Bireysel veya kurumsal olarak karşılaşılabilecek yasal itilaflarda hakların tam olarak bilinmesi, adil bir çözümün anahtarıdır. Bu yazımızda ilgili mevzuat detaylarını mercek altına alıyoruz.

4271 Sayılı Türk Medeni Kanunu 218 ve devamı maddelerinde edinilmiş mallara katılma rejimini düzenlemektedir. Buna göre eşler, aksini kararlaştırmamaları halinde edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olacaktır ve bu mal rejimi, eşlerin edinilmiş malları ile kişisel mallarını kapsamaktadır. İşte,Boşanmada mal paylaşımı nasıl olurVeBoşanmada mal paylaşımıHakkında yasal bilgiler!

Kişisel Mal Nedir? Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer? Pay Nasıl Hesaplanır? Katkı Payı Alacağı Davası Değer Artış Payı Davası Mal Paylaşımında Şirket Hisselerinin Durumu Aldatan Eş Mal Paylaşımı Davası Açabilir mi?

İlgili Alan: Boşanma Avukatı

Edinilmiş Mal Nedir?

Edinilmiş mal, edinilmiş mallara rejimi devam ederken her bir eşin karşılığını vererek kazandığı malvarlığı değerleridir.

Kişinin çalışmasının karşılığı olan kazanımlar, sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele destek olma maksadıyla ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel mallarının gelirleri, edinilmiş malların yerine geçen değerler Kanunda edinilmiş mallara örnek olarak sayılmıştır. Yani eşlerden birinin maaşı, emekli ikramiyesi, kıdem tazminatı, ev kiraları gibi malvarlıkları edinilmiş mal statüsündedir. Mal rejiminin tasfiyesinde yapılması gereken en önemli ayrıl kişisel mallar ile edinilmiş malların birbirinden ayrılmasıdır.

Kişisel Mal Nedir?

Kişisel mallarKanunda sınırlı olarak sayılmıştır. Buna göre: eşlerden birinin sadece şahsi kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri, manevî ödenek alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler kişisel maldır ve mal rejiminin tasfiyesinde edinilmiş mallardan ayrılması gerekir.

Kişisel mallar her ne kadar edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşıma konu edilemese de bu malların gelirleri edinilmiş mal statüsündedir.

Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer?

Mal rejimi eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulü ile sona erecektir. Boşanma sebebiyle mal rejiminin sona erdirilmesi anı boşanma davasının açıldığı tarihtir. Yasal Aşama tarihinden sonra edinilen mallar, mal paylaşımına dahil edilmeyecektir.

Pay Nasıl Hesaplanır?

Öncelikle kişisel malların edinilmiş mallardan ayrılması gerekmektedir. Eşlerden birinin kişisel mallarından kaynaklanan borçları edinilmiş mallardan karşılanmış olabilir.

Yine aynı şekilde edinilmiş mallara ilişkin borçlar da kişisel mallardan ödenmiş olabilir. Böyle bir durumda tasfiye esnasında yapılan ödemeler için denkleştirme uygulanması talep edilebilecektir.

Katkı Payı Alacağı Davası

Ayrıca;Katkı payı davasıOlarak da isimlendirilen bu yasal aşama türünde eşler mal rejiminin tasfiyesi esnasında edinilmiş mallara katılma alacağının yanı sıra eşlerden birinin mülkiyetinde olan malvarlığının edinilmesinde, iyileştirilmesinde ve korunmasında diğer eşin katkısı bulunuyor ise bunun ödenmesi talep edilmektedir. Katkı payı örneğin; talepte bulunan tarafın maaşını, serbest meslek kazancını diğer tarafa vermiş olması, banka borcunu, kooperatif üyeliği aidat ve taksitlerini ödemesi, bir malvarlığının edinilmesi veya borcun kapatılması için ziynet eşyalarını diğer eşe vermesi gibi durumlarda bahsi geçen olmaktadır.

Öncelikle katkı payı talebinde bulunan eşin yapmış olduğu katkı bedelini ispat etmesi gerekir. Bunun üzerine Yargı Mercii yapılan katkının yasal aşama konusu malın edinildiği tarihteki değerine göre oranı rakamsal olarak bulunacaktır.

Akabinde katkı oranı malvarlığının değer ile çarpılarak katkı payı alacağı hesap edilecektir. Burada dikkat edilmesi gereken husus katkı payı alacağının 743 Sayılı Medeni Kanun’da düzenlendiği ve buna ilişkin hükümler çerçevesinde 01.01.2002 öncesi yapılmış olan katkıların bu usule göre hesap edilip değerlendirileceğidir. 01.01.2002 sonrası katkılar açısından ise değer artış payı gündeme gelecektir.

Değer Artış Payı Davası

Bu yasal aşama türünün yasal dayanağı 4721 SayılıTürk Medeni Kanunu’dur. Talepte bulunan eş değer artış payı davasında diğer eşin mülkiyetinde olan bir malın edinilmesi, iyileştirmesi veya korunmasında herhangi bir karşılık almaksızın katkıda bulunduğu iddiasıyla yapmış olduğu katkıya dayalı para alacağı talebinde bulunmaktadır.

Her iki yasal aşama arasındaki önemli farklardan ilki Yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihtir.Katkı payı davasıIçin talep konusu katkı 01.01.2002 tarihinden önce yapılmış olup değer artış payı davasında ise katkıda bulunulduğu iddia edilen tarih 01.01.2002 tarihinden sonradır.

Katkı payı alacağı davasında hesaplama yapılırken katkı oranı ile malın yasal aşama tarihindeki piyasa değeri çarpılır. Değer artış payı alacağı davasında ise katkı oranı ile malın tasfiye tarihindeki piyasa değeri çarpılmak sureti ile değer artış payı alacağı miktar olarak belirlenecektir.

Hesaplama şekli ve katkıda bulunulan tarihler farklılık arz etmektedir.

Ayrıca,Değer artış payı davasıNda; katkıda bulunduğunu iddia eden eşin katkıda bulunduğu malda bir değer kaybı meydana geldiyse katkının yapıldığı tarihteki değeri dikkate alınacaktır. Katkıda bulunulan malvarlığı, mülkiyeti kendisinde bulunan eş vasıtasıyla yasal aşama tarihinden evvel devredildiyse değer artış payı alacağı hakim vasıtasıyla hakkaniyete uygun şekilde belirlenecektir.

Mal Paylaşımında Şirket Hisselerinin Durumu

Eşlerden birinin şirket ortaklığından kaynaklı olarak şirket hissesi bulunabilir. Şirket hisseleri de bir malvarlığı değeri olduğundan mal paylaşımına konu edilebilecektir. Ancak bu durumda dikkat edilmesi gereken ilk husus hisselerin tabi olduğu rejimin ne olduğunun tespit edilmesidir.

Daha sonra ise şirket hisselerinin edinilmiş mal olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Boşanmada Mal Paylaşımı 2002 Öncesi

Boşanmada mal paylaşımıRejiminin yürürlüğe girdiği tarihin 01.01.2002 olduğunu belirtmiştik. Bu tarihten önce şirket kuruluşunun gerçekleşmesi veya şirket hissesinin bu tarihten önce devralınması halinde hisseler mal paylaşımına konu edilmeyecektir. 01.01.2002 sonrası edinilmiş olan şirket hisseleri paylaşıma tabi olup şirketin değeri aktif ve pasifleriyle birlikte değerlendirilerek tespit olunacak akabinde de hissenin değeri bulunacaktır.

2002 öncesinde edinilen hisseler kişisel mal statüsünde ise de kişisel malların gelirleri edinilmiş mal olarak kabul edildiğinden 2002 sonrasında şirketin kar payı dağıtımı başta olmak üzere elde edilen sair tüm gelirlerin hesaplanarak paylaşıma dahil edilmesi gerekir. Yine katkı payı ve değer artış payı alacaklarına ilişkin haklar saklıdır.

Aldatan Eş Mal Paylaşımı Davası Açabilir mi?

Aldatma yaniZina Nedeniyleboşanma davasıaçan eş, aynı zamanda mal paylaşımı rejiminden kaynaklı hak ve alacaklarını talep ediyorsa 4271 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 236/2 maddesi uyarınca kusurlu eşin katılma alacağının yani bir diğer deyişle artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya tamamen kaldırılmasına hüküm verilebilecektir. Aynı vaziyet hayata kast nedeniyle boşanma halinde de bahsi geçen olabilecektir.

Burada önemli olan husus zina olgusunun kanıtlanması ve boşanma sebebininzina/aldatmaolduğunun boşanma kararını veren mahkemece hüküm altına alınması gerekmektedir.

Yani aldatma nedeniyle boşanma hükmü verildiyse aldatan eşinMal paylaşımı davasıAçması hâlinde mal paylaşımından kaynaklı edinilmiş mallara katılma hak ve alacaklarının azaltılması veya tamamen kaldırılması mümkün.

Ayrıca;Boşanmada mal paylaşımı ne kadar sürer,Boşanmada mal paylaşımı dilekçe örneğiVeBoşanmada mal paylaşımı kanunuVe bunun gibi konular hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için büromuzun boşanma avukatı ile iletişime geçerek avukatlık ve danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.

Her yasal vaziyet kendi içinde özel değerlendirmeler gerektirir. Olası itilaflarda herhangi bir hak kaybına uğramamak adına yasal sürecin uzman bir hukukçu ile yürütülmesi faydalı olacaktır.