar.

Bu durumda mutabakat sağlanan hususlar anlaşmalı boşanma protokolü ile imza altına alınacak ve Mahkemeye ibraz edilecektir. Maddi ve manevi ödenek ödenip ödenmeyeceği, ödenecek bunun miktarının ne olacağı konularında eşler özgürce hüküm verebileceklerdir. Tarafların ortak hükmü boşanma protokolüne yazılacak ve mahkemeye sunulacaktır.

Boşanma İle İlgili İlginizi Çekebilecek Makaleler

Anlaşmalı Boşanma

Boşanmada Çocuğun Velayeti

Boşanmada Düğün Takıları (Ziynet Eşyaları)

Boşanmada Kusur

Boşanmada Tazminat

Boşanma Davası İle İlgili Sorular ve Cevapları

Yurtdışında Boşanmanın Türkiye’de Tanınması

Alkol veya Uyuşturucu Bağımlılığı Boşanma Sebebi Olur Mu?

Boşanma Sebepleri ve Kadına Yönelik Şiddet

Nişan Bozulması Tazminat Davası

Boşanma Davasında Alınan Tedbirler

Aldatma(Zina) Sebebi İle Boşanma Davası Hakkında Bilinmesi Gerekenler?

Ayrıca;Boşanmada tazminata itiraz,Boşanmada ödenek taksitlendirilirmi,Boşanmada ödenek nasıl alınır,Boşanmada ödenek ne kadar,Boşanmada ödenek davası,Boşanmada ödenek miktarı neye göre belirlenir,Boşanmada ödenek ne zaman ödenirGibi ya da benzeri sorularınız varsa bu konularda da Hukuk Büromuzunboşanma avukatıile iletişime geçerek danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.

Her yasal vaziyet kendi içinde özel değerlendirmeler gerektirir. Olası itilaflarda herhangi bir hak kaybına uğramamak adına yasal sürecin uzman bir hukukçu ile yürütülmesi faydalı olacaktır.