Ayıplı Faaliyet Nedir?
Ayıplı faaliyet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmettir.
Faaliyet sağlayıcısı tarafından bildirilen, internet portalında veya reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, yasal veya ekonomik eksiklikler içeren faaliyetler, ayıplı hizmetlerdir.
Ayıplı Hizmetten Kim Sorumludur?
Sağlayıcı (hizmeti sunan), hizmeti sözleşmeye uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür. Sağlayıcı, kendisinden kaynaklanmayan reklam yoluyla yapılan açıklamalardan haberdar olmadığını ve haberdar olmasının da kendisinden beklenemeyeceğini veya yapılan açıklamanın içeriğinin faaliyet sözleşmesinin kurulduğu tarihte düzeltilmiş olduğunu veya faaliyet sözleşmesinin kurulması kararının bu açıklama ile nedensellik bağı içermediğini ispatladığı takdirde, açıklamanın içeriği ile bağlı olmaz.
Ayıplı Hizmette Tüketicinin Hakları Nelerdir?
Ayıplı faaliyetler için, tüketicinin seçimlik hakları vardır.
Ayıplı hizmette tüketicinin seçimlik hakları şunlardır:
- Hizmetin yeniden görülmesi,
- Faaliyet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı,
- Ayıp oranında bedelden indirim,
- Sözleşmeden dönme
Yani, hizmetin ayıplı ifa edildiği durumlarda tüketici, yukarıda belirtilen haklarından birini sağlayıcıya karşı kullanmakta serbesttir.
Sağlayıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Yukarıda sayılan bu seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflar, sağlayıcı tarafından karşılanır. Tüketici, bu seçimlik haklarından biri ile birlikte, Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca ödenek da talep edebilir.
Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesinin sağlayıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde, tüketici bu hakları kullanamaz.
Orantısızlığın tayininde hizmetin ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.
Tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden indirim yapılan tutar, derhal tüketiciye iade edilir.
Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesinin seçildiği hâllerde, hizmetin niteliği ve tüketicinin bu hizmetten yararlanma amacı dikkate alındığında, makul sayılabilecek bir süre içinde ve tüketici için ciddi sorunlar doğurmayacak şekilde, bu talep sağlayıcı tarafından yerine getirilir. Bu vaziyette, ücretsiz onarımın süresi veya hizmetin yeniden görülmesinin süresi, bu talebin sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren otuz iş gününü geçemez. Geçmesi hâlinde, tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.
Tüketicinin Seçimlik Haklarını Kullanması İçin Zamanaşımı Var Mıdır?
Kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.
Ancak, hizmetteki ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse, zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.